Nierfysiologie by

Filmpje urinevorming

inge_smolders — 2017-12-20 14:17:50 UTC

Bovenstaande filmpje geeft info over urinevorming (ultrafiltratie, reabsorptie en secretie), ADH en de reden waarom je meer moet plassen als je alcohol gedronken hebt :-)

Vasa Recta: is dit hetzelfde als peritubulair netwerk?

inge_smolders — 2021-01-01 19:54:19 UTC

Als je gaat kijken naar de definitie van beide zie je dat de vasa recta in feite voorbeelden zijn van peritubulaire capillairen.

(zie handboek pg 725)

Vasa recta = (rectus = recht) dus hier staat "rechte vaten". Het slaat op de lange, rechte capillaire die evenwijdig meelopen met de Lis van Henle, diep in de medulla.

Peritubulair netwerk = netwerk van capillairen rondom de niertubuli (= nierbuisjes). Maar om een onderscheid te maken worden de capillairen rond de proximale en distale tubuli de peritubulaire genoemd en de vasa recta hebben dan hun eigen specifieke naam (maar zijn dus in feite peritubulaire capillairen rond de Lis van Henle want peri-tubulair betekent: "in de buurt van de tubuli".

moeten we de formule van GFS kunnen geven/kennen?

2021-01-04 09:28:34 UTC

Neen, je moet deze formule niet van buiten kennen. Je moet wel weten dat:

- de GFS (glomerulaire filtratiesnelheid) een maat is voor de filtratiecapaciteit door de nier (ter hoogte van de glomerulus)

- weten dat de GFS afhankelijk is van de 3 drukken (GHD, COD en Druk van het kapsel van Bowman). Zie ook deze uitleg op de padlet: https://padlet.com/inge_smolders/nierfysiologie-wmwo88w7gyhv/wish/zV61Q6v8AV5NQO98

- enkel kan worden bepaald door het meten van een stof die volledig wordt gefiltreerd door de nieren, maar niet wordt gereabsorbeerd namelijk creatinine

Glomarulaire filtratie is afhankelijk van 3 drukken

2021-01-07 15:35:15 UTC

De glomerulaire hydrostatische druk in de capillairen, de colloïd osmotische druk in de capillairen en de hydrostatische druk in het kapsel van Bowman. Maar is er dan geen COD in het kapsel van Bowman? of wordt deze alleen gevormd door plasma-eiwitten, die dus niet dr het filtratiemembraan kunnen en dus ook niet in het kapsel van Bowman zitten? En als die COD in het kapsel van Bowman er wel is: waarom wordt die dan niet opgenomen in de formule om de Netto-filtratiedruk te berekenen?

De COD wordt vnl. bepaald door eiwitten en andere stoffen die niet door een semipermeabele membraan kunnen, zoals door het endotheel van de glomerulus. De grote eiwitten hebben natuurlijk een veel grotere invloed op de COD dan de kleinste eiwitten. Het zijn enkel de kleinste eiwitten die door de glomerulaire membraan kunnen worden gefiltreerd, de grote eiwitten blijven in het bloed in de glomerulus. Dus het klopt dat er ook in het kapsel van Bowman een osmotische druk is, maar die is zeer laag (enkel bepaald door kleine eiwitten) en daarom verwaarloosbaar om de filtratie in de glomerulus te bepalen.

Je kent het aandeel van blaasspier en sfincters in het mictieproces.

2021-05-27 18:00:23 UTC

De blaas wordt door het ortho en parasympathisch systeem gecontroleerd

ORTHO :

-relaxatie m. detrusor in de blaaswand (remt de contractie van de blaaswand)

-contractie inwendige sfincter

Elastische componenten in de blaaswand laten een rekking toe zodat vulling tot op een bepaald niveau kan. Vanaf een bepaald punt treedt de mictiereflex op (door prikkeling van sensoren in de wand bij een bepaalde blaasdruk). Deze reflex is een ruggenmergreflex (geregeld ter hoogte van het sacrale ruggemerg) (maar als je zindelijk wordt, lopen er ook banen naar de hersenschors zodat bewuste controle van de reflex mogelijk is)

Afferente banen --> sacrale ruggenmerg --> efferente banen naar de blaas

PARA banen naar de m. detrusor die hem doen samentrekken (ortho-relaxatie van de blaaswand wordt ‘overwonnen’ alsook de contractie van de interne sfincter door ortho valt weg).

