U234N2985

Οι συνεδρίες γίνονται συνήθως 1-2 φορές την εβδομάδα, με στόχο την αντιμετώπιση των αιτιών της εξάρτησης και την οικοδόμηση νέου τρόπου ζωής.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διερεύνηση της εξάρτησης, στρατηγικές μείωσης τζόγου, ανάπτυξη κινήτρων για αποχή, εκπαίδευση για αντιμετώπιση υψηλού ρίσκου και εκμάθηση επίλυσης προβλημάτων. Οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν, με τήρηση απορρήτου και προστασία ανωνυμίας.

Αρκετά παιδιά και έφηβοι παίζουν τυχερά παιχνίδια αρχικά με χαρτιά όπως είναι το 21 ή το 31 και συνεχίζουν με μικρές ρουλέτες. Τα μεγαλύτερα παιδιά συχνά παίζουν και διασκεδάζουν, δοκιμάζουν την τύχη τους και σε τυχερά παιχνίδια στο διαδίκτυο που προτρέπουν τον παίκτη να συμμετέχει δελεάζοντάς τον με σημαντικά κέρδη.

Γιατί αρέσουν τα τυχερά παιχνίδια στα παιδιά και στους εφήβους;

Η συμμετοχή σε κάθε παιχνίδι προσφέρει στο παιδί και στον έφηβο συναισθηματική επιβράβευση. Η χαρά της επιτυχίας και της νίκης αφήνει ένα αποτύπωμα στους νευρώνες του εγκεφάλου, η δε επανάληψη αυτής της διαδικασίας δημιουργεί θετική συναισθηματική σύνδεση με το παιχνίδι και το παιδί θέλει να παίζει όλο και περισσότερο. Ο παίκτης δε συμμετέχει μόνο για να διασκεδάσει και να χαλαρώσει, αλλά παίζει και για να κερδίσει. Στα τυχερά παιχνίδια όμως υπάρχει και ένα πρόσθετο στοιχείο, το οικονομικό κέρδος. Πρόκειται για μία διπλή ικανοποίηση για τον παίχτη ο οποίος όχι μόνο χαίρεται που παίζει αλλά κερδίζει και χρήματα μέσα από αυτό. Ο έφηβος μέσω τέτοιων τυχερών παιχνιδιών αποκτά μια νέα ικανότητα, την καταναλωτική δύναμη.

Η διπλή ικανοποίηση των συναισθηματικών μας αναγκών μπορεί να γίνει εθιστική;

Η καθημερινή ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια σίγουρα μπορεί να γίνει εθιστική ειδικά αν ο έφηβος συνδέσει τη χαρά του παιχνιδιού με την απόκτηση οικονομικού κέρδους. Ο Στέλιος Μαντούδης αναπτυξιακός εργοθεραπευτής εξηγεί πως οι επαναλαμβανόμενες νίκες κάνουν τον έφηβο να αναγνωρίσει κάποιες ειδικές ικανότητες που μπορεί να έχει, όπως είναι μία ιδιαίτερη εξυπνάδα, τύχη ή ταλέντο στα τυχερά παιχνίδια. Ο έφηβος αισθάνεται μεγάλη αυτοπεποίθηση πιστεύοντας ότι είναι ένας πολύ ικανός παίκτης. Η αυτοπεποίθηση αυτή σε συνδυασμό με τα κέρδη ωθεί τον έφηβο να ρισκάρει όλο και πιο πολύ, να παίζει περισσότερο, να καταστρώνει σενάρια νίκης και εύκολου πλούτου και με την πάροδο του χρόνου σταδιακά να διαμορφώνει το προφίλ του τζογαδόρου.

I only stop to start again.

When passion rules the game

I ain´t got no control,

when my heart´s in flames.

Πώς ένα "αθώο" τυχερό παιχνίδι οδήγησε σε εθισμό...

08/04/2024

Eαρινό Εξάμηνο

Ακροατήριο 04

Νικολάου Νικολέτα-Μυρτώ

U231N0149

Πηγή: Frisone, F., Settineri, S., Sicari, P. F., & Merlo, E. M. (2020). Gambling in adolescence: a narrative review of the last 20 years. Journal of Addictive Diseases, 38(4), 438-457.

Τετράδη Μαρία

U234N0017

Η εξοικείωση των νέων με το διαδίκτυο είναι δεδομένη στη σύγχρονη εποχή. Όπως σε κάθε ενασχόληση, έτσι και σε αυτήν την περίπτωση ακολουθείται από θετικές και αρνητικές επιπτώσεις. Η πρόσβαση στο ίντερνετ προσφέρει εύκολη ενημέρωση και γνώση, κρύβει όμως και αρκετές παγίδες. Τι καθιστά τον τζόγο τόσο επικίνδυνο;

Παρ’ ότι πολλά τυχερά παιχνίδια λανσάρονται ως αθώα, όπως ένα δελτίο τζόκερ ή ένα κουπόνι στοιχήματος, αρκετοί γονείς αγνοούν το γεγονός πως η έκθεση των ανηλίκων στον τζόγο μπορεί να δημιουργήσει ανεπανόρθωτη ζημιά. Αρκετές λανθάνουσες ή εθιστικές συμπεριφορές εκδηλώνονται στα χρόνια της εφηβείας, όταν το παιδί από φυσική περιέργεια αρχίζει και πειραματίζεται, χωρίς να έχει διαμορφώσει ολοκληρωμένη κριτική σκέψη ή να διαθέτει την ωριμότητα να διαχειριστεί απρόβλεπτες καταστάσεις. Σύμφωνα με έρευνα της Βρετανικής Επιτροπής Παιγνιών, UKGC, το 12% των εφήβων από 11 έως 16 ετών τζογάρει σε εβδομαδιαία βάση, με μόλις το 0.4% να παραδέχεται ανοιχτά πως αντιμετωπίζει πρόβλημα. Παρόλο που η συμμετοχή των νέων αφορά και τα τυχερά παιχνίδια που παίζονται με εικονικά χρήματα, τα ποσοστά που προκύπτουν είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά.

