Đọc, làm vào vở và chụp lên gửi cô (không copy hay làm vào word). Trong vở ghi rõ ngày tháng làm bài. HS có thể xem lại cột TÀI LIỆU HỌC TẬP để nhớ lại cách làm (cái này cô đã in cho các bạn rồi)

1. Xác định đại từ nhân xưng: Đọc văn bản, chú ý từ xưng hô:

+ “Tôi”, “chúng tôi” → Ngôi thứ nhất.

+ Không xuất hiện “tôi”, dùng tên riêng hoặc nhân xưng khác → Ngôi thứ ba.

+ Nếu ngôi 1: Gọi tên người kể chuyện (thường chính là nhân vật) à Tác dụng: chân thực, gần gũi, tăng độ tin cậy, giúp nhân vật trực tiếp bộc lộ cảm xúc của mình.

+ Nếu ngôi 3: Ghi ngắn gọn: người kể giấu mình, chỉ thuật lại à Tác dụng: sinh động, khách quan và đa chiều; giúp nhân vật bộc lộ tình cảm, cảm xúc một cách kín đáo, tế nhị.

Ví dụ minh hoạ 1: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi, tăng độ tin cậy và giúp nhân vật trực tiếp bộc lộ cảm xúc của mình.

Ví dụ minh hoạ 2: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng ngôi kể thứ ba giúp câu chuyện trở nên sinh động, khách quan và đa chiều; giúp nhân vật bộc lộ tình cảm, cảm xúc một cách kín đáo, tế nhị.

Câu 2. Xác định nhân vật và đặc điểm nhân vật

1. Nhân vật: Xác định nhân vật mà đề bài yêu cầu.

2. Tìm được chi tiết làm rõ đặc điểm nhân vật: Tìm được câu văn/ từ ngữ thể hiện đặc điểm nhân vật thông qua các phương diện ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ cảm xúc…

3. Nhận xét: Những từ nhận xét về nhân vật là các tính từ thể hiện tính cách, phẩm chất như: vui vẻ, hài hước, giàu tình cảm, tinh tế, thân thiện, …

Ví dụ minh hoạ: Nhân vật  trong đoạn trích/ văn bản trên là… được khắc hoạ qua những chi tiết “…”, từ đó cho thấy nhân vật đó hiện lên với những phẩm chất, tính cách……….

Câu 3. Lời người kể chuyện

1. Xác định ai đang thuật lại sự việc: Người kể dùng ngôn ngữ của mình hay nhân vật?

2. Đặc điểm:

+ Dùng để giới thiệu, mô tả, tóm tắt hành động của nhân vật.

+ Lời lược thuật chung, khách quan.

3. Trình bày: “Lời người kể chuyện nhằm…”.

Chú ý: Phân biệt với lời thoại/độc thoại của nhân vật.

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời kể của … để kể lại câu chuyện.

Câu 4: Nêu tên biện pháp tu từ và tác dụng của nó trong câu/ đoạn văn

1. Gọi tên đúng BPTT đó:

2. Chỉ rõ vị trí từ ngữ thể hiện BPTT đó:

3. Nêu tác dụng của BPTT đó thể hiện trong câu/ đoạn thơ:

- Biện pháp tu từ điệp ngữ được thể hiện qua từ “…” được lặp lại/ biểu tượng cho “…” trong câu/ đoạn thơ.

+ Biện pháp tu từ [tên biện pháp tìm được] giúp nhấn mạnh [ý nghĩa/ giá trị/ vai trò/ cảm xúc...] của [đối tượng] trong đoạn văn/ câu văn.

+ Biện pháp tu từ này làm cho [câu thơ/ đoạn thơ] trở nên [sinh động/hấp dẫn/ tăng sức gợi hình gợi cảm/ giàu hình ảnh/ấn tượng sâu sắc], từ đó giúp [nội dung] được truyền tải [hiệu quả/sâu sắc/tinh tế] hơn.

+ Đồng thời, qua việc sử dụng biện pháp tu từ [tên biện pháp tìm được], tác giả đã thể hiện [tình cảm, thái độ: yêu thương, trân trọng, tiếc nuối, tự hào, đề cao...] đối với [đối tượng] được nói tới.

Câu 5. Xác định nội dung chính

1. Xác định nhân vật/đối tượng trung tâm hoặc nhan đề tác phẩm.

2. Tóm lược hành động, sự việc diễn ra.

3. Chốt dụng ý: Tác giả muốn nhắn nhủ điều gì qua câu chuyện?

4. Trình bày: Một đoạn văn 2-3 câu. (Chỉ nên nêu những sự kiện quan trọng, tiêu biểu)

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên (kể về/ nói về) số phận éo le của người nông dân đồng thời thể hiện niềm cảm thương của tác giả với cuộc đời của họ.

Câu 6. Chủ đề của truyện

1. Tóm tắt nội dung cốt lõi.

2. Chuyển thành chủ đề: Vấn đề tư tưởng, cảm xúc mà truyện nhấn mạnh (tình yêu gia đình, lòng yêu nước, tuổi thơ, thân phận con người…).

Ví dụ minh hoạ: Chủ đề của truyện là…”. (Chủ đề thường là cụm danh từ)

Câu 7. Xác định kiểu cốt truyện

1. Xem xét mạch sự kiện:

+ Một nhân vật, một tuyến sự kiện → Cốt truyện đơn tuyến.

+ Nhiều nhân vật, nhiều tuyến → Cốt truyện đa tuyến.

