1) นักศึกษาได้เรียนรู้อะไรจากกิจกรรมนี้  และรู้สึกอย่างไร เพราะเหตุใด

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

ส่งภายใน 24.00 น. ของวันรุ่งขึ้น

— ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้ : ได้รู้เกี่ยวกับศาลเจ้ากงทีม่ามากกว่าคาบที่แล้ว

— นักศึกษาจะนำสิ่งที่เรียนรู้จากกิจกรรมในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน : ถ้ามีโอกาสอาจได้นำความรู้ที่ได้ไปเผยแพร่แก่ผู้อื่น

2)มี ได้ทราบอารยธรรมของคนมอญแบะประเพณีต่างๆ

3)ได้นำข้อมูลที่มีความจริง ไปเผยแพร่ให้ผู้คนที่ยังไม่ทราบให้ทราบ

2.มี คือการได้รู้ว่าจังหวัดปทุมธานีนี้มีสิ่งที่น่าสนใจมากแค่เราไม่รู้เท่านั้นเอง

3.ทำให้เรารู้จักหลักปฎิบัติของคนในพื้นที่นั้นดั้งเดิมทำให้เราปฎิบัติถูกต้องเป็นความรู้รอบตัวติดตัวเราไป

ประเพณีกวนกาละแมทำเฉพาะช่วงสงกรานต์ใช้เป็นของฝากถือเป็นสิริมงคลกับผู้ทาน

ประเพณีแห่ธงตะขาบเป็นเอกลักษณ์ของชาวมอญจะมีให้เห็นก็ต่อเมื่อเป็นวัดมอญเท่านั้นซึ่งกิจกรรมทั้งหมดจะทำในช่วงวันสงกรานต์

เจดีย์ทองตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาที่ตำบลคลองควาย จังหวัดปทุมธานีเป็นสถาปัตยกรรมแบบมอญมีความคล้ายกับวัดศาลาแดงเหนือแต่มีความแตกต่างกันตรงเจดีย์ทองจะมีเจดีย์เล็กรอบๆ

วันศาสตร์ไทยเป็นการทำบุญให้ผู้ที่ล่วงลับ

ตักบาตรขนมกระยาสารทถ้าไม่ได้ทำญาติผู้ล่วงลับจะไม่ได้บุญ

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้งจัดขึ้น 15 ค่ำเดือน 10 คนมอญเชื่อว่ามีอนิสงค์มาก

ตักบาตรพระร้อยเป็นกิจกรรมชาวมอญทำช่วงออกพรรษาซึ่งจะตักกันริมน้ำเจ้าพระยา

2)เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวมอญ เป็นสถาปัตยกรรมมอญที่เลียนแบบมาจาก เจดีย์จิตตะกอง ของเมียนม่า เป็นเจดีย์ทองผสมสีขาว รูปแบบรามัญ ทรงระฆัง ยอดเจดีย์เป็นปล้องไฉนก่อด้วยอิฐฐานสี่เหลี่ยมสวยงาม ภายในประดับด้วยกระจกสี และยอดจะประดับด้วยฉัตร 9 ชั้น  ประดิษฐานพระพุทธรูป คือ พระพุทธรูปหยกขาว หรือ หลวงพ่อขาว ที่เป็นศิลปะแบบล้านนาอีกด้วย

3)รู้ประวัติความเป็นมาของแต่ละวัดและความเป็นมาของวันสำคัญแต่ละวัน จะนำไปบอกผู้อื่นต่อ

ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาหมู่บ้านศาลาแดง ชื่อวัด“ศาลาแดง” หรือ “เภียปราน”  กิจกรรมในชุมชนก็จะเป็น การจัดการท่องเที่ยวในชุมชน หรือที่เรียกโครงการว่า 1 เมืองท่องเที่ยว 1 ประสบการณ์ ที่นี้เป็นแหล่งที่ชาวมอญอพยพมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2 แล้วสาเหตุที่เลือกที่ติดแม่น้ำเพราะว่าคนมอญมักมาแต่ตัวต้องเลือกที่ๆสมบูรณ์จะได้ประกอบอาชีพได้

วัดศาลาแดง เหนือ 1

เป็นชุมชนที่มีของประจำชุมชนค่อนข้างน่ารักและเน้นไปที่งานฝีมือเป็นหลักเพียงแต่ยังขาดเทคโนโลยี ประเพณีหลักคือเปิงซังสงกรานต์ชาวมอญถือว่าข้าวแช่เป็นอาหารศักดิ์สิทธิ์ได้รู้ถึงวิธีการทำข้าวแช่ที่เป็นอาหารที่มักกินในช่วงหน้าร้อน ชาวบ้านจะแห่กันเย็บผ้าทำธงตะขาบ ในช่วงก่อนสงกรานต์

เจดีย์ทอง 2

หมู่บ้านเจดีย์ทองมีความสำคัญเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชาวมอญ มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ภายในเจดีย์จะเป็นพรานพระพุทธรูป ภายใรวัดจะมีพระพุทธรูปหยกขาวที่แกะสลักด้วยมือและหยกขาวเป็นศิลปกรรมแบบพม่า และที่สำคัญยังมีเส้าหงส์ที่มีไว้แขวนธงตะขาบ ภายในวัดจะมีวิหารแบบจีนผสมผสานอยู่ด้วย แล้วมีเจดีย์ขนาดเล็กๆ ที่มีสีสันสดใส ประดับตกแต่งด้วยชิ้นส่วนกระเบื้องเคลือบสีสันต่างๆ มากมาย เป็นรูปแบบของศิลปะแบบจีน  รูปตุ๊กตานั่งอยู่ตามมุมต่างๆ

เจดีย์ทอง 1

รู้ถึงกิจกรรมประจำปีจะเป็น ตักบาตรขนมกระยาสารท ขนมกระยาสารทเป็นขนมประจำวันสารท ถ้าไม่ได้ใส่บาตรขนมกระยาสารทในวันสารทไทยแล้ว ญาติผู้ล่วงลับก็จะไม่ได้ส่วนบุญส่วนกุศลที่กระทำในวันนั้น

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้งในวันงานพิธีการตักบาตรตามปกติ แต่จะมีการตักบาตรน้ำผึ้ง โดยชาวบ้านเตรียมผ้ามาถวายพระที่วัดโดยนำผ้ามารองไว้ที่ก้นบาตร คนมอญเชื่อว่ามีอานิสงส์มากเพราะน้ำผึ้งเป็นหนึ่งในเภสัชยทาน จะมี เนยใส เนยข้น น้ำผึ้ง น้ำอ้อย และน้ำมันพืช เป็นหลัก

ตั้งอยู่ริมเเม่น้ำเจ้าพระยาเจ้าอาวาสรุ่นที่6บันทึกไว้เมื่อพ.ศ2409 เจเดย์เป็นทรงระฆังคว่ำเเละมีกุฎิทรงปั้นหยาเเละยังมีเจเดย์มอญและพิพิธภัณฑ์เรือศาลาเเดงมีหอไตรภายในวัดมีศาลาการประเรียนบ้านศาลาเเดงเป็นบ้านชุมชนเล็กเล็กเนื่องจากอพยพมาเเละได้ตั้งอยู่ที่ติดกับบริเวณเเม่น้ำเจ้าพระยาเจดีย์ที่ชาวบอญสร้างขึ้นชื่อว่าเจดีย์สาวกซึ่งจะมีเจดีย์เล็กๆล้อมรอบ4มุมเล็กๆชาวมอญมีการทำอาชีพเล็กๆในชุมชนเช่นทำผ้าฮีเมียนขายขนมกินเล่นที่ทำค้าขายจนขยายออกไปขายให้กับทางมหาวิทยาลัยบ้างเป็นต้น

-ประเพณีเปิงซังสงกรานต์ชาวมอญจะทำข้าวแช่เฉลิมฉลองเพื่อเป็นสิริมงคล

-ประเพณีกวนกาละเเม กาละเม=การกวนกาละเมเป็ยประเพณีของชาวไทยเชื้อสายมอญจำทำในช่วงเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น เพื่อนำไปทำบุญ เเละเก็บไว้รับประทาน

-เเห่หางหงส์ธงตะขาบ

เป็นประเพณีสำคัญของชาวมอญในช่วงเทศกาลสงกรานต์ คือ การแห่ธงไปถวายเป็นพุทธบูชาที่เสาหงส์ ซึ่งเป็นประเพณีประจำปีจัดกันเพียงปีละครั้ง ถือเป็นเอกลักษณ์ของชาวมอญ