• Το 75% των ανηλίκων έχει δει διαφημίσεις από τυχερά παιχνίδια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το 10% να ακολουθεί στοιχηματικές εταιρίες και καζίνο στα social media.

• Το 6% των εφήβων έπαιξε με πραγματικά χρήματα από έναν λογαριασμό των γονιών του, με το 22% εξ αυτών να το έχει πράξει χωρίς την άδειά τους.

• Το 3% δημιούργησε λογαριασμό με ψεύτικα στοιχεία και έπαιξε με δικά του χρήματα.
Αυτό που καθιστά τον τζόγο πραγματικά επικίνδυνο είναι η κοινωνική αποδοχή του

Ειδικότερα τα αγόρια, ξεκινούν από νωρίς την τριβή τους με τα τυχερά παιχνίδια όπου το ποσοστό ξεπερνά το 20% στις ηλικίες κάτω των 18. Παρ’ ότι η περιστασιακή χρήση δεν καταλήγει πάντοτε σε λανθάνουσες συμπεριφορές, το ανεξέλεγχτο παιχνίδι και σε ορισμένες περιπτώσεις η ενθάρρυνση από τους γονείς, μπορεί να τα οδηγήσει στο να θεωρήσουν πως ο διαδικτυακός τζόγος αποτελεί πηγή επιβεβαίωσης και αυτοεκτίμησης.
Επιπλέον, σε αντίθεση με ορισμένες εξαρτησιογόνες ουσίες, όπως το αλκοόλ και το τσιγάρο, ο τζόγος στη χώρα μας όχι μόνο θεωρείται ως μια ψυχαγωγική ενασχόληση αλλά χαίρει και κοινωνικής αποδοχής. Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως ο τζόγος καταλαμβάνει την πρώτη θέση σε επικινδυνότητα για υποτροπή, με αισθητή διαφορά από το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση ναρκωτικών, καθώς επιδρά πιο επιθετικά στους υποδοχείς ντοπαμίνης.
(Πηγές: Bioneurologics και NCRG)

Αίτια εθισμού των εφήβων σε διαδίκτυο και τζόγο

Σύμφωνα με την κ. Άρτεμις Τσίτσικα, την Ιδρυτική Επιστημονική Υπεύθυνο της Μονάδας Εφηβικής Υγείας, παρ’ ότι είναι αδύνατον να αποδώσουμε τις αιτίες του εθισμού σε έναν και μοναδικό παράγοντα, υπάρχουν ορισμένα κοινά γνωρίσματα μεταξύ των κλινικών περιπτώσεων:

-“Δεν είναι κάτι μονοσήμαντο, είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων. Καταρχήν έχει να κάνει με την προσωπικότητα του καθενός, αυτό που αναφέρεται ως ευαλωτότητα προσωπικότητας, δηλαδή τα χαρακτηριστικά του κάθε εφήβου. Κάποιος μπορεί να βγάλει δύναμη και αντίδραση μέσα σε δύσκολες συνθήκες και κάποιος άλλος να αποκτήσει νοσηρότητα και να αναπτύξει ψυχοπαθολογία.”

-“Επίσης παίζει ρόλο η κληρονομικότητα. Ιδιαίτερα στον τζόγο, η διαταραχή του ελέγχου των παρορμήσεων (impulse disorder) είναι ένας καθοριστικός παράγοντας που μπορεί να ωθήσει στον εθισμό. Η εξάρτηση από τον τζόγο σίγουρα έχει συννοσηρότητα. Υπάρχουν πολλά άτομα με τέτοια διάγνωση σε ένα ποσοστό 60-70%. Επιπροσθέτως παίζει ρόλο το περιβάλλον, καταρχήν το οικογενειακό και εν συνεχεία το γενικότερο κοινωνικό περιβάλλον και τέλος η επίδραση των social media και του διαδικτύου η οποία είναι ισοπεδωτική για τα παιδιά.”

Η κ. Τσίτσικα συνεχίζει με κάτι εξίσου σημαντικό: “Σύμφωνα με την έρευνα της ADB, υπάρχουν τέσσερις τύποι εφήβων που είναι στο όριο κινδύνου για να εξαρτηθούν από τον διαδικτυακό τζόγο ή το διαδίκτυο γενικότερα.”

• Ο πρώτος είναι αυτός που διψάει για ζωή αλλά έχει δυσκολίες κοινωνικοποίησης, έχει υποστεί εκφοβισμό ή κακοποίηση και ψάχνει στο διαδίκτυο για διέξοδο.

• Ο δεύτερος είναι αυτός που τα καταφέρνει καλά και στον φυσικό κόσμο, αλλά στο διαδίκτυο βρίσκει μεγαλύτερη ένταση και κοινωνικοποίηση μέσω των social media.

• Ο τρίτος είναι αυτός που είναι αρκετά καλός και στην πραγματική ζωή, κοινωνικός, αλλά θέλει να είναι μέσα σε όλες τις εξελίξεις. Συνήθως καταφέρνει να σταματήσει μόνος του.

