+ Mẹ: bu, u, má, mạ, bầm, mợ,…

           + Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ dễ dàng, mẹ con khỏe mạnh.

           + Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm, để dành.

           + Nước đổ lá khoai: vô tác dụng, tai này lọt tai kia, không tiếp thu lời dạy.

           + Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức.

           + Chó ngáp phải ruồi: không tài năng nhưng may mắn.

-        Hoán dụ:
+ Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận và toàn thể:  đêm liên hoan, miệng ăn, gốc cây, sốt đất
+ Lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo
+ Lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng
+ Hoán dụ dựa vào nhãn mác của sự vật: bưởi Đoan Hùng

Câu 2:

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: ki bo, keo kiệt

-        Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi

-        Thắt lưng buộc bụng: chi tiêu tiết kiệm

-        Nước đổ lá khoai: vô tác dụng

-        Già kén kẹn hom: kén chọn đến tình duyên lỡ làng

-        Chó ngáp phải ruồi: may mắn

Câu 3:
Các từ láy là: cò kè, bập bênh, gầy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, ỏ ê, cặp kè, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, thuồng luồng, bắt bớ.



 

Phương thức chuyển nghĩa:
- Ẩn dụ: 
 + Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn.
 + Ẩn dụ vị trí: đầu làng.
 + Ẩn dụ cách thức thực hiện: cắt hộc khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận.
- Hoán dụ:
 + Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: miệng ăn, đêm liên hoan, gốc cây, sốt đất.
 + Lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo
 + Lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng
+ Bưởi Đoan Hùng

Câu 2:
Từ tương đương với các từ sau là:
Đo lọ nước mắm: Tính toán, chi li
Đếm củ dưa hành: Tính toán, chi li
Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ dễ dàng, mẹ và con đều khỏe mạnh
Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm
Nước đổ lá khoai: không tiếp thu lời nói, lời khuyên, lời dạy,...
Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức.
 Chó ngáp phải ruồi: không tài năng nhưng may mắn.
Câu 3:
Các từ láy là: cò kè,  mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, chuồn chuồn, vải vung, nhấp nhổm, hay ho, cào cào, cặp kè, bập bênh, gầu gộc, bắt bớ, lùng bùng.

Phương thức chuyển nghĩa:

-Ẩn dụ

+)Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, tóc bóng đèn, miệng chén, miệng chum, nụ hoa

+)Ẩn dụ vị trí: đầu làng, rễ tóc, gốc cây

+)Ẩn dụ cách thức: cắt áo, cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận

-Hoán dụ

+)Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: đêm liên hoan, miệng ăn, sốt đất

+)Hoán dụ dựa vào quan hệ giữa sự vật, hiện tượng- hoạt động với các đặc điểm của chúng: bưởi Đoan Hùng, tấm lòng vàng

Câu 2:

Từ tương đương với các từ ngữ sau là:

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: bủn xỉn, keo kiệt

-        Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi, mẹ con an toàn, khỏe mạnh

-        Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm, chịu đựng để dành dụm

-        Nước đổ lá khoai: lời nói đều vô tác dụng, hoài công

-        Già kén kẹn hom: kén chọn kỹ quá

-        Chó ngáp phải ruồi: ăn may

Câu 3:

Các từ láy là: mộng mơ, gậy gộc, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, bập bênh, cò kè, cặp kè, hay ho

-          Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ:
+ ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim miệng chén ,miệng chum, rễ chum, tóc bóng đèn
+ ẩn dụ vị trí: đầu làng
+ ẩn dụ cách thức thực hiện: cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ,nới lỏng cấm vận,xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận

-          Phương thức chuyển nghĩa hoán dụ: + hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: miệng ăn, điêm liên hoan, gốc cây, sốt đất
+ lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo, 
+ lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa,tấm lòng vàng 
+ Dựa vào amnx nhác của sự vật: Bưởi Đoan Hùng

Bài 2: 

-          Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: ki bo, keo kiệt

-          Mẹ : má, bu, u, mạ, 
-          Mẹ tròn con vuông: bình an

-          Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm

-          Nước đổ lá khoai: hoài công, uổng phí, vô bổ

-          Già kén kẹn hom:kỹ nưỡng

-          Chó ngáp phải ruồi: may mắn

Bài 3:
cò kè, bập bênh, gầy gộc, chuồn chuồn, cào cào, cập kê, lùng bùng, vải vung, nhấp nhổm, thuồng luồng, ỏ ê

1)    Phân loại các từ theo 2 phương thức chuyển nghĩa:

*Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ gồm: lá phổi, lá gan, trái tim, đầu làng, miệng chén, miệng chum, cắt hộ khẩu, moi móc, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, nụ hoa, chân bàn, tóc bóng đèn, sốt đất, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thướng chiến tranh, mối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt dư luận.

*Phương thức chuyển nghĩa hoán dụ gồm: đêm liên hoan, gốc cây, rễ tóc, miệng ăn,cắt áo, bưởi Đoan Hùng.
   
2)
+ Từ tương đương với từ: đo lọ nước mắm – kẻ bần tiện, tính toán chi li, bủn xỉn.

+ Từ tương đương với từ: đếm củ dưa hành – bủn xỉn, ki bo, keo kiệt.

+ Từ tương đương với từ: mẹ tròn con vuông – sinh đẻ thuận lợi, bình an, khỏe mạnh.

+ Từ tương đương với từ: thắt lưng buộc bụng – tiết kiệm, tằng tiện.

+Từ tương đương với từ: nước đổ lá khoai – không có tác dụng.

+ Từ tương đương với từ: già kén kẹn hom – kén chọn rối rắm.

+ Từ tương đương với từ: chó ngáp phải ruồi – may mắn.

3)      Từ láy gồm: mộng mơ, bập bềnh, gầy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, lùng bùng, nhấp nhổm, thuồng luồng.

Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: Tính toán chi li

Mẹ: má, bu, u, bầm

Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ thuận lợi

Thắt lưng buộc bụng: Tiết kiệm

Nước đổ lá khoai: không tiếp thu

Già kén kẹn hom: Kén chọn

Chó ngáp phải ruồi: Ăn may

 

3. Từ láy: Bập bênh, gậy gộc, lùng bùng, mũ miếc, thuồng luồng, vải vụng, bắt bớ 

-Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ thuận lợi.

-Thắt lưng buộc bụng: sống tiết kiệm, dành dụm, ...