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng kiểu cốt truyện………

Câu 8. Bài học rút ra, thông điệp từ đoạn truyện

1. Tóm lược bài học, thông điệp: Nhận thức về giá trị cuộc sống, tình cảm gia đình…

2. Phân tích hành động: Gắn bài học với hành động cụ thể. Thông điệp thường là các động từ, cụm động từ chỉ hành động cụ thể hay sự thay đổi nhận thức, nó thường bắt đầu bằng các từ đầu dòng như: yêu quý, trân trọng, biết ơn, nâng niu, yêu thương, chăm sóc, bảo vệ, gìn giữ, duy trì, phát huy…

3. Khẳng định ý nghĩa: Ảnh hưởng bài học, thông điệp đó đến cá nhân và xã hội.

Ví dụ thông điệp dưới dạng viết đoạn: Đoạn trích/ văn bản đã gửi gắm thông điệp về giá trị của sự trân trọng gia đình trong cuộc sống. Bởi gia đình là nơi nuôi dưỡng ta/ nơi che chở ta những khi vấp ngã/ là giúp ta hình thành những phẩm chất, tính cách tốt đẹp….

Ví dụ thông điệp dưới dạng gạch ý:

Qua tác phẩm, em nhận ra rằng, mình cần:

+ Trân trọng, gìn giữ, nâng niu những khoảnh khắc bên người thân yêu.

+ Yêu mến, kính trọng, chăm sóc người thân.

+ Gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình

+ Học tập tốt, sống có ý nghĩa và tử tế…

Câu 9. Xác định chi tiết tiêu biểu

1. Đọc lướt toàn đoạn trích: Xác định câu văn/ chi tiết nổi bật nhất.

2. Khoanh vùng đúng đơn vị đề hỏi: Nếu đề hỏi “từ ngữ”, không trả lời cả câu. Nếu hỏi “chi tiết”, tìm chi tiết (sự việc nhỏ) giàu giá trị biểu tượng. Chú ý những từ mang ý nghĩa thắt mở trong tác phẩm.

3. Chỉ ra rõ ràng: Ghi chính xác đơn vị nhỏ đó, không dài dòng.

Ví dụ trả lời: Chi tiết tiêu biểu trong đoạn trích là  “đôi mắt”, gợi lên sự đồng cảm, thấu hiểu và tình bạn chân thành.

Câu 10. Nêu ý nghĩa nội dung chi tiết/câu văn/ đoạn văn

1. Đọc lướt toàn đoạn trích: Chép lại câu văn/ chi tiết mà đề bài yêu cầu.

2. Tóm tắt chi tiết: Chi tiết/ câu văn đó gắn liền với nhân vật nào? Trong hoàn cảnh nào? Chi tiết đó thể hiện tình cảm, suy nghĩ gì của nhân vật.

3. Khẳng định ý nghĩa: Chi tiết/ câu văn đó gợi cho em suy nghĩ đến điều gì? tác động gì đến cảm xúc của bản thân?

.Ví dụ trả lời: Chi tiết/ Câu văn: “..” nói về/ kể về……….. qua đó cho thấy nhân vật là người……, đồng thời thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu và tình bạn chân thành.

Câu 11. Lời nhân vật (lời thoại)

1. Đọc kỹ dấu hiệu: Lời thoại (gạch đầu dòng), lời nhân vật trong dấu ngoặc kép.

2. Phân loại:

+ Đối thoại: Giao tiếp giữa 2 hoặc nhiều nhân vật.

+ Độc thoại: Nhân vật tự nói với mình hoặc với đối tượng tưởng tượng.

3. Đặc điểm: Thể hiện tính cách nhân vật, làm câu chuyện sinh động.

4. Chốt ý: Lời thoại giúp bộc lộ nội tâm và tạo kịch tính cho truyện.

Ví dụ minh hoạ:

1. Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời đối thoại giúp thể hiện tính cách nhân vật, làm cho câu chuyện sinh động. để kể lại câu chuyện.

2. Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời độc thoại giúp thể hiện tính cách nhân vật giúp bộc lộ nội tâm và tạo kịch tính cho truyện.

1. Hoàn thành 2 đề đọc hiểu đã làm trên lớp.

2. Đọc và hoàn thiện PHT viết bài văn nghị luận về vấn đề đời sống (6 trang cuối cùng của PHT cô phát) - HS điền vào cột GHI CHÚ BÊN LỀ.

Bài viết phải ít nhất có 5 đoạn văn.

Đoạn 1: Mở bài

Đoạn 2: Giải thích vấn đề

Đoạn 3: Vai trò 1

Đoạn 4: Vai trò 2

Đoạn 5: Kết bài

HS đoạn 3, 4 bắt buộc có bằng chứng. HS khá bổ sung thêm đoạn mở rộng vấn đề nghị luận.

Bước 1: Tìm A, B, C, D, E, I

Bước 2: Áp dụng công thức viết để điền.

Bước 3: Đọc lại bài và sữa lỗi.

- Tên tác phẩm (A) của tác giả (B): …………………..…………………………………

- Nghệ thuật thứ nhất lựa chọn phân tích (C) :…………………..………………………

- Nghệ thuật thứ hai lựa chọn phân tích (D) …………………..………………………..

- Chủ đề của tác phẩm (E) : …………………..…………………………………………

Bước 2: Điền vào công thức để viết bài văn

PHẦN MỞ BÀI

Cách 1. Tác phẩm (A) của nhà văn (B) đã để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc. Bằng nghệ thuật (C) và (D), nhà văn đã gửi gắm cho người đọc về chủ đề (E) một cách vô cùng độc đáo.

Cách 2. (B) là một nhà văn tiêu biểu của nền văn học…. (B) sáng tác được nhiều tác phẩm có giá trị trong đó có (A). Trong tác phẩm này, tác giả đã khắc họa rất thành công nghệ thuật (C) và (D). Qua đó giúp người đọc có thêm một góc nhìn về chủ đề (E) một cách vô cùng độc đáo.

Cách 3. Ai đã từng đọc những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn (B) thì đều khó có thể quên (A). Văn bản này là tác phẩm xúc động viết về (E). Qua nghệ thuật (C) và (D), nhà văn đã đã để lại ấn tượng sâu đậm cho người đọc.