• Τέλος, ο τέταρτος είναι ο τύπος που δείχνει σημάδια πλήξης ή απάθειας. Δεν έχει καμία δίψα για ζωή και εμφανίζει σημάδια αντικοινωνικότητας. Το διαδίκτυο είναι η μόνη του διέξοδος.
(Πηγή: Youth-life.gr)

Θέση της Ελλάδας σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Δυστυχώς η Ελλάδα κατακτά την αρνητική πρωτιά σε ποσοστά συμμετοχής και εθισμού στα τυχερά παιχνίδια σε ηλικίες κάτω των 18. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε συμμετοχή τους τελευταίους 12 μήνες βρίσκεται στο 14%, με το 7% να έχει παίξει τουλάχιστον 2 φορές τον τελευταίο μήνα. Αντίστοιχα στην Ελλάδα, το 30% όλων των ανηλίκων δηλώνει πως έπαιξε τουλάχιστον μία φορά τον τελευταίο χρόνο, ενώ το 16% παίζει συχνότερα με σταθερή συμμετοχή κάθε εβδομάδα. Τα ποσοστά εξάρτησης είναι εξίσου ανησυχητικά, καθώς ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 6%, στη χώρα μας το 10% των ανηλίκων που παίζει παρουσιάζει συμπτώματα εθισμού. Εξ’ αυτών μόλις το 0.4% έχει αναζητήσει θεραπεία και έχει διαγνωστεί επίσημα.

Γονείς: Που ευθύνονται και πως μπορούν να βοηθήσουν

Η Μονάδα Εφηβικής Υγείας είναι ξεκάθαρη στο αν ευθύνονται ή όχι οι γονείς και θεωρεί πως όπως και στα υπόλοιπα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι, όλα ξεκινούν από την ελλιπή επικοινωνία.

“Το πρόβλημα του τζόγου δεν εμφανίζεται μόνο του. Προκύπτει κυρίως σε δυσλειτουργικές οικογένειες. Είτε μέσω των σιωπών, όπου δεν αντιμετωπίζεται και δεν συζητείται κανένα πρόβλημα, είτε μέσα από συνεχείς και έντονες διαμάχες, είτε λόγω έλλειψης επικοινωνίας. Τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται τους γονείς τους, αυτό είναι πολύ βασικό, χρειάζονται γονείς. Ακόμη κι όταν τσακώνονται μαζί τους, προτιμούν τον γονέα που ασχολείται, παρά έναν που είναι αδιάφορος.”
Δόγματα με τα παιδιά δεν υπάρχουν

Επιπλέον, η ΜΕΥ προτείνει στους γονείς να αντιμετωπίζουν τους ανήλικους ώριμα, χωρίς ενοχές ή συναισθηματικές παγίδες και να είναι συνεπείς στη συμπεριφορά τους.

“Οι γονείς πρέπει να είναι δεκτικοί. Να μην σκέφτονται σε κουτάκια. Να είναι ανοικτοί σε νέα δεδομένα. Να μην νομίζουν ότι είναι αυθεντία. Δόγματα με τα παιδιά δεν υπάρχουν. Επίσης δεν πρέπει να είναι ενοχικοί. Οι ενοχικοί γονείς δεν μπορούν να βάλουν όρια. Κάνουν πολλά λάθη. Αφήνουν τα παιδιά να τους χειρίζονται.”

“Ιδιαίτερα αυτό συμβαίνει στα διαζευγμένα ζευγάρια. Το παιδί κάνει κόμμα με όποιον από τους δύο γονείς, με όποιον τον συμφέρει, ενώ και οι γονείς μπαίνουν σε ανταγωνισμό για το ποιος θα προσφέρει περισσότερα. Αυτό βέβαια δεν ισχύει για όλα τα διαζευγμένα ζευγάρια, αφού υπάρχουν πολλά από αυτά που τα καταφέρνουν περίφημα.”

Ποιος είναι ο ρόλος του σχολείου

Αρκετοί είναι οι εκπαιδευτικοί που έχουν θορυβηθεί από την εμφάνιση των “καταστημάτων καζίνο” που βρίσκονται γύρω μας και φυσικά τον αυξανόμενο αριθμό εφήβων που κατευθύνονται στα πρακτορεία αμέσως μετά το σχόλασμα. Η κ. Άρτεμις Τσίτσικα θεωρεί πως ο ρόλος του σχολείου είναι καθοριστικός καθώς μπορεί να δώσει λύση στα προβλήματα του παιδιού, πολύ πριν παρουσιαστούν εθιστικές συμπεριφορές.

Το σχολείο μέσα στη τάξη μπορεί να χτίσει συμπεριφορές. Οι δάσκαλοι είναι πρότυπα. Το παιδί δεν μαθαίνει με τα λόγια, πρέπει να του δείξεις το σωστό. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να διακρίνει συμπεριφορές και προβλήματα κι αν αυτό γίνει έγκαιρα, το πρόβλημα λύνεται άμεσα. Επίσης, δεν έχουν όλες οι οικογένειες την ίδια λειτουργικότητα. Στο σχολείο όμως μπορεί να δοθεί μία ευκαιρία ισότητας. Είναι ίδιο για όλα τα παιδιά και ξέρετε κάτι; Τα πάντα είναι θέμα παιδείας, από εκεί πρέπει να ξεκινήσει η πρόληψη. Πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχει και το Moral (ηθικό) IQ, το οποίο παραμελείται και είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την πρόληψη. Τρέχουμε τώρα ένα πρόγραμμά προς αυτήν την κατεύθυνση εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας. Επίσης είναι πολύ βασικό να προλάβουμε το πρόβλημα στα παιδιά, διότι οι γονείς είναι πολύ πιο δύσκολη ομάδα συγκριτικά με τους ανήλικους. Κάποιοι δεν ασχολούνται καθόλου, έχουν ταμπού ή ακόμη και άρνηση να δεχτούν ότι το παιδί τους έχει πρόβλημα.

