μέρα…] 

Μεταβείτε στην ΠΥΛΗ:
α) Νέα Ελληνική - Εργαλεία - Ηλεκτρονικά Λεξικά:
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/index.html  (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής)
Αναζητείστε τη σημασία   των λέξεων, νεωτερικός , παραδοσιακός , μοντέρνος , 

β) Νέα Ελληνική - Εργαλεία - Σώματα κειμένων (όλα):
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/index.html
Αναζητείστε τη σημασία  των παραπάνω λέξεων και στα σώματα κειμένων. Πώς διαφοροποιούνται οι λέξεις αυτές  στον καθημερινό και επιστημονικό (φιλολογικό) λόγο;
Μεταβείτε στο  

Α) Ψηφιακό Σχολείο, Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων 

  http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/4716/Lexiko-Logotechnikon-Oron_Gymnasiou-Lykeiou_html-apli/index12.htm
και αναζητείστε τον όρο  νεωτερική ποίηση. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της;
β) στις Ψηφίδες
Νεοελληνική Λογοτεχνία à Διδασκαλία-Εκπαίδευση à Πρόσωπα και Θέματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας
  https://www.greek-language.gr/Resources/literature/education/literature_history/search.html?details=83
και αναζητείστε τον όρο διασκελισμός , ελεύθερος στίχος, ομοιοκαταληξία 
Μεταβείτε στις ΨΗΦΙΔΕΣ 

Νεοελληνική Λογοτεχνία - Εργαλεία -Ανεμόσκαλα -  Συμφραστικοί πίνακες λέξεων (ΣΠΛ) για το έργο Ελλήνων ποιητών: 

http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/index.html 

επιλέξτε ένα ποίημα του Ανδρέα Κάλβου και ένα του Μίλτου Σαχτούρη να τα συγκρίνετε και με βάση τα πορίσματα σας να καταρτίσετε έναν  εννοιολογικό χάρτη με τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής και της μοντέρνας ποίησης χρησιμοποιώντας το  bubbles us και φροντίζοντας να προτάξετε τα πιο σημαντικά .
Αναρτήστε τις εργασίες σας στο padlet της τάξης https://padlet.com/amalad73/alykeiou23  , συγκρίνετε το χάρτη σας με τον άλλων ομάδων και σχολιάστε ποια είναι η βασική αλλαγή/διαφορά ενός παραδοσιακού από ένα μοντέρνο ποίημα και ποια η ομοιότητα 

 

1.      Μεταβείτε στη http://www.potheg.gr/Treasure.aspx?lan=1 και αναζητείστε τον όρο Συμβολισμός. Με βάση τα στοιχεία του ορισμού δημιουργείστε ενάν εννοιολογικό χάρτη με τα χαρακτηριστικά του. Μπορείτε να ανατρέξετε και σε άλλες πηγές , καταγράφοντας την διεύθυνση 

2.       Μεταβείτε  στα σώματα κειμένων 

Νέα Ελληνική - Εργαλεία - Σώματα κειμένων (όλα):

http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/index.html  

και αναζητείστε τη σημασία  της λέξης σύμβολο και συμβολισμός.  Καταγράψτε τα συμπεράσματα σας στο paddlet της τάξης 

3.      Μελετώντας τα παρακάτω ποιήματα απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις: 

Α) Ποιο είναι το κοινό σύμβολο σε όλα ; και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του  συμβόλου-αντικειμένου αυτού; Με ποιες καταστάσεις της ζωής συνδέεται; 

Β)Πώς διαφοροποιείται σε κάθε ποίημα;

Γ) Ποιο άλλο σύμβολο θα μπορούσε να το αντικαταστήσει; 

 Δ) Να κάνετε μια αφίσα στο postermywall στην οποία θα απεικονίζετε το σύμβολο επενδύοντας την εικόνα με στίχους από τα ποιήματα.   

 

Σαν πεθάνω, σαν το κερί θα σβήσω,

Θα πάω με τα στοιχεία, μηδέν, αχνός;

Σαν πεθάνω, σαν το κερί θα σβήσω;

Κανένας ουρανός,

 

κανένας ουρανός δε θα με πάρει;

Άδης κανείς δε θα με καταπιεί;

Κανένας ουρανός δε θα με πάρει;

Του πόνου μου η πηγή

 

θα χαθεί; Δε θα γίνει γαλαξίας;

Δε θα σύρει των άστρων το χορό;

Θα χαθεί; Δε θα γίνει γαλαξίας;

Ολάσπρο ή πορφυρό

 

το άστρο της ανυπόταχτης αγάπης

τη βαθιά μου ανυπόταχτη ψυχή,

Το άστρο της ανυπόταχτης αγάπης

πώς! δε θα τη δεχτεί; […]

 

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/kwsths_palamas/poihmata.htm#ΥΣΤΕΡΑ_ΑΠΟ_ΤΗ_

ΖΩΗ 

 Κ.Π. Καβάφης, 

Του μέλλοντος οι μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας

σα μια σειρά κεράκια αναμμένα —

χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια. 

