<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0">
   <channel>
      <title>Erdi Aroko hiria by Naia Rodriguez Alonso</title>
      <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf</link>
      <description></description>
      <language>en-us</language>
      <pubDate>2023-11-02 09:55:26 UTC</pubDate>
      <lastBuildDate>2023-11-23 09:49:11 UTC</lastBuildDate>
      <webMaster>hello@padlet.com</webMaster>
      <image>
         <url></url>
      </image>
      <item>
         <title>1- Hirien hazkundearen arrazoiak. (62.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2774985586</link>
         <description><![CDATA[<p>Europa eremu landatarra zen eta biziraupeneko ekonomia zuen. 1000.urtetik aurrera arriskuak desagertzen joan ziren (bikingoen inbasioak, jaun feudalen arteko gerrak...), merkataritza igo eta hiriak handitu ziren.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://i0.wp.com/webdelmaestro.com/wp-content/uploads/2018/04/ciudad-de-la-edad-media-.jpg" />
         <pubDate>2023-11-03 07:43:05 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2774985586</guid>
      </item>
      <item>
         <title>1.2 Hirien hazkundearen arrazoiak. Nekazaritzaren gorakadak. (62.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2774996208</link>
         <description><![CDATA[<p>Europako klima hobetu egin zen, eta, horri esker, nekazaritza hedatu zen eta teknika berriak sortu ziren:</p><p><br></p><ul><li><p><strong>Nekazaritza tresnak hobetzea</strong>. Golde belarriduna eta arnes berriak sortu ziren. </p></li></ul><ul><li><p><strong>Laborantza-metodo berria.</strong> Hiru urteko txandaketa erabili zuten, horri esker, lur-eremu txikiagoa uzten zen lugorrian.</p></li><li><p><strong>Haize- eta ur-erroten orokortzea</strong>. Antzinatik ezagutzen ziren errotak eta ehizatzeko lanak erraztu ziren.</p></li></ul>]]></description>
         <enclosure url="https://1.bp.blogspot.com/-c1dd8mmLqOg/WVVAaVnmWXI/AAAAAAAABfk/HXm6I0VGNOA2ViWs77n1NOH1IZRsD2MjACLcBGAs/s1600/Screen%2BShot%2B2017-06-29%2Bat%2B12.58.46%2BPM.png" />
         <pubDate>2023-11-03 07:55:06 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2774996208</guid>
      </item>
      <item>
         <title>1.3 Hirien hazkundearen arrazoiak. Biztanleria handitu. (62.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2775002370</link>
         <description><![CDATA[<p>Nekazaritza sustatu egin zenez, biztanleria hobeto elikatzen zirenez, gaixotasun gutxiago zeuden eta heriotzak jeitsi egin ziren. Horren ondorioz, Europako <strong>biztanleria asko handitu zen.</strong></p><p><br></p><p>Jende askok eskatu zuen lehen abandonatutako lurrak berriz landu ahal izatea eta <strong>landutako lurren azalera </strong>asko handitu zen.</p><p><br></p><p>Landa-eremuetako  biztanlelria-hazkundeak <strong>nekazariak hirietara emigratzera </strong>bultzatu zuten.</p><p><br></p><p><br></p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/d2282b94b625e8ec43de645c4e986a83/grafikoa.png" />
         <pubDate>2023-11-03 08:03:06 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2775002370</guid>
      </item>
      <item>
         <title>1.4 Hirien hazkundearen arrazoiak. Nekazaritza soberak. (62.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779465532</link>
         <description><![CDATA[<p>Nekazaritza-soberakinak sortu ziren, merkatuan saltzeko. Horren truke, armak luxuzko objektuak, tresnak... erosten zituzten. <strong>Produktu-truke</strong> horrek merkataritza eta artisautza-ekoizpena suspertu zituen. Merkatari, artisau eta nekazari emigratuak hiri edo burguetan ezarri ziren eta biztanleei burges esan zieten.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://historia.nationalgeographic.com.es/medio/2020/08/15/en-los-mercadillos-medievales-se-podian-encontrar-todo-tipo-de-productos-desde-lujosas-telas-a-viandas-para-el-dia-a-dia_ede62b5b_969x778.png" />
         <pubDate>2023-11-07 08:46:40 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779465532</guid>
      </item>
      <item>
         <title>2.1 Merkataritza. Berrikuntzak. (64.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779482312</link>