2.)ได้รับความรู้ใหม่ๆมากขึ้นเกี่ยวกับประเพณีของคนไทยเชื้อสายมอญหรืออิทธิพลจากมอญภายในประเทศไทยได้รู้จักประเพณีต่างๆมากขึ้นเเละเข้าใจอย่างถึงประเพณีต่างๆ

3.)จะนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันเกี่ยวกับประเพณีต่างๆที่ได้เรียนรู้ในวันนี้

  วัดเจดีย์ทอง จุดเด่นอยู่ที่เจดีย์ และ เสาหงส์ เป็นสัญลักษณ์สำคัญของชาวมอญ มีเห็นตามประเพณี รวมถึงวิหารแบบจีน

พระที่สำคัญคือพระพุทธรูปขาว ล้วนเป็นของชาวมอญ เจดีย์จะแตกต่างจากวัดศาลาแดงอย่างเห็นได้ชัด

2.รู้ถึงวิถีชีวิตชาวมอญ ความคงอยู่ วัฒนธรรมต่างๆ รวมถึงเจดีย์และสถานที่สำคัญ

3.นำไปบอกต่อคนรุ่นหลัง แนะนำการอยุรักษ์ เพื่อให้คงอยู่ตลอดไป และนำการหารายได้จากชุมชนมาปรับใช้

ประจำวัน

• ได้รู้สถานที่ทำบุญเพิ่มขึ้น

ตั้งอยู่ที่หมู่ 2 ตำบลเชียงรากน้อย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

กุฏิสงฆ์ทรงปั้นหยา เจดีย์มอญ พิพิธภัณฑ์เรือวัดศาลาแดงเหนือ หอไตร ศาลาการเปรียญ

หมู่บ้านศาลาแดงเหนือเป็นหมู่บ้านของชาวไทยเชื้อสายมอญ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในเขตอำเภอสามโคก ปทุมธานี เป็นหมู่บ้านสำคัญที่ผู้คนส่วนใหญ่ในชุมชนประกอบอาชีพค้าขายทางเรือ และใช้เรือในชีวิตวิถีประจำวันมาตั้งแต่อดีต พิธภัณฑ์เรือวัดศาลาแดงเหนือ ก่อตั้งโดยชาวบ้านในชุมชนที่ต้องการแสดงถึงประวัติศาสตร์และอดีตความน่าสนใจของวิถีชีวิตชาวมอญบ้านศาลาแดงเหนือที่ผูกพันกับสายน้ำ โดยรวบรวมเรือของวัดและชาวบ้านมาจัดแสดงไว้ในศาลาทรงไทยเปิดโล่งชั้นเดียวภายในวัดศาลาแดงเหนือ เจียะเปิง ทะโมน กวานปราณ – กินข้าว แกงมอญ วันที่ 13 14 15 เมษายนของทุกปี ซึ่งจะมีกิจกรรมในวันงานคือ ทำบุญตักบาตรในตอนเช้า และการส่งข้าวแช่ให้แก่ผู้ใหญ่หรือผู้มีบุญคุณต่อตนเอง หรือผู้ที่ตนเคารพ ซึ่งมีความเชื่อว่า เป็นการทำบุญหรือการกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ และในงานยังมีการสรงน้ำพระอีกด้วย และในตอนบ่าย ๆ ก็มีกิจกรรมให้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ได้ร่วมเล่นเกมกันเพื่อความเป็นกันเองและ ความสามัคคีในหมู่คณะ และมีการรดน้ำดำหัวแก่ผู้สูงอายุในหมู่บ้าน

มอญ วัดศาลาแดงเหนือ ๑

ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันออก บริเวณหมู่ที่ 2 ตำบลเชียงรากน้อย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

หอไตร

เครื่องปั้นดินเผา พิพิธภัณฑ์เรือวัดศาลาแดงเหนือ องค์พระพุทธหยกขาว เจดีย์มอญ

ประเพณีเปิงซังกรานต์ ประเพณีกวนกาละแม การแห่ธงตะขาบ ประเพณีแห่หางหงส์

ก่อเจดีย์ทราย มอญ

มอญ วัดเจดีย์ทอง ๑

ตำบลคลองควาย อำเภอสามโคก จังหวัดสามพัน

เอกลักษณ์ของวัดเจดีย์ทอง

วันสำคัญของวัดเจดีย์ทอง

มอญ วัดเจดีย์ทอง ๒

หมู่ 1 ตำบลคลองควาย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

วิหารแบบจีน วิหารวัดเจดีย์ทอง

พระพุทธรูปหยกขาวหรือหลวงพ่อขาว เจดีย์ขนาดย่อม สีสันสดใส วัดเจดีย์ทอง

ทำบุญวันมาฆบูชา ประเพณีเปิงสงกรานต์ ประเพณีทำบุญกลางบ้าน ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง ประเพณีตักบาตรพระร้อย ทอดกฐิน/รำพาข้าวสาร

ที่ตั้งวัด อาคารสำคัญ สถานที่สำคัญ กิจกรรมสำคัญประจำปี

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

ความสำคัญของแต่ละสถานที่

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

นําไปใช้ประโยชน์ในอนาคต

-ได้ทราบเกี่ยวกับวัฒนธรรมของศาสนาต่างรวมถึงได้รู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมา และรู้เกี่ยวกับประเพณีของแต่ลๆหลากหลายชุมชน รู้สึกมีความรู้ เพราะได้เรียนรู้สิ่งต่างๆที่ไม่เคยรู้จัก

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

มี คือ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการเป็นอยู่ของเชื้อชาติและศาสนานั้นๆ ประเพณีต่างๆของแต่เชื้อชาติ

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

-ใช้ในการทำงานหรือการสืบหาประวัติต่างๆของคนในพื้นที่ปทุมธานี

หมู่บ้านเจดีย์ทองเป็นชุมชนมอญแห่งหนึ่งในอำเภอสามโคก ซึ่งเป็นแหล่งที่ตั้งถิ่นฐานของชาวมอญมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา มีลักษณะเด่น

วัดศาลาแดงอยู่ที่อำเภอสามโคกเป็นชุมชนขนาดเล็กของคนไทยเชื้อสายมอญ ลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นที่ราบลุ่มติดแม่น้ำเจ้าพระยา

ได้เรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องวัดพระวิสุทธิวงส์ ว่ามีกิจกรรมที่สำคัญอะไรบ้าง ภายในและนอกวัดเป็นอย่างไร และทราบเกี่ยวกับวัดเจดีย์ทองและวัดศาลาแดงเหนือ

2.ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจาก กิจกรรมนี้ มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร มี ทราบว่าในแต่ละที่มีกิจกรรม ศาสนสถาน ความเชื่อของในแต่ละพื้นที่

3.นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จาก กิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ใช้ในการทำโครงงานและสามารถแนะนำบุคคลที่ต้องการทราบเกี่ยวกับสถานที่สำคัญๆในจังหวัดปทุมธานี

เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์โดยชาวมอญ เป็นสถาปัตยกรรมมอญที่เลียนแบบมาจาก เจดีย์จิตตะกอง ของเมียนม่า

วันสำคัญของวัดเจดีย์ทอง

วันสารทไทย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 เป็นเทศกาลทำบุญเดือน 10 ของไทยซึ่งเป็นประเพณีที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณตามหลักฐานพบว่ามีมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี

วัดเจดีย์ทอง2

สถานที่สำคัญ คือ หลวงพ่อขาว ซึ่งเป็นพระพุทธรูปหยกขาว ปางมารวิชัย สร้างขึ้นจากการแกะสลักด้วยหินหยกขาวพม่าองค์พระมีขนาดหน้าตักกว้าง ๕๗ เซนติเมตร ศิลปกรรมแบบพม่า

วัดศาลาแดงอยู่ที่อำเภอสามโคกเป็นชุมชนขนาดเล็กของคนไทยเชื้อสายมอญ ลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นที่ราบลุ่มติดแม่น้ำเจ้าพระยา

หมู่บ้านศาลาแดง ชื่อวัด ศาลาแดง หรือ เกียปราน ในภาษามอญที่แปลว่า วัดไม้แดง เป็นจุดกำเนิดของชื่อ บ้านศาลาแดง

2. ความรู้ใหม่: นักศึกษาได้รับความรู้ใหม่เกี่ยวกับกิจกรรม ศาสนสถาน และความเชื่อในแต่ละพื้นที่ เช่น การทราบว่าที่แต่ละวัดมีกิจกรรมเฉพาะของตนเอง

3. การนำไปใช้: นำความรู้ที่ได่รับสามารถแนะนำข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่สำคัญในจังหวัดปทุมธานีให้กับบุคคลที่สนใจ

