Video: https://www.youtube.com/embed/I6AUVe3_DEo

Onderzoeksvraag: Hoe kunnen wij (als Pedagogisch Medewerkers) kinderen helpen om te gaan met onveiligheden in digitale media?

Wij vinden dit onderwerp interessant omdat er velen mee te maken kunnen krijgen. Voor ons als Pedagogisch Medewerker is het van belang te weten wat te doen als een kind binnen de kinderopvang.

Het filmpje dat we hebben bekeken gaat over digitaal kinderlokken. Als voorbeeld van zo’n situatie, ontmoet een 13-jarig meisje, online, iemand die zich voordoet als een ander. Het meisje wordt bedreigt door de ‘catfish’ en voelt zich hierdoor eenzaam en hulpeloos. Ten slotte worden er tips gegeven hoe je met eenzelfde situatie omgaat.

In het filmpje leer je over gevaren die men ervaart binnen digitale media. Het filmpje geeft seksuele inlichting en inlichting over het internet en hoe ouders horen om te gaan met eenzelfde gevaarlijke situatie.

Ouders horen meer overzicht te hebben over de digitale media van hun kinderen.

Papa kijkt kinderporno - NPODoc.nl

Helen is een van de echtgenotes die te zien zijn in de Britse documentaire Married to a Paedophile (Nederlandse titel: 'De vrouw van een pedofiel'), die nu door BNNVARA wordt uitgezonden. Kate vertelt hoe ze haar man Alex de deur uitzette nadat de politie was binnengevallen, op zoek naar kinderporno. Hun twee dochters, begin twintig, hebben de relatie met hun vader niet verbroken. Hij is zijn baan kwijt, woont in een caravan en probeert van zijn pornoverslaving af te raken. Zij is afwisselend boos, verdrietig en verslagen. Kate vertelt hoe ze haar man Alex de deur uitzette nadat de politie was binnengevallen, op zoek naar kinderporno. Hun twee dochters, begin twintig, hebben de relatie met hun vader niet verbroken. Hij is zijn baan kwijt, woont in een caravan en probeert van zijn pornoverslaving af te raken. Zij is afwisselend boos, verdrietig en verslagen. ‘Mensen denken altijd dat zoiets hen nooit zal overkomen, maar als het je wel overkomt ga je er anders naar kijken. Minder oordelend.’

Grooming: alles wat je moet weten om je kind te beschermen

Grooming is een vorm van digitaal kinderlokken en vindt online plaats. Een volwassene legt via het internet contact met een kind. Dit kan bijvoorbeeld via een chatsite of sociale media zijn. Het doel van de volwassene is om dat kind te ontmoeten. De volwassene probeert het kind vervolgens aan te zetten tot seksuele handelingen. De slachtoffers van grooming zijn vaak tussen de elf en vijftien jaar oud. Het zijn meestal meisjes die slachtoffer worden van grooming, maar ook jongens die homoseksuele voorkeuren hebben of hier over twijfelen worden vaak slachtoffer.

Kinderen brengen steeds meer tijd online door. Groomers gebruiken sociale mediasites en andere platforms waar kinderen actief zijn om misbruik van hen te maken. Hieronder lees je hoe je kunt voorkomen dan jouw kind slachtoffer wordt van grooming:

1. Maak grooming bespreekbaar

2. Bespreek de gevolgen van het versturen van seksueel getinte foto’s en filmpjes online

3. Adviseer je kind om geen volgverzoeken van vreemden te accepteren

4. Zorg dat je kind geen persoonlijke gegevens afgeeft aan onbekenden

5. Leer je kind ‘nee’ te zeggen

6. Toon interesse in het online leven van je kind

7. Werk aan vertrouwensrelatie

8. Gebruik eventueel digitaal ouderlijk toezicht

https://youtu.be/vId3_tN3Qp8?si=cLzTHK1fBgOwJDmr

Erica is als kind geroomd. Op de jonge leeftijd van 10 kwam Erica in een depressie terecht waardoor ze online platformen als een vangnet begon te zien voor sociale contacten en -support. Ze isoleerde zichzelf van haar familie en zocht de validering die ze miste bij vreemdelingen, meestal oudere mannen, op Omegle. Op haar 12^e ontmoette Erica een oudere man die haar problemen inzag. Als 12-jarige begreep Erica de mans intenties niet toen hij haar ongepaste vragen stelde en haar om ongepaste foto’s vroeg. De man zag Erica’s leeftijd als iets moois omdat ze ervaringen zoals eerste relaties en seks nog niet eerder had ervaart. De man mishandelde Erica psychologisch. Erica vertelt dat de oudere man op een gegeven moment haar dieet begon bij te houden en dit beïnvloede om ervoor te zorgen dat ze gewicht verloor. Tijdens een Skype gesprek verzocht de man Erica haar kleding uit te trekken. Kort hierna escaleerde het naar een situatie waarin Erica voor de man moest mastuberen. Ook vertelt Erica dat de man haar hierna verzocht om 12 uur per dag vrouwontvriendelijke ingesproken berichten te beluisteren: voordat ze te bed ging, door de nacht heen en nadat ze wakker werd om haar te doen geloven in hetgeen wat deze berichten omschreven. De man plande een afspraak waar hij en Erica elkaar (voor de eerste keer) in het echt zouden zien. Hij plande Erica’s voorbereidingen, waaronder een script met daarin een zelfbedacht verhaal waarmee Erica haar afspraak moest rechtvaardigden bij haar ouders en de kleding die ze die dag moest dragen. Erica ontmoette de oudere man in een hotelkamer. Ze vertelt over de dingen die de man haar, bij binnekomst, bevelde en hoe ze daarna fysiek en seksueel is mishandeld. De man verzocht Erica hierna met andere mannen af te spreken en haarzelf na deze afspraken op te nemen. Erica vertelt dat ze de man, na haar eerste afspraak met hem, op haar 16^e nog één keer, in hetzelfde hotel, heeft gezien en, vertelt ze, toen opnieuw seksueel is mishandeld door hem. Ze vertelt dat, toen ze hem tegensprak, de man haar bedroog een video te sturen waarin hij zijn vrouw fysiek en seksueel mishandelde.

https://youtu.be/MA7FazjPig8?si=FvjBgzF6mXAvDnb-

ARTE.tv Documentaire spreekt met Suzanne Ost, hoogleraar rechten aan de Universiteit van Lancaster, over 'cyber grooming': het fenomeen waarbij kinderen online worden verzorgd door predator. Deze misdaden van cyber grooming zijn in de VK gestegen met 82% in de laatste 5 jaren zegt nspcc (national society prevention of cruelty to childeren). De politie in VK zegt dat ze in totaal bijna 34 duizend misdaden vanaf 2017.

Full film | Becky’s Story | Online Grooming

Becky's Story is een zesdelige korte online serie die laat zien hoe daders sociale media kunnen gebruiken om jongeren te verzorgen en uit te buiten, hier vertoond als één film.  Wat er met Becky gebeurt, is niet haar schuld, ze wordt verzorgd door Tony terwijl hij haar vertrouwen opbouwde en haar manipuleerde om met hem te praten en hem uiteindelijk te ontmoeten. Hij verzorgde en buitte haar uit, wat nooit de schuld van het slachtoffer is.

Heb je het onderwerp grooming eerder in de media voorbij zien komen?

Antw S (familielid): Ja, op televisie heeft ze een misdaad programma gezien waarin ze de verdachten op het spoor gaan. Ook heeft ze meerdere zaken van het betreffende onderwerp van Peter R. de Vries voorbij zien komen.

Antw J (familielid): Ja, hij heeft het betreffende onderwerp op tv-programma’s voorbij zien komen.  Bijvoorbeeld in een programma van Alberto Stegeman.

Antw M (PM’er): Het woord wel, maar niet via de media. Meestal alleen dat het een oude man is.

Antw S (PM'er): Ja, heel veel: dat er een kinderlokker rondt loopt in het fysiek. Desondanks kent ze het niet echt online.

Heb je zelf ervaring met grooming/Ken je iemand die hier mee te maken heeft gehad? Hoe was deze ervaring?