Όταν αποκαλούμε τον τζόγο «παιχνίδι της τύχης», υπονοούμε ότι σ’ αυτόν υπάρχουν στοιχεία διασκέδασης, ρίσκου και μία αίσθηση συνύπαρξης. Αυτές οι υποδηλώσεις δικαιολογούν σε ένα βαθμό γιατί το 80% των ενηλίκων ασχολείται σε κάποιο σημείο της ζωής του με τον τζόγο.

Αν σκεφτούμε το γιατί οι άνθρωποι τζογάρουν, θα σκεφτούμε ότι ορισμένα από τα κίνητρά τους είναι η ευχαρίστηση και τα χρήματα. Παρά το γεγονός ότι αυτοί μπορεί να είναι αρχικά οι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να δοκιμάσει τα τυχερά παιχνίδια, οι ψυχολόγοι δεν έχουν ακόμη καταφέρει να ορίσουν με σαφήνεια πότε κάποιος περνάει τη διαχωριστική γραμμή της ευχάριστης ενασχόλησης και του εθισμού.

Τι είναι αυτό που κρατάει τους ανθρώπους να συνεχίσουν να παίζουν ακόμα και όταν σταματήσει το παιχνίδι να είναι ευχάριστο; Γιατί οι άνθρωποι κολλούν με παιχνίδια τα οποία είναι σχεδιασμένα για να χάνουν; Είναι ορισμένοι άνθρωποι απλώς πιο άτυχοι από τους υπόλοιπους ή απλώς είναι χειρότεροι στον υπολογισμό των πιθανοτήτων;

Ερευνητές που έχουν ασχοληθεί με τον εθισμό, θεωρούν ότι τα τυχερά παιχνίδια έχουν σχεδιασθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να διεγείρουν τον εγκέφαλο τόσο των ανθρώπων που απλώς επισκέπτονται ένα καζίνο, όσο και των ανθρώπων που έχουν εθιστεί στον τζόγο.

Διαβάστε σχετικά: Βρέθηκαν οι εγκεφαλικές συνδέσεις που σχετίζονται με τον εθισμό στα τυχερά παιχνίδια

Η ενισχυτική λειτουργία της αβεβαιότητας

Η αβέβαιη ανταμοιβή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην έλξη που νιώθουμε για τα παιχνίδια τύχης. Η ντοπαμίνη, ο νευροδιαβιβαστής που απελευθερώνει ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια ευχάριστων δραστηριοτήτων όπως το φαγητό, το σεξ και τα ναρκωτικά, απελευθερώνεται και αυξάνεται επίσης σε καταστάσεις όπου η ανταμοιβή είναι αβέβαιη. Αυτή η έκκριση ντοπαμίνης υπογραμμίζει και τη σοβαρότητα ενδεχόμενου εθισμού από τα τυχερά παιχνίδια, ενώ παράλληλα ενισχύει ριψοκίνδυνες συμπεριφορές που παρατηρούνται στον τζόγο.

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα κέντρα του εγκεφάλου που απελευθερώνουν ντοπαμίνη κατά τη διάρκεια τυχερών παιχνιδιών, είναι παρόμοια με εκείνα που ενεργοποιούνται με την χρήση ναρκωτικών. Συγκεκριμένα, όπως και με τα ναρκωτικά, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε παιχνίδια τύχης και το αίσθημα αβεβαιότητας προκαλούν αλλαγές στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου γίνονται υπερευαίσθητα. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε πειραματόζωα, έδειξαν ότι αυτές οι μεταβολές που υφίσταται ο εγκέφαλος μπορούν να ενισχύσουν ακόμα περισσότερο το πάθος για τον τζόγο και να αυξήσουν την επιθυμία για ναρκωτικές ουσίες.

Επίσης, η επανειλημμένη έκθεση σε τυχερά παιχνίδια και η συνοδευόμενη αβεβαιότητα αυτών, φαίνεται ότι αλλάζει ακόμα και τον τρόπο ανταπόκρισης στην απώλεια. Η απώλεια χρημάτων σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τον τζόγο, απελευθερώνει ντοπαμίνη σχεδόν στον ίδιο βαθμό με το κέρδος.

Αν και θα περιμέναμε ότι η απογοήτευση της χρηματικής απώλειας θα οδηγήσει σε απομάκρυνση από το παιχνίδι, οι άνθρωποι που είναι εθισμένοι στον τζόγο ακόμα και όταν χάνουν, έχουν την επιθυμία να συνεχίσουν να παίζουν, ως αποτέλεσμα της έκκρισης ντοπαμίνης.

Τα φώτα και οι ήχοι μαγεύουν

Τα τυχερά παιχνίδια είναι κάτι περισσότερο από το κέρδος ή την απώλεια χρημάτων. Μπορούν να γίνουν ένα εντυπωσιακό περιβάλλον με ήχους και φώτα που αναβοσβήνουν. Αυτό το περιβάλλον μπορεί να το συναντήσει κανείς είτε σε ένα πολυσύχναστο καζίνο είτε και σε μία απλή εφαρμογή στο κινητό, η οποία εμπεριέχει άφθονα οπτικά και ακουστικά εφέ για να κερδίσει την προσοχή μας.

Όμως, αυτά τα εφέ είναι απλά διακοσμητικά; Έρευνες δείχνουν ότι δεν είναι.

Οι ήχοι και τα φώτα σε ένα καζίνο είναι ακόμα πιο ελκυστικά και μας παρακινούν περισσότερο να παίξουμε όταν συνδυάζονται με μία αβέβαιη αμοιβή.

Επίσης, αυξάνουν τόσο πολύ τον ενθουσιασμό που οδηγούν τους ανθρώπους που παίζουν, να υπερεκτιμούν το πόσο συχνά κερδίζουν και να παίζουν περισσότερο και πιο γρήγορα.

