Við spurðum hafnarstjórana Björn Arnaldsson sem er að hætta og Þórð Stefánsson sem er nýji hafnarstjórinn í Ólafsvík.

1. Hversu margir bátar koma á hverjum degi að landa?

15 bátar koma á veturna en 50 bátar koma á sumrin.

2. Hvenær var höfnin byggð?

Það var byrjað að skipuleggja bryggjuna 1908 en árið 1921 var byrjað að byggja hana.

3. Hversu margar fiskverkanir eru hér í Ólafsvík?

Það eru tvær Valafell og Klumba.

4. Hversu mikið þarf að borga til að leggja bát hér?

Það fer eftir stærð og hversu lengi báturinn verður þar.

Hugtök:

Bryggja-Langur pallur sem skip liggja við í höfn

Smábátabryggja-Bryggja fyrir minni báta eins og trillur

Varnargarður-Hlaðinn grjótveggur til varna ágangi sjávars

Landfestar-Kaðall eða taug sem skip er bundið með við bryggju

Akkeri-Þungur járn krókur á enda keðju eða kaðals sem rennt er til botns úr skipi til að festa það

Krani-Færanlegt eða snúanlegt lyftitæki með armi

Lyftari-Vinnuvél til að lyfta og færa til þunga hluti eins og kör

Löndunarsvæði-Svæði þar sem skip landa farmi

Olíudæla-Tæki sem flytur olíu

Fiskmarkaður-Umboðsmarkaður fyrir fisk

Netageymsla-Geymsla til að geyma netafæri

Björgunarhringur-Hringur úr korki eða frauðplasti til að kasta til manns sem dottið hefur út í sjó

Hafnarskrifstofa-Vinnusvæði hafnar verkstjórans

Vigtarhús-Hús þar sem fiskinum er vigtað

Björgunarstigi-Stigi aftan á bát eða bryggju til öryggis ef maður fer frá borði og geti klifrað upp stigann

Trilla-Lítill vélknúinn fiskibátur

Þekja-Þak á húsi

Viðlegukantur-Kantur eða hlið á hafnargarði sem skip liggja við

Flotbryggja-Bryggja sem er á floti

Landgangur-Pallur til að komast á skip frá bryggjunni

Bryggjupolli-Lítill staur á bryggju sem skip eru bind við

Umhverfið í kringum höfnina er fallegt og vel nýtt.
Ólafsvíkurhöfn hefur þróast mikið í gegnum árin.
Höfnin er því stór hluti af sögu og framtíð bæjarins.

1. Hvað kostar að byggja ólafsvíkur höfn

   svar: rosa mikið

2. 
   

   Hvað veiða þeir mikið á ári

   svar: fer eftir því.

+ Bryggja: Bryggja er mannvirki við sjó, vatn eða á sem stendur út í vatnið og er notað til að leggja bátum að, lesta eða afferma og oft líka til göngu eða veiða. Hún getur verið úr tré, steypu eða stáli.

Smábátabryggja: Smábátabryggja er bryggja sem er sérstaklega ætluð litlum bátum, eins og trillubátur, seglbátum og tómstunda bátum.

Hún er yfirleitt lægri, oft fljótandi, og með festingum sem gera auðvelt og öruggt að leggja smábátum að.

Varnargarður: Varnargarður er mannvirki sem er byggt til að verja land, byggð eða hafnarsvæði gegn ágangi sjávar, flóðum eða öldurofi. Hann dregur úr áhrifum öldu og strauma og eykur öryggi svæðisins.

Akkeri:Akkeri er notað til að halda báti eða skipi kyrru á sjó. Það er látið síga niður á botninn svo báturinn reki ekki burt. Akkeri hjálpar til við öryggi á sjó.

Landfestar/festar: Ólafsvík er bær á Snæfellsnesi við Breiðafjörð. Hann er þekktur fyrir útgerð, fallega náttúru og nálægð við Snæfellsjökul.

Lyftari:Lyftari er vél sem er notuð til að lyfta og flytja þunga hluti. Hann er oft notaður á vöruhúsum og vinnusvæðum. Lyftari hjálpar fólki að vinna hraðar og öruggar.