Als ook de externe sfincter relaxeert (onder bewuste controle) , kan de urine het lichaam verlaten.

Hoe is de concentratie van de urine bij iemand die weinig drinkt en veel zweet en waarom is dit zo?

2021-05-27 18:02:06 UTC

De urine is sterk geconcentreerd want het lichaam probeert vocht bij te houden (omdat men weinig drinkt en veel zweet) dus veel reabsorptie van H₂O thv Lus (= Lis) van Henle en distale tubulus maar vooral onder invloed van ADH (anti-diuretisch hormoon van de hypofyse) wordt de verzamelbuis meer doorlaatbaar voor H₂O--> veel reabsorptie H₂O terug naar het bloed vanuit de verzamelbuis --> concentratie van urine

Duid het juiste antwoord aan

2021-05-27 18:02:55 UTC

a) Welk proces is de vitale eerste stap van de nierfunctie als geheel?

A) secretie

B) reabsorptie van nutriënten

C) reabsorptie van water uit de tubulaire vloeistof

D) glomerulaire filtratie

b) Waterreabsorptie gebeurt passief middels

A) osmose

B) diffusie

C) actief transport

c) Filtratie is

A) verplaatsing van vloeistof van de peritubulaire vloeistof naar de tubulaire vloeistof.

B) het proces waarbij nuttige organische moleculen, nutriënten of water behouden blijven

C) een zeer selectief proces

D) het proces waarbij de bloeddruk vloeistof en opgeloste stoffen uit de glomerulaire capillairen naar de omringende kapselruimte stuwt.

d) ADH draagt bij aan een verhoogde permeabiliteit voor water van de

A) lis van Henle

B) tubulus contortus proximalis (= proximale tubulus)

C) tubulus contortus distalis (= distale tubulus)

E) calyx minor

f) Wanneer het gehalte van ADH (antidiuretisch hormoon) stijgt,

A) wordt de snelheid van de reabsorptie van natriumionen in de distale tubulus contortus lager.

B) wordt minder urine geproduceerd.

C) wordt minder water gereabsorbeerd door het nefron en de verzamelbuis.

D) neemt het watergehalte van urine toe.

e) Wat is een effect van aldosteron?

A) regulatie van de vloeistofconcentratie in het verloop van de tubulus contortus distalis (= distale tubulus) en de verzamelbuis

B) de osmotische waterverplaatsing in de tubulus contortus proximalis

C) excretie van afval in het gehele niertubulus

D) pH-regulatie

E) vorming van plasmaproteïnen

´s nachts plassen: wordt men door een bepaald systeem wakker gemaakt wanneer je moet plassen of is het omdat je wakker wordt, alles terug alert is en je daarom ineens voelt dat je moet plassen?

2021-12-07 06:14:06 UTC

Waarschijnlijk is het zo: de hersenen zijn betrokken bij het bewust zijn van moeten plassen. De rest van de mictie is eigenlijk niet onder onze controle, zijn we ons niet bewust van. Dus wanneer de hersenen het signaal krijgen dat we moeten plassen (de blaas is sterk gevuld), dan worden we ons dat letterlijk 'bewust' en worden we wakker.

Zindelijk: Zou een schema kunnen maken over de blaasfysiologie bij iemand die zindelijk is en iemand die niet zindelijk is?

2021-12-08 18:23:23 UTC

Waarom gaat de ultrafiltratie bij ernstige bloeddrukdaling afnemen?

2021-12-12 09:03:15 UTC

Ultrafiltratie thv het nierlichaampje (enkel daar vindt filtratie plaats in de nier) is afhankelijk van de drukverschillen tussen de 3 drukken:

1) GHD (glomerulaire hydrostatische druk = bloeddruk in de glomerulus) -> duwt vocht uit de glomerulus naar het kapsel van Bowman
2) COD = osmotische druk van het bloed in de glomerulus -> zuigt vocht naar het bloed dus houdt vocht bij
3) Druk in het kapsel van Bowman, door de gevormde voorurine -> werkt filtratie tegen

Dus als de bloeddruk daalt, daalt ook de bloeddruk in de glomerulus, dus daalt de GHD, en dus is het drukverschil tss deze 3 drukken minder groot, dus minder filtratie

Hoe kunnen de nieren een rol spelen in de bloeddrukregeling?