 

Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν,

μια θλιβερή γραμμή κεριών σβησμένων· 

τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,

κρύα κεριά, λιωμένα, και κυρτά. 

 

Δεν θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των,

και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι. 

Εμπρός κοιτάζω τ’ αναμμένα μου κεριά.

 

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω

τί γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,

τί γρήγορα που τα σβηστά κεριά πληθαίνουν.

 

http://www.greeklanguage.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?text_id=659&hi=74644&cnd_i

d=9 

 

 

Μονάχη η φλόγα του κεριού μου,

κι απέναντί μου στο τραπέζι

θαρρείς το τέλος της προσμένει·

λίγες στιγμές έχει να ζήσει

και μες στη νύχτα τρεμοπαίζει,

σα μια ψυχούλα φοβισμένη...

 

Απόξω έν' άγρυπνο φεγγάρι

με κόπο χάνεται στα χάη

μιας ατελεύτητης ερήμου... 

Σα να μη θέλει να πεθάνει,

μ' αναλαμπές ψυχομαχάει

το ετοιμοθάνατο κερί μου...

 

Και το βαρύθυμο φεγγάρι, 

που χρόνια τώρα έχει σωπάσει, 

και το κερί μου που πεθαίνει, 

και, μέσα, η σκοτεινή ψυχή μου, 

χωρίς αιτία κι οι τρεις στην πλάση 

είμαστε τόσο λυπημένοι...

 

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSB106/544/3562,14849/

 

 

 

 

Κοιτάζοντας τον πίνακα του Πικάσο «Το Όνειρο»

 

Έχω κρεμάσει αυτόν τον πίνακα σαν δόλωμα

στη συμπαγή επιπεδότητά μου

μήπως τσιμπήσει τανυσμός γκρεμιστής,

τον έχω σαν φουρνέλο

μη και την ανατίναζε συθέμελα

τη συμπαγή επιπεδότητά μου.

 

Καθιστό κοιμάται το κορίτσι.

Καθιστός

απαγκιάζεις καλύτερα στο σώμα σου,

είσαι πιο έτοιμος να γίνεις δικός σου:

να ονειρευτείς.

Του υπερβατικού η ανατομία

επέτρεψε στο σώμα

αυθαιρεσίες σάρκινες.

Κοιμάται το κορίτσι

ενώ πίσω από το χαλαρό φουστάνι της

ο ένας μαστός ανατέλλει

για να θηλάσει η λαίμαργη αφαίρεση. […]

 

Καιρό έχω να μιλήσω για όνειρα

καιρό δεν έχω

όνειρα δεν έχω,

συμμετρική ανέχεια.

Οι ώμοι μου

συμμετρικά πεσμένοι και οι δυο.

Κι ότι αντέχω τέτοια ανέχεια

λέω μην είναι όνειρο.

Μην είναι όνειρο

πως όνειρα δεν έχω.

Όνειρο να ’ναι

κι ας με γυμνώνει από όνειρα. […] 

 

Και τι σημαίνει όνειρο;

Τι δηλαδή δεν έχω;

Θα ’ναι αυτό

που θέλει να ’χει μέσα του ο πηλός

για να μη σπάζει,

θα ’ναι οι τουλπανένιοι επιβάτες

στις τουλπανένιες άμαξες.

 

Όνειρο σημαίνει

φτερούγα ύπνου από κερί

που ήλιο ερωτεύεται και λιώνει,

φύλλα που θαυμαστά ισορροπούν

σαν να πατάνε σε κλαδιά

ενώ το βλέπεις καθαρά

πώς δεν υπάρχει δένδρο,

ν’ ακούς να τραγουδάνε χίλια ναι

απ’ το λαρύγγι του όχι.

 

Όνειρο σημαίνει

να μην υπάρχουν σύνορα

κι οι βλοσυροί καχύποπτοι φρουροί τους.

Ελεύθερα να μπαίνεις σ᾿ άνθρωπο

κι ούτε τίς εἶ, ούτε τίς οἶδε.

 

Δεν ήρθε κι ένα απόγευμα

που να μη γίνει βράδυ.

Και όνειρο σημαίνει

να έρθει και ένα απόγευμα

που να μη γίνει βράδυ,

να έρθει κι ένα όνειρο

που να μην γίνει άνθρωπος,

να έρθει κι ένας άνθρωπος

που να μη γίνει όνειρο,

τὶς οἶδε, τὶς εἶ.

