Hz. Ömer halife olduğunda (634), İslam orduları Bizans İmparatorluğu ile mücadele halindeydi.Şam (bugünkü Suriye'nin başkenti), Bizans'ın önemli bir şehirlerinden biriydi.Hz. Ömer, komutanlık görevini Halid bin Velid ve Ebu Ubeyde bin Cerrah gibi sahabelere verdi.635 yılında Halid bin Velid'in askeri dehası sayesinde Şam kuşatıldı.Yaklaşık 6 ay süren kuşatmanın ardından şehir Müslümanların eline geçti.Şam halkıyla yapılan antlaşma ile can ve mal güvenlikleri korundu, isteyen Bizans halkı şehri terk etti, kalanlar cizye (vergi) karşılığında Müslümanların yönetimi altında yaşamaya devam etti.

KAYNAKÇA-https://islamdusunceatlasi.org/mekanlar/dimask-sam/84

https://islamansiklopedisi.org.tr/sam--suriye

(636-638)

Hz. Ömer^(ra), bir taraftan Suriye'nin fethinin tamamlanması için gayret gösterirken, öte taraftan İran cephesinde netice almak için ordular sevk etmiş, Suriye'nin fethi tamamlandıktan sonra İslam ordularını Filistin topraklarına doğru kaydırmış, Bizans işgali altında olan kutlu belde Kudüs kuşatılmıştır.

KAYNAKÇA-https://www.mirasimiz.org.tr/hz-omerra

https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kudusun-ilk-fatihi-hz-omer/1301866

https://hacumreegitim.hac.gov.tr/kudus/kudusu-anlamak/kudus-tarihi.htm

Yemrük savaşıyla aynı yıllara da olmuştur.10 yıllık halifeliği boyunca İslam tarihinin en büyük fetihlerini gerçekleştirdi. İlk iş olarak Suriye'deki fetih sürücenin tamamlanması konusunu ele aldı. Suriye'nin fethi 636 yılında Şam'ın feth olunması ile birlikte tamamlanmış oldu.

KAYNAKÇA-https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=37263

Yermük Savaşı

Bu savaş sonucunda Antakya,Halep,Humus,Ürdün,Şam fethedilmeye başlanmıştır.Yermük Muharebesi Halid bin Velid komutasındaki İslam ordusuyla Bizans İmparatorluğu'nun Yermük'te yaptığı, Arap-Bizans savaşlarının en büyük muharebesidir.Suriyenin alınmasına yardımcı oldu.

KAYNAKÇA-https://www.lacivertdergi.com/dosya/2017/01/02/halep-bizim-neyimiz-olur

https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCmanlar%C4%B1n_Levant'%C4%B1_fethi

https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerm%C3%BCk_Muharebesi

Yermük Savaşı

Bu savaş sonucunda Antakya,Halep,Humus,Ürdün,Şam fethedilmeye başlanmıştır.Yermük Muharebesi Halid bin Velid komutasındaki İslam ordusuyla Bizans İmparatorluğu'nun Yermük'te yaptığı, Arap-Bizans savaşlarının en büyük muharebesidir.Suriyenin alınmasına yardımcı oldu.

KAYNAKÇA-https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerm%C3%BCk_Muharebesi

Yermük Savaşı

Bu savaş sonucunda Antakya,Halep,Humus,Ürdün,Şam fethedilmeye başlanmıştır.Yermük Muharebesi Halid bin Velid komutasındaki İslam ordusuyla Bizans İmparatorluğu'nun Yermük'te yaptığı, Arap-Bizans savaşlarının en büyük muharebesidir.

KAYNAKÇA-https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerm%C3%BCk_Muharebesi

Yermük Savaşı

Bu savaş sonucunda Antakya,Halep,Humus,Ürdün,Şam fethedilmeye başlanmıştır.Yermük Muharebesi Halid bin Velid komutasındaki İslam ordusuyla Bizans İmparatorluğu'nun Yermük'te yaptığı, Arap-Bizans savaşlarının en büyük muharebesidir.

