4. Na czym polegało zdziwienie ludzi przybyłych, by pożegnać tytułowego Pułkownika?

5. Podaj innego bohatera lektury obowiązkowej, którego, tak jak tytułowego Pułkownika, można nazwać patriotą. Zapisz:

Imię i nazwisko lub pseudonim bohatera:

Tytuł utworu i autora:

Uzasadnienie:

2. Ułóż krótki plan wydarzeń przedstawionych w tekście. Może Ci pomóc poniższa karta z ilustracjami (nie musisz tworzyć tylu punktów, ile jest ilustracji).
3. Wymień 2 cechy Świtezianki, każdą udowodnij przykładem z utworu.

4. Wyobraź sobie, że duch strzelca ze „Świtezianki” pojawił się na obrzędzie dziadów. Zapisz w kilku zdaniach monolog strzelca, w którym:

– wyjaśni on , jaki grzech popełnił za życia

– powie, jaka spotkała go kara

– wygłosi przestrogę  – jaka nauka płynie z jego historii

5. Czy Twoim zdaniem strzelec zasłużył na karę, która go spotkała? Zredaguj tezę i podaj 2 argumenty na jej uzasadnienie.

6. Podaj 2 dowody na to, że utwór jest balladą.

1.Napisz w kilku zdaniach o okolicznościach powstania utworu.

Możesz skorzystać ze strony:
 https://ostatnidzwonek.pl/romantyzm/a-1912.html

2. Wyjaśnij tytuł wiersza.

3. Kim jest osoba mówiąca w wierszu  – co robi, w jakiej sytuacji się znajduje, co myśli, co czuje.

4. Wyjaśnij, jak rozumiesz 2 ostatnie wersy wiersza.

5. Utwór Stepy akermańskie Adama Mickiewicza jest sonetem – podaj 2 dowody.

6. Przygotowujesz referat o życiu i twórczości Adama Mickiewicza. Które z poniższych źródeł wykorzystasz, aby wykonać to zadanie? Wybierz numer źródła i uzasadnij wybór dwoma argumentami.

Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli;

Choćby cesarz Moskalom kazał wstać: już dusza

Moskiewska, tam raz pierwszy, Cesarza nie słusza!

Tam zagrzebane tylu set ciała, imiona:

Dusze gdzie? nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza Ordona

On będzie Patron szańców! —Bo dzieło zniszczenia

W dobréj sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia:

Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,

Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona

Obleją, jak Moskale redutę Ordona:

Karząc plemię zwycięzców zbrodniami zatrute,

Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę.

– Czym były niegdyś dziady?

– Kiedy i w jaki sposób je obchodzono?

– Co miały na celu?

2.Jaką winę popełniły za życia duchy lekkie (Aniołki – duchy Józia i Rózi) i jaką karę ponoszą po śmierci?

3. Co było winą Zosi? Jaką karę ponosi po śmierci?

4. Na podstawie poniższych ilustracji zredaguj notatki na temat ofiar Widma Złego Pana (kim byli, jakie krzywdy wyrządził im za życia właściciel wioski, co się z nimi stało po śmierci).
5. Kim jest Guślarz, jaką pełni funkcję podczas obrzędu dziadów?

6. Na podstawie utworu zredaguj minimum pięciozdaniową notatkę na temat tego, co to znaczy być dobrym człowiekiem. Odwołaj się do przestróg wypowiedzianych przez duchy (mile widziane cytaty).

Nazywano Cię Wąsalem i Wojewodą. Skąd te przydomki?

Opowiedz nam,  jak zaczęła się Twoja przyjaźń ze Stolnikiem Horeszko?

Co czułeś do Ewy Horeszkówny, córki Stolnika?

Dlaczego nigdy publicznie nie wyjawiłeś swojego uczucia? Czego się obawiałeś?

Czy to prawda, że poprosiłeś o rękę Ewy, ale otrzymałeś w odpowiedzi czarną polewkę?

Dlaczego postawa Stolnika Horeszki zaczęła Cię po pewnym czasie irytować?

Co stało się z Ewą, córką Stolnika? Co wiesz o losach swojej ukochanej?

A jak potoczyły się wówczas Twoje losy – opowiedz o okolicznościach pojawienia się na świecie Tadeusza i o tym, jak traktowałeś swoją żonę.

Podczas spowiedzi przyznałeś, że okrzyknięto Cię mianem zdrajcy. Czy rzeczywiście byłeś w zmowie z Moskalami?

Jak więc to się stało, że Stolnik zginął z Twoich rąk? Opowiedz o tym dniu.

Dlaczego to zrobiłeś?

Jakie konsekwencje miała dla Ciebie śmierć Stolnika? Jak tę wiadomość przyjęli Polacy(jak byłeś traktowany), a jak Moskale?

Co postanowiłeś zrobić?

Skąd przydomek „Robak”? Co chciałeś tym podkreślić?

W jaki sposób odkupiłeś swoje winy? Opowiedz o Twoich chwalebnych czynach.

Jako ksiądz Robak byłeś emisariuszem. Czym się zajmowałeś?

Po co przybyłeś do Soplicowa?