Νιώθεις νικητής ενώ στην πραγματικότητα χάνεις

Επειδή τα τυχερά παιγνίδια έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε το καζίνο να έχει πάντα το πλεονέκτημα, ο παίκτης κερδίζει σπάνια. Έτσι, σπάνια βιώνει κανείς τα φώτα και τους ήχους που ακολουθούν μετά την επίτευξη ενός τζακ ποτ. Ωστόσο, η βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών βρήκε έναν τρόπο να ξεπεράσει αυτόν τον περιορισμό.

Τις τελευταίες δεκαετίες τα καζίνο απέσυραν τα παλιά μηχανήματα «φρουτάκια» και τους κουλοχέρηδες και τα αντικατέστησαν με ηλεκτρονικές μηχανές τυχερών παιχνιδιών, οι οποίες διαθέτουν περισσότερα πολύχρωμα φώτα και μεγάλη ποικιλία ήχων. Επίσης, έχουν πολλαπλές γραμμές στοιχημάτων ώστε οι παίχτες να μπορούν να στοιχηματίσουν παραπάνω από 20 φορές σε κάθε γύρο και πολλοί από αυτούς στοιχηματίζουν όλες τις γραμμές κάθε φορά.

Πρακτικά, αυτή η στρατηγική σημαίνει ότι κάποιες από τις γραμμές θα είναι νικηφόρες και κάποιες όχι. Ακόμα και να νικήσει κανείς, αν συμψηφίσει τα κέρδη από τις νίκες, πάλι θα είναι λιγότερα από το αρχικό ποσό που κατέβαλε. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως απώλειες μεταμφιεσμένες σε νίκες (losses disguised as wins), ώστε κάθε νίκη, ακόμα και αν είναι μεταμφιεσμένη απώλεια, εμφανίζεται με έντονα φώτα και ήχους που παρασέρνουν.

Το αποτέλεσμα αυτών των παιχνιδιών είναι ότι γίνονται πιο ευχάριστα και επομένως πιο επιθυμητά από τους παίχτες, οι οποίοι συχνά υπερεκτιμούν το πόσο συχνά κερδίζουν. Αυτή η αύξηση της συχνότητας της πραγματικής ή κατασκευασμένης νίκης, διεγείρει τα κέντρα επιβράβευσης του εγκεφάλου και επιταχύνει τις μεταβολές του. Παράλληλα, εντάσσει τους παίχτες σε μία κατάσταση «σκοτεινής ροής», κάτι σαν υπερβατική κατάσταση, κατά την οποία είναι τόσο απορροφημένοι στο παιχνίδι που δεν καταλαβαίνουν τις ώρες που περνούν με αυτό.

Το φαινόμενο της «παρα λίγο νίκης» και του κυνηγητού των ηττών

Η αύξηση των ηλεκτρονικών τυχερών παιχνιδιών επιτρέπει στους σχεδιαστές του να προγραμματίσουν κάποια φαινόμενα πιο συχνά κατά την διάρκεια του παιχνιδιού. Ένα από αυτά είναι και οι «παραλίγο νίκες», όπου συνήθως ένας από τους τροχούς σταματάει λίγο έξω από τη γραμμή για το τζακ ποτ. Αυτό το γεγονός διεγείρει τα ίδια κέντρα του εγκεφάλου που διεγείρονται στις νίκες, κάνοντας ακόμα πιο έντονη την επιθυμία για παιχνίδι, ειδικά στους εθισμένους παίχτες.

Το φαινόμενο αυτό δε συναντάται μόνο στα καζίνο, αλλά και σε εθιστικά παιχνίδια μέσω κινητού τηλεφώνου, όπως για παράδειγμα το πολύ γνωστό παιχνίδι «Candy Crush».

Η νίκη που χάνεται για λίγο, εκτός από το ότι μας ταράζει περισσότερο απ’ ό,τι η ξεκάθαρη ήττα, δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερη επιθυμία για παιχνίδι και από την ίδια τη νίκη, ενώ κινητοποιεί περισσότερο τους παίχτες με αποτέλεσμα να παίζουν για περισσότερη ώρα από εκείνη που αρχικά υπολόγιζαν. Επίσης, η αδρεναλίνη που εκκρίνεται όταν παραλίγο να νικήσουμε, συγκρίνεται με τα επίπεδα αδρεναλίνης ενός ανθρώπου εθισμένου στον τζόγο.

Διαβάστε σχετικά: Οι Εξαρτήσεις στην Εφηβεία: Διαδίκτυο & Ναρκωτικά

Οι παγίδες του τζόγου

Τα τυχερά παιχνίδια εκτός από το ό,τι απασχολούν τους παίχτες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τους δημιουργούν και την ψευδαίσθηση ότι μπορούν να υπερνικήσουν την τύχη διότι λανθασμένα θεωρούν τους εαυτούς τους ικανούς.

Για πολλούς ανθρώπους είναι εύκολο να σταματήσουν το παιχνίδι όταν τους τελειώσει το ποσό το οποίο υπολόγιζαν ότι θα ξοδέψουν. Όμως, έρευνες δείχνουν ότι το 2% των παιχτών κατατάσσεται σε μία καινούργια διαγνωστική κατηγορία, γνωστή ως διαταραχή ενασχόλησης με τυχερά παιχνίδια (gambling disorder).

Ο συγκεκριμένος εθισμός, είναι από τους λίγους που δε συνεπάγεται κατανάλωση ουσιών. Όπως και άλλες μορφές εθισμού, η διαταραχή ενασχόλησης με τυχερά παιχνίδια είναι μία εμπειρία μοναξιάς και απομόνωσης. Είναι επίσης άμεσα συνδεδεμένη με το αυξανόμενο άγχος ενώ οι εθισμένοι παίχτες αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο αυτοκτονίας.

