Ter voorbereiding hebben we de klasgroep een paar maanden geleden verdeeld in 2 groepen: de ene groep maakte dessertjes en hapjes voor en de andere groep maakte extra vragen die we aan de mensen konden stellen.

Open Inloop Taal Luchtbal. Dit is een speeddate babbelen waarbij wij als studenten gingen praten met de deelnemers. Zie ook document waarin het babbelfestival wordt uitgelegd en dat ik meestuurde?

Deze extra vragen werden via mail gedeeld, maar ik weet niet of de studenten deze effectief gebruikt hebben tijdens de babbels?

Bij de start van het project wisten we niet goed wat we konden verwachten. Iedereen had andere ideeën. Sommigen waren enthousiast, anderen iets minder. Na ons kennismakingsgesprek met het kinderdagverblijf werd het ons allemaal iets duidelijker en hadden we een beter beeld. De communicatie verliep vlekkeloos, zowel met het wzc als met het kinderdagverblijf. Alle afspraken werden nagekomen, dit zorgde voor een heel fijn gevoel bij de samenwerking en werd de motivatie groter om dit project tot een goed einde te brengen.

Allereerst gingen we op zoek naar de verhaalmethodieken die we zelf het fijnst vinden. Deze materialen namen we mee naar de workshop bij de ouderen. Zes ouderen zouden meedoen aan ons project. Na deze workshop hebben we, in samenspraak met de ouderen en het kinderdagverblijf, besproken dat we alleen met Kamishibai zouden werken. We zagen het allemaal zitten en hadden er zin in.

Een week voor het project gingen we nog eens langs bij het woonzorgcentrum om Kamishibai’s uit te lenen en concreet af te spreken voor de uitvoering van het project. We hadden dit op voorhand duidelijk afgesproken met het wzc via mail en met de ouderen zelf ook. Onze contactpersoon met het wzc is in tussentijd veranderd en zorgde voor een verandering van aanpak. Er waren nog vier ouderen over die mee wilden werken aan het project. Ze waren niet thuis en dus lieten we de Kamishibai’s daar achter om te oefenen samen met een boodschap voor de ouderen over wanneer en waar we afspraken voor de uitvoering van ons project. Dit zorgde ervoor dat ons enthousiasme even een duik nam. Het kwam bij ons over alsof de ouderen er geen zin meer in hadden en dit vonden we best jammer.

Maandagochtend was het D-day. We gingen naar het woonzorgcentrum om de ouderen op te halen. Het plan was om de vier ouderen om de beurt te laten voorlezen voor telkens een ander groepje kinderen. Uiteindelijk liep het niet zoals gepland. We kwamen aan en er waren maar twee ouderen om mee te doen, de contactpersoon van bij het wzc ging ook mee naar het kinderdagverblijf. We hadden er een dubbel gevoel bij. Enerzijds vonden we het niet zo fijn dat er nog ouderen hadden afgehaakt, anderzijds waren we blij dat er twee ouderen wel enthousiast waren om mee te doen.

Eens we aangekomen zijn in het kinderdagverblijf, moesten we even aftoetsen hoe we het uiteindelijk gingen organiseren, nu er maar twee ouderen waren. Het kinderdagverblijf zorgde voor drie groepjes van telkens drie à vier kinderen. De eerste oudere las haar verhaal vol enthousiasme voor aan het eerste groepje kinderen, terwijl wij verspreid zaten tussen de kindjes. De tweede oudere werd plots heel bleek en voelde zich niet goed. Het leek alsof ze veel stress had en dus besloten we om het verhaal samen te lezen met iemand van ons. Meteen daarna vertrok ze terug naar het wzc, want ze voelde zich niet goed. De eerste oudere las nog een verhaaltje voor aan het derde groepje. Zij vond het heel fijn en wil dit graag wekelijks komen doen. We vonden het uiteindelijk een heel gezellige uitvoering.

Voor ons laatste Yes We Can Project kregen we de opdracht om een les voor te bereiden over inclusie en diversiteit voor leerlingen van het zesde leerjaar in de lagere school 'Villa Stuivenberg'. Toen we voor het eerst bijeenkwamen met ons team, bestaande uit Riet, Evelien en Nicole, begon het brainstormen al snel met veel goede ideeën. We waren in staat om de opzet van onze les vlot vorm te geven en na onze tweede bijeenkomst hadden we binnen korte tijd een complete les voorbereid.

De les begon met een korte theoretische uitleg over inclusie, waarbij we dit verduidelijkten met verschillende voorbeelden. Vervolgens gingen we over naar een spel dat we 'Tien Bal' noemden, waarin we de leerlingen in twee teams verdeelden. Het doel was om tien passen aan elkaar te geven zonder dat de bal de grond raakte. Dit zorgde voor een leuke dynamiek. In de tweede ronde lieten we enkele leerlingen geblinddoekt spelen en anderen met een koptelefoon, om zo te laten ervaren hoe het is om beperkt te worden in een spel. Na het spel namen we tijd voor een kringgesprek waarin we dieper ingingen op inclusie en hoe de kinderen het tweede deel van het spel hadden ervaren. Na een korte pauze kwam het thema diversiteit aan bod. Ook hier gaven we uitleg, deden we een activiteit met stellingen en lieten we de klas discussiëren over enkele casussen.

In een gesprek enkele weken voordien had juf Rita, de klasjuf, dat haar klas een heel diverse klas was. Dit maakte het voor ons in het begin een beetje spannend maar uiteindelijk was het geweldig om te horen dat de klas een ondersteunende sfeer had, waarin leerlingen elkaar hielpen.

Tijdens de les verliep alles erg soepel. De leerlingen waren actief betrokken, en hun antwoorden op onze vragen waren verrassend diepgaand. Een bijzonder moment was de discussie over gelijkwaardigheid, waarbij een leerling een mooi voorbeeld gaf over de waarde van munten: “Als je een muntstuk van één euro naast twee muntstukken van 50 cent legt, dan zijn deze niet gelijk, maar wel gelijkwaardig.”

Het viel ons op dat de leerlingen elkaar hielpen, vooral wanneer iemand moeite had met het begrijpen van een opdracht. Dit toonde de sterke onderlinge band aan, wat erg bemoedigend was. Hoewel er een paar rustigere leerlingen waren, was de over het algemeen leuke en leerrijke sfeer voelbaar in de klas.