Cách 4. Nếu ai hỏi tôi rằng, tác phẩm nào khiến tôi ấn tượng nhất thì tôi sẽ nói ngay rằng đó là (A) của tác giả (B). Sở dĩ, tác phẩm này đã xây dựng thành công (C) và (D), từ đó giúp người đọc có góc nhìn thật mới mẻ về (E).

Cách 5. Có những tác phẩm như một chiếc chia khoá kì diệu, nó mở tung cánh cửa tâm hồn ta, để biết bao xúc cảm sống dậy miên man. Tác phẩm (A) của tác giả (B) viết về chủ đề (E) đã để lại trong tôi bao cảm xúc như thế. Trong đó, tôi ấn tượng nhất với (C) và (D).

Cách 6. (A) là tác phẩm độc đáo viết về chủ đề (E).  Dù có rất nhiều tác phẩm viết hay về đề tài này nhưng tác phẩm (A) của tác giả (B) đã khiến tôi không bao giờ quên. Trong tác phẩm, tác giả đã xây dựng vô cùng thành công (C) và (D).

PHẦN THÂN BÀI:

- Luận điểm 1: (Không bắt buộc) Tóm tắt sơ lược về truyện, giới thiệu tác phẩm hay tóm tắt truyện.

      (B) là nhà văn tiêu biểu viết về chủ đề (E) với phong cách sáng tác…. Truyện (A) là một trong những tác phẩm xuất sắc cho tài năng của (B) . Ra đời trong………… Câu chuyện bắt đầu bằng……..Tiếp đó là….. Kết thúc truyện là…..

- Luận điểm 2.1: Nêu và phân tích nghệ thuật 1. (C)

+ Câu luận điểm: Trước hết, tác phẩm khiến tôi vô cùng ấn tượng bởi hình thức nghệ thuật và đầu tiên là nghệ thuật C.

+ Bằng chứng, lí lẽ: Nghệ thuật đó được biểu hiện qua...

Đưa dẫn chứng về từ ngữ, chi tiết, câu văn, đoạn văn… trong tác phẩm để làm rõ cho nghệ thuật thứ 1, có thể trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp.

+ Chốt ý: Từ (C), chủ đề (E) đã bắt đầu gợi mở trong tâm hồn người đọc.

- Luận điểm 2.2: Nêu và phân tích nghệ thuật 2. (D)

+ Câu luận điểm: Tiếp theo/ bên cạnh đó/ Không chỉ thành công trong nghệ thuật C, tác giả (B) còn khiến người đọc cảm nhận sâu sắc hơn qua nghệ thuật D.

+ Bằng chứng, lí lẽ: Bằng những câu văn/chi tiết "...", với nghệ thuật D thể hiện bằng....., ta có thể thấy...

Đưa dẫn chứng về từ ngữ, chi tiết, câu văn, đoạn văn … trong tác phẩm để làm rõ cho nghệ thuật thứ 2, có thể trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp.

+ Chốt ý: Từ (D), tác giả đã giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về (E).

Chú ý: Nghệ thuật của tác phẩm truyện mà em có thể lựa chọn là: xây dựng nhân vật, tình huống truyện độc đáo, cách đặt tên nhan đề giàu sức gợi, chi tiết đặc sắc, lựa chọn ngôi kể…

- Luận điểm 3: Nêu chủ đề. (E) qua (E1)

Nghệ thuật là hình thức tô điểm cho nội dung, chủ đề và chính vì thế, tác phẩm (A) đã để lại ấn tượng khó phai trong lòng bạn đọc bởi chủ đề (E). Chủ đề đó được thể hiện ở …. Từ đó tư tưởng, tình cảm của nhà văn (B) đã gợi nhiều suy ngẫm cho người đọc.

Chú ý: Chủ đề của tác phẩm truyện mà em có thể lựa chọn là: nhan đề, chi tiết đặc sắc, nhân vật chính,…

Luận điểm 4: Mở rộng (khuyến khích)

+ Câu luận điểm: Người yêu văn không khó để nhận ra sự đồng điệu xúc cảm giữa hai tác giả (B) và…. Câu văn  “….” đã gợi mở cho người đọc suy nghĩ về…….Từ đó….

KẾT BÀI: Khẳng định ý kiến về tác phẩm + bài học, thông điệp

* Cách 1: Khép lại trang sách cuối cùng, tôi vẫn không thôi nghĩ về (A). Qua chủ đề (E) cùng nghệ thuật C, D, tác giả B cũng dạy cho tôi một bài học vô cùng sâu sắc rằng:.... Chính vì thế tôi nghĩ mình cần (thông điệp, bài học).

* Cách 2: Tóm lại, bằng biện pháp nghệ thuật C và D, nhà văn B đã khắc hoạ một cách rõ nét về chủ đề E. Từ đó, em hiểu được rằng + (thông điệp, bài học).

* Cách 3: Tóm lại, (A) là tác phẩm (D1 + D2). Tác phẩm (A) góp phần bộc lộ chủ đề (E) thể hiện tài năng của tác giả. (B) đã gửi gắm đến người đọc nhiều bài học quý báu. Vì thế tôi nghĩ mình cần (thông điệp, bài học).

Bước 3: Áp dụng công thức để hoàn thành bài văn phân tích tác phẩm truyện.

Bước 4: Đọc lại và sửa chữa.

$$$$$$$$$$$$$$

Bước 1: Tìm A, B, C, D, E, I

Bước 2: Áp dụng công thức viết để điền.

Bước 3: Đọc lại bài và sữa lỗi.

Gửi lên Padlet trước 48h.

Tình yêu quê hương, đất nước là một trong những tình cảm thiêng liêng, là truyền thống đạo lý tốt đẹp nhất của dân tộc Việt Nam từ ngàn đời nay. I-li-a Ê-ren-bua từng nói: "Lòng yêu nước ban đầu là lòng yêu những vật tầm thường nhất: yêu cái cây trồng ở trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê mùa thu hay mùi cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh... Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc." Vậy trách nhiệm và biểu hiện lòng yêu nước của thế hệ trẻ ngày nay như thế nào? Đó là chủ đề bàn luận trong bài viết này.

