Democratie - OJO by Lieselotte Van Hoecke

Een democratische overheid

De overheid kan zijn draagkracht en legitimiteit alleen behouden als zij opgebouwd is volgens democratische beginselen. Uw gezin moet de overheid effectief kunnen controleren en sturen via verkiezingen en langs het publieke debat in de media. Om democratisch toezicht door de bevolking en de oppositie mogelijk te maken tijdens een regeerperiode, is het essentieel dat de overheid en haar besluitvormig transparant zijn en toegankelijk voor media en publiek.

Daarnaast is het ook nodig dat het democratische middenveld aan het beleid deelneemt: sp.a wil dat vakverenigingen, mutualiteiten en werkgeversorganisaties dicht betrokken worden bij de totstandkoming en uitvoering van het sociaal beleid en het gezondheidsbeleid. De expertise, terreinkennis en democratische legitimiteit van het georganiseerde middenveld moet volgens sp.a gebruikt worden bij het maken en uitvoeren van beleid, op de gebieden waar zij in thuis zijn. Zowel op federaal als op Vlaams niveau.

1206. De overheid heeft een democratische opbouw nodig. Dit betekent dat er een effectieve democratische controle moet bestaan op het doen en laten van de staat door de kiezer, de oppositie, de media en de individuen. Voor sp.a betekent een democratische overheid ook deelname van het democratische middenveld aan bepaalde aspecten van het beleid: bij de totstandkoming en uitvoering van het sociale en economische beleid, het arbeidsmarktbeleid en het gezondheidsbeleid willen wij de vakbonden, de mutualiteiten en de werkgeversorganisaties nauw betrokken zien. De expertise, terreinkennis en legitimiteit van het georganiseerde middenveld verhogen het democratische gehalte en de effectiviteit van het beleid.

Een participatieve overheid

Een overheid kan beter, efficiënter en meer gelegitimeerd werk afleveren als zij participatie van zoveel mogelijk mensen bij het beleid ernstig neemt. Betrekken van uw gezin en verenigingen, kan er voor zorgen dat meer relevante informatie naar boven komt en dat meer maatschappelijke zorgen en belangen duidelijk worden voor er beslissingen volgen.

Er zijn vandaag meer mensen en verenigingen dan ooit tevoren die beschikken over de kennis, het netwerk, de mediatoegang, de toegang tot beroepscolleges en rechters om de overheid te kunnen controleren. Verkiezingen zijn één belangrijke vorm van democratische inspraak en controle; monitoring door geëngageerde individuen, actiegroepen, verenigingen en media zijn een andere. Beide moeten elkaar aanvullen.

Het is de taak van de democratische overheid om van die nieuwe mogelijkheden van participatie gebruik te maken. Participerende inwoners zorgen voor legitimiteit, informatie, goed afgewogen beslissingen en tijdswinst.

sp.a gelooft in uw participatie aan het beleid als belangrijke vorm van democratische inspraak en controle tussen twee verkiezingen in.
Een eerste voorwaarde voor effectieve participatie van de bevolking, is dat overheid ‘open’ is. sp.a wil een overheid die haar inwoners toegang verschaft tot relevante overheidsdocumenten en zo transparant en controleerbaar mogelijk handelt. Waar openbaarmaking de openbare orde en openbare veiligheid van de bevolking en de privacy van burgers in gevaar brengt, mag de overheid toegang tot documenten weigeren. Documenten over vertrouwelijke onderhandelingen die voorafgaan aan een politieke of bestuurlijke beslissing, moet de overheid pas na die beslissing openbaar maken.
sp.a wil bovendien dat plannen voor belangrijke en ingrijpende maatregelen of projecten voorafgaand gepresenteerd worden aan de participerende samenleving: aan de betrokken individuen, verenigingen, ondernemingen, besturen en agentschappen.
Alle relevante groepen moeten volgens sp.a de tijd en mogelijkheid krijgen om hun inzichten, bekommernissen en belangen over de maatregel of het project kenbaar te maken aan de overheid. Wij willen dat de overheid bij op elke opmerking of vraag uit de samenleving een echt antwoord te verzorgen.
Bij omstreden dossiers die de politiek voor een heldere maatschappelijke keuze plaatsen tussen twee of meer opties, is sp.a voorstander van de mogelijkheid van een volksraadpleging. Op lokaal niveau is die mogelijkheid, al voorzien. De zesde staatshervorming voorziet in een nieuwe bevoegdheid voor Vlaanderen op dit gebied: die van een referendum op het hele grondgebied Vlaanderen. De volksraadpleging is echter niet meer dan een aanvulling op het normale parlementaire politieke debat en doet geen afbreuk aan ons stelsel van indirecte democratie.
sp.a wil gebruik maken van de nieuwe bevoegdheid tot het houden van volksraadplegingen op het niveau van de deelstaten. Het wil een decreet uitwerken dat voorziet in de mogelijkheid van dergelijke volskraadplegingen in maatschappelijk omstreden dossiers die samenleving en politiek voor een heldere keuze plaatsen.
Voor sp.a is participatie niet alleen een zaak van het zo vroeg mogelijk betrekken van mensen bij beslissingen, maar ook van het stimuleren van iedereen om het beleid mee te creëren. Participatie is ook maatschappelijke activering van mensen, zodat een beleid kan groeien dat zijn impulsen werkelijk van beneden uit krijgt.

]]>