         <description><![CDATA[<p>Merkatuan<strong> nekazaritzako produktu gehiago</strong> zeuden eta horren ondotioz, garraioan eta ordainketa-sistemetan izandako berrikuntza truke batzuk sustatu zituzten:</p><p><br/></p><ul><li><p><strong>Garraioak: </strong>lepokoak eta ferrak gehiago erabiltzen hasi ziren. </p></li><li><p><strong>Merkataritza:</strong> merkataritza teknika batzuk hobetu ziren (<strong>kanbio-letrak</strong>). </p></li></ul><p><br/></p><p>Merkataritza distantzia desberdinetan garatu zen.  <strong>Gertukoa, </strong>landa eremua zen. <strong>Distantzia ertainekoa</strong>, herrien eta hirien artean egiten ziren azkokak eta trukeak ziren. Eta <strong>urrunekoak,</strong> berrikuntza garrantzitsuena zen, Ekialde Urrunera joaten ziren. </p>]]></description>
         <enclosure url="https://3.bp.blogspot.com/-WK64Pri3Z-g/U4_Td7P5UKI/AAAAAAAAGX8/3VogAso2Wks/s1600/comercio+europeo+edad+media+barcos.jpg" />
         <pubDate>2023-11-07 09:00:04 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779482312</guid>
      </item>
      <item>
         <title>2.2 Merkataritza. 3 bide nagusiak. (64.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779491719</link>
         <description><![CDATA[<p>3 bide nagusi zeuden:</p><ul><li><p><strong>Mediterraneoko ibilbideak</strong> Europa Bizantziar Inperioarekin eta Ekialde Hurbilearekin lotzen zituen. Europarrek luxuzko produktuak inportatzen zituzten.</p></li><li><p><strong>Atlantikoko eta Baltikoko ibilbideak</strong> Lisboatik eta Kantauriko portu gazteluetatik Hansako hiritetaraino hartzen zuen. Gatza, artilea, ardoa, larruak anbarra zura eta garia garraiatzen zuten.</p></li><li><p><strong>Lehorreko ibilbide</strong> nagusiek Mediterraneoko portuak iparraldeko portuekin lortzen zituzten.</p></li></ul>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/8e551f2cfd3636d72b5af8d5da8f8b92/Screenshot_2023_11_09_10_23_44.png" />
         <pubDate>2023-11-07 09:08:30 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2779491719</guid>
      </item>
      <item>
         <title>2.3 Merkataritza. Nola sortu zen banka? (64.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2783073894</link>
         <description><![CDATA[<p>Merkataritzaren gorakadak finantza-tresna berriak sortzera bultzatu zuen. Hiri askok dirua egin zuten eta horren ondorioz, <strong>diru-trukatzaileak</strong> sortu ziren.</p><p><br></p><p>Bidaiak arriskutsuak ziren eta ez zenez komeni dirua gainean eramatea, <strong>kanbio-letrak </strong>sortu ziren.</p><p><br></p><p>Sarritan, partikularrek edo sozietateek <strong>merkataritza-maileguak </strong>ematen zituzten, merkatarien espedizioak finantzatzeko.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/4a5f04a4e8a5c849fe2cfc7b29496237/el_comercio_en_la_edad_media_resumen_2053_600.jpg" />
         <pubDate>2023-11-09 09:35:48 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2783073894</guid>
      </item>
      <item>
         <title>3.1 Hirien zatiak. Kokapena eta harresiak. (66.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2784641967</link>
         <description><![CDATA[<p><strong>Komunikazio bideetatik</strong> eta <strong>baliabideetatik</strong> (ura, lur onak, gatza, meategiak...) gertu kokatzen dira. </p><p><br></p><p>Hiriak <strong>harresiz inguratuta</strong> egoten zen. <strong>Harresien barruan,</strong> elizak/katedralak, jauregiak, azokak, ospitala, lonja, unibertsitatea, plaza, errebalak... zeuden. </p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/a4422bdfa0c89b9b9ae7a46f0f4e267b/Screenshot_2023_11_14_09_29_04.png" />
         <pubDate>2023-11-10 08:11:15 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2784641967</guid>
      </item>
      <item>
         <title>3.2 Hirien zatiak. Kaleak. (66.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788778648</link>
         <description><![CDATA[<p><br></p><p>Kaleak orokorrean <strong>bihurriak eta estuak</strong> ziren, <strong>zikinak eta estoldegi gabe.</strong></p><p><br></p><p>Binztanleria <strong>auzoetan biltzen </strong>zen, erlijioaren arabera (jadutegia, mairu-auzoa...) edo lanbideen arabera.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/844dfaf6eb5d8ee141a681fc554bb9e3/Screenshot_2023_11_14_09_36_17.png" />