-หลวงพ่อขาว ซึ่งเป็นพระพุทธรูปหยกขาว ปางมารวิชัย สร้างขึ้นจากการแกะสลักด้วยหินหยกขาวพม่าองค์พระมีขนาดหน้าตักกว้าง ๕๗ เซนติเมตร ศิลปกรรมแบบพม่า

-กาละแม = การกวนขนมกาละแมเป็นประเพณีของชาวไทยเชื้อสายรามัญ (มอญ) จะทำกันในช่วงเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น เพื่อนำไปทำบุญ เก็บไว้รับประทานกันในครอบครัวและเป็นของฝากสำหรับญาติผู้ใหญ่ โดยมีความเชื่อว่าเป็นศิริมงคลกับผู้ทาน

-เจดีย์มอญ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตามประวัติที่พระอาจารย์อำภา อดีตเจ้าอาวาสรูปที่ 6 บันทึกว่าเป็นของเก่ามีมาแต่แรกสร้างวัดอย่างน้อยก็ตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2409 ขึ้นมาเล็กน้อย เดิมเป็นเจดีย์ทรงจอมแห มีฐานองค์ระฆัง ปล้องไฉน และปลียอดแบบมอญ ต่อมาใน พ.ศ. 2525 องค์เจดีย์ถูกกิ่งไม้ล้มทับเสียหาย ปี พ.ศ. 2533 ได้รับการบูรณะเปลี่ยนแปลงรูปทรงไปจากเดิม

2.)ความรู้ใหม่คือการหาข้อมูลและการคิดที่ละเอียดขึ้น

3.)สามารถใช้ในการตรวจทานงานที่ตนเองได้ทำ

กิจกรรมเด่นเรื่อง

การส่งข้าวแช่

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ่ง

ประเพณีตักบตรพระลอย

รูปทรงลักษณะเจดีย์

เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวมอญ เป็นสถาปัตยกรรมมอญที่เลียนแบบมาจาก เจดีย์จิตตะกอง ของเมียนม่า เป็นเจดีย์ทองผสมสีขาว รูปแบบรามัญ ทรงระฆัง ยอดเจดีย์เป็นปล้องไฉนก่อด้วยอิฐฐานสี่เหลี่ยมสวยงาม ภายในประดับด้วยกระจกสี และยอดจะประดับด้วยฉัตร 9 ชั้น  ประดิษฐานพระพุทธรูป คือ พระพุทธรูปหยกขาว หรือ หลวงพ่อขาว ที่เป็นศิลปะแบบล้านนา

มอญวัดเจดีย์ทอง ๒

เจดีย์ปรางค์ปราสาทมอญ” นับเป็นงานศิลปกรรมที่มีความประณีตงดงาม รวมทั้งหอสวดมนต์ที่ตกแต่งด้วยลายฉลุแบบมอญ พระพุทธรูปหยกขาวแบบมอญและหอระฆัง ท่ามกลางชุมชนมอญที่มีเอกลักษณ์บ้านเรือนโดดเด่น

จุดเด่นชุมชน:

บ้านเจดีย์ทอง หนึ่งในชุมชนมอญที่ตั้งอยู่ในอำเภอสามโคก มี "วัดเจดีย์ทอง" ตั้งตระหง่านอยู่บริเวณริมฝั่งทางด้านทิศตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นทั้งศาสนสถานประกอบพิธีกรรมและศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน

ลักษณะภูมิประเทศโดยรวมของหมู่บ้านศาลาแดงเหนือเป็นที่ราบลุ่ม ด้านทิศตะวันออกเป็นพื้นที่ดอนมีความสูงที่ค่อย ๆ เอียงลาดลงเป็นที่ลุ่มทางทิศตะวันตกซึ่งติดแม่น้ำเจ้าพระยา  จากบันทึกแผนที่บ้านศาลาแดงเหนือ พ.ศ. 2520 และ 2528 ปรากฏการแบ่งเขตพื้นที่ภายในหมู่บ้านศาลาแดงเหนือออกเป็น 3 คุ้ม หรือ “อุม” ในภาษามอญตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เช่น สถานที่ หรือชื่อที่มาของกลุ่มคน ตลอดจนต้นไม้ในท้องถิ่น ได้แก่

1.อุมจ้างเภีย หรือ คุ้มข้างวัด ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของหมู่บ้านติดกับพื้นที่วัดศาลาแดงเหนือ เริ่มตั้งแต่บ้านเลขที่ 3 ไปจนถึงบ้านเลขที่ 21/1 โดยประมาณ

2. อุมตา หรือ คุ้มต้นตาล ตั้งอยู่บริเวณกลางหมู่บ้านกินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 24 ถึง 53 โดยประมาณ

3. อุมกะเตอ หรือ กวานกะเตอ (ซึ่งเป็นชื่อหมู่บ้านในเมืองมอญ) ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของหมู่บ้าน กินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 55 ถึง 68 โดยประมาณ

อย่างไรก็ดีจากคำบอกเล่า สมัยก่อนยังมี อุมเกาะฮนัต หรือ คุ้มเกาะสับปะรดด้วย ภายหลังหายไปจึงเหลือแค่ 3 เขตเท่านั้น การแบ่งเขตดังกล่าวแสดงให้เห็นการซ้อนทับกับระหว่างพื้นที่ของรัฐ ที่กำหนดเอาบ้านศาลาแดงทั้งหมดเป็นหนึ่งหน่วยพื้นที่การปกครอง ในขณะที่ภายในมีการซ้อนกันของกลุ่มชนที่จัดแบ่งพื้นที่ของตนเองตามประเพณี

วัดศาลาแดงเหนือ เป็นทั้งสถานที่รวมใจและแหล่งประวัติศาสตร์สำคัญของชุมชน  ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ของหมู่บ้าน ซึ่งเป็นไปตามผังของชาวมอญ ที่สืบคติมาจากอินเดียสมัยพุทธกาลที่เชื่อว่าพระพุทธเจ้าจะทรงบรรทมหันพระเศียรไปทางทิศใต้ หันพระบาทไปทางทิศเหนือ ผังของอาคารหอสวดมนต์ก็ดี กุฏิสงฆ์ หรือศาลาการเปรียญจะหันบันไดไปทางทิศเหนือ ส่วนชุมชนชาวบ้านจะตั้งอยู่ทางทิศใต้ของวัด ซึ่งเป็นทิศเบื้องบาทของพระศาสนา

พื้นที่วัดศาลาแดงเหนือแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ เขตพุทธาวาส ที่ประกอบด้วยโบสถ์ หอพระไตรปิฏก ฯลฯ ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของวัด และเขตสังฆาวาส ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกติดกับแม่น้ำ ที่ประกอบด้วยหมู่กุฏิ หอสวดมนต์ ศาลาการเปรียญ

ชื่อวัด “ศาลาแดง” หรือ “เภียปราน” ในภาษามอญที่แปลว่า “วัดไม้แดง” อันเป็นจุดกำเนิดของชื่อ “บ้านศาลาแดง” นั้นชุมชนได้กล่าวถึงประวัติเมื่อครั้งที่บรรพชนอพยพมาจากเมืองมอญ เข้ามาอาศัยในบริเวณนี้ ก็ตั้งชื่อหมู่บ้าน และวัดไปตามชื่อบ้านเมืองเก่าของตนที่เมืองมอญ ต่อประเด็นดังกล่าวนายมาณพ แก้วหยก คนมอญบ้านศาลาแดงเหนือ ได้รับคำบอกเล่าจากภิกษุชาวมอญฉายา เวธะญานะ ซึ่งเข้ามาสำรวจคัมภีร์ใบลานเมื่อปี พ.ศ 2554 ได้ให้ข้อมูลว่า “วัดเภียปราน” ในเมืองมอญนั้นมีอยู่จริงที่เมืองเมาะตะมะ(แต่ปัจจุบันถูกทิ้งร้างไปแล้ว) ด้านทิศตะวันออกของตัววัดติดกับแม่น้ำสาละวิน ด้านทิศตะวันตกติดภูเขามีต้นไม้แดงอยู่มาก ส่วนทำไมชื่อว่าวัด หรือบ้าน “ศาลาแดง” สันนิษฐานว่าหน่วยงานราชการไทยไม่สามารถถอดเสียงภาษามอญเป็นอักษรไทยได้ จึงอาศัยสิ่งที่มีอยู่ในวัดตั้งชื่อ เช่น เอาศาลาท่าน้ำหลังเก่ามาตั้งชื่อวัด  อย่างไรก็ดียังมีข้อมูลสัณนิษฐานอีกชุดหนึ่งกล่าวว่า วัดศาลาแดงเหนือนี้อาจเป็นชื่อที่มีมาแต่เดิม เพราะในอดีตเคยมีวัดศาลาแดงใต้อยู่บริเวณฝั่งตะวันออกเฉียงใต้คลองเชียงรากใหญ่ ปัจจุบันวัดนี้ได้ถูกยุบรวมกับวัดเกรินไปแล้ว

