Телемедицинаның пайдасы:

• Қашықтықтан көмек алу: Телемедицина ауылды жерлерде, шалғай аудандарда тұратын, қозғалуы қиын науқастарға өте тиімді. Олар өз үйлерінен шықпай-ақ дәрігерден кеңес ала алады.

• Уақыт үнемдеу: Науқас үшін дәрігерге барудың қажеті болмайды, сол арқылы уақытты үнемдеуге болады.

• Шұғыл жағдайлар: Телемедицина арқылы төтенше жағдайларда (мысалы, жарақаттар мен төтенше аурулар кезінде) жедел көмек көрсету мүмкіндігі артады.

• Қауіпсіздік: Қашықтан кеңес алу арқылы жұқпалы аурулардың таралуын алдын алуға болады, әсіресе пандемия кезінде.

^АҚШ: Телемедицина алғаш рет 1960-жылдары басталып, пандемия кезінде кеңінен қолданылды. Қазіргі таңда АҚШ-та телемедицина тек диагностика ғана емес, психикалық денсаулық пен созылмалы ауруларды бақылауға да қолданылады.

^Еуропа: Ұлыбритания мен Германия сияқты елдерде телемедицина жылдам дамып, халыққа онлайн кеңес беру және диагностика қызметтері ұсынылады.

Азия: Қытай мен Үндістанда телемедицина әсіресе шалғай аудандарда тұратын халыққа қызмет көрсету үшін маңызды рөл атқарады.

Африка: Телемедицина Африкада дамып келеді, бірақ бұл континентте әлі де көп жұмыс қажет.

Австралия: Австралияда телемедицина ауылдық аймақтарда денсаулық сақтау қызметтеріне қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

1. Қашықтан диагноз қою: Пациенттер медициналық құрылғылар (мысалы, ЭКГ, глюкометр) арқылы өздерінің денсаулық көрсеткіштерін тексеріп, нәтижелерін дәрігерге жібереді.

2. Медициналық кеңес беру: Видеоконсультациялар арқылы дәрігерлер науқастарға кеңес береді, бұл шалғай жерлерде немесе қозғалысы қиын пациенттер үшін ыңғайлы.

3. Денсаулық мониторингі: Пациенттің жүрек соғысы, қан қысымы, қант деңгейі секілді көрсеткіштерін үнемі бақылап отыруға мүмкіндік береді, бұл аурулардың алдын алуға көмектеседі.

4. Электронды медициналық карта: Науқастың барлық медициналық деректері бір жерде сақталып, дәрігерлерге жеңіл әрі жылдам қолжетімді болады, бұл қателіктерді азайтады.

5. Шұғыл көмек: Қашықтан медициналық кеңес алу немесе шұғыл жағдайда көмек сұрау мүмкіндігі бар, бұл әсіресе шалғай аудандарда маңызды.

Теле-білім берудің негізгі ерекшеліктері:

1. Қашықтан оқыту: Оқушылар сабақтарды онлайн платформаларда тыңдайды, видеолар көреді, тапсырмалар орындайды және оқытушылармен байланыс орнатады.

2. Интерактивті құралдар: Вебинарлар, форумдар, чаттар, виртуалды зертханалар сияқты құралдар арқылы студенттермен тікелей байланыс орнатуға мүмкіндік береді.

3. Жеке оқу жоспары: Әр студент өз қарқынымен оқу мүмкіндігіне ие, бұл жұмыс істейтін адамдарға немесе уақыттың шектеулі болған жағдайда тиімді.

4. Ресурстарға қол жетімділік: Видеолар, электронды кітаптар, зертханалық жұмыс материалдары сияқты түрлі оқу ресурстарын пайдалану.

5. Уақыт пен орынның еркіндігі: Оқушы кез келген уақытта және кез келген жерде білім ала алады, бұл саяхаттап жүрген немесе үйде отырған адамдар үшін ыңғайлы.

Телеконференция өткізу мақсаты

1. Қашықтан байланыс орнату
   Телеконференция өткізудің басты мақсаты – қатысушыларға қашықтан байланыс орнатуға мүмкіндік беру. Бұл жұмыс кездесулері, семинарлар, оқыту сессиялары немесе пікірталастар болуы мүмкін.

2. Уақыт пен ресурстарды үнемдеу
   Әлемнің әртүрлі жерлерінде орналасқан адамдар бір-бірімен қашықтықтан байланыса алады, бұл уақыт пен шығынды азайтуға көмектеседі.

3. Қатысушыларды ақпаратпен қамтамасыз ету
   Телеконференция арқылы қатысушыларға қажетті ақпаратты, жаңартуларды немесе мәліметтерді уақытында жеткізу мақсатында кездесулер мен презентациялар өткізіледі

1. Бейнемен телеконференция

   • Қатысушылар бейнемен және дауыспен байланысады. Бұл түрі қашықтан оқыту, жұмыс кездесулері, халықаралық конференциялар үшін ыңғайлы.

   • Мысалы: Zoom, Google Meet, Microsoft Teams.

2. Дауыстық телеконференция

   • Тек дауыспен байланысу. Әдетте үлкен топтық талқылаулар немесе техникалық қолдау үшін қолданылады.

   • Мысалы: Skype, Cisco WebEx.