Deze ‘Yes we can!” was voor ons dus alweer een waardevolle ervaring. Het was fijn om te zien hoe open en ondersteunend de leerlingen waren naar elkaar. Dit project heeft ons niet alleen geleerd over inclusie en diversiteit, maar ook over de impact die een positieve en betrokken schoolomgeving kan hebben op de ontwikkeling van kinderen.

Om de jongeren eerst een beetje te leren kennen werd ik in de leefgroep uitgenodigd om ’s avonds mee te eten. In eerste instantie was er niet zo heel veel aandacht voor mij. Ik dacht dan ook dat er niet zoveel interesse was om mee te gaan boksen. Later bleek dit toch wel zo te zijn.

De jongeren die mee zijn gaan boksen, waren in het begin vaak wat ongemakkelijk. Maar al snel zag ik ze openbloeien en sommige lieten zichzelf echt gaan.

Ik heb tijdens dit vrijwilligerswerk een jongere ontmoet die op dat moment in strijd was met haar genderidentiteit. Ze wilden graag met 'hen' aangesproken worden omdat zij zich zowel mannelijk als vrouwelijk voelden. Dit was eerst even onwennig voor me, maar al snel werd het automatisme.

Ik ben één keer teleurgesteld door een begeleider bij Cirkant. Op een avond werd ik vlak voor mijn vertrek naar de bokstraining gebeld dat de jongere niet mee mocht omdat hij zichzelf had misdragen. Ik heb de begeleidster gezegd dat ik dacht dat dit dan juist een goede uitlaatklep voor hem kon zijn. Ook voelde ik me een beetje gestraft. Ik kijk ook uit naar deze momenten.

Als antwoord kreeg ik: "Dit is beslist van bovenaf." en toen legde zij de telefoon neer. Dat kwetste me een beetje en ik vroeg me af of het vaak gebeurt dat de waarden en kaders die we op school meekrijgen niet toegepast werden in het werkveld.

Ik heb hier jammer genoeg nadien niets meer mee gedaan en ben gestopt met dit vrijwilligerswerk. Ik voelde me als vrijwilliger niet meer veilig bij Cirkant.

LUS vzw (z.d.) heeft als missie meer duurzame verbondenheid te brengen tussen mensen in de samenleving. Dit doen zij door kwetsbare personen die in sociale isolatie dreigen te komen te helpen hun netwerk weer te activeren, te vergroten en te onderhouden. Een vragende partij (= de centrale persoon) kan doorverwezen worden of zich zelf aanmelden. Dan komt er eerst een kennismaker op bezoek. Daarna ondersteunt een professional de centrale persoon bij het vinden en contacteren van netwerk en zij brengen samen een LUS-groep bij elkaar. De bijeenkomsten van deze LUS-groep worden daarna mee gefaciliteerd door een vrijwilliger (de compagnon de route).

Ik heb als vrijwilliger de rol van kennismaker op mij genomen voor de regio Turnhout. Dit betekent dat ik bij mensen thuis ga luisteren naar hun verhaal, wensen en verwachtingen en dat ik hen ga uitleggen wat LUS vzw voor hen kan betekenen. Tijdens dit gesprek teken ik een beeld van alles wat besproken werd (zie foto). Deze tekening laat ik dan achter. Zo blijft het gesprek vaak beter bij.

Elk kennismakingsgesprek is helemaal anders. Eén keer kwam ik terecht bij een man die zichzelf en zijn huis heel erg had verwaarloosd. Hij zat vast in sociaal isolement en vond het heel erg moeilijk dit zelf te doorbreken.

Een andere keer kwam ik bij een jonge kerel die eerder op kot zat in Antwerpen maar in een depressie was geraakt. Hij werd aangemeld door zijn ouders. Zij maakten zich zorgen omdat hij voordien een heel sociale jongen was en toen vooral op zijn kamer zat te gamen.

Ik moest me dus steeds aanpassen aan de mensen die tegenover me kwamen te zitten. Empathie is hierbij een belangrijke vaardigheid en ik merk dat dit me best wel goed ligt. Ook kan ik 'actief luisteren' oefenen.

https://www.lusvzw.be/over-ons/#:~:text=Lus%20is%20een%20sociale%20beweging,ook%20iets%20voor%20kan%20betekenen

Ik was nog nooit monitor geweest van een kamp. Verhalen van sommige medestudenten die in jeugdbewegingen zitten, hadden mij wel nieuwsgierig gemaakt. Daarom besloot ik dit tijdens de zomervakantie een keertje te proberen. Ik stelde me kandidaat als vrijwilliger voor het 'Minecraft'-kamp, omdat ik zelf graag game, en voor het 'Art & Play'-kamp, omdat ik zelf heel graag creatief bezig ben. Vooral bij dit laatste kamp zochten ze nog vrijwilligers.

Samen met een andere begeleider zorgde ik voor een groep rustige, lieve meisjes. Eén meisje was Nederlands, de rest waren Belgisch. Dit vond ik een beetje jammer omdat High Five voor inclusie staat. Ik had verwacht dat het een gemengde groep zou zijn. In hetzelfde schoolgebouw vonden ook andere kampen plaats en daar was de diversiteit ook heel beperkt.

In verbinding gaan met de meisjes ging vrij vlot en op een organische manier. Ook al waren ze tussen de acht en 12 jaar, toch lukte het me om me eerder naast hen te zetten dan boven hen. Dat was vooral een kwestie van het kind in mezelf naar boven te halen. Mijn opvoedende rol bestond vooral in het verduidelijken van de regels, het bijeen houden van de groep en het brengen van een dagstructuur. Tijdens vrije speelmomenten was het ook wel eens nodig om te bemiddelen wanneer er een ruzietje was. Daarnaast kon deze groep best verantwoordelijk omgaan met een beetje meer vrijheid.

Dit kampje was een fijne ervaring, maar op het einde van de week was ik doodop. Wanneer ik erop terugblik twijfel ik of kinderen tot 12 jaar een doelgroep is waarmee ik later wil werken. Ik heb tijdens dit kamp gemerkt dat ik best wel gevoelig ben voor hun soms heel uitbundige energie en de drukte die bij zo'n groep kinderen komt kijken. Ik zag andere monitoren streng zijn op gebied van regels zoals in de rij gaan staan en stil zijn. Wetende dat kinderen veel nood hebben aan duidelijkheid en structuur merkte ik dat ik moeite had met het 'handhaven' van dit soort regels. Ik liet hen vrijer en natuurlijk bracht dat meer hectiek met zich mee, maar toch voelde dit voor mij beter om te doen.