สถานที่สำคัญอื่นๆ ภายในวัด อาทิ วิหารหลวงปู่บุนนาค เป็นที่ประดิษฐานรูปหล่อโลหะ และภาพถ่ายของพระอาจารย์บุนนาค ปทุโม เจ้าอาวาสรูปที่ 4 ของวัดศาลาแดงเหนือ พระอาจารย์บุนนาคท่านมีความสำคัญต่อชุมชน และวัดศาลาแดงเหนือในฐานะภิกษุปัญญาชนคนไทยเชื้อสายมอญ ที่ได้เดินทางเข้าไปเล่าเรียนพระปริยัติธรรมบาลีภาษามอญที่สำนักวัดท่าปลาง เมืองมะละแหม่ง อย่างแตกฉานเป็นเวลาถึง 5 ปี จากนั้นจึงกลับมาเปิดโรงเรียนพระปริยัติธรรมบาลีภาษามอญขึ้นที่วัดศาลาแดงเหนือ จนมีชื่อเสียงในหมู่วัดมอญในเมืองไทย และมีลูกศิษย์จำนวนมาก

หอพระไตรปิฏก การเปิดสอนพระปริยัติธรรมได้ทำให้มีการนำพระไตรปิฏก แบบเรียนธรรมบท และหนังสือตำรับตำราทั้งทางธรรมและทางโลกเข้ามาที่วัดเป็นจำนวนมาก การมีพระไตรปิฏก และตำราธรรมบทจำนวนมากนี้เป็นที่มาของการสร้างหอพระไตรปิฏกก่ออิฐถือปูนอยู่กลางสระน้ำใน พ.ศ. 2473 แทนหอไตรหลังเดิมที่เป็นอาคารไม้หลังคามุงจาก โดยนายบ๊ะ นางมั่ว แสงวงษ์ เป็นหัวหน้าคณะศรัทธาบริจาคทรัพย์ไว้เป็นเงิน 4,000 บาท สร้างโดยช่างจีนไหหลำ จากกรุงเทพฯ แล้วเสร็จในวันที่ 1 พฤษภาคม 2474

กุฏิสงฆ์ทรงปั้นหยา สร้างใน พ.ศ.2451 เพื่อใช้เป็นกุฏิของหลวงปู่บุนนาค อดีตเจ้าอาวาสวัดศาลาแดงเหนือ ตั้งอยู่ติดกับหอสวดมนต์ ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกที่สวยงาม กรอบหน้าต่างด้านบนทำเป็นช่องแสงฉลุลายพันธุ์พฤกษาแบบตะวันตก

ต้นเข็มโบราณ ตั้งอยู่ใกล้ ๆ หอสวดมนต์ เป็นต้นไม้เก่าแก่อายุ 100 ปี ลำต้นมีความสูงประมาณหนึ่งเมตร ใต้ต้นทำเป็นแคร่ไว้ให้สาธุชนนั่งพักผ่อนรอทำกิจกรรมทางศาสนา

หอระฆัง ตั้งอยู่ตรงข้ามกับศาลาการเปรียญ เป็นหอระฆังไม้ทรงไทยขนาดเล็กเครื่องบนมีใบระกาหางหงษ์ครบถ้วน ตั้งบนเสายกสูงสี่ต้นด้านบนแขวนระฆัง

ศาลาการเปรียญ เป็นเรือนไทยขนาดใหญ่ ตามประวัติว่าเป็นโรงโขนเก่าที่ทางวัดซื้อมาจากกรุงเทพ ฯ นำมาปรุงที่วัดศาลาแดงเหนือในราว พ.ศ. 2417

สถูปบรรจุอัฐิบรรพชนมอญ  สร้างขึ้นใน พ.ศ. 2474 บริเวณพระเจดีย์มอญริมแม่น้ำเจ้าพระยา ต่อมาในปี 2534 จึงย้ายสถานที่สร้างสถูปอัฐิบรรพชนมอญ มาบริเวณต้นไม้แดงเพื่อเป็นสถานที่ทำบุญอุทิศให้แก่บรรพชนบ้านศาลาแดง และประกอบพิธีสงกรานต์ของชุมชน

เจดีย์มอญ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตามประวัติที่พระอาจารย์อำภา อดีตเจ้าอาวาสรูปที่ 6 บันทึกว่าเป็นของเก่ามีมาแต่แรกสร้างวัดอย่างน้อยก็ตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2409 ขึ้นมาเล็กน้อย เดิมเป็นเจดีย์ทรงจอมแห มีฐานองค์ระฆัง ปล้องไฉน และปลียอดแบบมอญ ต่อมาใน พ.ศ. 2525 องค์เจดีย์ถูกกิ่งไม้ล้มทับเสียหาย ปี พ.ศ. 2533 ได้รับการบูรณะเปลี่ยนแปลงรูปทรงไปจากเดิม

ที่ตั้ง ศาลาแดงเหนือ ต.เชียงรากน้อย อ.สามโคก จ.ปทุมธานี 12160 ภาคกลาง

ด้วยความเชื่อเหล่านี้ก่อให้เกิด “ประเพณีไหว้เจ้า” ขึ้น โดยต้นกำเนิดของศาลเจ้าทีกงทีม่าแห่งนี้ก็มีที่มาจากความเชื่อเหล่านี้เช่นกัน

เมื่อชาวจีนได้อพยพมาสู่ลำไทรมีการค้าขายเกิดขึ้น และเพื่อเป็นการระลึกถึงแผ่นดินเกิด ครอบครัวที่เดินทางกลับไปเยี่ยมญาติที่ประเทศจีนได้นำเอาดินกลับมาด้วย และนำดินมาฝังในชุมชนพร้อมทั้งนำไม้ไผ่มาปักและจุดธูปไหว้ จากความเชื่อและวิถีชีวิตดังกล่าวนี้ เมื่อผนวกรวมเข้ากับการค้าขายที่เจริญรุ่งเรืองขึ้น...

พุทธศักราช 2466 คนในชุมชนจึงได้ร่วมกันสร้าง “ศาลเจ้าทีกงทีม่า” ขึ้นและเป็นสถานที่สำคัญ เป็นที่เคารพนับถือของคนในชุมชนจนถึงปัจจุบัน

จากศาลเจ้าขนาดเล็ก มีการบูรณะจนเป็นศาลเจ้าที่มีความสวยงาม เป็นสิ่งสะท้อนถึงความกตัญญูรู้คุณ

ดังความหมายของศาลเจ้าที่ว่า “ที”...แปลว่า ท้องฟ้าหรือสวรรค์ “กง”...แปลว่า ปู่หรือตา “ม่า”...แปลว่า ย่าหรือยาย

ส่วนตรงศาลที่สักการะภาษาจีน “ที ตี่ แป่ บ้อ” มีความหมายว่า...ฟ้า ดิน พ่อ แม่ ใช้แทนบรรพบุรุษในชั้นตระกูล ศาลเจ้าแห่งนี้จึงเป็นตัวแทนเทพเจ้าและบรรพบุรุษ ทั้งยังเปรียบเสมือนเป็นเส้นทางเชื่อมต่อระหว่าง “โลกมนุษย์” กับ “สวรรค์”

“จากประสบการณ์ที่ผ่านมานานแล้วในอดีต จะเห็นว่า หากเราสามารถจัดให้คริสตังใหม่อยู่ในอาณาบริเวณเดียวกันได้ ก็จะเป็นวิธีดีที่สุดที่จะให้พวกเขาสามารถปฏิบัติพระศาสนาได้”

ประกอบกับในเวลานั้นได้มีการขุดคลองขึ้นหลายสายผ่านทุ่งราบว่างเปล่าทางตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา หรือที่เรียกว่า ทุ่งรังสิต คุณพ่อแดซาลส์จึงได้เรียกประชุมบรรดาเถ้าแก่ที่เป็นสัตบุรุษวัดกาลหว่าร์เพื่อปรึกษาในเรื่องนี้ และได้ทำการตกลงจัดตั้งบริษัทขึ้น ในวันที่ 6 มกราคม รัตนโกสินทรศก 115 ตรงกับ ค.ศ. 1897 โดยในช่วงเริ่มแรกได้ใช้ชื่อว่า “ลำไซบริษัท” มีจุดประสงค์เพื่อจะได้รับพระราชทานสิทธิ์ในการซื้อที่ดินแปลงใหญ่จากรัฐบาลมาเป็นพื้นที่ทำการเกษตร โดยบรรดาเถ้าแก่ได้สละเงินคนละพันสองพันหรือ 2-3 ร้อยอัฐ (ค่าเงินในสมัยนั้น) ตามฐานะของตนเพื่อเป็นทุนในการก่อตั้งบริษัทและจัดซื้อที่ดิน เมื่อได้รับพระราชทานสิทธิ์จากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแล้ว จึงได้จัดซื้อที่ดินบริเวณที่ราบเหนือกรุงเทพฯ ตามคลอง 6 วาในระหว่างคลองที่ 11-12 จำนวนประมาณ 8,000  ไร่

