The Wonderful Wizard of Oz by Lena Misiuna

2019

330750_4 — 2024-04-23 18:44:32 UTC

W roku 2019, z okazji osiemdziesiątej rocznicy premiery najsłynniejszej ekranizacji Czarnoksiężnika z Krainy Oz Google zaaranżowało drobnego Ester Egga. Twórcy piszą o tym następująco:

Google's "Wizard of Oz" Easter egg would make ruby 👠slippers appear in the Knowledge Graph, clicking them set off a whimsical animation and sound mimicking Dorothy's journey from Kansas to Oz. The page spun in a 🌪tornado-like motion, and Judy Garland's voice echoed "there's no place like home". Following the twister, the page adopted a sepia tone, reminiscent of the film's start. To reverse, a tornado icon next to the slippers could be clicked, playing another movie clip and restoring the page to its original state. This Easter egg was retired in 2020, but you can still experience the magic here!

1900

330750_4 — 2024-04-27 10:36:52 UTC

W 1900 roku wydany zostaje "The Wonderful Wizard of Oz" autorstwa L. Franka Bauma. Jest to opowieść dla dzieci o przygodach Dorotki, która trafia do magicznej krainy Oz, gdzie spotyka niezwykłych towarzyszy: Stracha na Wróble, Blaszanego Drwala i Tchórzliwego Lwa. Książka stała się fenomenem kulturowym i doczekała się licznych adaptacji. Do roku 1920 autor napisał 14 książek w tym uniwersum.

1902

330750_4 — 2024-04-27 10:47:56 UTC

L. Frank Baum napisał musical swobodnie oparty o swoją książkę już dwa lata po jej wyaniu. Była to pierwsza adaptacja powieści.

Parateksty #1

330750_4 — 2024-04-27 11:16:28 UTC

Dorothy's Ruby Slippers można kupić naprawdę w wielu sklepach internetowych, zarówno wykonane fabryczniej jak i ręcznie.

Koncept bucików oczywiście wziął się z książki, ale ich obraz, taki jaki zna odbiorca pochodzi z filmu z 1939 roku.

1925

330750_4 — 2024-04-27 11:24:33 UTC

W roku 1925 wyszła pierwsza filmowa pełnometrażowa adaptacja powieści. Czarnobiała i niema, pod zmienionym tytułem "Wizard of Oz". Obecnie można w całości obejrzeć ją na YT. Kostiumy wykonane są według mody lat 20. XX w.

Parateksty #2

330750_4 — 2024-04-27 11:57:39 UTC

Istnieją również mapy Krainy Oz.

Parateksty #3

330750_4 — 2024-04-27 12:00:17 UTC

Oraz liczne książki kucharskie. Powyżej okładka jednej z nich.

1939

330750_4 — 2024-04-27 12:16:35 UTC

W 15 sierpnia 1939 roku miała miejsce premiera kolejnej filmowej adaptacji pt. "The Wizard of Oz". To jeden z najbardziej ikonicznych filmów w historii kina. Film, wyreżyserowany przez Victora Fleminga, jest znany m. in. z powodu wykorzystania technologii Technicolor, a także z roli Judy Garland jako Dorotki. Pomimo początkowego umiarkowanego sukcesu, z biegiem lat stał się jednym z najbardziej uwielbianych filmów wszech czasów, uzyskując status kultowego klasyka.

Google's "Wizard of Oz" Easter Egg

330750_4 — 2024-04-27 12:21:44 UTC

Warto zauważyć, że Easter Egg nie powstal w nawiązaniu do orginalnego medium, książki L. Franka Bauma, a do nakręconego trzydzieści dziewięć lat po wydaniu powieści filmu. Warto zauważyć, że Easter Egg nie powstałby w oparciu o powieść, która nie jest tak multisensorycznym doświadczeniem jak fim i trudniej zrobić z niej coś tak interaktywnego. Mam tu na myśli, że w tej konkretnej książce nie ma dźwięku stukających bucików ani legendarnego głosu Judy Garland, które to elementy jednoznacznie wywołują u odbiorcy skojarzenie z kultowym fimem.

1985

330750_4 — 2024-04-27 12:53:31 UTC

Film "Return to Oz" z 1985 roku to kontynuacja klasycznego filmu "The Wizard of Oz" z 1939 roku, będący jednocześnie adaptacją innych powieści L. Franka Bauma z serii o Oz (dotarłam tylko do tego, że jest to adaptacja książki "Ozma of Oz", ale w wielu źródłach znalazłam informację, że też kilku innych powieści, natomiast tytuły nie były podane). Premiera filmu odbyła się 21 czerwca 1985 roku, a wyreżyserował go Walter Murch. Film miał mroczniejszy ton niż oryginał (gatunek dark fantasy) i przedstawiał dalsze przygody Dorotki, jednak nie osiągnął takiej popularności jak klasyczny pierwowzór. Szczególnie ciekawy jest motyw szpitala psychiatryczego pojawiający się w filmie - to takie poruszenie motywu bardzo modnego w kulturze tamtego okresu.