Krani/löndunarkrani: Löndunarkrani í Ólafsvík er notaður til að landa fiski úr skipum í höfninni. Hann hefur verið mikilvægur fyrir sjávarútveg bæjarins og auðveldar vinnu við löndun afla.

löndunarsvæði: Löndunarsvæðið í Ólafsvík er hluti af hafnarsvæðinu þar sem fiskur er tekinn úr skipum. Það gegnir mikilvægu hlutverki í starfsemi sjávarútvegs og tengir saman höfn og vinnslu.

olíudæla:Olíudæla er tæki sem flytur olíu úr einni hillu eða tanki í annan. Hún hjálpar til við að flytja eldsneyti eða smurolíu hraðar og auðveldlega, svo fólk þarf ekki að lyfta þungum ílátum sjálft.

Fiskmarkaður: Fiskmarkaður í Ólafsvík er staður þar sem fiskur er seldur og keyptur eftir löndun. Hann styður við atvinnulíf bæjarins og tryggir að afli komist fljótt í vinnslu.

Björgunarhringur: Björgunarhringur er öryggisbúnaður við höfnina í Ólafsvík. Hann er notaður til að bjarga fólki sem lendir í sjónum og er mikilvægur hluti af öryggi á hafnarsvæðinu.

Netgeimsla:Netgeisla er rafgeislun sem berst um raflínur eða netkerfi til að senda upplýsingar eða orku. Hún getur verið gagnleg til tækni og samskipta, en einnig mikilvægt að vernda sig gegn of mikilli geislun.

Brunastigi: Brunastigi er öryggisbúnaður sem notaður er til að komast út úr byggingu í neyð, til dæmis ef eldur kemur upp. Hann er oft festur utan á hús og gerir fólki kleift að flýja hratt og örugglega þegar hefðbundnar flóttaleiðir eru ekki færar. Brunastigar skipta miklu máli fyrir öryggi í fjölbýlishúsum og öðrum háum byggingum.

Við spurðum hafnarstjórana um:

Spurningar

1. Hvað er það mesta sem bátur hefur veitt á einum degi

2. Hversu margir bátar eru í bryggjuni

3. Er hægt að landa allan sólarhringinn

4. Hvað eru margir björgunarhringir á bryggjuni

Svör

1. 70 tonn

2. 10 til 12 bátar

3. Já það má landa allan sólarhringinn

4. Það eru 8 björgunarhringir á bryggjuni

Hugtök

Bryggja: Bryggja er langur pallur sem skip liggja við í höfn

Smábátarbryggja: Smábátabryggja er lítil bryggja þar sem smábátar eru lagðir, til dæmis trillur, seglbátar eða skemmtibátar.

Varnargarður: Varnargarður er mannvirki, oft úr grjóti eða steypu, sem verndar land, hafnir eða byggingar gegn sjógangi, flóðum eða ágangi vatns.

Landfestar: Landfestar eru reipi eða kaðlar sem halda báti föstum við bryggju eða land.

Akkeri: Akkeri er þungur búnaður sem er látinn síga í botn til að halda báti eða skipi kyrru.

Krani: Krani er krani sem er notaður til að hífa og landa farmi, til dæmis fiski eða varningi, af skipum á bryggju.

Spurningar og svör

1. Hvað er Arnastapa höfnin gömul.

Arnastapa höfnin var byggð á árunum

1931-1940

2. Hvað landa margir bátar á höfninni?

Á veturna eru 4 bátar en á sumrin 40 bátar

3. Hversu djúp er höfnin á Arnastapa

Hún er 3 metrar.

4. Er mikill sandur í höfninni?

Nei það er meira af grjóti

Hugtök

1. Bryggja

Langur pallur sem bátar landa

2. Smábátabryggja

Höfn sem er sérstaklega gerð fyrir litla báta

3. Varnagarður

Hlaðinn grjótveggur til að varna ágangi sjávar, foks eða búfjár

4. Land festar

Kaðall eða taug sem skip er bundið með við bryggju

5. Akkeri

   Kemur í veg fyrir að bátur reki og stoppar þegar er t.d. veiði eða bið

Slökkvilið Snæfellsbæjar var kallað út að höfninni leki hafi komið að bát í höfninni. Báturinn var kominn því sem næst á hliðina þegar hafnarstarfsmenn tóku eftir honum við eftirlit og kölluðu á slökkvilið. Um klukkustund tók að dæla upp úr bátnum en kælirör hafði tærst með þeim afleiðingum að báturinn fór að leka. Báturinn, Dóra BA 24, er um tíu tonna bátur sem hefur legið í höfninni í nokkur ár. 

