Сәндік қолданбалы өнердің ерекшеліктері:

Тұрмыстық маңыздылық: Оның негізгі мақсаты – тұрмыс үшін қолданылатын заттарды жарықтандыру, сәнділеу және функционалдылығын арттыру.

Эстетикалық құндылық: Сәндік өнер туындылары белгілі бір дәстүрлер мен өнер ағымаларында өмір сүреді. Олардың дизайны мен формаларының өзгерісі уақыт пен оқиғаларға байланысты болады.

Материалдар: Сәндік өнерде көбінесе табиғи материалдар – металдар, тоқыма, тексерме, керамика, ағаш, балшық және т.б. қолданылады.

Техникалар: Әр түрлі техникалар мен өнер шеберлігі – көркем еңбектерді жасауға арналған. Мысалы, керамикалық өнерде, балшық, металл, керамика және тексерме сияқты материалдар қолданылады. Мұнда шеберлер өнері мен технологияның үйлесімді қолданылуы маңызды.

Сәндік қолданбалы өнердің түрлері:

Декоративті-қолданушылық өнер: Бұл түрде туындылардың негізгі мақсаты – орынды немесе затты сәнділейді. Мысалы, киімдер, интерьер элементтері, керамикалық бұйымдар және т.б.

Ұлттық өнер: Бұл өнер түрлері халықтың өмірі мен мәдениетіне байланысты. Мысалы, қазақ халқының ұлттық киімдері, асық ойнауыштар, домбыралар және т.б.

Дизайн өнері: Бұл түрде сәндік өнімдердің формасы мен функционалдылығына көп назар аударылады. Мысалы, интерьер дизайны, мода, қолданбалы өнердегі аксессуарлар және т.б.

Қазақ халқының әшекей бұйымдарын әртүрлі материалдардан жасаған. Мәселен, сынықтар, теңге алуштар, қоржындар, сымнан жасалған. Бұйымдардың көптеген түрлері ағаштан жасалған. Олардың ішінде көнерген әшекей бұйымдарда ағаш бетіне сүрілген көнерген орнаменттер бар. Олар орнаменттерді жасау мен өңдеу техникасын білдіреді.

Қазақ халқының көптеген әшекей бұйымдарының негізгі мақсаты — қонақжайлық пен ұялау. Мысалы, сынықтар мен теңге алуштар тамақпен, сумен және басқа да мәдени құндылықтармен байланысты. Олардың көпшілігі ашық және қонақжайлыққа бағытталған, сондықтан олардың көпшілігі өте әдемі. Қазақ халқы жетістіктерін, үміттерін, мұрагерлікпен байланыстырып, өмір сүрген уақытында өндірген бұйымдар мен өнімдерді сақтап қалу үшін әшекей бұйымдарын жасаған.

Қазақ халқының әшекей бұйымдарын бөлек бөліп айтуға болады:

1. Жер-су тақырыбына арналған. Бұл тақырыпқа арналған бұйымдар жер мен су табиғатының өрісін, табиғаты мен байлығын бейнелейді. Бұл тақырыпқа арналған бұйымдар көбінесе керамика, ағаш пен металдан жасалған. Мәселен, ыдыстар, алақанның қыш көптеген жазық және шеткі беттерінде өсімдік және жануар бейнелері, сондай-ақ зиялы және қолданбалы сипаттағы суреттер бар.

2. Қонақжайлық және ұялау тақырыбына арналған. Қазақ халқы бұйымдарды өндіргенде, қонақжайлық пен ұялау мәселесіне де назар аударған. Бұл тақырыпқа арналған бұйымдар пішіні әдемі, үнемі тамақ пен су арқылы байланысты, ал көбінесе ағаштан жасалған. Мәселен, қонақжайлық үшін арналған бұйымдар ашық және бейнеленген, ал ұялау үшін арналған бұйымдар жабық және сүйенген.

Қазақ халқының әшекей бұйымдары мәдени мұра ретінде сақталады және мәдени мұражайлар мен музейлерде көрсетіледі. Бұл бұйымдар қазіргі заманғы өнерге де әсерін тигізеді, олардың көбінесе ағаштан ясалған үлгілері өнердің жаңа бағыттарына бағытталады.