Trước hết, ta cần hiểu lòng yêu nước ở đây có nghĩa là gì? Nó là tình cảm yêu thương, gắn bó sâu sắc, là niềm tự hào và ý thức trách nhiệm bảo vệ, xây dựng Tổ quốc. Trong câu nói của I. Ê-ren-bua, tình yêu Tổ quốc không phải là khái niệm trừu tượng, xa xôi. Nó bắt rễ từ chính tình yêu gia đình, yêu những cảnh vật thân thuộc, yêu xóm làng nơi mình sinh ra và lớn lên. Đó là cơ sở để bàn luận sâu hơn về vấn đề này.

Trước tiên, lòng yêu nước được biểu hiện cụ thể trong quá khứ. Các thế hệ cha anh đã hi sinh xương máu, dũng cảm chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Chúng ta có quyền tự hào với những trang lịch sử vẻ vang thời Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung... Chúng ta càng biết ơn và ghi nhớ công lao của các vị anh hùng cứu quốc như Phan Đình Giót, Võ Thị Sáu, anh Kim Đồng.... Chúng ta lại càng không thể quên bác Hồ kính yêu đã hi sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Những vị anh húng đó đã giúp chúng ta nhận ra được ý nghĩa của lòng yêu nước trong thời chiến.

Trước tiên, lòng yêu nước được biểu hiện cụ thể trong quá khứ. Các thế hệ cha anh đã hi sinh xương máu, dũng cảm chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Chúng ta có quyền tự hào với những trang lịch sử vẻ vang thời Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung... Chúng ta càng biết ơn và ghi nhớ công lao của các vị anh hùng cứu quốc như Phan Đình Giót, Võ Thị Sáu, anh Kim Đồng.... Chúng ta lại càng không thể quên bác Hồ kính yêu đã hi sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Những vị anh húng đó đã giúp chúng ta nhận ra được ý nghĩa của lòng yêu nước trong thời chiến.

Bên cạnh những quan điểm chia sẻ trên, ngược lại với lòng yêu nước còn có những tổ chức chống phá nhà nước, phản quốc. Vấn đề này đã được nhìn nhận theo một hướng khác để cho thấy tính toàn diện, hai mặt của vấn đề bàn luận. Chúng ta cần phê phán những hành vi sống ích kỉ, thực dụng, thờ ơ với vận mệnh đất nước; chê trách những hành vi làm xấu đi hình ảnh quốc gia như: xả rác bừa bãi, lãng quên truyền thống lịch sử, sùng bái văn hóa ngoại lai một cách mù quáng, hoặc có những phát ngôn thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội.

Tóm lại, yêu nước là nghĩa vụ và là đặc quyền cao quý. Là học sinh lớp 8, em sẽ thể hiện tình yêu ấy qua việc chăm ngoan, vâng lời cha mẹ, giúp đỡ bạn bè và giữ gìn vệ sinh trường lớp. Những việc làm nhỏ bé này chính là nền tảng để em góp sức xây dựng Tổ quốc tương lai.

Trước hết, ta cần hiểu lòng yêu nước ở đây có nghĩa là gì? Nó là tình cảm yêu thương, gắn bó sâu sắc, là niềm tự hào và ý thức trách nhiệm bảo vệ, xây dựng Tổ quốc. Trong câu nói của I. Ê-ren-bua, tình yêu Tổ quốc không phải là khái niệm trừu tượng, xa xôi. Nó bắt rễ từ chính tình yêu gia đình, yêu những cảnh vật thân thuộc, yêu xóm làng nơi mình sinh ra và lớn lên. Đó là cơ sở để bàn luận sâu hơn về vấn đề này.

Trước tiên, lòng yêu nước được biểu hiện cụ thể trong quá khứ. Các thế hệ cha anh đã hi sinh xương máu, dũng cảm chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Chúng ta có quyền tự hào với những trang lịch sử vẻ vang thời Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung... Chúng ta càng biết ơn và ghi nhớ công lao của các vị anh hùng cứu quốc như Phan Đình Giót, Võ Thị Sáu, anh Kim Đồng.... Chúng ta lại càng không thể quên Bác Hồ kính yêu đã hi sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Những vị anh hùng đó đã giúp chúng ta nhận ra được ý nghĩa của lòng yêu nước trong thời chiến.

Bên cạnh đó, lòng yêu nước được biểu hiện cụ thể trong thời bình đặc biệt là thế hệ trẻ ngày nay. Trong học tập, lòng yêu nước thể hiện qua sự cố gắng học tập tốt, trau dồi tri thức để mai sau trở thành công dân có ích, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh như các bạn học sinh đạt huy chương Olympic quốc tế mang vinh quang về cho Tổ quốc. Còn trong đời sống văn hóa: việc yêu tiếng Việt, tự hào về lịch sử dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống chính là biểu hiện cao đẹp của lòng yêu nước. Hành động mặc áo dài, tìm hiểu nhã nhạc, dân ca hay tham quan trải nghiệm các khu di tích lịch sử là hành động thiết thực và đáng quý của thế hệ trẻ.. Việc tôn trọng pháp luật; bảo vệ môi trường xung quanh; có tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ đồng bào lúc hoạn nạn, ví dụ như quyên góp ủng hộ miền Trung lũ lụt, giúp đỡ người nghèo là minh chứng cao đẹp cho lòng yêu nước. Đặc biệt, trên không gian mạng: Tỉnh táo trước các thông tin bịa đặt, biết bảo vệ hình ảnh đẹp của đất nước trước bạn bè quốc tế. Những hành động cao đẹp ấy cho chúng ta cảm nhận được ý nghĩa của lòng yêu nước là điều nên và cần trong cuộc sống này biết bao.