Antw S (familielid): Ja, een kind van een kennis heeft een situatie meegemaakt waarin ze online is benaderd en lastig is gevallen. Hiermee is ze destijds in het lokale nieuws geweest.

Antw J (familielid): Nee.

Antw M (PM’er) Nee.

Antw S (PM'er): Op school op je basisschool, niet persoonlijk maar dat het wel wordt besproken, bijvoorbeeld wanneer ouders een brief thuis krijgen dat er iemand doet kinderlokken in de buurt van school.

Vind jij dat de aandacht en tijd die wordt besteed aan kinderen de gevaren van media helpen te begrijpen voldoende is? Waarom wel/niet?

Antw S (familielid): In het verleden niet, omdat dit toen nog niet aangeboden werd. In de laatste twee jaar wel met als voorbeeld de lessen mediawijsheid die worden gegeven. 

Antw J (familielid): Persoonlijk is het betreffende onderwerp nog nooit bij hem voorgekomen in zijn lessen op school. Over het algemeen vindt hij dat er hierdoor niet voldoende aandacht of tijd aan wordt besteed.

Antw. M (PM'er): Ze denkt van wel. Dat de stagiaire bijvoorbeeld wel op school al leert over deze dingen is ook al voorbereiding voor wat je moet doen in de praktijk en dat er al onderzoeken zijn/worden gedaan is ook heel goed.

Antw S (PM'er): nooit voldoende aandacht, denkt alleen maar meer.  Denkt dat het ook heel belangrijk is dat je rondt basisschoolleeftijd dat er gevaren zijn en wat er aan de handt is maar ook voor ons leeftijdsgroep.

Hoe zou jij, als mentor van een kind, in de praktijk (op de kinderopvang/school) in aanraking kunnen komen met grooming (denk je)?

Antw S (familielid): Via de kinderen. Bij gevallen dat ze bij medewerkers komen voor advies of wanneer het ze in de praktijk zelf gebeurt.

Antw J (familielid): Vanuit de kinderen. Bijvoorbeeld als ze bij de mentor het aangeven als ze hiermee in aanraking zijn gekomen.

Antw M (PM’er): Ze weet het niet zeker. Weet niet of er iets daarmee wordt gedaan. Op de BSO, denkt hij, dat kan dit vaker kan voorkomen.

Antw S (PM'er): Nee.

Wat vind jij dat er moet komen of gebeuren om aandacht te creëren voor de onveiligheden binnen de media en kinderen deze te helpen begrijpen?

Antw S (familielid): Informeren van de kinderen en ouders door als medewerker bijvoorbeeld een informatieavond te houden. 

Antw J (familielid): Voorlichting (op scholen) of lessen over het onderwerp.

Antw M (PM’er): Cursussen en pedagogen meer bewust kan maken en richting de doelgroep dus bijv. BSO; die mogen ook op de iPad en het Digibord. Ook met ouders bespreken over wat zíj kunnen doen. Hier is dat minder omdat ze veel meer met activiteiten bezig zijn.

Antw S (PM'er): Voorlichting geven, basisschoolleeftijd, bij de leeftijd peuter staat er iemand altijd op de groep en als er een man aan komt dan zeggen dat ze bij de juffen moeten blijven.

Welke onlinevaardigheden (denk je) dat er nodig zijn om grooming te kunnen verkomen?

Antw S (familielid): Eerder leren te herkennen als iets niet klopt of gevaarlijk kan zijn doormiddel van doorvragen, dingen na gaan of research doen. Als ouder/medewerker kindveiligmodus op apparaten instellen, meekijken met het kind en adviseren aan het kind geven om het te delen als iets (online) niet goed aanvoelt.

Antw J (familielid): Het kind moet weten hoe een gevaarlijke situatie te herkennen is en hoe hij de betreffende persoon (online) moet blokkeren.

Antw M (PM’er): Op bepaalde websites een beveiligen plaatsen met bijvoorbeeld een wachtwoord die alleen de ouders hebben of ook bij kinderen websites een wachtwoord zetten.

Antw S (PM'er): Meer beveiliging op de accounts en websites.

Hoe zou jij, als ouder of mentor van een kind die te maken heeft met grooming, handelen op de situatie?