KAYNAKÇA-https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerm%C3%BCk_Muharebesi

Fetih öncesi:

Muhammed'in 632'de ölümünün ardından, Raşidun Halifeliği'nin Arap orduları hem Sasani İran'ına hem de Bizans İmparatorluğu'na doğru genişlemeye başladı. Her ikisi de İslam'ı ve onun artan desteğini büyük ölçüde hafife aldığından, eski iki güçten hiçbiri Arapların saldırgan yayılmasına hazırlıklı değildi. Bu kayıplarda Bizanslıların benimsediği kararsız görüşler ve Sasanilerin acı verici derecede yavaş tepkisi belirleyici olmuştur.

Bizanslıları Yermük'te (636) ve Persleri Kadisiye'de (637) yendikten sonra Arap generallerin bakışları Bizans Afrikası'nın zenginliklerine çevrildi. Kudüs Kuşatması'ndan sonra Halife'ye Mısır'ın işgal edilmesini öneren kişi Amr bin As'tı, hem burayı bir tüccar olarak ziyaret etmesi hem de 637'de Gazze'ye yapılan sefere liderlik etmesi nedeniyle ülkenin refahına aşinaydı. Halife'ye başvurarak, Mısır'ın fethinin Müslümanlara büyük bir güç vereceğini ve onlara büyük bir yardım olacağını, çünkü burasının zengin topraklar ve savaş gücü açısından en zayıf yer olduğuna onu ikna etti.

Mısır'ın Fethi, Hz. Ömer (r.a.) döneminde, Amr bin As komutasındaki İslam ordusu tarafından gerçekleştirilen önemli bir fetih harekâtıdır. Mısır, o dönemde Bizans İmparatorluğu'na bağlıydı ve özellikle Akdeniz'e kıyısı olan stratejik bir bölgeydi. Mısır'ın fethi, sadece askeri bir zafer değil, aynı zamanda İslam Devleti'nin Kuzey Afrika'daki genişlemesi ve Bizans'ın bölgedeki egemenliğinin sona ermesi açısından kritik bir dönüm noktasıydı.

Mısır'ın Fethi, İslam Devleti'nin büyümesinde kritik bir aşamadır. Bu fetih, hem askeri hem de stratejik açıdan son derece önemliydi ve Kuzey Afrika'daki sonraki fetihlerin zeminini hazırladı. İskenderiye'nin fethi ve Mısır'ın İslam topraklarına katılması, Bizans'ın Orta Doğu'daki egemenliğini sona erdiren bir dönüm noktasıydı.

KAYNAKÇA-https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCmanlar%C4%B1n_M%C4%B1s%C4%B1r'%C4%B1_fethi

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/143958

Bizans'ın Mısır eyaletinin başkenti ve en büyük Akdeniz liman olan İskenderiye'nin, MS 7. yüzyılın ortalarındaki Râşidîn Halifeliğinin kuvvetleri tarafından kalıcı olarak (Doğu Roma veya) Bizans İmparatorluğu'ndan ele geçirildi.

Önemi:

Stratejik Konum: Mısır, Akdeniz'e kıyısı olan ve Orta Doğu ile Kuzey Afrika'nın birleşim noktası olan önemli bir coğrafyaya sahipti. İslam Devleti için, Mısır'ın kontrol altına alınması, hem deniz yollarının hem de karasal yolların kontrolünü sağlayarak ticaret ve askeri strateji açısından büyük avantaj sağladı.

İslam'ın Kuzey Afrika'ya Yayılması: Mısır'ın fethi, Kuzey Afrika'nın diğer bölgelerine doğru yapılacak fetihlerin önünü açtı. Tunus, Cezayir ve Fas gibi bölgelerin daha sonra İslam topraklarına katılmasını sağladı.

Bizans'ın Zayıflaması:Mısır'ın kaybedilmesi, Bizans İmparatorluğu'nun Suriye ve Mısır'daki topraklarının kaybı anlamına geldi. Bu, Bizans'ın Orta Doğu'daki egemenliğini zayıflatan ve İslam Devleti'nin bölgedeki hakimiyetini pekiştiren bir gelişme oldu.

Mısır'ın Dini ve Kültürel Önemi: Mısır, Hristiyanlık açısından önemli bir bölgeydi ve İskenderiye'de Hristiyanlık tarihi açısından büyük bir öneme sahipti. İslam yönetimi, Mısır'da adil bir yönetim kurarak, halkın dini özgürlüklerine saygı gösterdi ve bölgedeki Hristiyan halk, çoğunlukla kendi inançlarını özgürce yaşamaya devam etti.