         <pubDate>2023-11-14 08:36:31 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788778648</guid>
      </item>
      <item>
         <title>3.3 Hirien zatiak. Gobernua. (66.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788785172</link>
         <description><![CDATA[<p>Biztanleek beren <strong>magistratuak</strong> hautatzen zituzten, finantzez, ordenaz eta justiziaz arduratzeko. Magistratuen burua <strong>alkatea</strong> zen.<strong> Udaletxean</strong> biltzen ziren, eta hor gordetzen ziren hiriko zigilua, zutoihala, artxiboa eta altxorra.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/a60bee86528ab35ed5d0f83f5e350613/deskargatu__8_.jpeg" />
         <pubDate>2023-11-14 08:42:07 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788785172</guid>
      </item>
      <item>
         <title>4 Hiriko gizartea. (68.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788808869</link>
         <description><![CDATA[<p>Gizarte-talde berria sortu zen,<strong> burgesia</strong>. Burgesia barruan bi talde zeuden, <strong>goi-burgesia </strong>(merkatari handiak eta bankariak) eta <strong>behe-burgesia</strong> (artisauak eta merkatari txikiak).</p><p><br></p><p>Burgesiaz gain, Erdi Aroko hirietan, <strong>nobleak, klerikoak</strong> eta gerri xeheko jende asko bizi zen (<strong>mirabeak eta eskaleak)</strong>.</p><p><br></p><p>Artisauak <strong>lanbideen gremiotan</strong> antolatzen ziren. Lantegi txikiak izaten ziren maisu artisau baten jabetzakoak. Maisuek, ofizialen eta ikastunen laguntza izaten zuten, soldata baten truke. </p><p><br></p><p>Gremio guztiek oso <strong>prestakuntza-sistema </strong>zurruna zuten. Artisaua izateko ikastuna izan behar zen gero ofiziala eta azkenen proba bat izan ondoren maisu lana. Gremioek <strong>kofradiak</strong> ere sortzen zituzten.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/3d5e37abe5b660f0e4308ac1748b52a8/Screenshot_2023_11_14_10_04_16.png" />
         <pubDate>2023-11-14 09:04:31 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2788808869</guid>
      </item>
      <item>
         <title>5.1 Nork agintzen zuen Erdi Aroan? (70.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793632586</link>
         <description><![CDATA[<p>Xll.menderarte <strong>erregea jaun feudal boteretsuena</strong> zen. Bere lurrak zituen (<strong>koroaren</strong> lurrak), eta ez zituen feudoak kontrolatzen.</p><p><br></p><p><strong>Monarkek</strong> burgesiaren babesa behar zuten beren autoritatea nobleziari inposatzeko, erresumaren lurralde-batasuna bermatzeko eta monarkia nazionalak eratzeko.</p><p><br></p><p><strong>Burgesek</strong> babesa behar zuten jaun feudalen kontra. Hirietako gobernuak kontrolatu nahi zituzten eta monarken erabaki politikoetan eragin ere.</p><p><br></p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/4bd5ac5d31db117d4d0ad2667322ab92/Screenshot_2023_11_17_08_31_43.png" />
         <pubDate>2023-11-17 07:32:07 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793632586</guid>
      </item>
      <item>
         <title>5.2 Nork agintzen zuen Erdi Aroan? Hiri-gutunak (70.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793649786</link>
         <description><![CDATA[<p>Burgesiaren laguntza lortzeko, errege-erreginak <strong>legeak edo hiri-gutunak sinatu</strong> zituzten. Hiriei pribilegioak edo foruak ematen zitzaizkien eta bertako biztanleak askeak ziren. Lege berriek, hirikoei abantaiak ematen zizkioten.</p><p><br></p><p>Horren truke, burkesek ordaindutako zergek aukera eman zieten monakei soldadu mertzenarioak eta erresuma hobeto administratzeko funtzionarioak kontratatzeko.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/32d9b65107aa6039c9938a9137127f7d/osuna_cp_0046_d_0020_2mb_jpg.jpg" />
         <pubDate>2023-11-17 07:50:21 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793649786</guid>
      </item>
      <item>
         <title>5.3 Nork agintzen zuen Erdi Aroan? Kuria (Errege Kontseilua) (70.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793662242</link>