ใน ค.ศ. 1897 เมื่อการจัดซื้อที่ดินแล้วเสร็จ คุณพ่อแดซาลส์จึงได้เริ่มโครงการเปิดกลุ่มคริสตังใหม่ขึ้นในโดยส่งคุณพ่อปลัดของท่านคือ คุณพ่อยวง เฮียง แซ่ลิ้ม (นิตตะโย) ซึ่งในขณะนั้นกำลังทำงานแพร่ธรรมอยู่แถบปากลัดและปากน้ำมาหลายปีแล้ว ให้เป็นผู้แทนของท่านมาอยู่ที่ลำไทร โดยเริ่มแรกคุณพ่อยวง เฮียง ได้จัดสรรที่ดินให้คริสตังจีนหลายครอบครัวที่มาขอทำมาหากินได้ทำนา ท่านยังได้สร้างวัดน้อยเป็นไม้ไผ่ โดยใช้ห้องหนึ่งเป็นที่พักอาศัยของท่าน อีกทั้งได้ทำการเปิดบัญชีศีลล้างบาปขึ้นในปีแรกของการก่อตั้งชุมชนคริสตชน และได้ถวายวัดน้อยไว้ภายใต้ความอุปถัมภ์ของครอบครัวศักดิ์สิทธิ์ตั้งแต่แรกสร้างวัด โดยทราบจากรายงานประจำปีของมิสซังสยาม ความว่า

“ดังนั้น จึงมีคนต่างศาสนาจำนวนมากมาขอตั้งหลักแหล่งในที่ดินดังกล่าวและจะเรียนพระศาสนาได้โดยไม่ต้องถูกรังแก ดินแดนดังกล่าวได้แก่ ลำไทร ซึ่งวัดเป็นนามชื่อครอบครัวศักดิ์สิทธิ์” ซึ่งพื้นที่ในการจัดตั้งวัดน้อยดังกล่าวนี้อยู่บริเวณการประปาสุขาภิบาลในปัจจุบัน และสภาพโดยทั่วไปในช่วงแรกของการก่อตั้งชุมชนคริสตังลำไทรได้ถูกบรรยายไว้ในรายงานประจำปีของมิสซังสยาม ค.ศ. 1898 ความว่า

“ปัจจุบันมีพระสงฆ์พื้นเมืององค์หนึ่ง (คุณพ่อยวง เฮียง-ผู้เขียน) สร้างที่พักขึ้นท่ามกลางพวกเขาที่มีประมาณ 300 คน กำลังช่วยกันถางป่าหรือเพาะปลูก ยิ่งกว่านั้น ตามลำคลองที่ใช้เป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ มีชาวจีนกลุ่มหนึ่งซึ่งเก่งทางการค้าได้จัดตั้งตลาดขึ้น เป็นที่คาดการณ์ได้ว่า ไม่นานจำนวนคริสตังจะเพิ่มขึ้น เพราะที่ดินดังกล่าวอุดมสมบูรณ์มาก”

           แก้วนิมิตร เป็นชุมชนมุสลิมที่อพยพมาจากเมืองปัตตานี โดยระยะแรกได้มาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ตำบลสวนพริกไทย มาปลูกสวนต้นพริกไทย จากนั้นจึงได้แยกย้ายกันทำมาหากินอยู่ที่ต่างๆ บ้างก็ย้ายไปอยู่กรุงเทพมหานคร นนทบุรี อยุธยา เมื่อถึงเวลาละหมาดใหญ่วันศุกร์ก็จะมาร่วมละหมาดพบปะพูดคุยกัน ที่ตำบลสวนพริกไทยได้เกิดน้ำท่วมและสงครามโลก ไม่สามารถเดินทางไปร่วมละหมาดได้ ประกอบกับประชากรเพิ่มมากขึ้น จึงได้จัดให้มีละหมาดวันศุกร์ที่แก้วนิมิตร เสร็จจากการทำนา ก็จะมาหาสู่กัน มีงานก็จะเชิญร่วมงานทุกครั้ง ทำให้ความสนิทสนมกลับคืนมา

           มัสยิดแก้วนิมิตร ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 กิโลเมตรที่ 37 ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี โดยฮัจยีแลแง เป็นอิหม่าม ฮัจยีดาภู เป็นคอเต็บ นายนาวาวี เป็นบิหลั่น เดิมมัสยิดเป็นอาคารไม้หลังคามุงจาก ขนาด 8x12 เมตร ด้วยประชากรเพิ่มขึ้นจึงรื้อ แล้วสร้างใหม่เป็นอาคารไม้ ขนาด 10x17 เมตร ต่อมาจึงได้แต่งตั้งให้ ฮัจยีสุดิน มะหะหมัด เป็นอิหม่าม ฮัจยีแวดิง ยิ่งนิยม เป็น คอเต็บ นายอานี อาดำ เป็นบิหลั่น จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2498 เลขที่เบียน 15/2498 ปี พ.ศ. 2500 ได้รื้ออาคารหลังเก่า แล้วสร้างอาคารไม้ 2 ชั้น ขนาด 16x16 เมตร ขึ้นแทน ปี 2520 ได้ต่อเติมอาคารมัสยิดเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก พื้นไม้ ขนาด 30 เมตร เป็นอาคารติดต่อกัน สามารถจุสัปปุรุษได้กว่า 1,000 คน ชั้นล่างเป็นสถานที่สอนศาสนา ภาคฟัรดูอีน มีนักเรียน 300 คน อบรมศึกษาผู้ใหญ่ 50 คน กิจกรรมประจำปีที่มัสยิดได้ดำเนินการอยู่เป็นประจำ คือ กิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนา วันอีด ปีเก่า ปีใหม่ เมาลีดินนบีมูฮำหมัด (ซ.ล.) ฯลฯ ในเดือนรอมดอนมีการอบรมการอ่านอัลกุรอ่าน แบบมูรอตตัน และกอรี มีการฝึกฝนให้เด็กและเยาวชนได้เป็นผู้นำละหมาดตะรอเวี๊ยะห์ สลับสับเปลี่ยนกันทุกคืน พยายามส่งเสริมหาโอกาสให้เยาวชนได้รับการศึกษาในระดับสูงต่อไป ซึ่งกำลังติดต่อในประเทศและต่างประเทศ

            มัสยิดแก้วนิมิตร อยู่ห่างจากถนนพหลโยธินประมาณ 400 เมตร การคมนาคมสะดวก มีรถโดยสารประจำทางตลอด 24 ชั่วโมง มีสถานที่จอดรถ ใกล้กับสถานที่ราชการ ย่านโรงงานอุตสาหกรรม เช่น การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต สถาบันเอไอที มหาวิทยาลัยรังสิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพวิทยาเขตรังสิต สถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตปทุมธานี สนามกีฬาธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต ตลาดสี่มุมเมือง ตลาดไท ศูนย์การค้าฟิวเจอร์ พาร์ค รังสิต โลตัส โรงกษาปณ์ ฯลฯ เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ทั้งในประเทศและต่างประเทศ

            เป็นที่รองรับคณะราชการ ทหาร ตำรวจ เอกชน จากในประเทศและต่างประเทศ ในแถบ เอเซียน และตะวันออกกลาง ที่มาปฏิบัติศาสนกิจ (ละหมาด) ขณะที่มาอบรมในประเทศไทย จัดโครงการดะวะห์ (เผยแพร่อิสลาม) มีผู้เข้าร่วมประมาณ 30,000 คน จากมุสลิมในประเทศและทั่วโลก รวม 2 ครั้ง เมื่อเอเซียนเกมส์ ครั้งที่ 13 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ คณะผู้นำนักกีฬา จากประเทศอาเซียน สื่อมวลชนได้ขอใช้สถานที่ทำสารคดีเกี่ยวกับประเพณีวัฒนธรรม (ภาษามาลายู) ในเขตมัสยิดแก้วนิมิตร เพื่อนำไปเผยแพร่ต่อไป พร้อมทั้งหน่วยงานเคลื่อนที่ของราชการ และเอกชน ขอใช้สถานที่เป็นศูนย์กลางบริการประชาชน