KAYNAKÇA-https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2477003

https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0skenderiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(641)

https://islamansiklopedisi.org.tr/iskenderiye

Yenilgiyle sonuçlanmıştır.Sonrasın da başarılara adım atıldı.kısa sürede Irak ve İran'ın büyük bölümü alındı.Savaş Fırat Nehri kıyısında yaşandı.

Köprü Muhrebesi, 634 yılında Ebû Ubeyd es-Sekafî önderliğindeki Müslüman Araplar ile Bahman Jaduya liderliğindeki Sasani İmparatorluğu arasında Kufe'de gerçekleşen muharebedir. Sasanilerin zaferiyle sonuçlanmıştır.

KAYNAKÇA-https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6pr%C3%BC_Muharebesi

Müslüman Arap ordusu ve Sasani İmparatorluğu ordusu arasında İran'ın İslami Fethi ile sonuçlanan İslamiyet'in yayılmasının ilk döneminde yer alan geleceği belirleyen bir muharebe olmuştur.

Kadisiye'deki Raşidun taarruzunun 636 yılının Kasım ayında gerçekleştiğine inanılıyor. O sırada Sasani ordusunun lideri Rüstem Farrokhzad, savaş sırasında belirsiz koşullarda öldü. Bölgedeki Sasani ordusunun müteakip çöküşü, Sasani gücüne karşı kesin bir Arap zaferine ve günümüz Irak'ını içeren toprakların Raşidun Halifeliği'ne dahil edilmesine yol açtı.

O zamanlar burası İran sınırlarındaydı.Savaş o zamanlar bu bölgede olmuştur.

^{KAYNAKÇA-https://www.haberturk.com/kadisiye-savasi-kisaca-ozeti-tarihi-ve-onemi-kadisiye-savasi-nedenleri-ile-sonuclari-nelerdir-hteg-3556792}

https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadisiye_Muharebesi

Müslüman Arap ordusu ve Sasani İmparatorluğu ordusu arasında İran'ın İslami Fethi ile sonuçlanan İslamiyet'in yayılmasının ilk döneminde yer alan geleceği belirleyen bir muharebe olmuştur.

Kadisiye'deki Raşidun taarruzunun 636 yılının Kasım ayında gerçekleştiğine inanılıyor. O sırada Sasani ordusunun lideri Rüstem Farrokhzad, savaş sırasında belirsiz koşullarda öldü. Bölgedeki Sasani ordusunun müteakip çöküşü, Sasani gücüne karşı kesin bir Arap zaferine ve günümüz Irak'ını içeren toprakların Raşidun Halifeliği'ne dahil edilmesine yol açtı.

Savaş o zamanlar İran sınırlarında olan Kadisiyede yaşanmıştır ve İran fethedilmiştir.

KAYNAKÇA-https://www.haberturk.com/kadisiye-savasi-kisaca-ozeti-tarihi-ve-onemi-kadisiye-savasi-nedenleri-ile-sonuclari-nelerdir-hteg-3556792

https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadisiye_Muharebesi

Medâin, Bağlat'ın o zamanlar 35km. güney dogusunda yer alıyordu. 637 de Sa‘d b. Ebû Vakkās kumandasındaki birlikler tarafından İslâm topraklarına katılmıştır. Kûfe’nin 30 km. güneyinde cereyan eden Kādisiye Savaşı’nda Sâsânîler’e karşı büyük bir zafer kazanan İslâm orduları Medâin’e doğru kaçan Sâsânî askerlerini kovalayarak ilerlediler ve orayı da ele geçirdiler.

KAYNAKÇA-https://islamansiklopedisi.org.tr/medain

https://islamansiklopedisi.org.tr/celula-savasi

Celula Savaşı, Kadisiye Zaferi'nden sonra Müslümanların, Sasani ordusunun toparlanmasını önlemek için yaptığı önemli savaşlardan biridir. Kadisiye ve Medain'in fethinden sonra Sasaniler çekilmiş ama yeniden organize olmaya çalışmışlardı.

Savaşın sebebi:

1.Kadisiye ve Medain yenilgisinden sonra Sasaniler Celula'da yeni bir ordu kurdular.