(De reuze tetris was mijn favoriete knutselactiviteit: zie foto)

In het begin was dit voor mij een beetje ongemakkelijk omdat ik niet echt wist hoe we de kinderen de verkeersregels zouden leren. Dit leek mij zo moeilijk om uit te leggen aan kinderen tussen de zes en 12 jaar die nog niet heel goed Nederlands spraken. Gelukkig was er een meer ervaren begeleidster bij. Zij heeft het voortouw genomen bij de uitleg van de regels en ik heb de activiteiten uitgelegd en begeleid. Dit deed ik in zo simpel mogelijke taal. Ik gebruikte gemakkelijke woorden en korte zinnen. De eerste dagen was het moeilijk voor sommige kinderen, maar uiteindelijk hebben ze allemaal hun fietsdiploma gehaald. Missie geslaagd!

Bron: SportPret (z.d.). Over ons. Geraadpleegd op 11 maart 2025, van https://vzwsportpret.be/over-ons-2/

In september tijdens het tweede academiejaar werd vastgesteld dat ik leid aan een psychische kwetsbaarheid. Dit kwam heel hard aan. Aan de ene kant verklaarde het heel vele in mijn leven, maar aan de andere kant was dit de start van een zwaar verwerkingsproces. Dat tweede academiejaar was enorm zwaar omdat mijn medicatie veel tijd nodig had om op punt gezet te worden. Het was een heftige periode waarin ik enorm in de knoop lag met mezelf. Op een gegeven moment wilde ik zelfs scheiden van mijn man (gelukkig niet gedaan!). Ik zou toen in Antwerpen gaan wonen waardoor ik een stage had aangevraagd in Mortsel. Omdat ik en mijn man toch bij elkaar bleven, betekende dit dat ik elke dag ver moest pendelen via een vervelende verbinding. Daarnaast waren de lange dagen, wisselende shiften en volgeplande weken veel te zwaar. Ik ben zelden in mijn leven zo erg over mijn eigen grenzen gegaan. Tijdens de zomervakantie ben ik dan ook alweer gecrasht.

Door deze ervaring had ik besloten om bij mijn tweede stage te kiezen voor dag uren (geen shiften) en een organisatie in de buurt. Al mijn eerste keuzes werden echter afgewezen. Uiteindelijk ben ik gaan kennismaken bij De Stek waar ik ook weer lange dagen en shiften moest werken. Na die kennismaking besefte ik dat ik hier weer over mijn grenzen ging en wilde ik toch nog op zoek gaan naar een andere plek, maar hier werd vanuit de hogeschool niet goed op gereageerd. Daarom heb ik dit niet gedaan. In samenspraak met mijn psychiater heb ik daarom vijf maanden extra medicatie genomen om deze te overbruggen. Stress is de hoofdoorzaak van mijn crisissen en die moet ik zo laag mogelijk proberen te houden. Het was weer heftig, ik heb mezelf weer staande moeten houden, maar tegelijk heb ik tijdens deze stage ook ALLE kansen gegrepen die ik kon grijpen. Ik had het gevoel dat ik mezelf moest bewijzen aan de mensen die mij anders zijn gaan bekijken vanaf het moment dat ik over mijn psychische kwetsbaarheid heb verteld. Natuurlijk heb ik het voor mezelf hiermee alleen maar zwaarder mee gemaakt, maar om de één of andere reden moest ik kunnen zeggen 'Zie je wel dat ik kan uitblinken.'

Ik heb de voorbije drie jaar dus naast mijn studie ook een heftig innerlijk proces doorlopen. Nu (maart 2025) voel ik me stabiel en zelfzeker. Ik weet nu waar ik op moet letten:

Op de eerste plaats staat stress vermijden.

Ik moet een job zoeken die aan de ene kant uitdagend is, maar aan de andere kant regelmatige uren biedt omdat het aanhouden van mijn slaapritme extreem belangrijk is.

Ik heb (voor het olod Crisihulp en Criminologisch werk) samen met mijn man een signaliseringsplan gemaakt dat me controle helpt te houden over mijn mentale toestand.

Ik moet veel bewegen en gezond eten.

Ik moet trouw blijven aan mijn medicatie.

Mijn zicht op hoe ik voor mezelf moet zorgen is de voorbije jaren dus veel duidelijker geworden. En hoewel dit al steeds beter gaat, is het nu vooral een kwestie van het integreren van gezonde gewoontes in mijn dagelijkse leven.

Ik ben trots op mezelf.

Tijdens het eerste academiejaar woonde ik in Retie. Vanuit Retie moest ik naar Geel om een trein te kunnen nemen. De bus kon ik niet nemen omdat dit mentaal veel te zwaar was. Ik heb toen geld geleend van mijn zusje om een wagen te kunnen kopen. Toen we in Turnhout gingen wonen, hebben we deze terug verkocht en zo mijn zusje terug betaald.

Tijdens het derde academiejaar moesten we heel veel belastingen betalen omdat men op het werk van mijn man niet genoeg van zijn loon hadden afgehouden. Dit hebben we moeten gaan lenen bij mijn schoonouders en dit zijn we nog steeds aan het afbetalen. Gelukkig mogen we dit op ons eigen tempo doen.

Ik wil ook Dave en Nathalie bedanken die mijn twee steunpilaren waren tijdens de hele studie. Zij hebben mij ook nooit beoordeeld en ik kon daardoor open tegen hen praten. Ik heb hen altijd vertrouwd met mijn verhaal en mijn grillen. Ik hoefde me bij hen ook nooit te schamen.

Ik ben Sarra van VDAB ook enorm dankbaar voor haar geduld en begrip. Steeds (drie keer) wanneer ik wilde stoppen en dan toch weer niet, heeft ze mij hier zonder oordeel in gesteund.