Οι έφηβοι με προδιάθεση για εθισμό, είτε λόγω γενετικών, περιβαλλοντικών ή ψυχολογικών παραγόντων, διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο. Η διαθεσιμότητα ευκαιριών για τυχερά παιχνίδια, τόσο σε απευθείας σύνδεση όσο και εκτός σύνδεσης, επιδεινώνει περαιτέρω το ζήτημα. Στη σημερινή ψηφιακή εποχή, οι διαδικτυακές πλατφόρμες τυχερών παιχνιδιών είναι εύκολα προσβάσιμες, προσφέροντας ένα ευρύ φάσμα παιχνιδιών και επιλογών στοιχημάτων.

Μία από τις ανησυχητικές πτυχές του εθισμού των εφήβων στα τυχερά παιχνίδια είναι ο αντίκτυπός του στη γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη. Ο τζόγος μπορεί να καταλάβει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, οδηγώντας σε πόθους και καταναγκαστική συμπεριφορά. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τις ακαδημαϊκές επιδόσεις, τις κοινωνικές σχέσεις και τη συνολική ευημερία. Επιπλέον, οι έφηβοι μπορεί να χρησιμοποιούν τα τυχερά παιχνίδια ως μηχανισμό αντιμετώπισης του στρες ή της συναισθηματικής δυσφορίας, ενισχύοντας περαιτέρω τον εθιστικό κύκλο.

Η οικογενειακή δυναμική και οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Οι έφηβοι που προέρχονται από νοικοκυριά όπου ο τζόγος είναι κανονικοποιημένος ή όπου υπάρχει ιστορικό εθισμού είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν οι ίδιοι προβληματική συμπεριφορά τζόγου. Επιπλέον, οι έφηβοι από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα μπορεί να στραφούν στα τυχερά παιχνίδια ως μέσο αναζήτησης οικονομικής ανακούφισης ή διαφυγής από στρεσογόνους παράγοντες που σχετίζονται με τη φτώχεια.

Η αναγνώριση των σημείων εθισμού στα τυχερά παιχνίδια στους εφήβους είναι ζωτικής σημασίας για την έγκαιρη παρέμβαση. Αυτά τα σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν:

1. Ενασχόληση με δραστηριότητες που σχετίζονται με τα τυχερά παιχνίδια

2. Ψέματα σχετικά με τη συμπεριφορά στα τυχερά παιχνίδια

3. Κυνήγι των απωλειών με αύξηση των στοιχημάτων ή της συχνότητας των τυχερών παιχνιδιών

4. Παραμέληση ευθυνών, όπως οι σχολικές εργασίες ή οι αγγαρείες

5. Δανεισμός χρημάτων ή κλοπή για τη χρηματοδότηση του τζόγου

6. Εκνευρισμός ή ταραχή όταν δεν μπορεί να παίξει τυχερά παιχνίδια

7. Απόσυρση από τους φίλους και την οικογένεια

8. Χρήση των τυχερών παιχνιδιών ως μέσο διαφυγής ή ανακούφισης από αρνητικά συναισθήματα

Πηγή: Frisone, F., Settineri, S., Sicari, P. F., & Merlo, E. M. (2020). Gambling in adolescence: a narrative review of the last 20 years. Journal of Addictive Diseases, 38(4), 438-457.

ISO 690

U234N2330

Εθισμός στα τυχερά παιχνίδια μεταξύ των εφήβων: Παράγοντες κινδύνου, Παράγοντες προστασίας, Πρόληψη

α. Το άτομο που έχει υποστεί εκφοβισμό ή κακοποίηση και ψάχνει στο διαδίκτυο για διέξοδο.

β. Το άτομο που ενώ είναι καλά επιζητά μεγαλύτερη ένταση.

γ. Το άτομο που θέλει να είναι μέσα σε όλες τις εξελίξεις.

δ. Το άτομο που είναι αντικοινωνικό και γενικότερα δεν έχει δίψα για την ζωή και το διαδίκτυο είναι η μόνη του διέξοδος.

- Jon Kabat-Zinn, ιδρυτής του MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction)

The Case of Gambling, Videogame Playing, and the Internet

U241N0076

ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ 2

"Το πρόβλημα δεν είναι να χάσεις χρήματα, αλλά να χάσεις τον έλεγχο." – Anon (Ροπή των εφήβων)

"Ο εθισμός στον τζόγο είναι το μοναδικό παιχνίδι όπου το να σταματήσεις είναι η αληθινή νίκη."

Περιεχόμενα

1. Μπορείτε να ελέγξετε τον τζόγο σας
2. Γιατί παίζω τζόγο;
3. Πώς μπορώ να το μειώσω;
4. Πώς μπορώ να σταματήσω τον τζόγο;
5. Το μέλλον
6. Τι άλλη βοήθεια διατίθεται;
7. Για συγγενείς και φίλους

Βιολογικά, η δυσλειτουργία στο σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, όπως η υπερέκκριση ντοπαμίνης, και η γενετική προδιάθεση αυξάνουν την πιθανότητα εθισμού. Ψυχολογικά, χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, κατάθλιψη και η ανάγκη για συγκινήσεις και έλεγχο συχνά οδηγούν τους εφήβους σε τυχερά παιχνίδια. Στους κοινωνικούς παράγοντες περιλαμβάνονται η εύκολη πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες τυχερών παιχνιδιών, η επιρροή από συνομηλίκους ή οικογένεια και η έλλειψη γονεϊκής παρακολούθησης.