Spurningar sem við spurðum:

1. Hvenær var höfnin í Ólafsvík byggð?

Svar: Það var byrjað að byggja höfnina árið 1926.

2. Hvað eru bryggjur í Ólafsvík langar?

   Svar: Allar bryggjur í Ólafvsík eru um 888 m langar.

3. Hvað eru þið með marga starfsmenn?

   Svar: Það eru 2 hafnarstjórar í Ólafvsík og er ekki hægt að telja sjómenn.

4. Hvað mikið tonn af fiski veiðið þið á ári?

   Svar: Í kringum 10.000 tonn.

Hugtök

Bryggja: Þetta er fastur pallur við sjó sem bátar leggja við

Smábátabryggja: Bryggja fyrir smábáta

Varnargarður: Hlaðinn grjótveggur til að varna ágangi sjávar, foks eða búfjár

Landfestar: Kaðall eða taug sem skip er bundið með við bryggju

Akkeri: Þungur járnkrókur á enda keðju eða kaðals sem rennt er til botns úr bát eða skipi til að festa það

Krani: Færanlegt eða snúanlegt lyftitæki með armi, yfirleitt til að lyfta frekar hátt

Lyftari: Vinnuvél til að lyfta og færa til þunga hluti, s.s. vörubretti, gáma ofl.

Löndunarsvæði: Það sem lyftaravarnir keyra og bátarnir meiga landa aflanum sínum

Olíudæla: Það sem bátar fylla olíu á bátinn sinn

Fiskmarkaður: Uppboðsmarkaður fyrir fisk

Netageymsla: Geysmla fyrir net.

Björgunarhringur: Þetta er appelsínugulur hringur sem þú kastar í sjóinn til að bjarga einhverjum

Hafnarskrifstofa: Stofa sem hafnarstjóri vinnur á

Vigtarhús: Staður sem vigtar fiskana

Björgunarstigi: Stigin á bryggju

TrillaÞ Lítill vélknúinn fiskibátur

Þekja: Þak á húsi

Viðlegukantur: Kantur eða hlið á hafnargarði sem skip liggja við

Flotbryggja: Bryggja sem er á floti

Landgangur: Stigi, tröppur, lausabrú eða yfirbyggður gangur til að komast af skipi á bryggju eða úr flugvél

Bryggjupolli: Lítill staur á bryggju til að festa bát eða skip við

1. Hvenær kom fyrsti báturinn í höfnina./ Fyrsti báturinn sem kom á rifshöfnina var árið 1951

2. Hversu oft er fyllt á Olíutánkann á ári. /  Það er fyllt á olíutankann tvisvar í mánuði.

3. Hversu Margir bátar eru skráðir í höfninni/ Það eru þrjátíu bátar skráðir í rifshöfnini Með trillum

4. Hver var fyrsti báturinn til að koma við rifshöfn / það er ekki vitað hver en fyrsti báturinn kom 1951 Nokkrum vikum eftir að hún varð byggð.

Hugtök:

Löndunarkrani. Löndunarkrani er krani sem er staðsettur við bryggju eða höfn og er notaður til að lyfta afla, farmi eða búnaði úr skipum og á land. Hann er algjör lykilbúnaður í fiski höfnum.

Akkeri. Þungur hlutur oft úr málmi sem er festur við skip eða bát og látinn síga til botns til að halda bátnum kyrrum.

Bryggja. Bryggja er staðsett við sjó, er mannvirki og er notað til að leggja bátum. Bryggja er oftast gerð úr steypu en eitt af því sem einkennir Ísland eru hversu margar hafnir eru.

Viðlegukantur. Viðlegukantur er það sem bátarnir liggja á og eru þar þegar þeir eru búnir að landa, geyma bátinn þangað til að þeir fara aftur út á sjó.

Varnargarður. Varnargarður er búinn til úr sprengdum steinum.Vernda höfnina.Mannvirki eða garður sem er byggður til að verja svæði gegn miklu brimi og sandi.

Fiskmarkaður. Fiskmarkaður er staður þar sem nýveiddur fiskur er seldur, oftast með uppboði, beint frá skipum til kaupenda eins og fiskvinnslna, veitingastaða eða útflytjenda. Hann er hlekkurinn milli sjómannsins og neytandans.

Olíudæla. Olíudæla er lykilhluti bátsins vegna þess að ef það er ekki notað komast bátarnir ekki í gang. Hún er oftast staðsett neðst í vélinni.

