1.      Қазақ халқының ауыз әдебиетінің мағынасын анықтайды.0,5б

2.      Қазақ халқының ауыз әдебиетін анықтайды;0,5б

3.      Қазақ халқының ауыз әдебиетінің өкілдерін, ерекшеліктерін, шығармаларын анықтайды;0,5 б

4.      Қазақ халқының фольклорын анықтайды;0,5 б

·         Құрманғазы шығармаларын анықтайды; 0,5б

·         Тәттімбет шығармаларын анықтайды; 0,5б

·                Дәулеткерей шығармаларын анықтайды; 0,5б

·                Жыраулардың ұқсастықтарын анықтайды; 0,5б

Жалпы балл- 2,5 б

·         Күй, жыр, ән бойынша мысалдар келтіреді; 1,5б

·         1 тест сұрағын құрастырады;0,5

·         XIX ғасырдағы музыкалық мұраға баға береді, қазіргі заманның музыкалық мұрасымен салыстырады.1,5б

Жалпы балл: 3,5б

3) Тәттімбет

ДәулетКерей- Бұлбұл

Құрмағазы- Сарыарка

Тәттмбет- Былқылдақ Сылқылдақ

Үшеуіде Қазақ халық әдебиетінің өкілдері.Қазақ халқының Музыка өнеріне үлесін қосқан тұлғалар

Тәттімбет (Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданындатуып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйін Майдасары жайлауына қоныстанған кезінде, күз мезгілінде шығарған. Мұнда табиғаттың әсем суреті, жаз-сайрандағы рахатты шақтар бейнеленеді. Күйдің ішкі философиясы табиғатты суреттеу арқылы жаз думанын бастан кешкен адам өмірінің қайта оралмас бұралаң жолдарын табиғат мезгілімен салыстыруды мегзейді. Күй табиғаты сыршыл, қиялшыл, мөлдір лиризмге толы. Нәзік нюанстар мен әсем ырғақты иірімдер тыңдаушысын бірде желпіндіріп, енді бірде тәтті мұң толқынымен тербетеді.

Дәлеткерей Дәулеткерейдің көптеген күйлеріхалық арасына кеңінен тараған. Оның тұрмыстық жанрдағы «Желдірме», «Тартыс», «Ысқырма», «Қосалқа» күйлері; «Қыз Ақжелең», «Ақбала қыз», «Көркем ханым», «Қаражан ханым», «Құдаша», «Мұңды қыз», «Жұмабике» сияқты әйелдер бейнесін жасаған шығармалары бар.

Шығармаоары: ысқақ,Ақжелең ,қоңыр, бұлбұл жігер

Қорқыт ата қобыз атасы, композитор, жыршы, ақын , бақсы

Шығармалары Сарыарқа желмая қорқыт

Тәттымбет композитор халық күй өнерінің классигі

Шығармалары: Сарыжайлау;Былқылдап; косбасар;сылкылдак

Қазақ халқының дәстүрлі күй өнерінің дамуына зор үлесін қосты, сазгерлер мен орындаушылардың бірі

40-тан астам күй шығармалары бар

(Жігер, Бұлбұл, Керілме)

•Құрманғазының бала кезінен - ақ ең айтқыш тілі, ең сезімтал тілі қос ішекті домбыра көмейінен шығатын күй тілі еді.Құрманғазы Сағырбайұлы (1823-1896) — қазақтың ұлы күйші-композиторы. Қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі.(Сарыарқа, Ақбай, Ақсақ Киік, Түрмеден қашқан)

•Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі.(Былқылдақ, Сылқылдақ, Қос алқа)

1818 немесе 1823 жылы Бөкей Ордасында (Батыс Қазақстан облысы, Бөкей Ордасы ауданы) кедей Сағырбайдың отбасында дүниеге келген.

Бейнелі мәнерлілік пен формалардың жетілуімен сипатталатын күйлердің (домбыраға арналған аспаптық пьесалар) авторы ретінде танымал.

Сондай-ақ виртуозды орындаушы болды.

Композитордың 60 күйі біздің заманымызға дейін жеткен.

• Дәулеткерей Шығайұлы

1820 жылдар шамасында қазіргі Орал облысының Орда ауданында ауқатты отбасында дүниеге келген.

Әкесі Шығай да, Бөкей ордасының ханы Жәңгір де оны бала жасынан ел билеуге, төрелік салтанат құруға тәрбиелеген.

Оның алғашқы шығармаларының бірі - "Ақжелең". Бұл күй Ақбала деген өнерлі де сұлу қызға арналған. Дәулеткерейдің "Қоңыр", "Желдірме", "Керілме", "Ысқырма", "Қосішек" дейтін күйлері тіршілік-тұрмыстағы әр алуан көріністерді бейнелейді

Тәттімбет Қазанғапұлы – қазақтың әйгілі күйші-композитолры, дәулескер домбырашы, күй өнеріндегі Арқа мектебінің негізін қалаушы.