Trevor White

Ψυχοπαθολογία του Παιδιού

ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ 16

U244N1297

Τα βασικά χαρακτηριστικά της διαταραχής περιλαμβάνουν την εμμονική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, τη διαρκή αύξηση των χρημάτων που ποντάρονται για να επιτευχθεί η ίδια ικανοποίηση, και την αδυναμία να σταματήσει, ακόμη και όταν υπάρχουν σημαντικές απώλειες. Το άτομο συχνά χρησιμοποιεί τον τζόγο ως μέσο διαφυγής από προβλήματα ή συναισθήματα άγχους και κατάθλιψης, ενώ μπορεί να καταφεύγει σε ψέματα ή ακόμα και παράνομες πράξεις για να εξασφαλίσει χρήματα για να συνεχίσει.

Οι αιτίες του εθισμού στα τυχερά παιχνίδια είναι πολυπαραγοντικές. Ψυχολογικοί παράγοντες, όπως η παρορμητικότητα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η ανάγκη για έντονη διέγερση, παίζουν καθοριστικό ρόλο. Επίσης, κοινωνικοί παράγοντες, όπως η πρόσβαση σε τυχερά παιχνίδια και η αποδοχή του τζόγου ως δραστηριότητα, μπορούν να ενισχύσουν την τάση προς εθισμό.

Η θεραπεία περιλαμβάνει ψυχοθεραπευτικές μεθόδους, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, που βοηθά το άτομο να αναγνωρίσει τις επιβλαβείς σκέψεις και συμπεριφορές και να τις αντικαταστήσει με υγιείς επιλογές. Η συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης, όπως οι Ανώνυμοι Παίκτες, μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική, καθώς προάγει την αίσθηση της κοινότητας και της αλληλοϋποστήριξης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση της διάθεσης ή του άγχους που σχετίζεται με τον εθισμό.

Είναι ζωτικής σημασίας να αναγνωριστεί έγκαιρα ο εθισμός στα τυχερά παιχνίδια, καθώς οι επιπτώσεις του μπορούν να είναι καταστροφικές για την ψυχική υγεία, τις οικογενειακές σχέσεις και την οικονομική κατάσταση του ατόμου. Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπεία αποτελούν κλειδιά για την αποτελεσματική αντιμετώπισή του.

υπόψη τους κύριους παράγοντες κινδύνου και προστασίας που στοχεύουν στον περιορισμό της δραστηριότητας του τζόγου,

καθώς και τους κύριους δεσμούς με τη διαταραχή ελέγχου παρορμήσεων, τον εθισμό και τη συμπεριφορά.

Η ιστορία εθισμού ενός εφήβου που ξεκίνησε στα 13 από social media και YouTube και αργότερα εθίστηκε στον τζόγο. Αναζήτησε βοήθεια 10 χρόνια μετά όταν πλέον βρισκόταν μπροστά σε μια οθόνη 15-18 ώρες την ημέρα!!

Ακροατήριο: 08

Οι έφηβοι με αυτή τη διαταραχή συχνά παρουσιάζουν εμμονική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, δυσκολία στον έλεγχο της συμμετοχής τους, και επιθυμία να ρισκάρουν ολοένα και περισσότερα χρήματα. Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν αυξημένο άγχος, κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση και οικονομικά προβλήματα.

Η αιτιολογία της διαταραχής περιλαμβάνει βιολογικούς, ψυχολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η γενετική προδιάθεση, η αναζήτηση ενθουσιασμού και επιβράβευσης, καθώς και η έκθεση σε διαφημίσεις τυχερών παιχνιδιών αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες.

Η θεραπεία περιλαμβάνει ψυχολογική υποστήριξη, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), που βοηθά στην αναγνώριση και τροποποίηση των παρορμητικών και δυσλειτουργικών συμπεριφορών. Επίσης, η οικογενειακή συμβουλευτική και η συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης είναι κρίσιμες για την αντιμετώπιση της διαταραχής.

Η πρόληψη περιλαμβάνει την ενημέρωση των εφήβων για τους κινδύνους, τον έλεγχο της πρόσβασης στα τυχερά παιχνίδια και την ενίσχυση της επικοινωνίας με την οικογένεια και τους εκπαιδευτικούς.

Ο εθισμός στα τυχερά παιχνίδια είναι μια σοβαρή διαταραχή που μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική, κοινωνική και ακαδημαϊκή ζωή ενός εφήβου. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρέμβαση είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Ακολουθούν βήματα και στρατηγικές για τη διαχείριση του εθισμού:

1. Αναγνώριση του Προβλήματος

• Σημάδια εθισμού: Ακαδημαϊκή πτώση, κοινωνική απομόνωση, έντονη ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια.

• Εντοπισμός αιτιών: Προσδιορίστε αν το πρόβλημα σχετίζεται με άγχος, κατάθλιψη ή κοινωνική πίεση.

2. Ανοικτή Επικοινωνία

• Μιλήστε με τον έφηβο χωρίς κριτική διάθεση. Ενθαρρύνετε τη συζήτηση για τα συναισθήματά του και τους λόγους πίσω από την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια.

3. Επαγγελματική Υποστήριξη

• Ψυχοθεραπεία: Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) μπορεί να βοηθήσει τον έφηβο να αλλάξει τις σκέψεις και συμπεριφορές που σχετίζονται με τα τυχερά παιχνίδια.

• Συμβουλευτική οικογένειας: Ενισχύει τη συνεργασία και την υποστήριξη στο σπίτι.

4. Δημιουργία Δομημένου Περιβάλλοντος

• Περιορίστε την πρόσβαση σε διαδικτυακά ή φυσικά τυχερά παιχνίδια.