           ต่อมาได้รื้ออาคารไม้ที่ทรุดโทรม และสร้างอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 3 ชั้น ขนาด 16x24 เมตร พร้อมด้วยหออะซาน (หอคอย) ได้เริ่มก่อสร้างวันที่ 5 สิงหาคม 2544 ใช้งบประมาณ ประมาณ 20,000,000 บาท ปัจจุบันอาคารมัสยิดแก้วนิมิตร ที่สร้างต่อติดกันเสร็จแล้วประมาณ 90% รวมอาคารมัสยิดแก้วนิมิตรที่สร้าง 3 ช่วงอาคารติดต่อกัน กว้าง 18x72 เมตร

2) ความรู้ใหม่ที่ได้รับคือ ประเพณีต่างๆ เช่น ตักบตรน้ำผึง เซงเม้ง

3) สิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรมนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน คือ การเข้าใจกัน ต่างคนต่างเรียน แต่สามารถอยู่ร่วมกันได้

เทศกาลสำคัญ :

• ประเพณีแห่ธงตะขาบ เป็นเอกลักษณ์ของชาวมอญ ที่มีเฉพาะวัดมอญ โดยกิจกรรมจัดขึ้นช่วงวันสงกรานต์

• ประเพณีแป้งซังกรานต์ เป็นพิธีเฉลิมฉลองความสิริมงคล ชาวมอญถือว่า "ข้าวแช่" เป็นของศักดิ์สิทธิ์ ที่ใช้ในการถวายให้พระเจ้า

• ประเพณีกวนกะลาแม จัดเฉพาะช่วงสงกรานต์ ใช้เป็นของฝากถือเป็นสิริมงคลกับผู้ทาน

เจดีย์ทอง ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของอม่น้ำเจ้าพระยา ต.คลองควาย จ.ปทุมธานี เป็นสถาปัตยกรรมแบบมอญ มีความคล้ายกับวัดศาลาแดงเหนือ ต่างกันตรงที่ เจดีย์ทองจะมีเจดีย์เล็ก ๆ ล้อมรอบ

เทศกาลสำคัญ :

• วันศาสตร์ไทย เป็นการทำบุญให้ผู้ล่วงลับ

• ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง เป็นการถวายน้ำผึ้งแก่พระ จัดขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ซึ่งชาวมอญเชื่อว่าเป็นประเพณีศักดิ์สิทธิ์มาก

• ตักบาตรพระร้อย ชาวมอญทำช่วงออกพรรษา ซึ่งจะตักบากตรกันริมแม่น้ำเจ้าพระยา

2.มีครับ ทำให้ผมรู้จักความเป็นมอญ ผ่านสถาปัตยกรรม และประเพณี ที่เป็นจุดเด่นของสังคมละแวกนั้น

3.ได้รู้ถึงแนวทางการปฏิบัติของคนในพื้นที่ ทำให้เข้าใจ สามารถปฏิบัติ หรือเผลแพร่ได้อย่างถูกต้อง

[ขออภัยที่ส่งช้าครับ ช่วง 1-2 วันที่ผ่านมา ผมยุ่ง ๆ เรื่องการย้ายหอ ทำให้มีการส่งงานล่าช้าครับ]

ชุมชนชาวมอญที่มีมาตั้งแต่รัชกาลที่ 2 ภายในหมู่บ้านมีบ้านเรือนไม้ชาวมอญที่ปลูกเรียงกันอย่างโดดเด่น มีวัดศาลาแดงเหนือที่มีสถาปัตยกรรมรูปแบบผสมผสานหลายเชื้อชาติสวยงามหลายจุด

-การแห่ธงตะขาบ

เป็นประเพณีที่ชาวไทยรามัญ ถือปฏิบัติกันในเทศกาลวันสงกรานต์ กระทำกันที่เสาหงส์หน้าเจดีย์ หรือ โบสถ์ วิหาร อันเป็นสัญลักษณ์ของชาวรามัญแห่งหงสาวดี

2.วัดเจดีย์ทอง เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ในหมู่ที่ 1 บ้านเจดีย์ทอง ตำบลคลองควาย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี ภายในวัดมีโบราณสถานและโบราณวัตถุมากมาย เช่น เจดีย์ทองแบบรามัญ หลวงพ่อขาวปางมารวิชัย กุฏิเรือนไทยทรงปันหยา ใบเสมาศิลาพายแดงขนาดใหญ่ เจดีย์พระปรางค์

2.ได้รู้ถึงประเพณีต่างๆที่ยังไม่รู้ครับและความสำคัญต่างๆของแต่ละวัด

3.หากมีจัดประเพณีก็จะเข้าร่วมเพื่อสืบสานประเพณีต่อไปครับ

วัดศาลาแดงเหนือ ตั้งอยู่ที่ตำบลศาลาแดง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นวัดที่มีความสำคัญในชุมชนและมีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ในส่วนของประเพณีประจำวัด วัดศาลาแดงเหนือมักจัดกิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมที่มีความสำคัญในชีวิตประจำวันของคนในชุมชน ซึ่งรวมถึงประเพณีต่างๆ

วัดเจดีย์ทอง

หมู่บ้านเจดีย์ทองเป็นชุมชนมอญแห่งหนึ่งในอำเภอสามโคก ซึ่งเป็นแหล่งที่ตั้งถิ่นฐานของชาวมอญมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา มีลักษณะเด่น คือ วัดเจดีย์ทองซึ่งสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นประมาณต้น

กรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งในสมัยนั้นมีชาวมอญอพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร

โดยพระยาราม ซึ่งเป็นบุตรของพระยาเจ่ง

คชเสนี และเป็นน้องชายของเจ้าพระยามหาโยธา ริเริ่มสร้างวัดเจดีย์ทองขึ้นเมื่ออพยพมาตั้งบ้านเรือนที่อำเภอสามโคกซึ่งวัดเจดีย์ทองนี้ ตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งทางด้านทิศตะวันตกของ

แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นศูนย์กลางชุมชนและศูนย์รวมจิตใจอีกทั้งสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาของชาวบ้าน มีลักษณะทางสถาปัตยกรรมเป็นแบบมอญซึ่งจำลองมาจากต้นแบบในพม่า

หมู่บ้านศาลาแดงเหนือเป็นหมู่บ้านชาวไทยเชื้อสายมอญที่สันนิษฐานว่าอพยพเข้ามาในสมัยรัชกาลที่ 2 โดยตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันออก พื้นที่หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 1,340 ไร่ มีการแบ่งเขตพื้นที่ภายในหมู่บ้านออกเป็น 3 คุ้ม ได้แก่ อุมจ้างเภีย (คุ้มข้างวัด), อุมตา (คุ้มต้นตาล), และอุมกะเตอ (กวานกะเตอ) โดยในอดีตยังมีอุมเกาะฮนัต (คุ้มเกาะสับปะรด) แต่ภายหลังหายไป

วัดศาลาแดงเหนือเป็นสถานที่สำคัญของชุมชน มีทั้งเขตพุทธาวาสและสังฆาวาส สถาปัตยกรรมภายในวัดสะท้อนความเชื่อและประเพณีของชาวมอญ เช่น วิหารหลวงปู่บุนนาค หอพระไตรปิฏก กุฏิสงฆ์ทรงปั้นหยา ต้นเข็มโบราณ หอระฆัง ศาลาการเปรียญ และเจดีย์มอญ นอกจากนี้ยังมีสถูปบรรจุอัฐิบรรพชนมอญเป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และศาสนา

-วัดเจดีย์ทอง

วัดเจดีย์ทอง ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองควาย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา โดยมีเสมาหินทรายแดงเป็นหลักฐาน ต่อมาในสมัยกรุงธนบุรีและต้นกรุงรัตนโกสินทร์ พระยารามได้บูรณะและสร้างถาวรวัตถุใหม่ เอกลักษณ์ของวัดคือเจดีย์สีทองแบบมอญที่สร้างเลียนแบบเจดีย์จิตตะกองของเมียนม่า มีพระพุทธรูปหยกขาวแบบล้านนา นอกจากนี้ยังมีเจดีย์เล็กที่ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสีแบบจีน วัดตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา มีวัดและสถานที่สะท้อนประวัติศาสตร์ชุมชนมอญอยู่ใกล้เคียงหลายแห่ง