Antw S (familielid): Communiceren met het kind (uitzoeken wat er aan de hand is), het kind de ruimte bieden om hun verhaal kwijt te kunnen, de bron achterhalen, wanneer nodig, aangifte doen bij de politie. Als mentor in overleg gaan met de ouder(s) en advies geven.

Antw J (familied): Als mentor de ouders inlichten, het gesprek aangaan met het kind en de politie erbij betrekken (wanneer zo nodig).

Antw M (PM’er) Vragen waar het gebeurt, zou meekijken wat de andere zegt of beelden en weet niet zeker of hij zal uit zoeken wie zodat ze de politie kan bellen of blokkeren. Het hangt af wat de context is binnen de gesprekken.

Antw S (PM'er): In gesprek gaan met het kind, handelen naar de situatie en kijken naar wat het beste manier is van hoe je het kan handelen.

Welke tips heb je voor Pedagogisch Medewerkers als het gaat om kinderen helpen om te gaan met onveiligheden binnen de media?

Antw S (familielid): Begeleiden (waaronder meekijken) met het internetgebruik van kinderen, deze beperken, eventueel kindveiligmodus installeren op apparaten, uitleg geven over het betreffende onderwerp en een luisterend oor zijn voor het kind. Als het kind iets aangeeft over het betreffende onderwerp, hierop ingaan en de bron achterhalen. 

Antw J (familielid): Voorlichtingen bieden aan ouders, leren inzicht hebben op de gevaren die kinderen eventueel overkomen en de vrijheid bieden om in gesprek te gaan over het onderwerp.

Antw M (PM’er) Als de kinderen online spelen erbij te gaan zitten, allen zitten met alleen video’s kan het kind allen zitten, allen zitten achter een scherm dan moet je erbij zitten of ze een game boy geven zodat ze wel kunnen spelen, maar niet in een chatroom zitten.

Antw S (PM'er): Blijven benoemen wat risico’s zijn en vertellen wat voor soort mensen wat voor soort dingen hebben gepland.

Kayleigh's Love Story is een film over aspecten van de laatste 13 dagen van het leven van de 15-jarige Kayleigh Haywood. Het schoolmeisje uit Leicestershire werd online verzorgd door Luke Harlow, een man die ze nog nooit had ontmoet, voordat ze werd verkracht en vermoord door zijn buurman Stephen Beadman. De film is gemaakt om kinderen en volwassenen te waarschuwen voor de gevaren van grooming en seksuele uitbuiting na de tragische dood van Kayleigh in november 2015.

Digitaal kinderlokken, ook wel grooming geheten, is een opkomend gevaar in de huidige digitale wereld. Bovendien is het wettelijk verboden.

Het zijn de internetfora, de sociale media en de chatboxen waar grooming gebeurt. Bij grooming worden kinderen via bijvoorbeeld Snapchat of Facebook op hun gemak gesteld en ingepalmd. Marlies Sleegers legt in haar boek Vijftien uit hoe jonge meisjes vaak makkelijk het slachtoffer kunnen worden van grooming. Tijdens het digitaal kinderlokken is het voor de kwaadwillende van essentieel belang dat het kind verliefd wordt of afhankelijk wordt van die persoon. Een manier van grooming is door het kind te verleiden met cadeaus en speciale aandacht. Het doel van de kwaadwillende persoon is nog altijd seks en macht.

Een andere, meer agressievere variant, waarmee de kinderlokker zijn of haar doel verwezenlijkt, is door chantage. Daarbij komt een nieuwe term om de hoek kijken, genaamd sextortion. Dit is het afpersen van vooral jonge meisjes voor ongewenste foto's. Er is dan niet alleen sprake van het feit dat de kwaadwillende zich anders voordoet dan hij of zij is, maar dikwijls komt het slachtoffer in een neerwaartse spiraal terecht waar hij of zij maar moeilijk uitkomt. Deze spiraal houdt in dat het slachtoffer ooit ongewenst beeldmateriaal heeft overgedragen aan de dader. Het slachtoffer wordt steeds meer gechanteerd totdat de dader zijn kwade doel heeft bereikt.