-Nước đổ lá khoai: dạy dỗ thể nào cũng không có tác dụng, không chịu tiếp thu học hỏi kiến thức. Nghe tai nọ ra tai kia

-Già kén kẹn hom: kén chọn quá kĩ để đến nỗi tình duyên bị lỡ làng, cuối cùng có thể gặp cảnh không như ý.

-Chó ngáp phải ruồi: để nói những người không có năng lực, chỉ nhờ may mắn mới làm được việc.
Bài 3:
-Các từ láy là: mộng mơ, cò kè, bập bênh, gậy gộc, chuồn chuồn, cào cào, lùng bùng, nhấp nhổm, thuồng luồng, bắt bớ, vải vung, hay ho

-       Ẩn dụ:

+ Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn, gốc cây, nụ hoa

+ Ẩn dụ vị trí: đầu làng

+ Ẩn dụ cách thức: cắt áo, cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, cắt áo, moi móc, mở của biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xoá bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận

-       Hoán dụ:

+ Lấy 1 bộ phận chỉ cái toàn thể: trái tim, miệng ăn, đêm liên hoan, tấm lòng vàng

+ Bưởi Đoan Hùng

Bài 2:

-       Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: keo kiệt, bủn xỉn

-       Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ thuận lợi, mạnh khoẻ

-       Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm

-       Nước đổ lá khoai: khó tiếp thu, uổng phí

-       Già kén kẹn hom: kén chọn

-       Chó ngáp phải ruồi: may mắn

Bài 3: 

Các từ láy: mộng mơ, bập bênh, gầy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, lùng bùng, nhấp nhổm, thuồng luồng, bắt bớ 

 

+Mẹ tròn con vuông : mẹ và con đều khỏe mạnh

+Thắt lưng buộc bụng : tiết kiệm

+Nước đổ lá khoai : trơn tuột, không đọng lại tí gì

+Già kén kẹn hom: kém chọn quá mức

+Chó ngáp phải ruồi : may mắn, vô tình đạt được mong ước.

Câu 3:
Các từ láy: mộng mơ, bập bênh, gậy gộc, hay ho, chuồn chuồn,cào cào, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm,Thuồng  luồng, bắt bớ

     - “Lá” theo nghĩa gốc chỉ một bộ phận của cây, thường có màu xanh, hình dáng mỏng, mặt có gân lá.

      - Nghĩa chuyển: 

           + “Lá phổi” là cơ quan của hệ hô hấp. Chức năng của chúng truyền oxy vào máu và giải phóng carbon dioxide từ máu ra ngoài.

           + “Lá lách” là cơ quan nằm bên dưới lồng xương sườn phía trên bên trái của bụng và hướng về phía sau lưng. Nó thuộc một phần của hệ thống bạch huyết và hoạt động giống như một mạng lưới dẫn lưu giúp cơ thể chống lại sự nhiễm trùng.

       -“Trái” theo nghĩa gốc là cấu trúc mang hạt trong những loại thực vật có hoa, được hình thành trong bầu nhụy sau khi nở hoa. Trái là phương tiện để thực vật có hoa phân tán hạt của chúng.

       - Nghĩa chuyển: “Trái tim” là bộ phận quan trọng trong hệ tuần hoàn của con người. Hoạt động không ngừng nghỉ, trung bình cả đời người trái tim đập đến 03 tỉ lần để đều đặn đẩy máu đến các động mạch, vận chuyển dưỡng khí và chất dinh dưỡng đến mọi cơ quan khác nhau trong cơ thể.

       - “Đầu” theo nghĩa gốc là phần trên cùng của cơ thể người hay phần trước nhất của cơ thể động vật, nơi có bộ óc và nhiều giác quan khác.

       - Nghĩa chuyển:

          + “Đầu làng” là nơi có lối đi chính để vào làng từ đường thiên lý hay quan lộ. Thành ngữ cuối làng chỉ đầu bên kia, nơi tận cùng của làng. Thông thường thì địa phận của làng liền một dải nhưng đôi khi một làng có nhiều công điền nằm trong địa phận làng khác, được gọi là kỳ tại.

          + “Đầu xanh” là  Chỉ tuổi còn trẻ. Từ thuở đầu xanh.

       -“Đêm liên hoan” là giao hoan tập thể, vui chung với nhau.

       - “Miệng” theo nghĩa gốc là phần đầu tiên của hệ tiêu hóa có nhiệm vụ nhận, nghiền nát và trộn thức ăn với nước bọt.

       - Nghĩa chuyển:

            + “Miệng giếng” là phần mặt làm bằng xi măng, gạch phía trên mặt đất. Phía dưới chưa đựng nước và có độ sâu nhất định gọi là giếng.

            + “Miệng ăn” là từng cá nhân trong một gia đình, coi như một đơn vị để tính về mặt những chi phí tối thiểu cho đời sống.

         -“Cổ” theo nghĩa gốc là một phần của cơ thể, thường có ở các động vật có xương sống, là nơi bắt đầu của cột sống, phân biệt phần đầu và phần thân.

 

          -Nghĩa chuyển: “Cổ áo” là một phần của áo sơ mi, váy, áo khoác hoặc áo cánh buộc chặt xung quanh hoặc đóng khung cổ.

          - “Cắt áo” là mua khúc vải gấm về cắt áo.

          - “Bưởi Đoan Hùng” là một giống bưởi nổi tiếng không chỉ ở Phú Thọ, mà còn được biết đến ở nhiều nơi khác. Giống bưởi này mang tên huyện Đoan Hùng, huyện cực Bắc của tỉnh Phú Thọ. 

          - “Một ngày công” là kết quả lao động trong 1 ngày.

          - “Một đời người” là khoảng thời gian từ khi sinh ra đến khi chết đi.

          - “Cắt hộ khẩu” là việc công dân thực hiện kết hợp thủ tục tách và xin cấp Giấy chuyển hộ khẩu đi nơi khác theo quy định của pháp luật.

          - “Moi móc” là lấy, lôi ra bằng hết, từ chỗ kín đáo, chật hẹp. ... Bới móc nói ra những điều riêng tư nhỏ nhặt của người khác với dụng ý xấu. Moi móc đời tư.

          - “Dựng chuyện” là bịa đặt ra chuyện không hay nhằm mục đích xấu.

Bài 2: Từ tương đương với các từ ngữ sau:

        - “Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành”: keo kiệt

        - “Mẹ tròn con vuông”: sinh nở thuận lợi

        - “Thắt lưng buộc bụng”: tiết kiệm

        - “Nước đổ lá khoai”: lời nói đều vô tác dụng.