Nhưng bên cạnh những thanh thiếu niên nhiệt huyết, sẵn sàng cống hiến cho Tổ quốc, vẫn còn một bộ phận nhỏ đang sống theo lối sống ích kỷ, thực dụng, thờ ơ hoàn toàn với vận mệnh đất nước. Họ cho rằng yêu nước là việc của chính phủ, của những người có quyền lực, không liên quan gì đến cuộc sống hàng ngày của bản thân. Không chỉ vậy, nhiều người còn thực hiện những hành vi làm xấu đi hình ảnh quốc gia một cách vô tâm: thải rác bừa bãi trên đường phố, quên đi những ngày lễ, di tích lịch sử trọng đại, sùng bái văn hóa ngoại lai một cách mù quáng đến mức bỏ qua nét đẹp văn hóa bản xứ, hay phát ngôn thiếu chuẩn mực, thậm chí xúc phạm người khác trên mạng xã hội chỉ để thu hút lượt xem. Hành động này không chỉ làm tổn thương niềm tự hào dân tộc, mà còn làm xói mòn sự đoàn kết toàn dân, thậm chí là gây ra những tác động tiêu cực đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là những biểu hiện đáng buồn và cần được phê phán một cách thẳng thắn, để mỗi người trẻ nhận thức lại trách nhiệm của mình đối với quê hương và đất nước.

Lòng yêu nước không chỉ là tình cảm tự nhiên mà còn là một nghĩa vụ cao cả, một đặc quyền đáng tự hào mà mỗi người dân Việt Nam đều có. Tuy nhiên, tình yêu ấy sẽ trở nên vô nghĩa nếu chỉ dừng lại ở lời nói hay suy nghĩ. Lòng yêu nước phải đi liền với hành động cụ thể, những hành động thiết thực, dù nhỏ bé nhưng cũng góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Là một mầm non tương lai của đất nước, tôi thấy mình cần vâng lời, kính trọng ông bà, cha mẹ; chăm chỉ học tập, tích lũy kiến thức; giúp đỡ bạn bè trong học tập và cuộc sống; chăm chỉ đọc sách để hiểu sâu sắc về lịch sử, văn hóa đất nước và xây dựng niềm tự hào dân tộc; và đặc biệt là không xả rác bừa bãi, luôn giữ gìn vệ sinh chung, góp phần bảo vệ môi trường sống. Những hành động này, dù nhỏ nhưng đó chính là bước ngoặt đầu tiên để tôi thực hành lòng yêu nước và thể hiện trách nhiệm của mình đối với cộng đồng và đất nước.

Tóm lại, lòng yêu nước không chỉ là một truyền thống quý báu của dân tộc ta, mà còn là nền tảng đạo đức, là động lực thôi thúc mỗi người hành động vì sự phồn vinh của đất nước. Nó biểu hiện đa dạng, từ những hành động lớn lao trong lịch sử đến những việc làm bình dị, thiết thực trong cuộc sống hiện tại. Mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nhận thức sâu sắc về ý nghĩa và trách nhiệm của lòng yêu nước, biến tình cảm thiêng liêng ấy thành hành động cụ thể, góp phần dựng xây một Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước.

1. Hoàn thành các bài tập trong PHT phần nêu và phân tích tác dụng của BPTT từ trang 12-17.

2. Tham gia trò chơi tương tác tìm hiểu BPTT đã thực hiện https://dohue1702.my.canva.site/nguvancohue

1/ SO SÁNH:

a/ Khái niệm: So sánh là đối chiếu 2 hay nhiều sự vật, sự việc mà giữa chúng có những nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn.

b/ Cấu tạo của biện pháp so sánh:

- A là B:

“Người ta là hoa đất”

“Quê hương là chùm khế ngọt”

- A như B:

“Nước biếc trông như làn khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào”

“Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét

Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng

Như xuân đến chim rừng lông trở biếc

Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương”

[Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên]

- Bao nhiêu…. bấy nhiêu….

“Qua đình ngả nón trông đình

Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu”

Trong đó:

+ A – sự vật, sự việc được so sánh

+ B – sự vật, sự việc dùng để so sánh

+ “Là” “Như” “Bao nhiêu…bấy nhiêu” là từ ngữ so sánh, cũng có khi bị ẩn đi.

c/ Các kiểu so sánh:

- Phân loại theo mức độ:

+ So sáng ngang bằng:

“Người là cha, là bác, là anh

Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ”

+ So sánh không ngang bằng:

“Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi”

- Phân loại theo đối tượng:

+ So sánh các đối tượng cùng loại:

“Cô giáo em hiền như cô Tấm”

+ So sánh khác loại:

“Anh đi bộ đội sao trên mũ

Mãi mãi là sao sáng dẫn đường

Em sẽ là hoa trên đỉnh núi

Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm!”

+ So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng và ngược lại:

“Trường Sơn: chí lớn ông cha

Cửu Long: lòng mẹ bao la sóng trào”

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”

2/ NHÂN HÓA:

a/ Khái niệm: Nhân hóa là biện pháp tu từ sử dụng những từ ngữ chỉ hoạt động, tính cách, suy nghĩ, tên gọi ... vốn chỉ dành cho con người để miêu tả đồ vật, sự vật, con vật, cây cối khiến cho chúng trở nên sinh động, gần gũi, có hồn hơn.

b/ Các kiểu nhân hóa:

- Dùng những từ vốn gọi người để gọi sự vật: Chị ong nâu, Ông mặt trời, Bác giun, Chị gió,…

- Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động tính chất của vật:

“Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

"Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì”

- Trò chuyện với vật như với người:

“Trâu ơi ta bảo trâu này…”

3/ ẨN DỤ:

a/ Khái niệm: Ẩn dụ là BPTT gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

b/ Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp:

+ Ẩn dụ hình thức - tương đồng về hình thức

“Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông”

[hoa lựu màu đỏ như lửa]

+ Ẩn dụ cách thức – tương đồng về cách thức

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

[ăn quả - hưởng thụ, “trồng cây” – lao động]

“Về thăm quê Bác làng Sen,

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng”

[thắp: nở hoa, chỉ sự phát triển, tạo thành]

+ Ẩn dụ phẩm chất - tương đồng về phẩm chất

“Thuyền về có nhớ bến chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”

[thuyền – người con trai; bến – người con gái]

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác - chuyển từ cảm giác này sang cảm giác khác, cảm nhận bằng giác quan khác.