2021-12-12 09:43:50 UTC

1) via het RAAS (zie lessen bloeddrukregeling) -> toename bloedvolume => bloeddruk stijgt
2) via de productie van EPO -> zorgt voor aanmaak van rode bloedcellen -> viscositeit vh bloed neemt toe -> perifere weerstand van het bloed neemt toe => bloeddruk stijgt
3) door ANP uit het hart, dat bij hoge bloeddruk vrijkomt en zorgt voor natriuretisch effect (dus Na weg uit het bloed en naar de urine in de nieren) -> water volgt zout, dus ook meer vocht uit het bloed naar de urine -> bloedvolume daalt => bloeddruk daalt

Je weet waarom we ons niet van elke blaascontractie bewust zijn. kan u dit even toelichten?

2021-12-13 14:09:36 UTC

OPGELET, de uitleg hieronder is vooral ter info, dit wordt niet bevraagd op het examen.
In het schema gepost op deze Padlet over de mictiereflex, werd voor de vereenvoudiging het mictiecentrum in de pons weggelaten.
Zoals je kan lezen in het handboek, bevindt er zich in de hersenstam (nl. in de pons) een mictiecentrum, dat eigenlijk de parasympathische prikkeling in het sacrale ruggenmerg onder controle houdt, anders zouden we immers bij elke stimulatie van de rekreceptoren, dus eigenlijk telkens de blaas meer uitzet, gaan plassen.
Wat er gebeurt is dat de rekreceptoren een signaal geven aan het ruggenmerg, maar ook aan de pons. Zolang dat dit signaal niet hoog genoeg is, met andere woorden, zolang de blaas niet genoeg gevuld is, geven de rekreceptoren het signaal aan de pons dat het nog geen tijd is om te plassen. De pons op zijn beurt blokkeert het signaal in het ruggenmerg. Wanneer de blaas gevuld is met ongeveer 300ml urine, pas dan worden de rekreceptoren zo sterk geprikkeld, dat ze aan de pons laten weten dat we mogen plassen. De onderdrukking van het ruggenmerg door de pons valt dan weg en we voelen de drang om te plassen. Mensen die niet zindelijk zijn, gaan dan ook effectief plassen.
Maar, zindelijke mensen kunnen dan nog steeds het plassen tegenhouden, want zij kunnen bewust hun externe sfincter dicht houden totdat ze op het toilet zijn.

wat is het belang van het intramuraal verloop van de ureter? (dus hoe komt het dat er normaal gezien geen reflux is van blaas naar de ureters en nierbekken?)

2021-12-13 19:23:15 UTC

intramuraal betekent 'in de muur/wand'
De uitmonding van de ureter ligt dus in de wand van de blaas -> als de blaas samentrekt als ze wordt gevuld, worden de uitgangen van de ureter dicht geknepen
=> fysiologische klep die reflux van urine vanuit de blaas naar de ureter voorkomt

Overzicht functies van de nier (ABCDE)

inge_smolders — 2021-12-15 10:01:22 UTC

Moeten we de 3 soorten regulatiemechanismen uitgebreid kunnen uitleggen? Lokale, hormonale, autonome

2022-10-24 08:56:19 UTC

Ja, baseer je op de cursustekst

Nieranatomie: P790: de urineblaas -> wat moeten we hier specifiek van kennen, in de cursustekst staat dat we dit moeten studeren maar moeten we alles in detail kennen zoals bijvoorbeeld kunnen zeggen dat bij de man de blaas tussen het rectum en de sympysis pubia ligt? m.a.w. wat moet er gekend zijn van Opslag en afvoerbuizen voor urine van p.789-792 in handboek

2022-12-11 09:34:12 UTC

ja, dat is te bestuderen. Zoals je aangeeft: bij de man ligt de blaas tussen het rectum en de symphysis. Later komt dit ook nog terug bij het genitaal stelsel maar een duidelijk inzicht in de anatomie is nu ook al belangrijk. Bekijk dit goed op de figuren en de tekst geeft je meer uitleg.

Is 'lokale regulatie' hetzelfde als 'autoregulatie' (bij de BD-regulatie)? En is 'autonome regulatie' hetzelfde als 'neurale regulatie' (bij de BD-regulatie)?