        - “Già kén kẹm hom”: khó tính

        - “Chó ngáp phải ruồi”: may mắn. 
Bài 3:
      Các từ láy: lùng bùng, cò kè, mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, chuồn chuồn, vải vung, nhấp nhổm, hay ho, cào cào, cặp kè, bập bênh, gầu gộc, bứt bớ.

Lấy 1 bộ phận để gọi toàn thể:  miệng ăn, đêm liên hoan, sốt đất

Lấy hành động gọi tên quá trình: cắt áo

Lấy màu sắc, hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng

Dựa vào nhãn mác: bưởi Đoan Hùng

Ẩn dụ cách thức: cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chienesn tranh, moi móc, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở roojgn chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh

Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá lách, trái tim,  đầu làng, đầu thôn, miệng giếng, cổ áo, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn,

Ẩn dụ vị trí: đầu làng, gốc cây

-        Đo lọ nước mắm đếm củ dưa hành: Kẻ bần tiện, tính toán chi li, bủn xỉn.

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: bần tiện, tính toán chi li, bủn xỉn.

-        Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi, con khỏe mạnh, mẹ an toàn. 

-        Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm, dè sẻn trong chi tiêu

-        Nước đổ lá khoai: không tiếp thu.

-        Già kén kẹn hom: kén chọn quá kĩ.

-        Chó ngáp phải ruồi: ăn may.

C3

Cò kè, bập bênh, gậy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cà, ỏ ê, cặp kè, lùng bùng, mũ miếc,vải vùng, nhấp nhổm, cung cách, thuồng luồng, bắt bớ

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: ki bo, keo kiệt

-        Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi, mẹ khỏe con an toàn

-        Thắt lưng buộc bụng: chi tiêu tiết kiệm

-        Nước đổ lá khoai: vô tác dụng

-        Già kén kẹn hom: kén chọn đến tình duyên lỡ làng

-        Chó ngáp phải ruồi: sự may mắn vô tình đạt được

 

 Câu 3:
Các từ láy: cò kè, bập bênh, gậy gộc, hay ho, ỏ ê,lùng bùng, nhấp nhổm, thuồng luồng, bắt bớ

- Hoán dụ:
+ Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: đêm liên hoan, miệng ăn, sốt đất.
+ Lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo.
+ Lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng
+ Hoán dụ dựa vào nhãn mác của sự vật: Bưởi Đoan Hùng

Câu 2:
- Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: ki bo, keo kiệt.

- Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi.

- Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm.

- Nước đổ lá khoai: vô tác dụng.

- Già kén kẹn hom: kén chọn.

- Chó ngáp phải ruồi: may mắn.

Câu 3:
Từ láy: cò kè, bập bênh, gậy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, ỏ ê, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, bắt bớ.

 

-          Chuyển nghĩa ẩn dụ : lá phổi, lá lách, đầu làng, đầu thôn, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn, cổ áo, cắt áo, chân bàn, cắt hộ khẩu, dựng chuyện, moi móc, dập tắt chiến tranh, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt dư luận.

-          Chuyển nghĩa hoán dụ : trái tim, bưởi Đoan Hùng, miệng ăn, đêm liên hoan, gốc cây, sốt đất, nụ hoa, tấm lòng vàng. 

Bài 2 :

Từ tương đương với các từ đó là :

- Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành : bần tiện, bủn xỉn. 

- Mẹ : bu, u , má,

- Mẹ tròn con vuông : Bình an,khỏe mạnh 

- Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm, để dành.

- Nước đổ lá khoai : nước đổ đầu vịt, ngu dốt 

- Già kén kẹn hom : kén chọn , ế 

- Chó ngáp phải ruồi : ăn may

Bài 3:

Các từ láy là : chuồn chuồn , cò kè, bập bênh , gậy gộc , cào cào, lùng bùng, nhấp nhổm, thuồng luồng , cò kè, bắt bớ, ỏ ê, cặp kè,mũ miếc, vải vung, hay ho.

Phương thức chuyển nghĩa:
- Ẩn dụ: 
 + Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn.
 + Ẩn dụ vị trí: đầu làng.
 + Ẩn dụ cách thức thực hiện: cắt hộc khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận.
- Hoán dụ:
 + Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: miệng ăn, đêm liên hoan, gốc cây, sốt đất.
 + Lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo
 + Lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng
+ Bưởi Đoan Hùng

Câu 2:
Từ tương đương với các từ sau là:
Đo lọ nước mắm: Tính toán, chi li
Đếm củ dưa hành: Tính toán, chi li
Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ dễ dàng, mẹ và con đều khỏe mạnh
Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm
Nước đổ lá khoai: không tiếp thu lời nói, lời khuyên, lời dạy,...
Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức.
 Chó ngáp phải ruồi: không tài năng nhưng may mắn.
Câu 3:
Các từ láy là: cò kè,  mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, chuồn chuồn, vải vung, nhấp nhổm, hay ho, cào cào, cặp kè, bập bênh, gầu gộc, bắt bớ, lùng bùng.

a, Ẩn dụ: 
- Ẩn dụ hình thức : lá phổi, lá gan, trái tim, , miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn.
- Ẩn dụ vị trí: đầu làng.
- Ẩn dụ cách thức: dựng chuyện, cắt hộ khẩu, moi móc, dập tắt chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng quan hệ, xóa bỏ cấm vận, đập tan dư luận.
      b, Hoán dụ:
- Lấy bộ phận chỉ cái toàn thể: miệng ăn, sốt đất, gốc cây, đêm liên hoan.
- Hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo.
- Lấy màu sắc hình dáng để gọi tên: tấm lòng vàng, nụ hoa.
- Hoán dụ đưa nhãn mác vào sự vật: bưởi Đoan Hùng.

Bài 2: 

- Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: ki bo, keo kiệt

- Mẹ, tròn con vuông: sinh nở thuận lợi

- Thắt lưng buộc bụng: chi tiêu tiết kiệm

- Nước đổ lá khoai: vô tác dụng, không tiếp thu

- Gìa kén kẹn hom: kén chọn đến tình duyên lỡ làng

- Chó ngáp phải ruồi: may mắn

Bài 3:

Mộng mơ, bập bênh, gậy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, cung cách, biên bản, thuồng luồng, bắt bớ.