Netageymsla. Netageymsla er aðstaða við bryggju eða höfn þar sem fiskinet, línur, kaðlar og veiðarfæri eru geymd, þurrkuð og stundum lagfærð. Hún er nauðsynlegur hluti af daglegu lífi í fiski höfnum.

Bekkurinn okkar fór á höfnina að hitta nýja hafnarstjórann og gamla. Við fengum að vita mikið um höfnina. Nýi hafnarstjórinn heitir Þórður og gamli heitir Björn. Við fengum að sjá hvað þeir vinna við að gera og hvar þeir vinna. Það er verið að lengja bryggjuna í Ólafsvík um 100 metra, bryggjan á að vera tilbúinn sumarið 2026. Það komast mikið af bátum í höfnina í Ólafsvík, það landa mikið af bátum. Þórður nýi hafnarstjórinn byrjaði að vinna mánudaginn 2. febrúar 2026. Höfnin í Ólafsvík var byggð árið 1921, en það var komið að skoða höfnina í klukkutíma árið 1908 hvort það væri hægt að byggja hana. Það koma mikið að fiskibátum að landa og líka trillur.

Spurningar og svör:

Sem við spurðum Þórð Stefánsson og Björn Arnaldson.

1. Hvaða bátur fiskar mest.

Svar: Steinunn og Ólafur Bjarnason fiska mest.

2.Hefur Þórður unnið á sjó.

Svar: Já hann vann á togara.

Hugtök:

 Bryggja: Bryggja er stór pallur og notuð til þess að landa bátum.

Trylla: Trilla eru litlir smábátar sem eru yfirleitt 4-6 metra á lengd trillur landa á smábátabryggjunum.

Hafnarskrifstofa: Er stjórnstöð hafnarinnar og sér um skipulag og þjónustu sem tengist höfninni. 

Smábátabryggja: Er minni en venjuleg bryggja hún er aðalega notuð fyri trillur og seglbáta.

Landfestar/festar: Kaðall sem heldur bátnum við bryggjuna svo hann sé öruggur.

Lyftari: Lyftari fer á milli staðan á bryggjuni hann keyrir með kör í fiskivinslu.

Krani/löndunakrai: Löndunarkrani er notaður til þess að landa körum því þau eru svo þung og eru oftast staðsett við bryggjur.

Löndunarsvæði: Löndunarsvæði er staðsett á bryggju og þegar bátar landa þá er það löndunarsvæði.

Olíudæla: Olíudæla er oft staðsett á bryggju til þess að dæla á báta af olíu.

Akkeri: Oft í gamla daga var sleppt akkerinu ofan í sjóinn til þess að stoppa skip líka til að bíða, veiða eða geta ekki lagt við bryggju. 

Flotbryggja: Flotbryggja er bryggja sem er á floti það stoppa oft bátar til þess að fá olíu.

Vigtarhús: Er notað til þess að vigta fiska þegar það er búið að landa og skrá hvað fiskarnir eru þungir.

Fiskmarkaður: Er staður sem að fiskur er seldur og menn koma oft með fisk þangað til að menn geta boðið upp í hann. 

Björgunarstigi: Björgunarstigi er stigi sem fer frá bryggjunni niður að sjó menn sem eru á litlum bátum nota hann oft til þess að klifra upp á bryggjuna. 

Björgunarhringur: Hringur úr korki eða frauðplasti til að kasta til manns sem hefur dottið í sjó eða vatn og getur bjargað lífi fólks. Björgunarhringur er á bryggjum og bátum.

Bryggjupolli: Lítill staur á bryggju til að festa bát eða skip við með reipi svo bátarnir festast.

Varnargarður: Varnargarður er grjót garður sem verndar fólki frá ágangi á sjó.

Landgangur: Landgangur er stigi, pallur og lausbrú til þess að komast úr bát eða skipi á bryggju.

Netageymsla: Er staður sem veiðinet eru geymd þegar þau eru ekki í notkun það eru oftast skúrar eða hús. 

Þekja: Er notað til þess að verja bátin fyrir snjó rigningu og sól. 

Viðlegukantur: Það er þegar að bátar snerta þegar þeir eru að leggja við bryggju. 

Bryggja-Það er Höfn

Smábátabryggja- Það er bryggja fyrir litla báta.

Varnargarður- Það er grjótveggur sem að passar að sjórinn tekur ekki hluti frá bryggjunni.

Landfestar/ Festar- Kaðall sem að er bundinn við skipin svo þau fjóta ekki í burtu.