1) นักศึกษาได้เรียนรู้อะไรจากกิจกรรมนี้  และรู้สึกอย่างไร เพราะเหตุใด

-ได้รู้ประวัติศาสตร์และความเป็นมาของสถานที่ที่กล่าวมา รู้สึก ได้รับความรู้ใหม่ๆที่ไม่เคยรู้มาก่อน

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

-มี ได้รู้ว่าวัดต่างๆมีประเพณีที่หลากหลายของแต่ละวัดมีอะไรบ้าง มีวันไหนบ้าง และแต่ละประเพณีคืออะไร มีความสำคัญย้งไง

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

-ช่วยสืบสานประเพณีหรือบอกต่อคนอื่นให้ได้ทราบ ให้ประเพณีนั้นคงอยู่สืบต่อไป

วัดศาลาแดงอยู่ที่อำเภอสามโคกเป็นชุมชนขนาดเล็กของคนไทยเชื้อสายมอญ ลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นที่ราบลุ่มติดแม่น้ำเจ้าพระยา

• ได้รู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมของแต่ละชุมชนที่แตกต่างกันและรู้สึกได้รับความรู้เพราะไม่เคยทราบเรื่องพวกนี้มาก่อนเลย

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

• มี ได้รู้เรื่องวัฒนธรรมประเพณีที่ไม่เคยรู้ในชุมชนนั้นๆได้รู้ว่าในปทุมมีคนหลากหลายชนชาติได้รู้เกี่ยวกับวัดต่างๆ

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

• เวลาไปเที่ยวตามชุมนต่างๆจะได้อยู่ว่าชุมชนนั้นมีวัฒนธรรมประเพณีอะไรจะได้ทำตามวัฒนธรรมของชุมชนนั้นๆ

ได้รู้วันสำคัญของวัดเช่นวันสารทไทย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 เป็นเทศกาลทำบุญเดือน 10 ของไทย

ทำบุญตักบาตร วันสารทไทยเป็นประเพณีไทยที่แตกต่างจากประเพณีอื่น ๆ โดยเฉพาะในส่วนของการทำบุญตักบาตร

ตักบาตรขนมกระยาสารท ขนมกระยาสารทเป็นขนมประจำวันสารทในทุกท้องถิ่นของประเทศไทย ซึ่งจะขาดเสียมิได้ด้วยมีความเชื่อที่ว่า ถ้าไม่ได้ใส่บาตรขนมกระยาสารทในวันสารทไทยแล้ว ญาติผู้ล่วงลับก็จะไม่ได้ส่วนบุญส่วนกุศลที่กระทำในวันนั้น ะที่วัดแต่เช้าที่วัดเจดีย์ทอง

เจดีย์ทอง2

ได้รู้ตำเเหน่งที่ตั้งว่าตั้งอยู่ที่ไหน

ตำแหน่งที่ตั้ง

หมู่ 1 ตำบลคลองควาย

อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

เเละรู้สถานที่สำคัญ

สถานที่สำคัญ

หลวงพ่อขาว ซึ่งเป็นพระพุทธรูปหยก

ขาว ปางมารวิชัย สร้างขึ้นจากการแกะสลักด้วยหินหยกขาวพม่าองค์พระมีขนาด

หน้าตักกว้าง ๕๗ เซนติเมตร ศิลปกรรม

แบบพม่าเเละเจดีย์ขนาดย่อม สีสันสดใส

ศาลาเเดง1

สถานที่ตั้ง : 134  หมู่ 6 ถนนบางแวก ซอย 158 (เยื้องสนามหลวง2) แขวงบางไผ่ เขตบางแค จังหวัด : กรุงเทพมหานคร

ศาลาแดงเหนือออกเป็น 3 คุ้ม หรือ "อุม"ในภาษามอญตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์

การแบ่งเขตพื้นที่ภายในหมู่บ้านศาลาแดงเหนือออกเป็น 3 คุ้ม หรือ "อุม"ในภาษามอญตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์เช่น สถานที่ หรือชื่อที่มาของกลุ่มคนตลอดจนต้นไม้ในท้องถิ่น ได้แก่

1.   อุมจ้างเภีย หรือ คุ้มข้างวัด ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของหมู่บ้านติดกับพื้นที่วัดศาลาแดงเหนือ เริ่มตั้งแต่บ้านเลขที่ 3 ไปจนถึงบ้านเลขที่ 21/1 โดยประมาณ

2.   อุมตา หรือ คุ้มต้นตาล ตั้งอยู่บริเวณกลางหมู่บ้านกินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 24

ถึง 53 โดยประมาณ

3. อุมกะเตอ หรือ กวานกะเตอ (ซึ่งเป็นชื่อหมู่บ้านในเมืองมอญ) ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ

ของหมู่บ้าน กินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 55

ถึง 68 โดยประมาณ

อย่างไรก็ดีจากคำบอกเล่า สมัยก่อนยังมี

อุมเกาะฮนัต หรือ คุ้มเกาะสับปะรดด้วย

ภายหลังหายไปจึงเหลือแค่ 3 เขตเท่านั้นการแบ่งเขตดังกล่าวแสดงให้เห็นการซ้อน

ศาลาเเดง2

ตั้งอยู่อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาหมู่บ้านศาลาแดง ชื่อวัด"ศาลาแดง" หรือ "เภียปราน" กิจกรรมในชุมชนก็จะเป็น การ จัดการท่องเที่ยวในชุมชน หรือที่เรียกโครงการว่า 1 เมืองท่องเที่ยว 1

ประสบการณ์ ที่นี้เป็นแหล่งที่ชาวมอญ

อพยพมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2

• รู้สึกดีเพราะได้รู้เกี่ยวกับความเป็นวัดเจดีย์ทองเเละวัดศาลาเเดงว่าตั้งอยู่ที่ไหนเเละมีวันสำคัญหรือสถานที่สำคัญอะไรบ้าง

2) ความรู้ใหม่ที่นักศึกษาได้รับจากกิจกรรมนี้  มีหรือไม่ ถ้ามี คืออะไร

• มี เรื่องประวัดความเป็นมาของวัดเจดีย์ทองเเละวัดศาลาเเดงเพราะปกติไม่รู้เลยเกี่ยวกับประวัติเพราะไม่ใช่คนจังหวัดปทุมธานีเลยไม่ค่อยรู้เรื่องพวกนี้เ้ต่พอเรียนเเล้วก็ได้รู้มากขึ้น

3) นักศึกษาจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรม ในเรื่องใด ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

• สามารถนำไปใช้ได้เวลามีคนมาถามก็สามารถเเนะนำได้เเละสามารถพาที่บ้านมาเที่ยวได้ในวันสำคัญของวัด

กิจกรรมเด่นเรื่อง

เช่น ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง

รูปทรงลักษณะเจดีย์

เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวมอญ เป็นเจดีย์ทองผสมสีขาว รูปแบบรามัญ   ประดิษฐานพระพุทธรูป คือ พระพุทธรูปหยกขาว หรือ หลวงพ่อขาว ที่เป็นศิลปะแบบล้านนา

มอญวัดเจดีย์ทอง ๒

เจดีย์ปรางค์ปราสาทมอญ” นับเป็นงานศิลปกรรมที่มีความประณีตงดงาม รวมทั้งหอสวดมนต์ที่ตกแต่งด้วยลายฉลุแบบมอญ

จุดเด่นชุมชน:

บ้านเจดีย์ทอง หนึ่งในชุมชนมอญที่ตั้งอยู่ในอำเภอสามโคก มี "วัดเจดีย์ทอง" ตั้งตระหง่านอยู่บริเวณริมฝั่งทางด้านทิศตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งสร้างขึ้นสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นทั้งศาสนสถานประกอบพิธีกรรมและศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน

วัดศาลาแดงเหนือ

วัดศาลาแดงเหนือตั้งอยู่ริมน้ำเจ้าพระยามีกุฏิทรงปั้นหยา และมีเจดีย์มอญ

ตัวอย่างเทศกาลที่สำคัญ :

• ก่อเจดีย์ทราย มอญ

  ชาวไทยเชื้อสายมอญจะขนทรายไปที่วัด และร่วมก่อเจดีย์ทรายที่บริเวณต้นศรีมหาโพธิ์ เพื่อความเป็นสิริมงคลและต่ออายุให้ยืนยาว

• ประเพณีแห่หางหงส์

  การแห่ธงไปถวายเป็นพุทธบูชาที่เสาหงส์ ซึ่งถือเป็นประเพณีประจำปีที่จัดขึ้นปีละครั้ง ถือเป็นเอกลักษณ์ของชาวมอญ