 

- Phương thức chuyển nghĩa:
 - Ẩn dụ: 
  + Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn.
  + Ẩn dụ vị trí: đầu làng.
  + Ẩn dụ cách thức thực hiện: cắt hộc khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận.
 - Hoán dụ:
  + Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: miệng ăn, đêm liên hoan, gốc cây, sốt đất.
  + Lấy hành động điển hình gọi tên quá trình: cắt áo
  + Lấy màu sắc hình dáng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng
 + Bưởi Đoan Hùng

Đo lọ nước mắm/ Đếm củ dưa hành : bần tiện, tính toán chi li, bủn xịn, ki bo,…

Mẹ: bu, u , má, mạ, bầm, nạ, mợ,…

Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ dễ dàng, mẹ con khỏe mạnh

Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm, để dành, hạn chế chi tiêu

Nước đổ lá khoai: dạy bảo uổng phí, vô tác dụng, tai này lọt tai kia, không tiếp thu lời dạy

Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức, kén chọn mà lỡ chuyện

Chó ngáp phải ruồi: không tài năng nhưng may mắn

Các từ láy trong các từ trên là: Cò kè, hay ho, cặp kè, lùng bùng, mũ miếc, nhấp nhổm, cào cào, chuồn chuồn, hay ho

4. Anh (chị) hãy phân loại và nêu các từ tương đương với các thành ngữ sau: mèo
mù vớ cá rán; cá mè một lứa; lươn cùng gậm đất sét; ruộng cả
ao liền; lươn ngắn
chê trạch dài, ngay cản tán, ném đá dấu tay, cầm cương nảy
mực; chạy long tóc
gáy; tím mày tím mặt; lợn lành chữa lợn què; mả táng hàm
rồng, ông chẳng, bà
chuột; nóng gan, nóng ruột; ma cũ bắt nạt ma mới; mèo nhỏ bắt
chuột to, thẳng
ruột ngựa, ba cọc ba đồng, chạy thục mạng; chém to kho mặn.

a. Phân loại:­

- Thành ngữ có kết cấu câu:

+      Mèo mù vớ cá rán

+      Lươn cùng ngậm đất sét

+      Lươn ngắn chê trạch dài

+      Lợn lành chữa thành lợn què

+      Ma cũ bắt nạt ma mới

+      Mèo nhỏ bắt chuột to

-­ Thành ngữ có kết cấu cụm danh từ:

+      Cá mè một lứa

+      Ruộng cả ao liền

+      Ông chẳng, bà chuộc

+      Thắng ruột ngựa

+      Ba cọc ba đồng

-­ Thành ngữ có kết cấu cụm động từ:

+      Ngay càn tán

+      Ném đá giấu tay 

+      Cầm cân nảy mực

+      Chạy long tóc gáy

+      Mả táng hàm rồng

+      Chạy thục mạng

+      Chém to kho mặn
-­ Thành ngữ có kết cấu cụm tính từ:

+      Tím mày tím mặt
+       Nóng ruột nóng gan

b. Các từ tương đương với các thành ngữ trên:

+      Mèo mù vớ cá rán: may mắn bất ngờ ngoài khả năng, ăn may

+      Lươn cùng ngậm đất sét: túng quẫn cùng cực ,làm điều không thích hợp, 

+      Lươn ngắn chê trạch dài: không biết người,biết mình, chê người không nhìn bản thân

+      Lợn lành chữa thành lợn què: đang lành chữa thành hỏng, táy máy gây hỏng

+      Ma cũ bắt nạt ma mới: người cũ cậy quen biết nhiều mà bắt nạt, doạ dẫm người mới đến còn lạ nước lạ cái.

+      Mèo nhỏ bắt chuột to: làm việc quá sức, ngoài khả năng

+      Cá mè một lứa: đồng đảng , cùng bè phái, cùng một loại

+      Ruộng cả ao liền: giàu có, nhiều của cải

+      Ông chẳng, bà chuộc: chủng chẳng không ăn khớp, không hợp nhau

+      Thắng ruột ngựa: thẳng tính, thật tính

+      Ba cọc ba đồng: sự ít ỏi trong thu nhập hàng tháng, bạc bẽo

+      Ngay càn tán thẳng thắn không sợ bàn tán, dư luận

+      Ném đá giấu tay: làm việc sau lưng, hạ tiện , mờ ám, không dám thừa nhận

+      Cầm cân nảy mực ☹người có trách nhiệm, nghĩa vụ) đảm bảo gìn giữ cho sự đúng đắn và công bằng.

+      Chạy long tóc gáy: Chạy vạy, đôn đáo khắp nơi để lo việc gấp

+      Mả táng hàm rồng: gặp may mắn, tự nhiên ngày càng phát đạt, thịnh vượng, phát đạt ngoài ý muốn

+      Chạy thục mạng: liều lĩnh và bất chấp ( chạy)

+      Chém to kho mặn:  ăn nói quá đơn giản, thô kệch, chỉ chú trọng về thực chất mà coi nhẹ sự khéo léo, tế nhị về hình thức bên ngoài.
+      Tím mày tím mặt: giận dữ
+       Nóng ruột nóng gan: sốt ruột

 

5.

Câu 1:

 - Ẩn dụ Lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn, đầu làng, cắt hộ khẩu, dựng chuyện, moi móc, dập tắt chiến tranh, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, đập tan dư luận       
- Hoán dụ :Miệng ăn, đêm liên hoan, gốc cây, sốt đất, cắt áo, nụ hoa, tấm lòng vàng, bưởi Đoan Hùng

 

Câu 2:

Từ tương đương với các từ:

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: keo kiệt, bủn xỉn, tính toán chi li

-        Mẹ tròn con vuông: sinh nở may mắn, dễ dàng, mẹ con khỏe mạnh

     +Mẹ: u, má, bầm, mạ, bu...

-        Thắt lưng buộc bụng: cắt giảm, tiết kiệm chi tiêu

-        Nước đổ lá khoai: nước đổ đầu vịt, đàn gẩy tai trâu, không tiếp thu lời dạy, lời khuyên

-        Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức 

-        Chó ngáp phải ruồi: may mắn vô tình, mèo mù vớ phải cá rán, không tài giỏi nhưng thành công nhờ may mắn

Câu 3:

Các từ láy:

+ Láy bộ phận: mộng mơ, bâp bênh, gậy gộc, hay ho, lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, cung cách, sổ sách, biên bản, thuồng luồng, bắt bớ, cò kè

+ Láy toàn bộ: chuồn chuồn, cào cào.