 

Ξανοίχτηκα πολύ σε ορισμούς

κι είν᾿ επικίνδυνο να κλαις χωρίς πυξίδα.

Φύλαγέ μου, Θέ μου, τουλάχιστον

όσα έχουν πεθάνει.

 

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/kikh_dhmoyla/1981_to_teleytaio_swma_moy.htm#ΣΥ

ΝΔΡΟΜΟ

 

 

Αυτό το κερί που άναψα

περαστικός από τον οίκο Σου

δεν είναι η προσευχή μου

για να Σε φτάσει εκεί ψηλά

δεν είναι οι παρακλήσεις μου

ούτε βεβαίως καμιά ελπίδα

που εναπέθεσα σε Σένα.

Η καθαρότητα της ύλης του

δε συμβολίζει το ακηλίδωτο

της πρόθεσής μου

και η μαλακή υφή του

καθόλου δεν υπόσχεται

την εύπλαστη μεταστροφή μου

στη μετάνοια

όπως οι αλληγορίες εγγράματων πιστών Σου

ξέρουν να τυλίγουν.

Μπορεί να μοιάζει μ’ όλα τ’ άλλα

όμως αυτό

ανάφτηκε για να Σου πει

πως ευτυχώς

στέκομαι εδώ αβοήθητος

και πως ακόμα

όσο μπορώ θα λάμπω.

[από τη συλλογή ποιημάτων Ο Άνθρωπος Μόνος, Κέδρος 2009]

http://www.poiein.gr/archives/4371/index.html 

 

 

ΚΕΙΜΕΝΑ: 

• ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ, «Το πανηγύρι στα σπάρτα»

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Α΄ Λυκείου)

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-A111/262/1919,6403/ 

• ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

Σχεδίασμα Β΄, 1 / Σχεδίασμα Γ΄, 6

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Α΄ Λυκείου)

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-A111/262/1916,6363/ 

• ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, Ήλιος ο πρώτος, [Στα χτήματα βαδίσαμε όλη 

μέρα…] 

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Β΄ Γυμνασίου)

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSB106/544/3563,14893/ 

 

ΚΕΙΜΕΝΑ: 

• ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ, «Λήθη»

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Α΄ Λυκείου)

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-A111/262/1916,6370/ 

• Κ.Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ, «Πρέβεζα»

https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?text_id=964&hi=115842&cnd_id=6 

• ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ, «Μικρός θρήνος»

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Γ΄ Λυκείου)

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3928,17232 

 

• Κ. ΠΑΛΑΜΑΣ, «Το καλοκαίρι»

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/kwsths_palamas/poihmata.htm#ΤΟ_ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 

• Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, «Ένας γέρος»

 https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?text_id=660&hi=74733&cnd_id=9 

 

• Κ.Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ, [Τι νέοι που φτάσαμεν εδώ…]

Κ.Γ. Καρυωτάκης, Ποιήματα και πεζά. Επιμ. Γ. Π. Σαββίδης, Νέα Ελληνική 

Βιβλιοθήκη, σ. 67. Αθήνα: Εστία, 2001.

 

https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=6&text_id=1023 

 

1.      Αξιοποιώντας τους εννοιολογικούς πίνακες που έχετε αναρτήσει στο padlet  https://padlet.com/amalad73/alykeiou23   της τάξης ποια ποιήματα θα ταξινομούσατε στη  μοντέρνα και ποια στην παραδοσιακή ποίηση ; ξεκινήστε  από το πιο παραδοσιακό και καταλήγοντας στο πιο μοντέρνο στην ανάρτηση σας . 

2.      Δημιουργείστε ένα bookcreator.com/  για το κοινό θέμα των ποιημάτων επιλέγοντας εικόνες από το διαδίκτυο και στίχους από τα ποιήματα 

  

Τω Ευγενεστάτω Αρχιεπιστάτη του εν Κέρκυρα Ελληνικού Παμμουσείου Κόμητι Γκίλφορδ, ο εκ Ζακύνθου, Α. Κάλβος Ιωαννίδης, χαίρειν. Και οι δύο κλαδεύομεν την αυτήν ελαίαν, συ όμως εναργοτέρως· αλλ’ εάν και μοι λείπει η δύναμις σου, ίσως κατά την προθυμίαν είμεθα όμοιοι· και εγώ μεν φύσει φιλώ την πατρίδα, συ δε δυνάμει αρετής· δέξου, λοιπόν, το εν τη νυν διαλέκτω ποιημάτιον τούτο όπως τα μεν τέκνα των Ιώνων βλέποντα ότι συ έγινας υπερασπιστής, αυτό αγαπήσωσιν· εγώ δε τιμήσω σε τον άξιον κυβερνήτην των Μουσών της Ελλάδος.

Εν Λονδίνω, Νοεμβρίου, Κ΄. ΑΩΙΘ.