2022-12-30 12:21:12 UTC

Ik kopieer even uit de cursus en verwerk daarin het antwoord
Autoregulatie (“zelfregulatie”): wijziging van perifere weerstand door directe invloed op precapillaire sfincters zodat de doorbloeding van de capillairnetten plaatselijk verandert (dus lokale regulatie van het capillair bed met vasoconstrictie en vasodilatatie (dit kan enkel met het autonome zenuwstelsel, meer bepaald het orthosympathisch stelsel omdat enkel dit zenuwstelsel gekoppeld is met receptoren van bloedvaten dus voor een stuk is dit neuraal ook)
Echter neurale mechanismen gaan breder dan enkel de invloed op de bloedvaten: (ik kopieer weer uit de cursus:)

Neurale mechanismen (regulatie door het autonoom zenuwstelsel): reageren op veranderingen van BD of op concentratie van bloedgassen op specifieke plaatsen. Het autonome zenuwstelsel past het HMV en perifere weerstand aan om een adequate doorbloeding in stand te houden. Het orthosympathisch centrum wordt ook het vasomotorisch centrum genoemd, het parasympathisch centrum is het cardio-inhiberend centrum. Beide samen vormen het cardiovasculair centrum (CVC). Deze cardiovasculaire centra (CVC) detecteren veranderingen door informatie doorgegeven via de baroreceptoren en chemoreceptoren. Deze informatieoverdracht verloopt via afferente (aanvoerende) banen naar het CVC. Van daaruit vertrekken efferente (afvoerende) banen naar de doelorganen, hart en bloedvaten.

Tot slot heb je de endocriene mechanismen via hormonen van het endocriene stelsel (= hormoonstelsel).

om kort samen te vatten: autoregulatie = lokale regulatie en is dus ook neuraal (aangezien het met het orthosympathisch zenuwstelsel geregeld wordt) maar Neurale regulatie gaat nog verder (niet enkel effect op bloedvaten maar ook op het hart bv. dooraanpassing van het hartdebiet (hogere hartslag, meer contractiekracht).

Is de 'm. sphincter vesicae internus' hetzelfde als 'interne urethra sfincter'? En is 'm. sphincter vesicae externus' hetzelfde als 'externe urethra sfincter'? Zo ja, mag je dan kiezen welke benaming je gebuikt?

2022-12-30 12:21:33 UTC

Het is hetzelfde. Je dient de Latijnse benaming te herkennen maar als we vragen deze structuur te benoemen, mag je ook de Nederlandstalige benaming gebruiken.

Wat zijn de pijnpunten in de ureters als er zich hier een steen vormt? Is dit als je in je rug pijn hebt ter hoogte van de nieren?

2022-12-30 12:21:51 UTC

klopt, patiënten zullen klagen van lage rugpijn. Hiervoor moet je nagaan waar de nieren in je lichaam liggen en via de ureters hun weg vinden naar de blaas. Die ureters volgen de achterzijde van je lichaam dus vandaar, als er een kristalletje in zit, zal dit in de wand van de ureter schrapen, dit lokt contracties op (poging om steentje eruit te "persen" en dit geeft pijn.

Regulatiemechanismen

2025-10-26 09:36:42 UTC

Autonome regulatie (ortho): zorgt voor GFS -> wat betekent GFS ook alweer?

zie ook:

https://padlet.com/inge_smolders/nierfysiologie-wmwo88w7gyhv/wish/E851Q0NxvRbwWVAb

Wat is de fascia renalis? Is dat hetzelfde als perirenaal vet?

2025-12-14 13:49:15 UTC

Een fascia is een vlies van bindweefsel, rond de nier bevat dit vlies elastisch bindweefsel. Binnen de fascia renalis ligt ook het vetweefsel dat de nier en de bijnieren omgeeft. Let op! de fascia renalis is niet hetzelfde als het nierkapsel, dit vlies van vezelig bindweefsel ligt tegen de nier aan, en daarrond ligt dan het vetweefsel.

Zijn de “nierpiramiden” hetzelfde als “medulla”. Ik begreep het op de tekening niet zo goed

2025-12-14 13:51:18 UTC

De medulla is verdeeld/samengesteld uit pyramide-vormige delen; alle nierpyramiden samen vormen de medulla.

Een nierpyramide met bovenaan nog een stukje cortex renalis (nierschors), noemen we een nierlobje (lobus renalis).