Akkeri- Er það sem maður setur í sjóinn svo að skipið fer ekkert.

Krani/ Löndunarkrani- Þetta er krani til að lyfta þungum hlutum og fært þá á aðra staði.

Lyftari-  Það er farartæki sem að getur keyrt þunga hluti.

Löndunarsvæði- Það sem bátarnir fara þegar þeir koma til lands.

Olíudæla- Það er dæla sem að dælir olíu í skip.

Fiskmarkaður- Þar sem maður selur fisk.

Netageymsla- Geymsla sem maður geimin sjónet.

Björgunarhringur- Hringur sem að maður fær þegar maður dettur í sjóinn svo maður drukknar ekki.

Hafnarskrifstofa- Er stofa fyrir vinnufólk og þar sér maður um höfnina.

Vigtarhús- Hús þarsem maður vigtar fisk.

björgunarstigi- Stigi sem maður getur klifrað upp ef maður dettur í sjóinn.

Trilla- Smábátur

Þekja- Þak á húsi.

Viðlegukanntur- Þykkur kaðall.

Flotbryggja-  Bryggja á vatni.

Landgangur- Stigi eða tröppur svo maður getur gengið frá borði upp á land.

Bryggjupolli- Stur sem að maður festir báta eða skip við.

Spurningar

Afh er verið að stækka höfnina- Það er ekki verið að stækka hana.

Hversu lengi er veitt á bátonum- U.Þ.b 1 til 3 daga

Hversu margir bátar komast á bryggjuna- 15

Afh er höfn á Arnarstapi- idk gleymdum að spyrja.

Saga 

Höfnin á Arnarstapa var tekin til atugar árið 1918 og garðurinn var byggður árið 1933. Einu Sinni var höfnin á arnarstapa lítil þröng og grunn þannig það komast bara smábátar.

Spurningar

1. Hvað er bryggjan á Rifi gömul?

Bryggjan á Rifi var byggð árið 1951 sem gerir hana 75 ára.

2. Hvað getur lyftarinn lyft mörg kíló ?

Það fer eftir því hversu lyftarinn er stór en um það bil getur lyftarinn lift 4 tonn.

3. Hvað eru margir björgunarhringir á bryggjunni ?

Það eru 6-8 hringir á bryggjunni.

4. Hvað eru margir hafnarstjórar á hafnarskrifstofunni ? 

Það eru 2 hafnarstjórar á hafnarskriftofunni. 

Hugtök

Bryggja - Bryggja er sérstakur staður þar sem bátarnir liggja við langan pall. 

Smábátabryggja -  Bryggja bara fyrir smá báta. 

 Varnargarður - Varnargarður er til þess að verja bryggjuna frá sjónum.

Landfestar - Þetta er lína sem er á bryggjunni sem maður bindir við bát til að báturinn myndi ekki fara með sjávarstraumum frá bryggjunni. 

Akkeri - Þetta er járnkrókur sem er á batinum, maður hendir hann í sjóinn til að báturinn verður á sama stað. 

löndunarkrani - Er er stór lyftitæki sem lyftir t.d. fiski og gámum af bát.

Lyftari - Það er vél sem lyfti þungum hlutum.

 Löndunarsvæði - Það er svæði sem bátarnir landa aflanum sínum upp á bryggju. 

Olíudæla - Er bíll sem dælir olíu um vélina.

fiskmarkaður  - Er staður þar sem fiskur er keyptur og seldur.

netageymsla - Það er geymsla fyrir fiskinet

björgunarhringur - Það er hringur sem maður hendur út í sjó til að bjarga einhverjum sem er að drukkna.

hafnarskrifstofa - Er stofa sem maður stýrir um skipulag hafnarinnar.

vigtarhús - Er hús sem hlutir og fiskur eru vigtaðir.

björgunarstigi  - Stigi sem hjálpar fólki að komast upp eða niður bát eða úr sjónum í neyð.

trilla - Er lítill bátur til vatnsferða.

þekja  - Er eitthvað sem flýtur á yfirborði vatnsins.

viðlegukanntur - Er hluti bryggjunar sem bátar leggja að.

flotbryggja - Bryggja sem flýtur á vatni.

landgangur - Það er brú sem liggur á milli bryggju og báts til að komast á milli.

bryggjupolli  - Vatnspolli sem bátar leggja við.

Bestu kveðjur 8.bekkur.