Het welkom was heel hartelijk en warm. Er stonden een viertal dames klaar om uit te leggen waar ze voor stonden en wat hun missie zoal inhield. Eerst kreeg ik uitleg over de thuisbegeleiding. Dit hield vooral in dat de begeleiders bij mensen thuis ondersteuning en begeleiding gingen geven. Die begeleiding kon om het even wat zijn: een gezin waarbij een van de kinderen ADHD heeft en voor een hoop commotie zorgt, een gezin waarbij één van de ouders een beperking heeft, een thuissituatie die gewoon niet lekker loopt door een ingrijpende gebeurtenis, enzovoort. Het kan van alles zijn. En dit betekent ook dat OLO-Rotonde vzw enorm veel methodieken heeft om aan de slag te gaan met hun cliënten. Bij iedere cliënt wordt er op maat gewerkt.

Een trap naar boven bracht me naar de begeleiding op maat voor volwassenen. Hier werd hetzelfde principe gehanteerd maar dan echt gericht op volwassenen. Hierbij lieten ze een mooi filmpje zin van getuigenissen. Het ging vooral om volwassenen met een beperking of volwassenen waarbij een heel ingrijpende gebeurtenis plaatsvond. Ik zag aan de begeleidsters dat ze heel trots waren op de positieve feedback die ze krijgen van hun cliënten.

Even later kwam ik erachter dat deze organisatie niet enkele hierin actief was maar ook binnen kinderopvang, welzijn, onderwijs en gezondheid. En ze zijn er zowel voor baby’s en peuters als voor kinderen, jongeren, volwassenen en gezinnen. Ze bieden onder andere verblijf, begeleiding, diagnostiek, dagondersteuning, school en inclusieve kinderopvang. Ze werken ook samen met vrijwilligers en geven ook vormingen en trainingen.

Ik koos voor dit studiebezoek omdat het hier ook ging over werken met kinderen met ADHD. Ik word een beetje getriggerd wanneer ik verhalen hoor over kinderen die als 'vervelend' ervaren worden door hun gedrag. Mijn man heeft ook ADHD en hij vertelt vaak dat hij zich als kind heel erg onbegrepen voelde. Zijn opvoeders hebben niet juist gehandeld volgens hem. Hij moest medicatie nemen waarvan hij voelde dat die hem veranderde als persoon. Stil zitten en zwijgen waren voor hem de hel. Hij moest van zijn moeder goed studeren, terwijl hij moest worstelen en forceren om zijn aandacht ergens bij te kunnen houden. Na met meerdere jongeren en volwassenen met ADHD te praten, ontdekte ik dat deze ervaringen vaker voorkomen. Ik heb mezelf ook altijd anders en onbegrepen gevoeld in de samenleving. Daarom twijfel ik of ik misschien met jongeren met ADHD wil werken. Ik geloof dat ik in staat ben samen met hen manieren te vinden die hen helpen wel mee te kunnen in de samenleving en hun volle potentieel boven te halen. De manier waarop OLO-Rotonde werkt was dus inspirerend voor mij. Ik heb dit echter later in de opleiding losgelaten omdat ik ook andere oorden wilde ontdekken.

Nu (6de semester) heb ik besloten om volgend jaar een educatieve bachelor te doen zodat ik in het onderwijs mag staan als leerkracht. Misschien kan ik met de combi met de bachelor praktijkgerichte orthopedagogie wel wat betekenen voor leerlingen en jongeren met ADHD.

Bron: olo-rotonde (z.d.). Over ons. Geraadpleegd op 12 november 2022, van https://www.olo-rotonde.be/over-ons/

Ik wist op voorhand helemaal niet wat ik hiervan moest verwachten. Ik had wel vernomen dat hij met daklozen werkte, maar hoe dit allemaal in zijn werk ging, daar kon ik mij helemaal niets bij voorstellen. Zonder enige verwachting ben ik naar dit studiebezoek vertrokken en ik kwam daar 2 medestudenten van VDAB tegen. We werden warm ontvangen door Oke en zijn collega en stagebegeleidster Liesbeth. Oke had een hele powerpointpresentatie voorbereid, maar uiteindelijk hebben we anderhalf uur lang gewoon zitten praten over wat dakloos zijn juist inhoudt.

Sterke verhalen

Wat mij het meeste is bijgebleven, is dat O. (student AP) en L. (stagementor van O.) vertelden dat mensen die dakloos waren geweest en die dan weer op een appartement konden wonen vaak wensten dat ze weer dakloos konden zijn. Daklozen zijn namelijk niet echt bezig met rekeningen, hun job, de huur, het afbetalen van schulden, enz. Vanaf het moment dat zij in een appartement wonen en een job vinden, staan zij opeens voor een berg schulden die zij moeten afbetalen en dan begint vaak een heel nieuwe leidensweg. Hier had ik nooit eerder bij stil gestaan.

Ik vond dit best wel heftig om te horen. Vooral toen Liesbeth vertelde dat mensen soms vrijwillig kiezen om dakloos te zijn. Toen besefte ik dat de manier waarop de samenleving draait, dat die manier niet voor iedereen is weggelegd. Ik moet toegeven dat ik er zelf ook heel veel moeite mee heb. Ik heb twee jaar in een mobilhome gewoond en in het zuiden van Europa vertoefd met extreem weinig geld. Ik en mijn man hadden geen inkomen en kwamen toch net rond met een vijftal euro per dag. Toen L. vertelde dat daklozen vaak wensten dat ze dakloos waren gebleven, kon ik dat ook wel ergens begrijpen. In zekere zin ben ik ook dakloos geweest en heb ik een tijd lang niet bezig moeten zijn met belastingen, financiën, verplichtingen, enz.

De cliënten die bij Outreach komen zijn vaak mensen waarmee de samenleving geen blijf mee weet, vertelde O. mij. Hierdoor konden zij heel creatief omgaan met de budgetten die zij kregen. Zo gaan zij elke ochtend sandwiches en koffie brengen naar de plekken waar de meeste daklozen rondhangen. Dit wordt meestal erg geapprecieerd, maar soms ook niet. Ook zien zij heel veel daklozen die drugsverslaafd zijn. Volgens L. en O. is het voor hen bijna onmogelijk om uit die verslaving uit te geraken. Vaak worden ze opgenomen in een ontwenningskliniek, maar wanneer ze daar uit komen, krijgen ze vaak gratis drugs aangeboden van hun dealers, om hen met opzet weer verslaafd te maken.