Câu 2: Từ tương đương:
Đo lọ nước mắm: Tính toán, chi li
Đếm củ dưa hành: Tính toán, chi li
Mẹ tròn con vuông: sinh đẻ dễ dàng, mẹ và con đều khỏe mạnh
Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm
Nước đổ lá khoai: không tiếp thu lời nói, lời khuyên, lời dạy,...
Già kén kẹn hom: kén chọn quá mức.
Chó ngáp phải ruồi: không tài năng nhưng may mắn.

Câu 3:
Các từ láy là: cò kè,  mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, chuồn chuồn, vải vung, nhấp nhổm, hay ho, cào cào, cặp kè, bập bênh, gầu gộc, bắt bớ, lùng bùng.

Câu 4:
- Các từ tương đương:
 + Mèo mù vớ cá rán: nghèo hèn, túng quẫn nhưng gặp vận may bất ngờ
 + Cá mè một lứa: coi nhau cùng một hạng, không phân biệt trên dưới, không ai chịu ai
 + Lươn cùng gậm đất sét: Cùng quẫn, cực chẳng
 + Ruộng cả ao liền: giàu có
 + Lươn ngắn chê trạch dài:chó chê mèo lắm lông
+ Ngay càn tán:
+ Ném đá giấu tay: mưu mẹo, mờ ám
+ Cầm cân nảy mực: đúng đắn, công bằng
+ Chạy long tóc gáy:  Chạy vạy, đôn đáo, vất vả
+ Tím mày tím mặt: đau đớn
+ Lợn lành chữa lợn què: vụng về, phá hoại
+ Mả táng hàm rồng: may mắn, tốt lành
+ Ông chẳng, bà chuộc: không ăn khớp, không hợp nhau
+ Nóng gan, nóng ruột:nóng lòng, sốt ruột
+ Ma cũ bắt nạt ma mới: dọa dẫm, bắt nạt người mới 
+ Mèo nhỏ bắt chuột to: làm việc vừa phải, phù hợp 
+ Thẳng ruột ngựa: bộc trực ngay thẳng, thật thà
+ Ba cọc ba đồng: ít ỏi 
+ Chạy thục mạng: Nhanh, liều lĩnh
+ Chém to kho mặn:  thô kệch

- Ẩn dụ :

+ ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng  chum, rễ tóc, tóc bóng đèn

+ ẩn dụ vị trí: đầu làng

+ ẩn dụ thí nghiệm thức thức: cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ ,nới lỏng cấm vận , xóa bỏ cấm vận, dập tắt chiến tranh, đập tan dư luận

- Hoán dụ

 + chuyển đổi toàn bộ dựa vào hệ thống bộ phận có thể: miệng ăn, điêm liên hoan, gốc cây, sốt đất

+ lấy tên hành động gọi là quá trình: cắt áo, 

+ lấy màu hình dạng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng 

+ Dựa vào nhãn mác sự vật: Bưởi Đoan Hùng

 

 

2. Tìm từ tương đương với các từ ngữ sau: 

·       đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: bần tiện, tính toán chi li, bủn xỉn.

·       mẹ tròn con vuông: An lành, thuận lợi

·       thắt lưng buộc bụng: Tiết kiệm, kiệm ước

·       nước đổ lá khoai: vô tác dụng, không tiếp thu

·       già kén kẹn hom: kén chọn, khó tính 

·       chó ngáp phải ruồi: ăn hên, gặp hên, may mắn 

Bài 3: 

Các từ láy: mộng mơ,bập bênh, gậy gộc, hay ho, chuồn chuồn, cào cào ,lùng bùng, mũ miếc, vải vung, nhấp nhổm, cung cách , sổ sách , biên bản , thuồng luồng, bắt bớ, cò kè 

a. Phân loại:­

- Thành ngữ có kết cấu câu:

+      Mèo mù vớ cá rán

+      Lươn cùng ngậm đất sét

+      Lươn ngắn chê trạch dài

+      Lợn lành chữa thành lợn què

+      Ma cũ bắt nạt ma mới

+      Mèo nhỏ bắt chuột to
 

-­ Thành ngữ có kết cấu cụm danh từ:

+      Cá mè một lứa

+      Ruộng cả ao liền

+      Ông chẳng, bà chuộc

+      Thắng ruột ngựa

+      Ba cọc ba đồng
 

-­ Thành ngữ có kết cấu cụm động từ:

+      Ngay càn tán

+      Ném đá giấu tay 

+      Cầm cân nảy mực

+      Chạy long tóc gáy

+      Mả táng hàm rồng

+      Chạy thục mạng

+      Chém to kho mặn
 

b. Các từ tương đương với các thành ngữ trên:

+      Mèo mù vớ cá rán: ăn may

+      Lươn cùng ngậm đất sét: túng quẫn cùng cực ,làm điều không thích hợp, 

+      Lươn ngắn chê trạch dài: chê người khác mà không biết đến bản thân mình

+      Lợn lành chữa thành lợn què: táy máy gây hỏng chuyện

+      Ma cũ bắt nạt ma mới: người cũ bắt nạt người mới đến

+      Mèo nhỏ bắt chuột to: làm việc quá sức

+      Cá mè một lứa: cùng bè phái 

+      Ruộng cả ao liền: giàu có, nhiều của cải

+      Ông chẳng, bà chuộc: không ăn khớp, không hợp nhau

+      Thắng ruột ngựa: thẳng tính 

+      Ba cọc ba đồng: thu nhập ít ỏi

+      Ngay càn tán: thẳng thắn không sợ bàn tán 

+      Ném đá giấu tay: làm việc xấu mà không dám thừa nhận

+      Cầm cân nảy mực: người có trách nhiệm  đảm bảo gìn giữ cho sự đúng đắn và công bằng.

+      Chạy long tóc gáy: Chạy vạy, đôn đáo khắp nơi để lo việc gấp

+      Mả táng hàm rồng: gặp may mắn, tự nhiên ngày càng phát đạt, thịnh vượng, phát đạt ngoài ý muốn

+      Chạy thục mạng: hành động chạy rất nhanh, không để tâm tới xung quanh

+      Chém to kho mặn:  ăn nói quá đơn giản, thô kệch, chỉ chú trọng về thực chất mà coi nhẹ sự khéo léo, tế nhị về hình thức bên ngoài.
 