1995

330750_4 — 2024-04-27 13:05:26 UTC

"Wicked: życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu" autorstwa Gregory'ego Maquire to przykład hipertekstualności. Książka jest prequelem do książki z 1900 roku, będąca villain origin story Złej czarownicy z Zachodu. Powieść stała się bazą dla kolejnych adaptacji i szeroko rozbudowała uniwersum.

Parateksty #4

330750_4 — 2024-04-27 13:13:13 UTC

Istnieją oczywiście również lalki Barbie przedstawiające bohaterów i bohaterki uniwersum.

2003

330750_4 — 2024-04-27 13:21:37 UTC

W roku 2003 wyszedł jeden z najbardziej kultowych musicali broadwayowskich (również jeden z najdłużej granych w historii) pt. "Wicked". Jest oparty oczywiście na książce wydanej siedem lat wcześniej. Prywatnie mój ulubiony musical. Również jest w całości dostępny na YT, chociaż pod zmienioną nazwą bo pewnie jest tam zamieszczony nielegalnie.

2020

330750_4 — 2024-04-27 13:34:07 UTC

W roku 2020 ma miejsce premiera południowokoreańskiego serialu telewizyjnego (dostępny jest on też na platformie Netflix). Serial nie jest adaptacją historii o Oz, ale reżyserzy ewidentnie znaleźli tam inspirację. Przede wszystkim, serial koncentruje się na postaciach, które, podobnie jak w książce, mają swoje deficyty emocjonalne, a ich podróż ku samopoznaniu jest kluczowym wątkiem fabuły. Jednym z kluczowych wątków jest także rękopis książki o tytule "Morderca Czarownicy z Zachodu", którego autorka jest postacią dośc niejednoznaczą, chociaż raczej negatywną i zaginęła.

2023

330750_4 — 2024-04-27 17:25:30 UTC

W zeszłym roku ukazała się książka indonezyjskiej pisarki Intan Paramadithy pt. "Wędrówka". Już sama okładka nawiązkuje do "Czarnoksiężnika z krainy Oz" - konkretnie do tęczowej drogi, prowadzącej do Oz. Sam koncept książki też nawiązuje do drogi, jak wskazuje tytuł - do wędrówki. Jest to książka paragrafowa, a więc to też w pewnym sensie burzenie czwartej ściany (metatekstualność), ponieważ czytelnik jest w pewnym sensie wrzucony w wędrowanie - wybieranie kolejnych etapów powieści.

"Wędrówka"

330750_4 — 2024-04-27 17:29:46 UTC

Główna bohaterka książki dostaje w prezencie do swojego kochanka, diałba (specyficznego indonezyjskiego odpowiednika) parę czerwonych szpilek (nawiązanie do Dorothy's Ruby Slippers). Pomagają jej one poróżować, aby uczynić jej życie bardziej niezwykłym, wyjątkowym. Frazą wielokrotnie powtarzającą się w książce oraz znajdującą się na okładce jest: "Grzeczne dziewczynki idą do nieba. Niegrzeczne - wędrują". Uważam, że to bardzo ciekawe przełamanie konwencji - czyni z książki z 1900 roku historię dla dorosłych, zdecydowanie nie dla dzieci.

9 marca 2014

330750_4 — 2024-04-27 18:12:28 UTC

"Once Upon a Time" nie było by sobą gdyby na pewnym etapie nie wprowadziło bohaterów z powieści L. Franka Bauma (druga połowa trzeciego sezonu), chociaż motywy są bardziej zbiżone do tematów poruszanych w Wicked - główną bohaterką jest Zła Czarownica z Zachodu (nadali jej imię Zelena, a więc inne od oryginalnej Elphaby). Pierwszy odcinek z jej udziałem ukazał się 9 marca 2014 roku i nosił tytuł "New York City Serenade".

Bardzo ciekawe jest połączenie bajek jakie uskutecznił ten serial: jedną z latających małp Zeleny jest zaklęty przez nią Titelitury (lub w innym tłumaczeniu Rumpelsztyk, a w oryginale braci Grimm Rumpelstiltskin - pod tym imieniem występuje w "Once Upon a Time").

1 kwietnia 2014

330750_4 — 2024-04-27 18:29:15 UTC

Książka "Dorothy Must Die" z 2014 autorstwa Danielle Paige to reinterpretacja klasycznej historii "The Wonderful Wizard of Oz" L. Franka Bauma. W tej powieści fabuła rozgrywa się w alternatywnej wersji krainy Oz, gdzie Dorothy Gale, zamiast być bohaterką, staje się antagonistką. Autor wykorzystuje postacie i elementy znane z oryginalnej książki L. Franka Bauma, ale odwraca je, tworząc mroczniejszą i bardziej skomplikowaną narrację. "Dorothy Must Die" eksploruje temat władzy i korupcji. Główna bohaterka, Amy Gumm, zostaje wezwana do krainy Oz, aby przywrócić równowagę. W przeciwieństwie do oryginału, w którym Dorothy była niewinna i pełna nadziei, ta wersja ukazuje ją jako despotyczną postać, co dodaje dramatyzmu i złożoności całej historii.