Geen individueel probleem

Dit zijn allemaal dingen waar je niet achter komt wanneer je naar de tv kijkt of wanneer je de kranten leest. Maar dit waren wel allemaal echte dingen waar L. en O. het over hadden. Het is niet zo dat ik hierover uit de lucht kwam vallen, maar hun verhalen hadden wel een zekere impact op mij. De maatschappij draait zoals die draait. En er zijn voorzieningen en uitgedachte organisaties voor mensen die door omstandigheden zoals een beperking niet mee kunnen draaien. Maar er zijn ook mensen die niet mee kunnen draaien omdat de samenleving het is die hen juist ruïneert.

Ik moet hierbij aan de lessen sociologie denken waarbij heel vaak wordt aangekaart dat veel probleem vaak geen individuele problemen zijn. Ik denk dat dakloos zijn ook geen individueel probleem is maar een probleem dat beïnvloed wordt door heel onze maatschappij. Ook hier kan men niet zeggen dat de verantwoordelijkheid helemaal bij hen ligt, integendeel. Deze mensen leiden onder iets dat veel groter is dan hen, iets dat ze niet kunnen vatten en waar ze even niet aan mee kunnen werken. De idealist in mij vraagt zich af waarom het zo moet zijn. Er is genoeg voor iedereen. Genoeg middelen, genoeg eten, genoeg arbeid, genoeg drinken… iedereen op deze aardbol zou een fijn bestaan kunnen hebben. En daar duikt dat woord ‘kapitalisme’ weer op in mijn achterhoofd.

Wat met de ‘achterblijvers’? Is dat wat het takenpakket van een orthopedagoog ook inhoudt? Het ondersteunen van de ‘achterblijvers’ binnen deze maatschappij? Ik denk wel dat dat de bedoeling is. En ik denk dat dit iets zeer nobels is om te doen. Het geeft mij in ieder geval veel hoop om te weten dat er organisaties zoals Outreach bestaan.

Bron: CAW (z.d.). outreach team. Geraadpleegd op 18 november 2022, van https://www.caw.be/locaties/outreachteam/

Ik was zeker verwondert toen ik Habbekrats binnen stapte. De klimmuur, de boksring, echt een gebouw waar je je als kind of jongere helemaal kan uitleven en tegelijk voelde het voor mij zelfs al als een safe space.

Het viel me op dat de kinderrechten in verschillende talen op de muren stonden. Zij zetten dus ook heel erg in op inclusie. Het was jammer genoeg maar een heel kort bezoekje, maar het heeft zeker een grote indruk op me achter gelaten.

Bron: Habbekrats vzw (z.d.) Habbekrats, sterk jeugdwerk. Geraadpleegd op 21 april 2023, van https://www.habbekrats.be/

Wat ik minder waardeerde was de autoritaire houding van de leidinggevenden. Ik heb 'de grote baas' een keer om iets heel kleins zien roepen op een jongen met autisme en een verstandelijke beperking. Die man zag rood van woede en was compleet buiten zijn venster. Dit was tijdens mijn tweede week stage en ik heb hier nooit iets over durven zeggen. Later tijdens mijn stage heb ik zijn dochter ook heel streng zien optreden tegen zowel cliënten als collega's. Dat is voor mij een grote reden om ergens niet te willen werken.

Ik blik terug op deze stage als heel leerrijk, maar ook een bevestiging dat ik niet zo graag met mensen met een beperking werk. Ik denk dat dit vooral komt door de zorg die ik ook moest toedienen. Ik koos ervoor Praktijkgerichte Orthopedagogie te gaan studeren en niet Zorgkunde.

Daarnaast zijn elke dag en elke week bijna hetzelfde. Ik heb meer variatie nodig in mijn werk. Van mij mag de invulling van mijn dag iedere keer compleet anders én uitdagend zijn. Ik ben wel heel blij dat ik deze stage ervaring in mijn rugzak heb zitten, want nu heb ik wel een concreter beeld van wie de doelgroep mensen met een beperking is. Dit zal zeker helpen wanneer ik iets doe rond inclusie.

Ook al was er moeite gedaan om gezelligheid te brengen met hier en daar wat decoratie, toch vond ik de ruimtes allemaal een beetje klinisch. De bewoners waren zelf ook aanwezig en namen deel in de organisatie. Sommigen waren het ontvangstcommité, anderen hadden een minitentoonstelling samengesteld van met eigen kunstwerken, sommigen ruimden tafels af en de live band bestond ook uit bewoners van Muylenberg.

Het leukst vond ik het winkeltje waar ze zelfgemaakte producten verkochten. Ze werden gemaakt in een atelier. Ik was verrast hoe mooi deze handgemaakte producten waren.

Ik voelde wel dat dit geen omgeving was waar ik wilde werken. De doelgroep spreekt me niet zo aan en zoals ik al zei, alles voelde een beetje klinisch aan ook al was iedereen heel vriendelijk en warm.

Deze dorpsgemeenschap bevindt zich midden in de natuur. Ze hebben een eigen boerderij, velden, moestuin, bakkerij, winkel, enzovoort. Deze gemeenschap leek een beetje afgesloten van de samenleving. Ik volgde die dag een lezing over de overtuigingen binnen Widar en ontdekte dat het vooral een wij-verhaal was. In eerste instantie vond ik dit heel mooi, maar waar ik een beetje van schrok was dat als iemand bijvoorbeeld een job buiten Widar heeft, dan moet deze persoon zijn inkomen afgeven aan de gemeenschap. In ruil daarvoor krijgt hij zakgeld en wordt er voor deze persoon gezorgd op alle gebieden van zijn leven.

De meeste mensen die er wonen zijn ook verplicht voltijds mee te werken aan de gemeenschap en alles wat daarbij komt kijken. Ze mogen kiezen waar ze worden ingezet, maar dat moeten ze dan minstens één jaar blijven doen. Dit betekent dat ze niet van taak mogen veranderen wanneer ze toch merken dat het niet echt hun ding is. Het idee daarachter is dat je een jaar nodig hebt om alle seizoenen door te maken. Je hebt volgens de oprichters na een jaar dus pas echt geleerd wat de taak inhoudt. Dit vond ik jammer om te horen, want dat betekent dat je lang iets tegen je zin moet doen als je al snel merkt dat het niet jouw ding is.