-        Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành : bần tiện, bủn xỉn.

-        Mẹ tròn con vuông : mẹ con an toàn, thuận lợi lúc sinh đẻ.

-        Thắt lưng buộc bụng : tiết kiệm, dè sẻn trong chi tiêu. 

-        Nước đổ lá khoai : trôi tuột, không tác dụng

-        Già kén kẹn hom : quá kén chọn

-        Chó ngáp phải ruồi : sự may mắn, thành sự
Bài 3
Các từ láy:
Lùng bùng, cò kè, mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ, ỏ ê, chuồn chuồn, vải vung, nhấp nhổm, hay ho, cào cào, cặp kè, bập bênh, gầu gộc, bắt bớ.
Bài 1
Ẩn dụ:
- Ẩn dụ vị trí: Đầu làng, gốc cây, 
- Ẩn dụ hình thức: tóc bóng đèn, rễ tóc, miệng chén, miệng chum, lá phổi, lá gan, 
- Ẩn dụ các thức: cắt hộ khẩu, cắt áo, 
- Ẩn dụ kết quả: dập tắt chiến tranh, hàn gắn vết thương chiến tranh, moi móc, dựng chuyện, 
- Ẩn dụ chức năng: mở cửa biên giới, mở rộng chương trình, nối quan hệ, nối lại đàm phán, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xóa bỏ cấm vận, đập tan dư luận
Hoán dụ:
- Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: tấm lòng vàng, đêm liên hoan, trái tim
- Hoán dụ dựa vào quan hệ giữa vật chứa và vật bị chứa: sốt đất
- Hoán dụ dựa vào quan hệ giữa sự vật, hiện tượng- hoạt động: bưởi Đoan Hùng
Bài 4:
1. Thành ngữ có kết cấu câu:
- Mèo mù vớ cá rán
- Lươn cùng ngậm đất sét
- Mèo nhỏ bắt chuột to
- Ma cũ bắt nạt ma mới
- Lợn lành chữa thành lợn què
- Lươn ngắn chê trạch dài
2. Thành ngữ có kết cấu cụm danh từ:
- Cá mè một lứa
- Ba cọc ba đồng
- Thẳng như ruột ngựa
- Ruộng cả ao liền
- Ông chằng, bà buộc
3. Thành ngữ có kết cấu cụm động từ:
- Ngay càn tàn
- Ném đá giấu tay
- Cầm cân nảy mực
- Chạy long tóc gáy
-Chạy thục mạng
- Chém to kho mặn
- Mả táng hàm rồng

Mèo mù vớ cá rán: gặp may mà đạt được cái gì đó ngoài khả năng

Cá mè một lứa: đồng phạm

Lươn cùng gặm đất sét: cùng quẫn

Ruộng cả ao liền: cảnh giàu có ở nông thôn

Lươn ngắn chê trạch dài: không biết mình biết ta, chỉ biết chê người khác

Ngay càn tán:

Ném đá giấu tay: mờ ám, mưu mẹo

Cầm cương nảy mực: điều khiển chỉ dẫn người khác làm theo 

Chạy long tóc gáy: vất vả ngược xuôi

Tím mày tím mặt: giận dữ

Lợn lành chữa lợn què: làm hỏng việc

Mả táng hàm rồng: gặp may mắn, trở nên phát đạt, thịnh vượng

Ông chẳng, bà chuộc: không ăn khớp, không hợp

Nóng gan, nóng suột: sốt ruột

Ma cũ bắt nạt ma mới: người cũ sẽ làm hại, gây nguy hiểm cho người mới

Mèo nhỏ bắt chuột to: làm được việc ngoài sức tưởng tượng

Thẳng ruột ngựa: ngay thẳng

Ba cọc ba đồng:thu nhập ít ỏi

Chạy thục mạng: vội vã, liều lĩnh

Chém to kho mặn: ăn nói đơn giản, thô kệch

 -Thành ngữ có kết cấu câu: 
 +Mèo mù vớ cá rán
 +Lươn cùng gặm đất sét 
 +Lươn ngắn chê trạch dài 
 +Lợn lành chữa thành lợn què 
 +Mả táng hàm rồng.
 +Ma cũ bắt nạt ma mới 
 +Mèo nhỏ bắt chuột to 
 - Thành ngữ có cấu trúc cụm danh từ:
 +Cá mè một lứa 
 +Ruộng cả ao liền 
 +Ông chẳng, bà chuộc
 +Ba cọc ba đồng 
 - Thành ngữ có cấu trúc cụm tính từ:
 +Tím mày tím mặt 
 +Nóng gan, nóng ruột 
 +Thẳng ruột ngựa 
 - Thành ngữ có cấu trúc cụm động từ :
 +Ném đá dấu tay 
 +Cầm cương nảy mực 
 +Chạy long tóc gáy 
 +Chạy thục mạng 
 +Chém to kho mặn.

-       Thành ngữ có cấu trúc câu:

+ mèo mù vớ cá rán: may mắn

+ lươn cùng gặm đất sét: cùng quẫn, cùng cực

+ lươn ngắn chê trạch dài: không biết người, biết mình, chỉ biết chê bai khuyết điểm của người khác

+ lợn lành thành lợn què: phá hoại

+ mả táng hàm rồng: may mắn, phát đạt, thịnh vượng

+ ma cũ bắt nạt ma mới: cậy thế

+ mèo nhỏ bắt chuột to: không biết lượng sức mình

-       Thành ngữ là cụm danh từ:

+ cá mè một lứa: phê phán, không phân biệt trên dưới

+ ruộng cả ao liền: sự giàu có

+ ông chẳng bà chuộc: sự chủng chẳng, không ăn khớp, không hợp nhau

+ ba cọc ba đồng: ít ỏi

-       Thành ngữ có cấu trúc là cụm động từ

+ ném đá giấu tay: mờ ám, lén lút

+ cầm cương nảy mực: đúng đắn, công bằng

+chạy long tóc gáy: vội vàng, vất vả ngược xuôi để hoàn thành công việc

+ chạy thục mạng: vội vàng

+ chém to kho mặn: ăn nói đơn giản, bộc thực, thô kệch

-       Thành ngữ có cấu trúc là cụm tính từ:

+ tím mày tím mặt: giận dữ

+ nóng ga nóng ruột: sốt ruột

+ thẳng như ruột ngựa: tính cách ngay thẳng 

-       Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ :

·      Ẩn dụ hình thức : lá phổi , lá gan , trái tim , rễ tóc

·      Ẩn dụ vị trí : đầu làng , nụ hoa , gốc cây 

·      Ẩn dụ cách thức : cắt áo , cắt hộ khẩu , moi móc 

·      Ẩn dụ kết quả : tấm lòng vàng

·      Ẩn dụ chức năng : miệng chum , miệng chén , mở cửa biên giới  

 

-       Phương thức chuyển nghĩa hoán dụ :

·      Hoán dụ dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể :  đêm liên hoan  , nối quan hệ , nối lại đàm phán , hàn gắn vết thương chiến tranh 

·      Hoán dụ dựa vào quan hệ giữa vật chứa và vật bị chứa : thắt chặt quan hệ , nới lòng cấm vận , xoá bỏ cấm vận 

·      Hoán dụ dựa vào quan hệ giữa sự vật hiện tượng 

+ Nhãn mác sự vật : bưởi Đoan Hùng 

+ Vị sự vật : sốt đất 

+ Chất liệu sự vật : tóc bóng đèn

+ Âm thanh hành động : dập tắt chiến tranh , đập tan dư luận    

 

Bài 2 :

·      Đo lọ nước mắm : keo kiệt , tính toán chi li 

·      Đếm củ dưa hành : bủn xỉn , kẻ bần tiện 

·      Mẹ tròn con vuông : sinh nở suôn sẻ , sinh nở xong mẹ con đều khoẻ mạnh 

·       Thắt lưng buộc bụng : Chịu thiếu thốn, hết sức hạn chế tiêu dùng để tiết kiệm trong hoàn cảnh khó khăn.

·       Nước đổ lá khoai : khuyên ngăn mà đều chỉ là hoài công, không có tác dụng, uổng phí.

·       Già kén kẹn hom : kén chọn kỹ quá để đến nỗi tình duyên lỡ làng, cuối cùng có thể gặp cảnh không như ý

·       Chó ngáp phải ruồi : không có năng lực gì cả hiếm có mới có cơ hội ăn may mới có được thành công trong việc gì đó 

 

 

 

 

Bài 3 : 

Từ láy : cò kè , gậy gộc , hay ho , chuồn chuồn , cào cào , ỏ ê , cặp kè , lùng bung , mũ miếc , vải vung , nhấp nhổm , thuồng luồng 

 

 

Bài 4 :

·       Định danh sự vật hiện tượng : chạy long tóc gáy , chạy thục mạng , nóng gan nóng ruột , chạy thục mạng   

·       Tính biểu trưng cao : cá mè một lứa  , lươn cùng gậm đất sét  , ném đá dấu tay , cẩm cương nảy mực , thẳng ruột ngựa , ba cọc ba đồng , chém to kho mặn   

·       Tính dân tộc : ruộng cả ao liền , mả táng hàm rồng , ma cũ bắt nạt ma mới , mèo nhỏ bắt chuột to

·       Tính biểu thái : mèo mù vớ phải cá rán , lươn ngắn chê trạch dài , lợn lành chữa lợn què , tím mày tím mặt , ông chẳng bà chuộc

 

-Thành ngữ có kết cấu câu

+ Mèo mù vớ cá rán: may mắn bất ngờ, ăn may

+ Lươn cùng ngậm đất sét: túng quẫn cùng cực.

+ Lươn ngắn chê trạch dài: không biết người,biết mình, chê người không nhìn bản thân

+ Lợn lành chữa thành lợn què: đang lành chữa thành hỏng, táy máy gây hỏng

+ Ma cũ bắt nạt ma mới: cậy thế

+ Mèo nhỏ bắt chuột to: Không lượng sức.

- Thành ngữ có kết cấu cụm danh từ: 

+ Cá mè một lứa: cùng một loại, cùng đảng phái

+ Ruộng cả ao liền: giàu có, sung túc

+ Ông chẳng, bà chuộc: chênh lệch, không đồng điệu

+ Thắng ruột ngựa: Thật thà, thẳng tính

+ Ba cọc ba đồng : đồng lương ít ỏi, bạc bẽo

- Thành ngữ có kết cấu cụm động từ: 

+ Ngay càn tán: thẳng thắn, không sợ bàn tán bên ngoài

+ Ném đá giấu tay: làm việc sau lưng, mờ ám

+ Cầm cân nảy mực: người có trách nhiệm, đảm bảo sựu công bằng

 + Chạy long tóc gáy: chạy vạy, đôn đảo khắp nơi để lo việc

 + Mả táng hàm rồng: may mắn

+ Chạy thục mạng: liều lĩnh, nhanh nhẹn

+ Chém to kho mặn: thô kệch

-Thành ngữ có kết cấu cụm tính từ:

     + Tím mặt tím mày: Tức giận

+ Cá mè một lứa (thành ngữ cấu trúc cụm Danh từ): coi thường.

+ Lươn cùng gậm đất sét (thành ngữ có cấu trúc câu): cùng quẫn.

+ Ruộng cả ao liền (thành ngữ cấu trúc cụm Danh từ): giàu có.

+ Lươn ngắn chê trạch dài (thành ngữ có cấu trúc câu): bản thân có khuyết điểm nhưng lại chê bai về khuyết điểm của người khác.
 + Ném đá dấu tay (thành ngữ có cấu trúc cụm Động từ): lén lút.

+ Cầm cương nảy mực (Thành ngữ có cấu trúc cụm Động từ): lén lút.

+ Chạy long tóc gáy (Thành ngữ có cấu trúc cụm Động từ): đôn đáo.

+ Tím mày tím mặt (Thành ngữ có cấu trúc cụm Tính từ): giận dữ.

+ Lợn lành chữa lợn què (thành ngữ có cấu trúc câu): phá hoại.

+ Mả táng hàm rồng (Thành ngữ có cấu trúc câu): thịnh vượng.

+ Ông chẳng, bà chuộc (Thành ngữ có cấu trúc cụm DT): chênh lệch.

+ Nóng gan, nóng ruột (Thành ngữ có cấu trúc cụm TT): sốt ruột.

+ Ma cũ bắt nạt ma mới (Thành ngữ có cấu trúc câu): cậy thế.

+ Mèo nhỏ bắt chuột to (Thành ngữ có cấu trúc câu): không lượng sức.