3. Вебинар (Веб-конференция)

   • Көпшілік аудиторияға арналған онлайн оқыту немесе презентациялар. Қатысушылар тек тыңдаушы болып, баяндамашы тақырыпты жүргізеді.

   • Мысалы: Zoom Webinars, GoToWebinar.

4. Гибридті конференциялар

   • Офлайн және онлайн қатысуды біріктіреді. Бұл түрі қатысушылардың физикалық түрде қатысуы мен қашықтан қосылуын қамтамасыз етеді.

   • Мысалы: Microsoft Teams Live Events.

5. Симуляциялық конференциялар

   • Қатысушылардың жоғары технологиялар арқылы байланысуы. Бұл телемедицина, VR және AR сияқты салаларда қолданылуы мүмкін.

   • Мысалы: Virtual Reality (VR) платформалары.

Телеконференция серверлері

1. Серверлік платформа

   • Телеконференция қызметтері серверлерде жұмыс істейді, қатысушылардың тұрақты байланыс орнатуына мүмкіндік береді.

   • Мысалдар: Zoom серверлері, Microsoft Teams, Google Meet.

2. Cloud серверлері

   • Бұлтты серверлер арқылы конференциялар ұйымдастырылады, олар мәліметтерді сақтап, қатысушыларға байланыс ұсынады.

   • Мысалдар: Amazon Web Services (AWS), Google Cloud, Microsoft Azure.

3. On-premise серверлері

   • Ұйымдар өздерінің жеке серверлерін пайдаланып телеконференциялар өткізеді. Бұл тәсіл қауіпсіздікті арттыру үшін қолданылуы мүмкін.

Қазақстандағы ақпараттық-коммуникативтік технологиялардың дамуы кем дегенде соңғы екі пікірдің жүзеге асуына кепілдік бере алады. Дәл осы азаматтар мен мемлекеттің өзара әрекеттестігін ыңғайлы, қарапайым, қолжетімді және түсінікті ету үшін  электрондық үкімет тұжырымдамасы әзірленді.

«Қазақстан Республикасында 2005-2007 жылдары «электрондық үкіметті» құрудың мемлекеттік бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 10 қарашадағы №1471 Жарлығы «электрондық үкіметтің» порталын құруға негіз болды.

Олардың алғашқысы – ақпараттық кезең. Дәл осы кезеңде электрондық үкімет порталы іске қосылып, ақпаратпен толтырылды. Мемлекеттік органдар, олардың жұмысы мен халыққа көрсететін қызметтері жайлы ақпараттар пайда болды. Оған қоса, қызмет көрсетудің реттемесі келтіріліп, танысу үшін нормативтік-құқықтық актілер ілінді.

Екіншісі - интерактивті кезең, порталда электрондық қызметтерді тұңғыш рет ұсынуымен есте қалды. Аталмыш кезең барысында порталды пайдаланушылар түрлі мекемелерден кезекке тұруға уақыт жұмсамай-ақ анықтама алу, үйден шықпай-ақ кез келген мемлекеттік органға сұраныс жіберіп, оның мәртебесін қадағалап отыру  мүмкіндіктеріне ие болды. Электрондық үкімет порталына интерактивті қызметтерді енгізу құжаттарды жинауға кететін уақытты үнемдеуге едәуір көмектесті.  

Дәл осы кезеңде мекемелік ақпараттық жүйелер, мемлекеттік деректер қоры, электронды түрде лицензиялау, және электрондық үкімет шлюзі енгізілді.

Бұл кезеңде әрбір қазақстандық порталдан қажетті құжаттар тізімі, мемлекеттік баж салығының мөлшері, өзі жүгінгелі отырған мемлекеттік органның байланыс мәліметтері секілді барлық қажетті ақпараттарын ала алатын. Алғашқы кезеңнің өзінде-ақ, қажетті ақпараттың толық көлемінің арқасында инстанцияларға жүгірушілер саны әжептәуір азайды.

Электрондық үкімет дамуының үшінші кезеңі – транзакциялық кезең. Бұл кезеңде азаматтар мемлекеттік баж салығын, алымдар, айыппұлдар және коммуналдық қызмет ақыларын төлеуге мүмкіндік алды. Егер де осыған дейін қызмет ақысын төлеу үшін банкке бару керек болса, енді онлайн жүйесінде қызметті пайдалануға да, оның ақысын төлеуге де болады.

Кәсіпкерлерге транзакциялық кезең шын мәнінде бағалы сыйлық ұсынғандай болды, ол – электронды мемлекеттік сатып алулар болатын. Пайдасы айдан анық – өткізілетін байқаулар мен тендерлердің әділдігі мен ашықтығы артты.

Электрондық үкімет дамуының бүгінгі, төртінші кезеңі – түрлендірмелі кезең. Бұдан былайғы басты мақсат - азаматтарға қызмет көрсетудің мейлінше жылдамдығы.  Дәл осы мақсатқа қол жеткізу үшін интерактивтік және транзакциялық қызметтер қазақстандықтар үшін айрықша маңызға ие кешенді қызмет түрлеріне біріктірілуде. Жыл басынан бері азаматтар 15 минут ішінде заңды тұлғаны тіркеу, жеке куәлік, төлқұжат немесе жүргізуші куәлігін алу мүмкіндігіне ие болды. Әлеуметтік маңызды қызметтерге айрықша көңіл бөлінеді, міне сондықтан да олардың барлығы электронды үлгіге ауыстырылды.