De oprichters voelden ook een beetje autoritair aan. Ik had het gevoel dat zij zichzelf als deskundigen beschouwden die weten wat goed is voor de leden van de gemeenschap. Deze institutionele mentaliteit spreekt de presentiebenadering (Demesmaeker, 2024) een beetje tegen waarbij de beleving van de cliënt en zijn ervaringsdeskundigheid juist benadrukt wordt. Ik denk dat Widar er anders uit zou zien als er meer gewerkt en geleefd zou worden vanuit een gelijkwaardige visie.

Demesmaeker, G., (2024) Denkkaders in de orthopedagogie. [Syllabus AP Hogeschool Antwerpen]. Universitas.

LINC vzw is een organisatie die gelooft dat de huidige maatschappij zowel behoeft heeft aan meervoudige geletterdheid als aan verbondenheid en direct contact tussen mensen. Zij helpen mensen hun sociaal weefsel te versterken door ze aan te moedigen hun verhaal te vertellen. Ook helpen zij burgers hun kritisch inzicht te verhogen om weloverwogen en goed geïnformeerde keuzes te kunnen maken. De Kernwaarden van LINC vzw zijn rechtvaardigheid, inclusie, bewustzijn, samenwerking en meerstemmigheid. Zij hebben een heel ruim en divers doelpubliek en zij bieden workshops, coaching trajecten en toegang tot informatie aan (LINC vzw, z.d.).

Vooraf wist ik niet goed wat ik moest verwachten. Op de affiche stond dat het ging over een spektakel waarbij de toeschouwers zelf op het podium zouden staan en standpunten moesten innemen. Ik dacht dus al meteen aan debatteren. Dit in combinatie met de titel ‘(Let’s meet on) Common Ground’ overtuigden me om te gaan. Debatteren is namelijk een spreekkunst die mij wel fascineert en als je het woord ‘spektakel’ ergens aan toevoegt dan heb je mij snel mee.

Het viel me op dat er vooral studenten aanwezig waren die ook dachten dat we zouden gaan debatteren die avond. Sommigen vertelden me dat ze de advertentie op de website van AP hadden gezien en gekomen waren omdat ze dan toevallig tijd hadden. Anderen waren gewoon gekomen omdat ze nog een ‘Break Out’ – activiteit nodig hadden en zelfs niet eens wisten waar het over ging. En een enkeling vertelde me dat ze gewoon zelf eens op het podium wilden staan.

Het bleek al vrij snel niet over écht debatteren te gaan maar eerder over het voeren van gesprekken over verschillende topics zoals relaties, geloof, vriendschap, enz. Met een 20 tal toeschouwer en 2 acteurs stonden we met z’n allen samen op het podium. Het doel van deze voorstelling was om mensen face-to-face en op een dieper niveau in gesprek te krijgen. Dit deden de acteurs door verschillende meerkeuzevragen te stellen. Bij elke vraag had je 4 keuzes en je kon antwoorden op de vragen door in 1 van de vier vakken te gaan staan die op de grond getekend waren. Er werden vragen gesteld zoals: “Wie kent jouw diepste geheim?”, “Hoe herdenk jij geliefden?”, “Hoe is jouw ideale partner?” en “Waar geloof je in?” Al deze vragen zetten aan tot diepere gesprekken. En op dat podium zijn heel persoonlijke dingen vanuit verschillende referentiekaders verteld. Eén meisje vertelde dat ze 25 was, nog nooit een relatie had gehad en dat ze heel onzeker was in de liefde. Een iets oudere dame vertelde dat ze op vrouwen viel en dat ze daar jarenlang nooit voor had durven uitkomen. Op het einde van de voorstellingen kende ik sommige mensen daar beter dan mijn eigen klasgenoten. We zijn met 20 mensen namelijk écht in dialoog gegaan. Zoals Wim van SAV zegt: “Een dialoog is pas een dialoog wanneer er gevoel en verbondenheid bij komt kijken.” En dat is exact wat er op dat podium gebeurde.

Wat ik hieruit mee wil nemen naar mijn beroep later is dat er verschillende manieren zijn om mensen bewust te maken van dingen. En dat mensen vooraf niet altijd moeten weten waar ze juist bewust van zullen worden zolang dit laagdrempelig blijft en in een veilige omgeving gebeurt. De bedenkers van deze voorstelling hebben dat naar mijn mening heel creatief aangepakt. Ze wilden mensen bewust maken van iets en hebben een aantal mensen kunnen lokken die daar nog niet echt bij stilgestaan hadden. “Mission accomplished.” , zou ik zeggen.

Bron: LINC vzw (z.d.). Missie. Geraadpleegd op 22 november 2022, van https://www.linc-vzw.be/

Huis Van De Mens representeert als organisatie het vrijzinnige humanisme. Dat is een levensbeschouwing gericht op vrijdenken, zingeving en menswaardigheid. De rechten van de mens zijn hun referentiekader. Het geloof in de mens staat centraal. Enkele kenmerken zijn:
- eerst zien en dan geloven
- vrijheid, gelijkheid en solidariteit
- zelf zin geven aan het leven
- de wereld is maakbaar

Het Huis Van De Mens verzorgt plechtigheden zoals een trouw, opent en begeleid gesprekken en geeft info en educatie over de vrijzinnig humanistische levensbeschouwing (Huis van de mens, z.d.).

Ik woonde de kringgesprekken bij om te ervaren hoe zo'n gesprekken verlopen. Dit leek me ook handig om te weten als toekomstig praktijkgericht orthopedagoog. Ik ben sterk verbonden met mijn innerlijke wereld en vind rust, vrijheid en geluk door bewust te leven. Als student aan AP Hogeschool is het echter een uitdaging om die verbinding te behouden door de hoge werkdruk en het snelle tempo.

Ik geloof dat de samenleving deel is van een duale wereld, terwijl wij in essentie non-duale wezens zijn. Non-dualiteit betekent dat er geen goed of kwaad is, geen ik of jij. Alles wat 'is', maakt deel uit van alles wat 'is'. Deze overtuiging geeft mij innerlijke rust. Leven in 'het hier en nu' helpt mij om stress en angsten te overwinnen en brengt dankbaarheid.

