Kaszëbi znóny są z tego, że mocno trzimią sã swòji wiarë. 

Jak wiesz rok kòscelny zaczinô sã w adwence, a kuńczi w lëstopadnikù.

Przez ten czas wiele są dzeje. 

Dzys mómë dzèn  zôdëszny – czëszczenié grobów, wëkùpianié wspòminkow, mszô.

Przëczëtôj wiérzt – Tatkù naj.

Tatkù naj, c w niebie jes

Barnij mnie i mòjã wies

Barnij kòl naj kòżdą chëcz

Barnij stôri, dobri zwëk.

 Niech na swiece nie mdze zle

Dze są lëdze, równo dze

Dobroc niech na swiece mdze

Tam, dze Të jes, wszãdze je

 

Tatku baro prszã jô

Nëkôj precz ze swiata zło

Wszãdze tam, dze je mój Tatk

Kòżdi człowiek tam je brat.

Zazdrzë Tatkù w kòżdi nórt

Niech ùcèkô zewsząd czôrt

Chteren szkòdzëc nie mdze mogł

Cze ju wszãdze bãdze Bóg. 

1.       Kògóm je Tatk z naji wièrztë? Bôczë, że wszëtczè zwrotë do Niegò są pisónè wiôlgą lëterą. Jakô rèżka tekstu rozwièwô wszelaką wątplewòtã w ti sprawie?

2.       Wëpiszë wszëtczè żëczbë òsobë lirëcznè, jaczè òna, bë chca mieć spełnione bez tatka. Ò co ta pòstacjô prosy?

 

…………………

…………….

…………….

Starano się, szczególnie w święto Wszystkich Świętych i w Dzień Zaduszny, nie przeszkadzać pokutującym duszom, a wręcz je wspierać tu na ziemi. Pierwsze dni listopada spędzano więc w ciszy i skupieniu. Po zapadnięciu zmroku nie odwiedzano znajomych ani sąsiadów. Wierzono bowiem, że w tym czasie odbywają się wędrówki dusz. Dlatego starano się nie wychodzić z domu po zmroku, a jeżeli już była taka konieczność, to iść środkiem drogi, by nie przeszkadzać duszom przemykającym bokiem. W chatach rozpalano ogień w piecu, by przychodzące dusze mogły odpocząć i ogrzać się, w oknach zaś zostawiano jadło i napoje. Niektórzy gospodarze, by przekonać się, czy jego dom odwiedziła nocą jakaś dusza, wysypywali próg piaskiem i rano szukali śladów.

W okresie tym obowiązywało wiele zakazów, których należało bezwzględnie przestrzegać. Na przykład jeszcze do niedawna nie wolno było wylewać pomyj ani żadnych innych nieczystości za dom, żeby przypadkiem nie oblać wędrujących dusz. Nie wolno też było spuszczać psów z łańcucha, hałasować, muzykować ani tańczyć. Starano się zachować ciszę i powagę. Nawet gwizdanie było zakazane. Ks. prof. Jan Perszon w cytowanej książce „Na brzegu życia i śmierci” pisze, że jeszcze po II wojnie światowej w części powiatu kartuskiego i wejherowskiego w noc Wszystkich Świętych unikano pozostawiania na kuchennym stole noży i widelców, gdyż mogłyby przeszkadzać przychodzącym do domu duszom. Natomiast w Dzień Zaduszny kaszubskim rolnikom nie wolno było wykonywać żadnych prac polowych, albowiem tego dnia cała ziemia roiła się od dusz, którym należał się spokój.