  ในขบวนแห่มีดนตรีแตรวงเล่นเพื่อความสนุกสนาน

วัดเจดีย์ทอง

เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวมอญ เป็นสถาปัตยกรรมมอญที่เลียนแบบมาจาก เจดีย์จิตตะกอง ของเมียนม่า

ตัวอย่างเทศกาลที่สำคัญ :

• ทำบุญวันมาฆบูชา

  โดยชาวบ้านจะนำข้าวมาฆะมาถวายพระที่วัดแต่เช้า

• ประเพณีตักบาตรพระร้อย

  โดยชาวบ้านแต่ละหลังจะเตรียมอาหารคาว-หวาน

  ส่วนพระจะพายเรือมาเป็นขบวนให้ชาวบ้านมาทำบุญตักบาตร

รู้สึกว่ามันมีความสำคัญกับชาวบ้านในระแวดนั้น

2.ได้รู้ว่าประเพณีหรือกิจกรรมทางศาสนาในแต่ละพื้นที่นั้น

มีความแตกต่างและค่อนข้างมีความสำคัญที่ควรแก่การอนุรักษ์

3.เข้าใจในเรื่องวัฒนธรรมประเพณีที่ควรค่าจะศึกษาและอนุรักษ์

2)-คือ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการเป็นอยู่ของเชื้อชาติและศาสนานั้นๆ ประเพณีต่างๆของแต่เชื้อชาติ

3)-ใช้ในการทำงานหรือการสืบหาประวัติต่างๆของคนในพื้นที่ปทุมธานี

2.ได้ความรู้ใหม่ๆเกี่ยวกับประเพณีของแต่ละวัด

3.นำความรู้ที่ได้จากประเพณีต่างๆมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้

• วันศาสตร์ไทย เป็นการทำบุญให้ผู้ล่วงลับ

• ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง เป็นการ
  ถวายน้ำผึ้งแก่พระ จัดขึ้น 15 ค่ำ
  เดือน 10 ซึ่งชาวมอญเชื่อว่าเป็น
  ประเพณีศักดิ์สิทธิ์มาก

• ตักบาตรพระร้อย ชาวมอญทำช่วง
  ออกพรรษา ซึ่งจะตักบากตรกันริม
  แม่น้ำเจ้าพระยา

วัดศาลาแดงเหนือ

• ก่อเจดีย์ทราย มอญชาวไทยเชื้อสายมอญจะขนทรายไปที่วัด และร่วมก่อเจดีย์ทรายที่บริเวณ

  ต้นศรีมหาโพธิ์ เพื่อความเป็นสิริมงคลและต่ออายุให้ยืนยาว

  
  

2.มี เจดีย์ศาลาแดงเป็นที่อยู่ของคนมอญ

3.การใช้ชีวิตแบบพอเพียง

กิจกรรมเด่นเรื่อง

เช่น ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง

รูปทรงลักษณะเจดีย์

เอกลักษณ์ของ วัดเจดีย์ทอง คือ เจดีย์สีทอง ที่สร้างในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวมอญ เป็นเจดีย์ทองผสมสีขาว รูปแบบรามัญ   ประดิษฐานพระพุทธรูป คือ พระพุทธรูปหยกขาว หรือ หลวงพ่อขาว ที่เป็นศิลปะแบบล้านนา

มอญวัดเจดีย์ทอง ๒

เจดีย์ปรางค์ปราสาทมอญ” นับเป็นงานศิลปกรรมที่มีความประณีตงดงาม รวมทั้งหอสวดมนต์ที่ตกแต่งด้วยลายฉลุแบบมอญ

จุดเด่นชุมชน:

บ้านเจดีย์ทอง หนึ่งในชุมชนมอญที่ตั้งอยู่ในอำเภอสามโคก มี "วัดเจดีย์ทอง" ตั้งตระหง่านอยู่บริเวณริมฝั่งทางด้านทิศตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งสร้างขึ้นสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นทั้งศาสนสถานประกอบพิธีกรรมและศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน

ปัจจุบันชุมชนบ้านศาลาแดงเหนือ  เป็นชุมชนขนาดเล็ก  มีเนื้อที่  ๑,๓๔๐ ไร่  เป็นที่อยู่อาศัย  ๒๐๐ ไร่  พื้นที่การเกษตร  ๑,๐๘๕ ไร่  ที่สาธารณะ  ๔๕  ไร่

   การประกอบอาชีพดั้งเดิมคือการเดินเรือค้าขายสินค้าเช่น  โอ่ง  อ่าง  หม้อ

 กระถาง  เครื่องปั้นดินเผา ถ้วยชาม  ไตปลา  ปูเค็ม  ปัจจุบันยังคงอาชีพเดิมบ้าง 

 แต่ส่วนใหญ่ชาวบ้านมีรายได้จากบุตรหลาน  ซึ่ง  ประกอบอาชีพรับจ้างในโรงงาน

 อุตสาหกรรม  ฯลฯ ส่วนพื้นที่นา  จะให้ชุมชนหมู่บ้านอื่นเช่า

ชาวบ้านในชุมชนศาลาแดงดำเนินวิถีชีวิตตามครรลองในพระพุทธศาสนา  และยึดมั่น  ในอัตลักษณ์ของชาวไทยเชื้อสายมอญมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทั้งชาวบ้านและพระสงฆ์ต่างร่วมมือกันช่วยกันดูแลชุมชนและรักษาสภาพแวดล้อมของหมู่บ้านให้งดงาม  เป็นระเบียบ  สะอาด  ปราศจากมลภาวะและอบายมุข  ชาวบ้านดำรงตนอยู่ในหลักศีลธรรม  ยึดมั่นในการปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ ร่วมมือกับทางราชการในการ  ต้อนรับผู้นำต่างประเทศ นักศึกษา นักวิชาการ  ตลอดจนนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวชม

-ได้รู้ประเพณีในแต่ละพื้นที่ว่ามีความแตกต่างกันมากด้วยเอกลักษณ์ของความเป็นพุทธไทยมอญ

-ได้รู้จักสถานที่ท่องเที่ยวใหม่ๆและทำให้เราอยากลองไปชมถานที่จริงๆว่าลักษณะเป็นแบบใดบ้าง

ลักษณะภูมิประเทศโดยรวมของหมู่บ้านศาลาแดงเหนือเป็นที่ราบลุ่ม ด้านทิศตะวันออกเป็นพื้นที่ดอนมีความสูงที่ค่อย ๆ เอียงลาดลงเป็นที่ลุ่มทางทิศตะวันตกซึ่งติดแม่น้ำเจ้าพระยา  จากบันทึกแผนที่บ้านศาลาแดงเหนือ พ.ศ. 2520 และ 2528 ปรากฏการแบ่งเขตพื้นที่ภายในหมู่บ้านศาลาแดงเหนือออกเป็น 3 คุ้ม หรือ “อุม” ในภาษามอญตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เช่น สถานที่ หรือชื่อที่มาของกลุ่มคน ตลอดจนต้นไม้ในท้องถิ่น ได้แก่

1.อุมจ้างเภีย หรือ คุ้มข้างวัด ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของหมู่บ้านติดกับพื้นที่วัดศาลาแดงเหนือ เริ่มตั้งแต่บ้านเลขที่ 3 ไปจนถึงบ้านเลขที่ 21/1 โดยประมาณ

2. อุมตา หรือ คุ้มต้นตาล ตั้งอยู่บริเวณกลางหมู่บ้านกินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 24 ถึง 53 โดยประมาณ

3. อุมกะเตอ หรือ กวานกะเตอ (ซึ่งเป็นชื่อหมู่บ้านในเมืองมอญ) ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของหมู่บ้าน กินพื้นที่ตั้งแต่บ้านเลขที่ 55 ถึง 68 โดยประมาณ

-ได้รู้ประเพณีของมอญหลายๆอย่างที่จะมีแค่ในชาวมอญและวัฒธรรมที่แปลกใหม่สำหรับคนที่ไม่รู้

-ได้ไปเที่ยวว่าที่เราเห็นใหรูปจะเป็นยังไง

2.ได้รู้ประเพณีของมอญหลายๆอย่างที่จะมีแค่ในชาวมอญและวัฒธรรมที่แปลกใหม่สำหรับคนที่ไม่รู้

3.ได้ไปเที่ยวว่าที่เราเห็นในรูปจะเป็นยังไง

2.ได้รู้ประเพณีในแต่ละพื้นที่ว่ามีความแตกต่างกันมากด้วยเอกลักษณ์ของความเป็นพุทธไทยมอญ

3.ได้รู้จักสถานที่ท่องเที่ยวใหม่ๆและทำให้เราอยากลองไปชมถานที่จริงๆว่าลักษณะเป็นแบบใดบ้าง