“Ngoài thêm rơi chiếc lá đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng”

“Cha lại dắt con đi trên cát mịn

Ánh nắng chảy đầy vai”

“Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng”

“Một tiếng chim kêu sáng cả rừng”

c/ Lưu ý:

- Phân biệt ẩn dụ tu từ và ẩn dụ từ vựng:

+ AD tu từ: có tính lâm thời, tính cá thể, phải đặt trong từng văn cảnh cụ thể để khám phá ý nghĩa.

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng”

+ AD từ vựng: cách nói quen thuộc, phổ biến, không có/ ít có giá trị tu từ: cổ chai, mũi đất, tay ghế, tay bí, tay bầu,...

4/ HOÁN DỤ:

a/ Khái niệm: Hoán dụ là BPTT gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên của một sự vật, hiện tượng khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

b/ Có bốn kiểu hoán dụ thường gặp:

+ Lấy một bộ phận để chỉ toàn thể:

“Đầu xanh có tội tình gì

Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi”

“Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm”

+ Lấy vật chứa đựng chỉ vật bị chứa đựng:

“Vì sao trái đất nặng ân tình,

Nhắc mãi tên người Hồ Chí Minh”

+ Lấy dấu hiệu của sự vật để chỉ sự vật:

“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

+ Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

“Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”

Lưu ý:

Ẩn dụ và hoán dụ cùng chung cấu trúc nói A chỉ B nhưng khác nhau:

- Ẩn dụ: A và B có quan hệ tương đồng [giống nhau]

- Hoán dụ: A và B có quan hệ gần gũi, hay đi liền với nhau.

5) NÓI QUÁ

- Nói quá là phép tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

“Độc ác thay, trúc Nam sơn không ghi hết tội

Dơ bẩn thay, nước Đông hải không rửa sạch mùi”

“Dân công đỏ đuốc từng đoàn

Bước chân nát đá muôn tàn lửa bay”

6) NÓI GIẢM, NÓI TRÁNH:

- Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, nhằm tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

“Bác đã đi rồi sao Bác ơi!”

“Bác Dương thôi đã thôi rồi

Nước mây man mác, ngậm ngùi lòng ta”

7) ĐIỆP TỪ, ĐIỆP NGỮ:

- Là BPTT nhắc đi nhắc lại nhiều lần một từ, cụm từ có dụng ý làm tăng cường hiệu quả diễn đạt: nhấm mạnh, tạo ấn tượng, gợi liên tưởng, cảm xúc… và tạo nhịp điệu cho câu/ đoạn văn bản.

“Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín”

[Cây tre Việt Nam – Thép Mới]

- Điệp ngữ có nhiều dạng:

+ Điệp ngữ cách quãng:

“Buồn trông cửa bể chiều hôm,

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu ?

Buồn trông nội cỏ dàu dàu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”

+ Điệp nối tiếp:

“Mai sau

Mai sau

Mai sau

Đất xanh, tre mãi xanh màu tre xanh”

[Tre Việt Nam – Nguyễn Duy]

+ Điệp vòng tròn:

“Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?”

[Chinh phụ ngâm – Đoàn Thị Điểm]

CHƠI CHỮ:

– Chơi chữ là BPTT lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước,…. làm câu văn hấp dẫn và thú vị.

“Bà già đi chợ cầu đông

Xem một que bói lấy chồng lợi chăng

Thầy bói gieo quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn”

– Các lối chơi chữ thường gặp:

+ Dùng từ ngữ đồng âm

+ Dùng lối nói trại âm (gần âm)

+ Dùng cách điệp âm

+ Dùng lối nói lái.

+ Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa.

– Chơi chữ được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày, thường trong văn thơ, đặc biệt là trong văn thơ trào phúng, trong câu đối, câu đố,….

9/ LIỆT KÊ:

- Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay tư tưởng, tình cảm.

“Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi, em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em, người con gái anh hùng!”

[Người con gái anh hùng – Trần Thị Lý]

10/ TƯƠNG PHẢN:

- Là cách sử dụng từ ngữ đối lập, trái ngược nhau để tăng hiệu quả diễn đạt.

“O du kích nhỏ giương cao sung

Thằng Mĩ lênh khênh bước cúi đầu

Ra thế, to gan hơn béo bụng

Anh hùng đâu cứ phải mày râu”

[Tố Hữu]

a. Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.

(Thanh Hải)

b. Còn trời còn nước còn non

Còn cô bán rượu anh còn say sưa.

(Ca dao)

c. Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

Một ngọn lửa hồng bà luôn ủ sẵn

Một ngọn lửa chưa niềm tin dai dẳng.

(Bếp lửa, Bằng Việt)

d Đất nước bốn ngàn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

(Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải)

BTVN:

a)_BPTT ẩn dụ đc sd trong đoạn thơ đc thể hiện qua câu"Hót chi mà vang trời/Từng giọt long lanh rơi".

_BPTT ẩn dụ giúp nhấn mạnh vẻ đẹp trong trẻo,sống động của tiếng chim chiền chiện.

_BPTT này giúp câu thơ thêm sinh động,hấp dẫn,tăng sức gợi hình gợi cảm.

_Đồng thời,qua đó, thể hiện niềm say mê,yêu mến và nâng niu vẻ đẹp thiên nhiên của tác giả.

b)_BPTT điệp ngữ đc sd trong câu thơ đc thể hiện qua vc từ "còn" đc lặp lại 4 lần.

_BPTT điệp ngữ giúp nhấn mạnh tình yêu bền chặt,thủy chung và say đắm của chàng trai dành cho cô bán rượu.