+ Thẳng ruột ngựa (Thành ngữ có cấu trúc cụm TT): ngay thẳng.

+ Ba cọc ba đồng (Thành ngữ có cấu trúc cụm DT): ít ỏi.

+ Chạy thục mạng (Thành ngữ có cấu trúc cụm ĐT): vội vàng.

+ Chém to kho mặn (Thành ngữ có cấu trúc cụm ĐT): thô kệch.

Bài 1:

 

Bài 2:

+đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: vắt cổ chày ra nước

 

+mẹ , tròn con vuông: vạn sự như ý

 

+ thắt lưng buộc bụng: ăn phải dành,có phải kiệm

 

+nước đổ lá khoai: đàn gảy tai trâu

 

+già kén kẹn hom: người tính không bằng trời tính

 

+chó ngáp phải ruồi: buồn ngủ lại gặp chiếu manh

 

Bài 3:

   +Các từ láy:cò kè, gậy gộc, cặp kè, lùng bùng, mũ miếc, thuồng luồng, bắt bớ

 

Bài 4:

-Cấu trúc câu: 

+Mèo mù vớ cá rán: may mắn 

+Lươn cùng gặm đất sét: đen

+ Lươn ngắn chê trạch dài: mình có khuyết điểm nhưng lại chê khuyết điểm của người khác.

+ Lợn lành chữa thành lợn què: phá hoại

+ Mả táng hàm rồng: phát tài

+ Ma cũ bắt nạt ma mới: cậy thế

+ Mèo nhỏ bắt chuột to: gan dạ, dũng cảm

- Cấu trúc cụm danh từ:

+ Cá mè một lứa: gộp chung 

+ Ruộng cả ao liền: giàu có

+ Ông chẳng, bà chuộc:khác biệt

+ Ba cọc ba đồng: nghèo

- Cấu trúc cụm tính từ:

+Tím mày tím mặt: tức tối 

+ Nóng gan, nóng ruột: lo lắng

+ Thẳng ruột ngựa: thẳng thắn

- Cấu trúc cụm động từ :

+ Ném đá dấu tay: lén lút

+ Cầm cương nảy mực: đứng đắn, công bằng

+ Chạy long tóc gáy: sơn da gà

+ Chạy thục mạng: vội vàng

+ Chém to kho mặn: ăn to nói lớn

  

 

 

 

 

+ Mèo mù vớ phải cá rán : ăn may bất ngờ có được

+ Lươn ngắn chê trạch dài:chê người không biết bản thân

+ Lươn cùng ngậm đất sét:túng quẫn 

+ Lợn lành chữa thành lợn què : phá hoại 

+ Ma cũ bắt nạt ma mới:người cũ bắt nạt người mới 

+ Mèo nhỏ bắt chuột to:làm việc quá sức

-          Thành ngữ có kết cấu cụm danh từ:

+ Cá mè một lứa:cùng bè phái, không phân biệt trên dưới

+ Ruộng cả ao liền :giàu có

+ Ông chẳng, bà chuộc: ăn nói không trùng khớp

+ Thẳng ruột ngựa: thẳng tính, thật thà 

+ Ba cọc ba đồng : bạc bẽo, ít ỏi

-          Thành ngữ có kết cấu cụm động từ:

+  Ngay càn tán :ngay thẳng 

+ Ném đá giấu tay:làm việc mờ ám , làm không dám nhận

+ Chạy long tóc gáy:chạy vôi, gấp

+Chạy thục mạng :liều mạng, bất chấp 

+ Cầm cương nảy mực:người có trách nhiệm

+ Chém to kho mặn: ăn nói thô kệch, 

+ Mả tang hàm rồng : gặp may mắn

- Ẩn dụ
+ Ẩn dụ hình thức: lá phổi, lá gan, trái tim, miệng chén, miệng chum, rễ tóc, tóc bóng đèn.
+ Ẩn dụ vị trí: đầu làng, gốc cây.
+ Ẩn dụ cách thức: cắt áo, cắt hộ khẩu, dựng chuyện, dập tắt chiến tranh, moi móc, mở cửa biên giới, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối quan hệ, nối lại đàm phán, mở rộng chương trình, thắt chặt quan hệ, nới lỏng cấm vận, xoá bỏ cấm vận, đập tan dư luận.
- Hoán dụ: 
+ Dựa vào quan hệ bộ phận toàn thể: đêm liên hoan, miệng ăn, gốc cây, sốt đất. 
+ Dựa vào nhãn mác sự vật: bưởi Đoan Hùng
+ Lấy sự vật hiện tượng gọi tên: nụ hoa, tấm lòng vàng.

Câu 2:

- Đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành: Tính toán, chấp nhặt, soi mói.
- Mẹ tròn con vuông: mẹ con khỏe mạnh, sinh nở thuận lợi.
- Thắt lưng buộc bụng: tiết kiệm 
- Nước đổ lá khoai: chậm hiểu.
- Già kén kẹn hom: kén chọn.
- Chó ngáp phải ruồi: may mắn.

Câu 3: 

Từ láy: cò kè, bập bênh, hay ho, chuồn chuồn, cào cào, cặp kè, lùng bùng, mũ miếc, vải vung,  nhấp nhổm, cung cách, biên bản, thuồng luồng, bắt bớ.

Câu 4 :

- Thành ngữ có cấu trúc câu:
+ Mèo mù vớ cá rán: may mắn
+ Lươn cùng gặm đất sét : túng quẫn
+ Lươn ngắn chê trạch dài: tự cao
+ Lợn lành chữa thành lợn què: phá hoại
+ Mả táng hàm rồng: may mắn phát tài
+ Ma cũ bắt nạt ma mới: cậy thế
+ Mèo nhỏ bắt chuột to: dũng cảm
- Cấu trúc cụm danh từ:
+ Cá mè một lứa: đánh đồng 
+ Ruộng cả ao liền: giàu có
+ Ông chẳng, bà chuộc: khác biệt
+ Thẳng ruột ngựa: thẳng tính
+ Ba cọc ba đồng: tiền ít
- Thành ngữ có cấu trúc cụm động từ:
+ Ném đá dấu tay: mưu mẹo
+ Cầm cân nảy mực: có trách nhiệm 
+ Ngay cán tán: thẳng thắn 
+ Chạy long tóc gáy: vội vàng 
+ Chạy thục mạng: liều lĩnh
+ Chém to kho mặn: bộc tuệch