α΄

Ευλαβώς, τρέμων, ρίπτω

πρώτην βολάν τα δάκτυλα

επί την αργυρόχορδον

πάτριον κιθάραν.

 β΄

Σήμανε συ ουράνιον

ξύλον, συ της ψυχής μου

την τόλμαν, συ παρόρμησον,

Μουσάων δώρον.

γ΄

Τα λαμπρά, τα φωτίζοντα

πρόσωπα, των αστέρων

της Ελλάδος, αμαύρωνον

βάρβαρα νέφη.

δ΄

Νυν δε την νύκτα σχίζει

ακτίς ελπίδος· χαίρονται

τα πάντα της πατρίδος

προσφιλή τέκνα.

ε΄

Στολίζει νυν αιώνιος

δάφνη, πάλιν, το μέτωπον

των ύδατι διψούντων

εξ Ιππουκρήνης.

 

Ομορφιά

Ράντισε την ασκήμια μ’ ομορφιά

πήρε μια κιθάρα

πήρε ένα ποτάμι πλάι πλάι

Τραγουδώντας

 

Έχασε τη φωνή του

του την έκλεψε η έξαλλη γυναίκα

που ’κοψε το κεφάλι της στα κόκκινα νερά

κι ο φτωχός δεν έχει πια φωνή να τραγουδήσει

και το ποτάμι το ήρεμο κεφάλι

κυλάει με βλέφαρα κλειστά

Τραγουδώντας

Ωδή τετάρτη

[IV]

Εις τον Ιερόν Λόχον

α΄

Ας μη βρέξει ποτέ

το σύννεφον, και ο άνεμος

σκληρός ας μη σκορπίσει

το χώμα το μακάριον

που σας σκεπάζει.

β΄

Ας το δροσίσει πάντοτε

με τ’ αργυρά της δάκρυα

η ροδόπεπλος κόρη·

και αυτού ας ξεφυτρώνουν

αιώνια τ’ άνθη.

γ΄

Ω γνήσια της Ελλάδος

τέκνα· ψυχαί που επέσατε

εις τον αγώνα ανδρείως,

τάγμα εκλεκτών Ηρώων,

καύχημα νέον.

 

Η σκηνή

Απάνω στο τραπέζι είχανε στήσει

ένα κεφάλι από πηλό

τους τοίχους τούς είχαν στολίσει

με λουλούδια

5

απάνω στο κρεβάτι είχανε κόψει από χαρτί

δυο σώματα ερωτικά

στο πάτωμα τριγύριζαν φίδια

και πεταλούδες

ένας μεγάλος σκύλος φύλαγε

10

στη γωνιά

Σπάγγοι διασχίζαν το δωμάτιο απ’ όλες

τις πλευρές

δε θα ’ταν φρόνιμο κανείς

να τους τραβήξει

15

ένας από τους σπάγγους έσπρωχνε τα σώματα

στον έρωτα

Η δυστυχία απέξω

έγδερνε τις πόρτες

Ο Φιλόπατρις

α΄

Ω φιλτάτη πατρίς,

ω θαυμασία νήσος,

Ζάκυνθε· συ μου έδωκας

την πνοήν, και του Απόλλωνος

τα χρυσά δώρα!

β΄

Και συ τον ύμνον δέξου·

εχθαίρουσιν οι Αθάνατοι

την ψυχήν, και βροντάουσιν

επί τας κεφαλάς

των αχαρίστων.

γ΄

Ποτέ δεν σε ελησμόνησα,

ποτέ· — Και η τύχη μ’ έρριψε

μακρά από σε· με είδε

το πέμπτον του αιώνος

εις ξένα έθνη.

δ΄

Αλλά ευτυχής, ή δύστηνος,

όταν το φως επλούτει

τα βουνά, και τα κύματα,

σέ εμπρός των οφθαλμών μου

πάντοτες είχον.

Μίλτος Σαχτούρης
Ο σταθμός

Μέσα στον ύπνο μου όλο βρέχει

γεμίζει λάσπη τ’ όνειρό μου

είναι ένα σκοτεινό τοπίο

και περιμένω ένα τρένο

ο σταθμάρχης μαζεύει μαργαρίτες

που φύτρωσαν πάνω στις ράγες

γιατί έχει πολύν καιρό νά ’ρθει

τρένο σ’ ετούτον το σταθμό

και ξάφνου πέρασαν τα χρόνια

κάθομαι πίσω απ’ ένα τζάμι

μάκρυναν τα μαλλιά τα γένια

σα να ’μαι άρρωστος πολύ

κι όπως με παίρνει πάλι ο ύπνος

σιγά σιγά έρχεται εκείνη

κρατάει στο χέρι ένα μαχαίρι

με προσοχή με πλησιάζει

το μπήγει στο δεξί μου μάτι