_BPTT này giúp câu thơ thêm sinh động,hấp dẫn,tăng sức gợi hình gợi cảm và tạo nhịp điệu,tăng tính nhạc.

_Đồng thời,qua đó,tác giả đã thể hiện tình yêu thương,say đắm và thủy chung với ng mình yêu.

c)_BPTT điệp ngữ đc sd trong câu thơ thể hiện qua từ "Một ngọn lửa" đc lặp lại 2 lần.

_BPTT điệp ngữ giúp nhấn mạnh tình yêu thương,sự hi sinh của ng bà và ngọn lửa niềm tin,nghị lực của bà truyền chi cháu.

_BPTT này giúp câu thơ thêm sinh động,hấp dẫn,tăng sức gợi hình gợi cảm và tạo nhịp điệu,tăng tính nhạc.

_Đồng thời,qua đó,thể hiện niềm kính yêu,bt ơn,trân trọng ng bà;xúc động trc tình bà và những gtrị bà truyền lại của tác giả.

d)_BPTT so sánh đc sd trong đoạn thơ thể hiện qua vc so sánh "đất nước" với "vì sao".

_BPTT so sánh giúp nhấn mạnh vẻ đẹp,sức sống mãnh liệt của đất nước và niềm tin vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

_BPTT này giúp câu thơ thêm sinh động,hấp dẫn,tăng sức gợi hình gợi cảm.

_Đồng thời,qua đó,thể hiện thái độ tự hào,tình yêu quê hương,đất nước của tác giả.

- Làm các câu hỏi đọc hiểu còn lại trong văn bản "Người bạn mới" trang 21.

- HS xem lại kiến thức bài học và tham gia trò chơi qua link:

Ôn tập về thành phần câu từ TRÒ CHƠI DÒ MÌN TRI THỨC TRUYỆN https://giaoviendoimoi.com/join?code=84678

chú ý ghi rõ họ tên - lớp, cô mới tính điểm.

Câu 1. Xác định ngôi kể, người kể và nêu tác dụng

1. Xác định đại từ nhân xưng: Đọc văn bản, chú ý từ xưng hô:

+ “Tôi”, “chúng tôi” → Ngôi thứ nhất.

+ Không xuất hiện “tôi”, dùng tên riêng hoặc nhân xưng khác → Ngôi thứ ba.

+ Nếu ngôi 1: Gọi tên người kể chuyện (thường chính là nhân vật) à Tác dụng: chân thực, gần gũi, tăng độ tin cậy, giúp nhân vật trực tiếp bộc lộ cảm xúc của mình.

+ Nếu ngôi 3: Ghi ngắn gọn: người kể giấu mình, chỉ thuật lại à Tác dụng: sinh động, khách quan và đa chiều; giúp nhân vật bộc lộ tình cảm, cảm xúc một cách kín đáo, tế nhị.

Ví dụ minh hoạ 1: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi, tăng độ tin cậy và giúp nhân vật trực tiếp bộc lộ cảm xúc của mình.

Ví dụ minh hoạ 2: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng ngôi kể thứ ba giúp câu chuyện trở nên sinh động, khách quan và đa chiều; giúp nhân vật bộc lộ tình cảm, cảm xúc một cách kín đáo, tế nhị.

Câu 2. Xác định nhân vật và đặc điểm nhân vật

1. Nhân vật: Xác định nhân vật mà đề bài yêu cầu.

2. Tìm được chi tiết làm rõ đặc điểm nhân vật: Tìm được câu văn/ từ ngữ thể hiện đặc điểm nhân vật thông qua các phương diện ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ cảm xúc…

3. Nhận xét: Những từ nhận xét về nhân vật là các tính từ thể hiện tính cách, phẩm chất như: vui vẻ, hài hước, giàu tình cảm, tinh tế, thân thiện, …

Ví dụ minh hoạ: Nhân vật  trong đoạn trích/ văn bản trên là… được khắc hoạ qua những chi tiết “…”, từ đó cho thấy nhân vật đó hiện lên với những phẩm chất, tính cách……….

Câu 3. Lời người kể chuyện

1. Xác định ai đang thuật lại sự việc: Người kể dùng ngôn ngữ của mình hay nhân vật?

2. Đặc điểm:

+ Dùng để giới thiệu, mô tả, tóm tắt hành động của nhân vật.

+ Lời lược thuật chung, khách quan.

3. Trình bày: “Lời người kể chuyện nhằm…”.

Chú ý: Phân biệt với lời thoại/độc thoại của nhân vật.

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời kể của … để kể lại câu chuyện.

Câu 4: Nêu tên biện pháp tu từ và tác dụng của nó trong câu/ đoạn văn

Bước 1. Gọi tên đúng BPTT đó.

Bước 2. Chỉ rõ vị trí từ ngữ thể hiện BPTT đó:

Bước 3. Nêu tác dụng của BPTT + Tác dụng về nội dung

                                                       + Tác dụng về nghệ thuật

                                                       + Tác dụng về thái độ, cảm xúc

Ví dụ trả lời:

+ Biện pháp tu từ từ ........ được thể hiện qua từ “…” được (lặp lại/ biểu tượng cho/ so sánh giữa) “…”.

+ Biện pháp tu từ ..... giúp nhấn mạnh [ý nghĩa/ giá trị/ vai trò/...] của [đối tượng]

+ Biện pháp tu từ này nhằm khiến cho sự vật trở lên gần gũi, sinh động, có cảm xúc tình cảm như con người – NHÂN HÓA;  tạo nhịp điệu, tăng tính nhạc, gây ấn tượng sâu sắc – ĐIỆP NGỮ, ĐIỆP THANH, ĐIỆP ÂM; tăng sức gợi hình gợi cảm/ giàu hình ảnh/ấn tượng sâu sắc - CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ CÒN LẠI.

+ Đồng thời, qua đó, tác giả đã thể hiện [tình cảm, thái độ: yêu thương, trân trọng, tiếc nuối, tự hào, đề cao...] đối với [đối tượng] được nói tới.