Dit fundament vergeet ik soms door de drukte van de samenleving. Het was belangrijk om hierover te praten tijdens de 'hier en nu dialogen'. Door te delen wat ik voelde, hernieuwde ik mijn fundamenten. Tijdens mijn studie, stages en latere werk zal ik mezelf hieraan blijven herinneren. Dit helpt mij om een goede hulpverlener te worden, zonder te oordelen en ieder mens als evenwaardig te zien.

Bron: Huis van de mens (z.d.). Over ons. Geraadpleegd op 17 november 2022, van https://demens.nu/over-ons/

In de webinar werden vooral de verschillende fases van dementie uitgelegd en gaven experten waardevolle tips voor familie, vrienden, hulpverleners, enzovoort, die helpen hiermee om te gaan.

Beginfase

In de beginfase van dementie begint de taal meer te haperen, wat kan leiden tot misverstanden en ergernis. Dit kan angst en onzekerheid veroorzaken. Ondanks deze uitdagingen blijft de behoefte om erbij te horen, gerespecteerd en gehoord te worden, aanwezig. Enkele tips hierbij zijn om het familielid te blijven betrekken in gesprekken en je familielid nog steeds te zien als volwaardig. Niet betuttelen dus.

Volgende Fase

In deze fase worden feiten minder belangrijk en worden de beleving en emotie van de persoon met dementie juist belangrijker. Mensen met verminderd denkvermogen compenseren door beter te voelen. Ze evalueren meer op gevoel: "Voel ik mij hier prettig en veilig? Dan wil ik blijven. Voel ik mij niet prettig? Dan ga ik op zoek naar een andere plek." Tips hierbij zijn dat je best tijd neemt om af te stemmen en op dezelfde golflengte te komen. Vertragen naar het ritme van de persoon met dementie. Ook voldoende complimenten geven en humor gebruiken, maar zorg dat de persoon dat begrijpt.

Laatste Fase

In de laatste fase valt gesproken taal meer weg en worden woorden minder goed begrepen. Het is nog belangrijker om bewust lichaamstaal in te zetten om contact te maken. De tips die zij hierbij gaven waren rustig praten en ondertussen de lichaamstaal van de persoon observeren. Elk gedrag is een vorm van communicatie. Probeer te achterhalen wat de persoon probeert te tonen. Maak ook contact met alle zintuigen: geur, aanraking, neurieën, enzovoort. Hierbij moet je rust en geruststelling uitstralen.

Als je als praktijkgerichte orthopedagoog in een woonzorgcentrum gaat werken, dan zijn dit soort info en tips enorm waardevol. Het begrijpen van dementie helpt volgens mij bij het behouden over verhogen van de kwaliteit van leven bij de personen met dementie.

Bron: Cera (z.d.). Cera in een notendop. Geraadpleegd op 28 maart 2025, van https://www.cera.coop/nl/particulieren/over-cera/cera-in-een-notendop

De uitspraak die mij het meest bijbleef is "Pedofilie is een geaardheid.". Die kwam echt binnen bij me en ik kon deze niet meteen begrijpen. Dit wekte een innerlijk conflict bij me op. Kunnen volwassenen zich seksueel aangetrokken voelen tot kinderen? En nu de actuele thema's in de maatschappij zo vaak gaan over respect voor andermans geaardheid, valt dit dan goed te praten? De conclusie voor mezelf is dat het wel goed te praten valt, maar dat deze volwassenen beter niet reageren op hun geaardheid omdat dit kinderen ernstig kan schaden. Dit lijkt me ontzettend moeilijk, want je kan op die manier nooit echt zijn wie je bent. Een stemmetje in mijn achterhoofd blijft echter zeggen: "Als je je seksueel aangetrokken voelt tot kinderen, komt dat dan niet voort uit trauma en moet je dan niet in therapie? Want dat lijkt me niet echt normaal." Maar dan denk ik weer: "Dat zei men vroeger ook over biseksuele personen."

Het blijft dus een beetje een conflict in mijn hoofd. Maar ik weet wel dat ik als toekomstig praktijkgericht orthopedagoog op een gelijkwaardige manier met iedereen wil omgaan. Je hoeft niet altijd alles te begrijpen om dat te kunnen doen.

Ik leerde ontzettend veel bij. Er werd theorie gecombineerd met oefeningen aan de hand van casussen uit de praktijk. Alles werd steeds helderder en ik begon echt te begrijpen hoe je een niet-autoritaire gezagsrelatie kon opbouwen gebaseerd op nabijheid, een warme relatie, steun, structuur, herstel, aanwezigheid, zelfcontrole en transparantie. Maar toen kwam het hoofdstukje over geweldloos verzet en daar struikelde ik over enkele methodieken die mij een beetje overdreven.

Wat helemaal nieuw was voor mij was het schrijven van een aankondigingsbrief en de sit-in. Dit zijn twee manieren om aan een kind of jongere duidelijk te maken dat het gedrag niet meer geaccepteerd wordt. Bij een sit-in stel je het kind of de jongere dan ook de vraag om zelf met een oplossing te komen. Je blijft dan kalm zitten tot deze daadwerkelijk met een oplossing komt. Deze manieren van communiceren lijken me heel waardevol omdat je de regie in handen van het kind legt. Alleen ben ik me wel vragen beginnen stellen. Is dit niet nog steeds gewoon traditionele autoriteit met een manipulatief jasje er rond.

Dit gevoel kreeg ik extra toen het ging over een casus waarbij een jongere uitging en veel te laat thuis was. Dit was niet de eerste keer en de ouders maakten zich ongerust. Vanuit nieuwe autoriteit gaan zij dan iedereen in het netwerk opbellen. Deze lijst van mensen is vooraf gemaakt. Aan die mensen laten zij dan horen dat hun kind niet thuis is, dat ze niet weten waar hij is en dat ze zich ongerust maken. Ik heb toen de vraag gesteld of dit wel echt onderbouwd is. Want duw je een jongere niet veel verder weg als je dit soort acties doet? Blijkbaar niet. Dit moet ik echt eerst zien, en dan geloven.

Ik heb er daarom een reflectieverslag rond geschreven en naar aanleiding van dat verslag ontstond het idee om een leeromgeving (soort van workshop) hierrond te geven aan het hele team. Dit was super spannend!