Veilig op het web is een belangrijke vereiste, om niet in contact te komen met mensen die kwaad in de zin hebben. Kinderen kunnen vaak het slachtoffer worden door hun naïviteit. Wat kun je als ouder doen om je kind veilig te laten internetten? Welke gedragingen zijn preventief voor het digitaal kinderlokken?

Het is belangrijk dat de vriendschapsverzoeken op de sociale media in de gaten worden gehouden. Daarbij is het van belang dat niet iedereen zomaar kan worden toegevoegd. Een handige vuistregel is hierbij dat als je iemand in het echte leven niet kent, je diegene niet op de sociale media toevoegt.

Het is raadzaam dat, als je kind in een internetforum of chatbox zit, deze een nickname gebruikt. Dat is een soort schuilnaam voor je echte naam. Zo kan de mogelijke dader van grooming nooit achter je echte gegevens komen. Het is ook verstandig om niet je telefoonnummer of andere persoonlijke gegevens bij een vreemdeling achter te laten.

Het is beter om niet zomaar met vreemden af te spreken, zowel op een bekende als onbekende plek. Als je het als ouder niet vertrouwt, kun je altijd de politie inschakelen. En voor kinderen is het van belang dat als er zich een dergelijk voorval voordoet ze toenadering zoeken tot een vertrouwd persoon.

Het is voor de veiligheid op het web van belang dat gevaren, zoals digitaal kinderlokken maar ook internet pesten, bespreekbaar worden gemaakt. Zo blijven de ouders én het kind op de hoogte van zowel de positieve als de negatieve kanten van het internet.

Noor Huijboom is teamcoördinator bij de directie Digitale Samenleving (DS), onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Haar team houdt zich onder andere bezig met de plannen uit de Werkagenda rondom kinderrechten in de onlinewereld.

Eén van de maatregelen is het weren van mobiele telefoons uit klassen in het voortgezet onderwijs. En het Kinderrechten Impact Assessments (KIA) maakt voor bedrijven en ontwikkelaars van digitale producten de kansen en risico’s van hun product voor kinderrechten inzichtelijk. Hoe wordt op dit soort maatregelen gereageerd? Huijboom: “Wetenschappers zijn blij met de aandacht van de overheid. Het Trimbos-instituut signaleert al jaren problemen die gerelateerd zijn aan de digitale wereld. Het maatschappelijk middenveld zoekt verbinding met ons, zo is met UNICEF een jongerenpanel samengesteld; de Jongerenraad Digitalisering(link naar andere website).

Huijboom: “Op dit momenten werken we aan een grote multimediale publiekscampagne. Doel van de campagne is om ouders, kinderen en jongeren wakker te schudden. De digitale wereld is niet alleen maar leuk. Houd je digitale gezondheid en welzijn in de gaten. Wat moeten kinderen doen als ze iets negatiefs tegenkomen? Hoe herkennen ouders problematisch onlinegedrag bij hun tiener? De campagne informeert en geeft concrete tips.

Grooming betekent digitaal kinderlokken met het oog op seksueel misbruik. Een groomer is een volwassene die zich op het internet voordoet als een ander en op zoek is naar seksueel contact met kinderen. Slachtoffers van grooming zijn minderjarig en vaak tussen de 11 en 15 jaar.

Het internet is een belangrijk onderdeel van ons moderne leven. Dit maakt dat we onmogelijk alle gevaren die hiermee verbonden zijn weg kunnen nemen. Om je kind toch zoveel mogelijk te beschermen tegen online gevaren is praten misschien wel de belangrijkste tip. Laat jouw kind weten alles met jou te kunnen bespreken en dat je graag wilt helpen, mocht dit nodig zijn.

Praat ook over de risico’s van het internet en stel basisregels op. Ken je iemand bijvoorbeeld in het echte leven niet? Accepteer hem of haar dan niet online. Verstuur geen (seksueel getinte) foto’s of filmpjes naar anderen, en zeker niet naar mensen die je niet kent. Spreek niet af met iemand die je niet kent. Wil je toch graag afspreken? Bespreek het dan eerst samen. Door alles bespreekbaar te maken blijft er niets voor je verborgen. Samen kunnen jullie kijken naar wat mogelijk is, en wat niet. Leer je kind in de gesprekken ook dat je altijd ‘nee’ kan zeggen.