Câu 5. Xác định nội dung chính

1. Xác định nhân vật/đối tượng trung tâm hoặc nhan đề tác phẩm.

2. Tóm lược hành động, sự việc diễn ra.

3. HS trả lời các câu hỏi: Truyện kể về/nói về ai? điều gì? Hành động tiêu biểu quan trọng của nhân vật đó là gì? Qua hành động đó tác giả muốn nói về điều gì?

4. Trình bày: Một đoạn văn 2-3 câu. (Chỉ nên nêu những sự kiện quan trọng, tiêu biểu)

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên (kể về/ nói về) số phận éo le của người nông dân đồng thời thể hiện niềm cảm thương của tác giả với cuộc đời của họ.

Câu 6. Chủ đề và đề tài của truyện

1. Để xác định chủ đề, HS trả lời câu hỏi: “Tác phẩm viết ra để làm gì?”.

2. Để xác định đề tài, HS trả lời câu hỏi: “Tác phẩm viết về điều gì hay viết về ai?”.

Chú ý: Đề tài là phạm vi đời sống mà tác phẩm đề cập nên sẽ rộng hơn chủ đề là vấn đề cốt lõi mà tác phẩm nói tới. Chủ đề và đề tài thường cấu tạo dấu dạng một cụm danh từ.

Các đề tài thường gặp: gia đình, quê hương đất nước, thiên nhiên, bạn bè, mái trường thầy cô, tuổi thơ…

Ví dụ minh hoạ: Chủ đề/Đề tài của truyện là…”. (Chủ đề, đề tài thường là cụm danh từ)

Câu 7. Xác định kiểu cốt truyện

1. Xem xét mạch sự kiện:

+ Một nhân vật, một tuyến sự kiện → Cốt truyện đơn tuyến.

+ Nhiều nhân vật, nhiều tuyến → Cốt truyện đa tuyến.

Ví dụ minh hoạ: Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng kiểu cốt truyện………

Câu 8. Bài học rút ra, thông điệp từ đoạn truyện

1. Tóm lược bài học, thông điệp: Nhận thức về giá trị cuộc sống, tình cảm gia đình…

2. Phân tích hành động: Gắn bài học với hành động cụ thể. Thông điệp thường là các động từ, cụm động từ chỉ hành động cụ thể hay sự thay đổi nhận thức, nó thường bắt đầu bằng các từ đầu dòng như: yêu quý, trân trọng, biết ơn, nâng niu, yêu thương, chăm sóc, bảo vệ, gìn giữ, duy trì, phát huy…

3. Khẳng định ý nghĩa: Ảnh hưởng bài học, thông điệp đó đến cá nhân và xã hội.

Ví dụ thông điệp dưới dạng viết đoạn: Văn bản “A” của tác giả B đã viết về chủ đề C. Tác giả đã gửi gắm nhiều thông điệp ý nghĩa và sâu sắc. Đó là ........ Bởi ...............

Ví dụ thông điệp dưới dạng gạch ý: Qua tác phẩm, em nhận ra rằng, mình cần:

+ Trân trọng, gìn giữ, nâng niu những khoảnh khắc bên người thân yêu.

+ Yêu mến, kính trọng, chăm sóc người thân.

+ Gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình

+ Học tập tốt, sống có ý nghĩa và tử tế…

Câu 9. Xác định chi tiết tiêu biểu

1. Đọc lướt toàn đoạn trích: Xác định câu văn/ chi tiết nổi bật nhất.

2. Khoanh vùng đúng đơn vị đề hỏi: Nếu đề hỏi “từ ngữ”, không trả lời cả câu. Nếu hỏi “chi tiết”, tìm chi tiết (sự việc nhỏ) giàu giá trị biểu tượng. Chú ý những từ mang ý nghĩa thắt mở trong tác phẩm.

3. Chỉ ra rõ ràng: Ghi chính xác đơn vị nhỏ đó, không dài dòng.

Ví dụ trả lời: Chi tiết tiêu biểu trong đoạn trích là  “đôi mắt”, gợi lên sự đồng cảm, thấu hiểu và tình bạn chân thành.

Câu 10. Nêu ý nghĩa nội dung chi tiết/câu văn/ đoạn văn

1. Đọc lướt toàn đoạn trích: Chép lại câu văn/ chi tiết mà đề bài yêu cầu.

2. Tóm tắt chi tiết: Chi tiết/ câu văn đó gắn liền với nhân vật nào? Trong hoàn cảnh nào? Chi tiết đó thể hiện tình cảm, suy nghĩ gì của nhân vật.

3. Khẳng định ý nghĩa: Chi tiết/ câu văn đó gợi cho em suy nghĩ đến điều gì? tác động gì đến cảm xúc của bản thân?

.Ví dụ trả lời: Chi tiết/ Câu văn: “..” nói về/ kể về……….. qua đó cho thấy nhân vật là người……, đồng thời thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu và tình bạn chân thành.

Câu 11. Lời nhân vật (lời thoại)

1. Đọc kỹ dấu hiệu: Lời thoại (gạch đầu dòng), lời nhân vật trong dấu ngoặc kép.

2. Phân loại:

+ Đối thoại: Giao tiếp giữa 2 hoặc nhiều nhân vật.

+ Độc thoại: Nhân vật tự nói với mình hoặc với đối tượng tưởng tượng.

3. Đặc điểm: Thể hiện tính cách nhân vật, làm câu chuyện sinh động.

4. Chốt ý: Lời thoại giúp bộc lộ nội tâm và tạo kịch tính cho truyện.

Ví dụ minh hoạ:

1. Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời đối thoại giúp thể hiện tính cách nhân vật, làm cho câu chuyện sinh động. để kể lại câu chuyện.

2. Đoạn trích/ văn bản trên sử dụng lời độc thoại giúp thể hiện tính cách nhân vật giúp bộc lộ nội tâm và tạo kịch tính cho truyện.