De leeromgeving ging over vertrouwend en betrouwbaar gedrag en hoe het opbouwen van onderling vertrouwen ook samenwerking vergt. Ik had een casus uitgeschreven die op mijn stageplaats zou kunnen plaatsvinden en dat bracht veel teweeg binnen het team. Er kwamen onuitgesproken dingen boven, maar ze werden wel op een respectvolle manier besproken. Nadien kreeg ik veel complimenten en bedankjes. Het inzicht in het verschil tussen betrouwbaar en vertrouwend gedrag had veel collega's geholpen. Je moet je tegelijk betrouwbaar én vertrouwend opstellen om vertrouwen weer te kunnen herstellen.

Ik merk dat collega's hier nadien ook bewuster mee bezig waren. Soms werd er tijdens een overdracht even een negatief woordje over een collega gezegd maar dan kwam er meteen de uitspraak "Oei, wat was niet zo betrouwbaar van mij.". Super fijn om dit effect te mogen hebben gehad op het team!

Dit was ook een mooie oefening op groeps- en teamwerk. Ik heb hier namelijk ontdekt dat ik dit super leuk vind om te doen. Daarom wil ik later graag een functie waarbij ik dit regelmatig kan doen. Werken met groepen en de spanningen die er hangen. Wie had dat gedacht? Groeps- en teamwerk was namelijk niet echt mijn sterkste vak.

Lut Celie is een Belgische psychotherapeute en schrijfster. Ze is gespecialiseerd in integratieve psychotherapie en legt haar focus op verlies en trauma.

Tijdens de lezing sprak ze vol passie over hoe je kan omgaan met kinderen die 'lastig' gedrag vertonen. Ze vertelde dat achter elk gedrag een verhaal zit en ze benadrukte het belang om erachter te komen wat dat verhaal is. Ze gebruikte hiervoor de metafoor van de 'dubbele bril'. Als een kind bijvoorbeeld boos of teruggetrokken is, kan dit een uiting zijn van onderliggende gevoelens zoals verdriet, angst of onmacht.

Als tip aan leerkrachten of begeleiders geeft ze om hoekjes te creëren die elke een eigen gevoel representeren. Het 'boze hoekje' is bijvoorbeeld een veilig plekje waar kinderen en jongeren hun boosheid kunnen uiten. Daar hangen bijvoorbeeld bokszakken of een muur waar je iets tegen mag gooien. Dit helpt kinderen en jongeren om hun emotie te uiten. Zo kan je ook andere hoekjes zoals het 'verdriet hoekje' inrichten.

De ideeën van de hoekjes en de 'dubbele bril' neem ik zeker mee naar later. Ze helpen om gevoelens op een gezonde manier te uiten en dit is voor veel mensen, niet alleen kinderen en jongeren, vaak moeilijk maar oh zo essentieel.

Het was een heel emotioneel moment en er kwamen vooral gebeurtenissen uit het verleden naar boven. Ik schrok ervan hoe zij elkaar toen hebben behandeld en er werd door meerdere collega's verteld dat ze niet wisten of die wonden ooit zouden helen.

De openhartcirkel op zich was heel erg mooi en ik voelde me meteen thuis in deze methodiek. Er wordt een veilige omgeving gecreëerd. Een mooi groot boeket wordt gebruikt als metafoor voor alle unieke persoonlijkheden in het team. Iedereen mocht er een bloem uit nemen en vertellen wat deze betekende. Nadien staken we ze terug en kreeg de boeket een persoonlijke betekenis voor het team.

Naast de gespreksfacilitator zat er ook een 'bezielde spiegel' bij. Zij zette de dingen die uitgesproken werden om in gevoelens. Ze bekeek het gesprek vanop een afstand en vertelde wat ze allemaal zag en voelde gebeuren. Zij inspireerde mij en nadien voelde ik dat ik dat ook wel leuk zou vinden om te doen. Ik kwam ook opnieuw tot de constatatie dat ik later graag een functie zou willen waarbij ik kan werken met teams. Niet echt het sturen van teams, maar eerder werken aan de professionele en collegiale banden die soms heel moeilijk te onderhouden zijn.

Je kan bij Kringwinkel tweedehands spullen kopen en er werken mensen die moeilijk een baan kunnen vinden. Deze mensen krijgen er ook op maat gemaakte begeleiding en ondersteuning.

Je kan zelf ook spullen en kleding die je niet meer gebruik, doneren aan Kringwinkel.

Bron: Kringwinkel (z.d.) Over ons. Geraadpleegd op 29 maart 2025, van https://www.kringwinkel.be/over-ons

Het verrast me nog steeds hoe verbindend handwerk kan zijn. Er wordt hulp geboden aan elkaar. Mensen leren elkaar nieuwe technieken. Er worden ook verschillende talen gesproken en verhalen gedeeld over verschillende culturen.

Het handwerkclubje groeit snel en onlangs kregen we bezoek van Dinamo. Dat is een organisatie die inzet op gemeenschapsvorming en een open en diverse samenleving. Zij organiseren cursussen, workshop, lezingen en uitstappen op een laagdrempelige manier (Dinamo, z.d.).

Dinamo kwam de sfeer opsnuiven en kijken hoe we samenwerkten en mensen uit verschillende culturen bij elkaar brachten.

Naar aanleiding van ons succes schreef ik de eerste opdracht voor het OLOD De Duurzame Organisatie rond een sociale onderneming geïnspireerd door ons handwerkclubje. Wie weet wordt dit ooit wel werkelijkheid.

Bron: Dinamo (z.d.). Missie en visie. Geraadpleegd op 8 april 2025, van https://dinamo.warande.be/pQDzS5/missie-en-visie

Tijdens de eerste vergaderingen ging het vooral over rolverdelingen. Daarna over een openstaand budget dat nog uitgegeven kon worden. De meerderheid wilde dit uitgegeven aan nieuwe truien met hun naam op. De minderheid, waaronder ik, wilden graag op een originele manier een bevraging doen om zo te weten te komen wat er leeft onder de studenten. Er lagen enkele leuke out-of-the-box ideeën op tafel maar dit kon volgens de meerderheid ook kosteloos via email.

Ik voelde me dus niet echt op mijn plaats in de studentenraad. Er werd te weinig vanuit zichzelf gedacht en daar had ik weinig zin in.