• Εισάγετε δραστηριότητες που ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

5. Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση

• Ενημερώστε τον έφηβο για τις επιπτώσεις του εθισμού στα τυχερά παιχνίδια.

• Παροτρύνετε τη συμμετοχή του σε εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης.

6. Παρακολούθηση και Ενίσχυση

• Επαινείτε την πρόοδο του εφήβου και προσφέρετε θετική ανατροφοδότηση.

• Διατηρήστε ανοιχτούς δίαυλους επικοινωνίας για να ενισχύσετε την εμπιστοσύνη.

Συμπέρασμα

Η αντιμετώπιση του εθισμού στα τυχερά παιχνίδια απαιτεί συνεργασία ανάμεσα στον έφηβο, την οικογένεια και επαγγελματίες υγείας. Με τη σωστή υποστήριξη και παρέμβαση, ο έφηβος μπορεί να ξεπεράσει αυτή τη διαταραχή και να αποκτήσει υγιείς συνήθειες.

ΣΤΑΜΑΤΑ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΙΑ ΠΛΑΚΑ!

Γίνεται ανασκόπηση 44 μελετών που διεξήχθησαν παγκοσμίως από το 2000, στις οποίες εξετάζουν τη συχνότητα του τζόγου και της παθολογικής ενασχόλησης με τον τζόγο σε νέους ηλικίας 10-24 ετών.

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως το ποσοστό των εφήβων που πληρούν τα κριτήρια για παθολογική ενασχόληση με τον τζόγο, κυμαίνεται μεταξύ 0.2% και 12.3%. Υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη χώρα και τα κριτήρια αξιολόγησης.

Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της μελέτης είναι πως ορισμένα δημογραφικά στοιχεία σχετίζονται με την εμπλοκή των εφήβων στον τζόγο και τα προβλήματα που σχετίζονται με αυτόν.

Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω ανάλυσης δημογραφικών και κλινικών μεταβλητών, καθώς και μέσω εκτίμησης της σοβαρότητας της διαταραχής μέσω του Canadian Problem Gambling Index και ερωτηματολογίων Gambling Attitudes and Beliefs (GABS).

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι γυναίκες είχαν σημαντικά μεγαλύτερη μέση ηλικία (52.23 έτη) και μεγαλύτερη ηλικία έναρξης της διαταραχής (43.5 έτη) σε σύγκριση με τους άνδρες (40.96 και 29.22 έτη αντίστοιχα). Επιπλέον, οι γυναίκες παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά ψυχιατρικών συννοσηροτήτων, απόπειρες αυτοκτονίας και διαταραχές άγχους κατά την έναρξη της GD.

Ακόμη, διαπιστώθηκαν υψηλότερα ποσοστά για GD στις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό με GD. Από την άλλη, οι άντρες παρουσίασαν υψηλότερους κινδύνους για υψηλότερες βαθμολογίες στα ερωτηματολόγια GABS.

Το άρθρο "Διαταραχή εθισμού στον τζόγο στους εφήβους: τι γνωρίζουμε για αυτό το κοινωνικό πρόβλημα και τις συνέπειές του;" αναλύει τη συχνότητα, τα αίτια και τις επιπτώσεις της διαταραχής εθισμού στον τζόγο (Gambling Disorder - GD) στους εφήβους, παρουσιάζοντας ένα ανησυχητικό κοινωνικό φαινόμενοN.

Parental Perspectives vs. What Children Report

Η ψυχοπαθολογία των τυχερών παιχνιδιών

Σύγχρονα διαγνωστικά, αιτιολογικά

και θεραπευτικά δεδομένα

Περισσότερα »

Adolescents During COVID-19 Pandemic: A Systematic Review

• Προσωπικά χαρακτηριστικά: Ορισμένοι έφηβοι, ειδικά εκείνοι που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά όπως η ανυπομονησία, η αναζητηση συγκινήσεων ή η τάση για κατάχρηση, μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς στον εθισμό.

• Ψυχολογικοί παράγοντες: Θλίψη, άγχη, ή δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις μπορεί να οδηγήσουν τον έφηβο να αναζητήσει διέξοδο στον τζόγο.

• Διαφήμιση και προώθηση: Η παρουσία και προώθηση των τυχερών παιχνιδιών μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, τηλεόρασης, και διαφημίσεων είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη στάση των εφήβων απέναντι στον τζόγο. Τα κύρια συμπτώματα της διαταραχής εθισμού στα τυχερά παιχνίδια στην εφηβεία περιλαμβάνουν: Αδυναμία ελέγχου: Ο έφηβος δεν μπορεί να περιορίσει τη συμμετοχή του σε τυχερά παιχνίδια ή να διακόψει τις συνήθειές του, παρά τα αρνητικά αποτελέσματα.

• Απώλεια ενδιαφέροντος για άλλες δραστηριότητες: Τα τυχερά παιχνίδια γίνονται η κύρια πηγή διασκέδασης και ψυχαγωγίας, ενώ άλλες δραστηριότητες ή κοινωνικές σχέσεις παραμελούνται.

• Αλλαγές στη διάθεση και συμπεριφορά: Οι έφηβοι μπορεί να γίνουν πιο εσωστρεφείς, ανήσυχοι ή ακόμα και επιθετικοί αν δεν έχουν την ευκαιρία να παίξουν.

• Σχολικές και κοινωνικές δυσκολίες: Πτώση στη σχολική απόδοση, απομόνωση από τους φίλους ή προβλήματα με την οικογένεια είναι κοινά.

• Ψυχολογικές συνέπειες: Αυξημένο άγχος, κατάθλιψη ή αισθήματα ντροπής ή ενοχής για τις πράξεις τους.