2.Amaçları, Medain'i geri almak ve Müslümanları Irak'tan çıkarmaktı.

3.Hz. Ömer, onların toparlanmasına fırsat vermemek için Celula'ya yeni bir sefer düzenlenmesini emretti.

Savaşın Gelişimi:

1.Müslümanlar bölgeye ulaştığında, Sasaniler siperler kazmış ve savunma hazırlıkları yapmıştı.

2.Sert ve uzun süren çarpışmalar yaşandı.

3.Müslümanlar, takviye kuvvetlerle birlikte ani bir hücumla Sasani savunmasını yardı.

4.Sasani komutan Feyruzân öldürüldü, ordu dağıldı.

Sonuçları:

1.Müslümanlar kesin zafer kazandı.

2.Celula bölgesi ve çevresi İslam topraklarına katıldı.

3.Bu savaş, Sasani İmparatorluğu’nun Irak üzerindeki tüm umudunu kaybetmesine neden oldu.

4.Kuzeydoğu Irak ve batı İran kapıları açıldı.

Fethin önemi

1.Sasani direnişi sistemli olarak kırıldı.

2.Müslümanlar, İran'ın içlerine doğru daha rahat ilerledi.

3.Savaş sonrası kalan Sasani birlikleri Nehavend'e çekildi, bu da Nehavend Savaşı'nın (642) zeminini hazırladı.

Bu bölge o zamanlar Celula olarak bilinirdi. Günümüzde ise Celawla/Jalawla olarak bilinir.

KAYNAKÇA-https://islamansiklopedisi.org.tr/celula-savasi

Savaşın olduğu yer Nihavet günümüzde İran batısında Hamedan yakınlarındadır. Müslümanların komutanı Nu'man bin mukarrin'dir, Sasanilerinki ise firuzan(bazı kaynaklarda feyruzân)'dır.

Nihavend Savaşı, İslam ve İran tarihinin dönüm noktalarından biridir. Bu savaşla birlikte Sasani İmparatorluğu’nun son direnişi kırılmış, İran’ın kapıları tamamen İslam'a açılmıştır.

Savaşın Arka Planı:

Kadisiye, Medain ve Celula savaşlarından sonra Sasaniler büyük kayıplar yaşamıştı.

Ancak Sasani İmparatoru Yezdicerd, toparlanmak ve son bir büyük direniş yapmak için ordusunu Nihavend’de topladı.

Amaçları, Müslümanları İran’dan tamamen çıkarmaktı.

Savaşın Gelişimi:

Müslümanlar, Hz. Ömer’in emriyle güçlü bir ordu kurarak Nihavend’e doğru yürüdü.

Sasaniler çok sağlam savunma hatları kurmuştu.

Müslüman komutan Nu’man bin Mukarrin, taktik bir plan uygulayarak düşmanı dışarı çekmeyi başardı.

Çekilen Sasani ordusu açık alanda savaşmak zorunda kaldı.

Çetin bir savaşın ardından Müslümanlar kesin bir zafer kazandı.

Komutan Nu’man şehit düştü, ama zafer kazanıldı.

Sonuçları:

Sasani ordusu yok oldu, imparatorluk artık fiilen yıkıldı.

İran kapıları tamamen Müslümanlara açıldı.

Sasani hükümdarı Yezdicerd doğuya kaçtı ve bir süre sonra öldürüldü.

Bu zaferden sonra İslam, İran topraklarında hızla yayıldı.

Nihavend Savaşı’nın Önemi:

"Fetihlerin Anası" (Fethu'l-Futuh) olarak adlandırılır.

İran’ın tamamına yakın kısmı İslam topraklarına katıldı.

Arap-İslam kültürü ile Pers kültürü bu dönemden sonra iç içe geçti.

İslam tarihi kadar İran tarihi açısından da bir dönüm noktasıdır.

KAYNAKÇA-https://islamansiklopedisi.org.tr/hemedan

https://ikt.ikam.org.tr/zaman-tuneli/madde/78

https://www.islamiokul.com/kitap/files/oth/%C4%B0BN%20ES%C4%B0R/F%C4%B0H/cilt/02-6.htm

https://tr.wikipedia.org/wiki/Nih%C3%A2vend_Muharebesi