De Belgische radiopresentator Sven Pichal krijgt een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie jaar voor het verspreiden van kinderporno. Hij blijft uit de cel als hij de komende vijf jaar niet opnieuw de fout in gaat en zich aan enkele andere voorwaarden houdt. Zo krijgt hij een alcohol- en drugsverbod, moet hij in therapie en mag hij nooit meer contact zoeken met kinderen.

'De Mooiste Chick van het Web' is een voorlichtingsfilm over de 'loverboy 2.0'. De film is bedoeld om jongeren voor te lichten over de risico's van het gebruik van sociale media - die door loverboys steeds meer als werkterrein gebruikt worden. Daarnaast is de film bedoeld voor de omgeving van de kwetsbare groep slachtoffers; vriendinnen, ouders, leraren.

Twitter.

• Waarom heb je deze keuze gemaakt?

Ik heb de keuze voor Twitter gemaakt omdat ik van de app weet, maar niet hoe die werkt.

• Wat heb je ervan geleerd?

Ik weet nu achteraf dat mensen de app gebruiken om hun mening te delen, voor professionele zaken gebruiken of andere (onprofessionele) dingen.

Ten ten staat momenteel in de top 15 meest gedownloade/populairste gratis apps. Waar het natuurlijk bij alle (opkomende) social-kanalen om de sociale connectie en interactie gaat, is dat bij ’ten ten’ niet anders. Deze app verandert je telefoon in een live walkietalkie en geeft je de mogelijkheid om direct met je beste vrienden te kletsen. Je vrienden zullen jou live horen op hun telefoon, zelfs wanneer hun scherm is beveiligd.

Dit klinkt best intrusive, al kan het handig zijn voor die vriend/vriendin of collega die nooit de telefoon opneemt. Dus, wil je echt een super close connectie en een kort lijntje met de personen die dicht bij je staan? Ten ten it is!

• Waarom heb je deze keuze gemaakt?

het klinkt als een leuke unieke app om te gebruiken met je vrienden. het komt ook vaak voor dat je bijv. een bericht stuurt naar een vriendin maar ze antwoorden niet meteen terwijl met de ten ten app wanneer je een bericht stuurt speelt het ook meteen af net als een walkietalkie.

• Wat heb je ervan geleerd?

dat er leukere manieren zijn om je vriendin een bericht te sturen waarop je ook nog meteen antwoord krijgt. ook dat er een app is om contact te houden met de mensen die je het meeste belangrijk vindt in plaats van op allemaal verschillende apps naar elkaar berichten sturen.

De misdadiger overvalt het kind en evalueert zijn of haar kwetsbaarheid. Dit gebeurt via verschillende sociale media, omdat er geen filter is dat contact belemmert. De misdadiger probeert vervolgens het vertrouwen van het kind te winnen door informatie van hem of haar te observeren en te verzamelen. De agressor leert de behoeften van het kind kennen en zoekt naar manieren om hem of haar te ontmoeten. In deze zin kunnen zedendelinquenten verantwoordelijk en betrouwbaar lijken. Ze hebben het vermogen om het soort warmte en aandacht te bieden waardoor het kind zich speciaal voelt.

Zodra de zedendelinquent begint te voldoen aan de behoeften van het kind, dan begint hij of zij een belangrijke rol te spelen in het leven van de minderjarige. Als je kind cadeautjes of extra aandacht ontvangt, dan moet je je zorgen gaan maken en je waakzaamheid verhogen. Zodra de misbruiker voldoende vertrouwen en emotionele afhankelijkheid heeft, dan zal hij of zij proberen om seksueel misbruik te maken van het kind. De agressor gebruikt de kwetsbaarheid van het kind om compromitterende afbeeldingen en video’s te verkrijgen.

Zodra de relatie een seksuele aard heeft, probeert de misbruiker de controle over het kind te behouden. Hij of zij gebruikt geheimen en schuld om de voortdurende deelname en stilte van het kind te garanderen.