         <description><![CDATA[<p>Gobernatzeko, monarkek <strong>Errege Kontseiluaren (kuria) </strong>laguntza zuten. Xll.mendetik aurrera, monarkek burgesak gonbidatu zituzten kontseilura. </p><p><br/></p><p>Hiru estamentuek monarkarekin egiten zituzten bilerei <strong>gorte edo parlamentu</strong> esaten zitzaien. Monarkek, eskaerak eta kexak entzutearen truke, diru-laguntza lortu nahi zituen.</p><p><br/></p><p>Burgesek, monarkek beraien eskaeren aldeko botoa eman ondoren ematen zien diru-laguntza.</p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/ca82aa49610e410d09a14be656ded918/deskargatu__4_.jpeg" />
         <pubDate>2023-11-17 08:04:23 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2793662242</guid>
      </item>
      <item>
         <title>6.1 Krisia. Gaixotasuna (72.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797604288</link>
         <description><![CDATA[<p><strong>Izurrite Beltza</strong> 1348. urtearen inguruan iritsi zen Europara, Asiatik. <strong>Gaixotasun infekzioa </strong>zen, eta ez zekiten nola hedatzen zen eta zerk eragiten zuen. </p><p><br></p><p>Gaixotasun hori <strong>arkakusoen ziztaden</strong> bidez transmititzen zen eta oso hilkorra zen. <strong>Sintomak nagusiak </strong>hauek ziren: sukarra, arnasketa- eta zirkulazio-arazoak, eta azalak kolore beltza hartzea. Horregatik esaten zitzaion Izurrite beltza.</p><p><br></p><p><br></p>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/27cb94d36333d570de5036ed0cfc5f60/deskargatu__7_.jpeg" />
         <pubDate>2023-11-21 08:21:34 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797604288</guid>
      </item>
      <item>
         <title>6.2 Krisia. Arrazoiak. (72.orrialdea)</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797617324</link>
         <description><![CDATA[<p>Gaixotasun horregatik ondorio larriak izan ziren Europak beste <strong>hiru faktorerekin</strong> batera:</p><p><br/></p><ul><li><p><strong>XlV. mendean, gerra ugari gertatu ziren</strong>. Horren ondorioz hildako asko eta ekonomia-galera handiak izan ziren.</p></li><li><p><strong>Lurren zati handi baten produktibitatea txikitu</strong> egin zen.</p></li><li><p><strong>Izotz Aro Txikia hasi zen.</strong> Izotzaldi, txingor eta euri asko izan ziren, eta, horren ondorioz, uztak galdu ziren eta gosetea gertatu zen.</p></li></ul>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/015c504a165807c5c2abb39f0730175b/deskargatu__5_.jpeg" />
         <pubDate>2023-11-21 08:33:16 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797617324</guid>
      </item>
      <item>
         <title>6.3 Krisia. Ondorioak.</title>
         <author>naiarodriguez5</author>
         <link>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797627535</link>
         <description><![CDATA[<ul><li><p><strong>Ondorioak demografian</strong>. Izurri beltzak <strong>Europako bizitanleriaren % 30-40</strong> heriotza eragin zituen. Biztanleria gutxitu egin zen.</p></li><li><p><strong>Ondorioak ekonomian.</strong> Biztanleria murriztean, <strong>geldialdia gertatu zen artisautzan eta merkataritzan</strong>. Laborantza-lurrak abandonatu zituzten eta n<strong>ekazaritza-ekoizpenak behera egin zuen.</strong></p></li><li><p><strong>Ondorioak gizartean. </strong>Jaun askok zergak igo zituztenez, <strong>jaunen aurkako matxinada</strong> asko gertatu ziren. Artisautzako eta merkataritzako jarduerek behera egin zutenez <strong>hiri-matxinada </strong>gertatu ziren.</p></li><li><p><strong>Ondorioak pentsamoldean.</strong> Zenbait taldek pentsatu zuten izurria Jainkoaren zigorra zela eta beren <strong>erlijio-fanatismoa </strong>erakutsi zuten. <strong>Heriotzaren dantzak </strong>antzezten zituzten, gizarte talde guztiak beste mundura joango zirela irudikatzeko.</p></li></ul>]]></description>
         <enclosure url="https://padlet-uploads.storage.googleapis.com/2202946806/0080b06057e4922c01511597280f13d8/deskargatu__6_.jpeg" />
         <pubDate>2023-11-21 08:41:50 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/naiarodriguez5/yq0foujhalzjj1uf/wish/2797627535</guid>
      </item>
   </channel>
</rss>