2024

330750_4 — 2024-04-27 18:45:02 UTC

Film "Wicked: Part One" to nadchodząca adaptacja musicalu "Wicked" autorstwa Stephena Schwartza i Winnie Holzman, opartego na powieści "Wicked: Życie i czasy Złej Wiedźmy z Zachodu" Gregory'ego Maguire'a, która z kolei czerpie inspirację z "Czarnoksiężnika z Krainy Oz". W filmie w rolach głównych wystąpią Ariana Grande jako Glinda (piosenkarka jest wielką fanką musicalu "Wicked" i wielokrotnie wykonywała utwory z niego. Jedno z tych wykonań zamieszczę w kolejnym kafelku) i Cynthia Erivo jako Elphaba. Premiera pierwszej części zaplanowana jest na 27 listopada 2024 roku.

Ariana Grande - "The Wizard and I"

330750_4 — 2024-04-27 18:50:22 UTC

2022

330750_4 — 2024-04-27 18:58:32 UTC

Śpiewaczka musicalowa i aktorka broadwayowska, Indina Menzel (pierwsza Elphaba grająca w "Wicked") wykorzystała filtr stworzony dla serialu "She Hulk", aby ponownie, po 19 latach od swojego pierwszego występu w roli Elphaby ponownie się w nią wcielić.

2009

330750_4 — 2024-04-27 19:12:57 UTC

W serialu musicalowym "Glee" przyjaźń Rachel Berry i Kurta Hummela jest oparta na przyjaźni Glindy i Elphaby. Nastolatkowie z jednej strony są dla siebie najważniejsi na swiecie, z drugiej ich relację toczy ostra rywalizacja. Przez wszytskie sześc sezonów śpiewają utwory z "Wicked" dwa razy: pierwszy raz jako konkurs wykonują "Defying Gravity" - rywalizują ze sobą, a drugi raz "For Good" (zamieszczony w kolejnym kafelku) jest piosenką pełną nadziei, kiedy przyjaciele decydują o próbie spełnienia marzeń.

2011

330750_4 — 2024-04-27 19:19:49 UTC

Glee

330750_4 — 2024-04-27 19:23:56 UTC

W "Glee" schowany jest dość szczególny Easter Egg, który wyłapać mogą tylko prawdziwe theatre kids: matkę Rachel Berry gra Idina Menzel - aktorka, która grała pierwszą broadwayowską Elphabę.

27 kwietnia 2024

330750_4 — 2024-04-27 19:43:09 UTC

Dziś mogę powiedzieć, że historie zawarte w "The Wonderful Wizard of Oz" i "Wicked: Życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu" to jedne z moich ulubionych historii. Uwielbiam ich adaptacje, wszystkie transfikcjonalne rozszerzenia (xd) i utwory czy teksty kultury, które czerpią z tych historii. Wydaje mi się, że uniwersum Oz (o ile można to tak nazwać) zawiera wszystkie te elementy, które zawiera omawiany na zajęciach "Wiedźmin", tylko swój początek ma prawie sto lat wcześniej i nie jest aż tak mainstreamowy (oczywiście nie jest też elitarny ani undergroundowy, powiedziałabym, że jest gdzieś pomiędzy i zasługuje na więcej uwagi). Szczególnie podoba mi się również, że zasadniczo im dalej w czasie od oryginału, tym mniej ta historia jest dla dzieci (z małymi wyjątkami oczywiście, ale generalnie dorośli uczynili ją swoją).

Lista innych inspirowanych utworów

330750_4 — 2024-04-27 19:59:47 UTC

Poniżej znajduje się lista innych inspirowanych uniwersum Oz utworów do których dotarłam, ale nie oglądałam ich ani nie czytałam, więc nie zawarłam ich w swoim Padlecie:

The Muppets' Wizard of Oz (film telewizyjny, musical, 2005)
Oz no Mahoutsukai (japońsko-koreański serial anime 1986-87)
The Dark Tower (seria książek Stephena Kinga, tom pierwszy: 2012)
American Gods (serial telewizyjny, 2017-2021)
W linku zamieszczam artykuł PlayBilla na temat dziesięciu musicalowych adaptacji uniwersum Oz, ponieważ okazuje się, że było ich znacznie więcej niż trzy, które dotąd znałam. Wniosek z tego taki, że Broadway kocha historię zapoczątkowaną przez L. Franka Bauma.