Тәттімбет 1815 жылы Қарағанды облысының Қарқаралы ауданындағы Дастар тауының етегінде дүниеге келген.

Тәттімбет Қазанғапұлының шығарған 40-тан асқан күйлері «Сарыөзен», «Шайып қалды», «Қосбасар, «Сылқылдақ», «Жетім қыз», «Былқылдақ», «Сарыжайлау», «Азамат», «Бозайғыр», «Азына » т.б. қазақ мәдениетінің бір үлкен бөлшегі.

1823-96 Құрманғызы кішкентай, қайран шешем.Табиғат,адам тарихы туралы жазған

1815-62 Тәттімбет табиғат суреттеген,Былқылдақ Сылқылдақ

Дәулеткерей Шығайұлы (1820, Орал облысы,Орда ауданы - 4.05.1887) — қазақтың аса көрнекті күйші-композиторы.Оның тұрмыстық жанрдағы «Желдірме», «Тартыс», «Ысқырма», «Қосалқа» күйлері; «Қыз Ақжелең», «Ақбала қыз», «Көркем ханым», «Қаражан ханым», «Құдаша», «Мұңды қыз», «Жұмабике» сияқты әйелдер бейнесін жасаған шығармалары бар.

Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күйорындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі.Композитор “Сары жайлау” күйін Майдасары жайлауына қоныстанған кезінде, күз мезгілінде шығарған. Мұнда табиғаттың әсем суреті, жаз-сайрандағы рахатты шақтар бейнеленеді.

Даулеткерей: желдірме, қос алқа, тартыс, ысқырма.

Курмангазы: казак Улы куйшысы.

1823-1896. Шыгармалары: Акбай, Адай, Кызыл Кайын, Акжелен.

Таттымбет: Айгылы казак куйшы композитор. 1815-1862 Шыгармалары: Бозайгыр, Козбасар, Азына.

Уксастыктары: Ушеуы ауыз адебиеты окылдеры Жане куйшы домбырашылар

Дәулеткерей Шығайұлы (1820, Орал облысы,Орда ауданы - 4.05.1887) — қазақтың аса көрнекті күйші-композиторы

Құрманғазы Сағырбайұлы (1823-1896) — қазақтың ұлы күйші-композиторы. Қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі.^[1]

 Оның «Түрмеден қашқан», «Кісен ашқан», «Ертең кетем», «Бозқаңғыр», «Пәбескі», «Терезеден-есіктен», «Бозшолақ», «Бұқтым-бұқтым», «Не кричи, не шуми», «Арба соққан», «Аман бол, шешем, аман бол!», «Қайран шешем» сияқты шығармалар.

3. Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі

4. Тәттімбет: былқылдақ, сылқылдақ, көкей кесті, сары жайлау.

ҰҰқсастытары: қазақ халқының муыхкадық иұрасына үлес қосқан ақындар, өз шығармаларында қазақ халқының ерекшелерін бейнеленген.

1 Дәулеткерей Шығайұлы (1820, Орал облысы,Орда ауданы - 4.05.1887) — қазақтың аса көрнекті күйші-композиторы.

Шығармалары: Жігер, Қосалқа, Желдірме, т.б.

2 Құрманғазы Сағырбайұлы (1823-1896) — қазақтың ұлы күйші-композиторы. Қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі.

Шығармалары:Адай, Балбырауын, Ақсақ киік,т.б.

3Тәттімбек Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі.

Шығармалары: Жетім қыз, Сарыөзен,т.б.

Ұқсастығы: үшеуіде күйшілер, ауыз әдебиет өкілдері.

Оның алғашқы шығармаларының бірі "Ақжелең". Бұл күй Ақбала деген өнерлі де сұлу қызға арналған. Дәулеткерейдің "Қоңыр", "Желдірме", "Керілме", "Ысқырма", "Қосішек" дейтін күйлері тіршілік-тұрмыстағы әр алуан көріністерді бейнелейді.

Құрманғазы Сағырбайұлы (1823-1896) — қазақтың ұлы күйші-композиторы. Қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі.

Құрманғазының ғұмыр кешкен уақыты, әсіресе оң солын танып, өмір-тіршілікке белсене араласа бастаған кезі мейлінше күрделі еді. Бұл кезең патшалық Ресей жүргізген отаршыл саясаттың ең бір қарқын алған, әбден құныққан, шектен шыға басынған кезі болатын.

Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі.

Композитор “Сары жайлау” күйін Майдасарыжайлауына қоныстанған кезінде, күз мезгілінде шығарған. Мұнда табиғаттың әсем суреті, жаз-сайрандағы рахатты шақтар бейнеленеді.

Арман & Мадияр