Jak odkupiłeś swoje winy wobec Horeszków?

Dokończ zdanie: Gdybym mógł cofnąć czas...

Na zakończenie wywiadu chciałbym jeszcze zapytać o to, co zdradził Ci Gerwazy, uspokajając Twoje sumienie? Co poczułeś, gdy się o tym dowiedziałeś?

1. ______________________________
Hrabia widząc, że tak blisko
Tadeusz naszedł jego zbrojne stanowisko,
Krzyczy: «Do broni! łapaj!» Skoczyli dżokeje;
Nim Tadeusz rozeznać mógł, co się z nim dzieje,
Już go chwycili.

1.Pojmanie Tadeusza.

2. __________________________________
Biegą do dworu, w podwórze
Wpadają. Dwór budzi się, psy w hałas, w krzyk stróże.
Wyskoczył wpół ubrany Sędzia; widzi zgraję
Zbrojną, myśli, że zbójcy, aż Hrabię poznaje.
«Co to jest?» pyta. Hrabia szpadą nad nim mignął,
Lecz widząc bezbronnego w zapale ostygnął
:«Soplico — rzekł — odwieczny wrogu mej rodziny,
Dziś skarzę cię za dawne i za świeże winy,
Dziś zdasz mi sprawę z mojej fortuny zaboru,
Nim pomszczę się obelgi mojego honoru!
»Lecz Sędzia, żegnając się, krzyknął: «W Imię OjcaI
Syna! tfu! mospanie Hrabia, czy waść zbojca?
Przebóg! czy się to zgadza z pana urodzeniem,
Wychowaniem i z pana na świecie znaczeniem?
Nie pozwolę skrzywdzić się!» Wtem Sędziego słudzy
Biegli, jedni z kijami, ze strzelbami drudzy;
Wojski, stojąc z daleka, poglądał ciekawie
W oczy panu Hrabiemu, a nóż miał w rękawie.
Już mieli zacząć bitwę, lecz Sędzia przeszkodził;
Próżno było bronić się, nowy wróg nadchodził:
Postrzeżono w olszynie blask, wystrzał rusznicy!
Most na rzece zahuczał tętentem konnicy
I «Hejże na Soplicę!» tysiąc głosów wrzasło.
Wzdrygnął się Sędzia: poznał Gerwazego hasło;
«Nic to — zawołał Hrabia — będzie tu nas więcéj,
Poddaj się Sędzio, to są moi sprzymierzeńcy».
Wtem Asesor nadbiegał, krzycząc: «Areszt kładę
W imię Imperatorskiej Mości; oddaj szpadę,
Panie Hrabio, bo wezwę wojskowej pomocy
A wiesz pan, że kto zbrojnie śmie napadać w nocy,
Zastrzeżono tysiącznym dwóchsetnym ukazem,
Że jak zło…» Wtem go Hrabia w twarz uderzył płazem.
Padł zgłuszony Asesor i skrył się w pokrzywy;
Wszyscy myśleli, że był ranny lub nieżywy.
«Widzę — rzekł Sędzia — że się na rozbój zanosi».
Jęknęli wszyscy; wszystkich zagłuszył wrzask Zosi,
Która krzyczała, Sędzię objąwszy rękami,
Jako dziecko od Żydów kłute igiełkami.
Tymczasem Telimena wpadła między konie,
Wyciągnęła ku Hrabi załamane dłonie:
«Na twój honor! — krzyknęła przeraźliwym głosem,
Z głową w tył wychyloną, z rozpuszczonym włosem
—Przez wszystko co jest świętym, na klęczkach błagamy!
Hrabio, śmieszże odmówić? proszą ciebie damy;
Okrutniku, nas pierwej musisz zamordować!»
Padła zemdlona. Hrabia skoczył ją ratować,
Zadziwiony i nieco zmieszany tą sceną:
«Panno Zofio — rzecze — pani Telimeno!
Nigdy się krwią bezbronnych ta szpada nie splami;
Soplicowie! jesteście moimi więźniami.

2.Uwięzienie Sopliców.

3. _____________________________________
Wtem «Hejże na Sopliców!»Wpada szlachta hurmem,
Obstępuje dwór wkoło i bierze go szturmem,
Tym łacniej, że wódz wzięty i pierzchła załoga;
Lecz zdobywcy chcą bić się, wyszukują wroga.
Do domu niewpuszczeni biegą do folwarków,
Do kuchni. Gdy do kuchni weszli, widok garków,
Ogień ledwie zagasły, potraw zapach świeży,
Chrupanie psów gryzących ostatki wieczerzy,
Chwyta wszystkich za serca, myśl wszystkich odmienia,
Studzi gniewy, zapala potrzebę jedzenia.
Marszem i całodziennym znużeni sejmikiem,
«Jeść! jeść!» po trzykroć zgodnym wezwali okrzykiem,
Odpowiedziano: «Pić! pić!»; między szlachty zgrają
Stają dwa chóry: ci pić, a ci jeść wołają.
Odgłos leci echami; gdzie tylko dochodzi,
Wzbudza oskomę w ustach, głód w żołądkach rodzi.
I tak na dane z kuchni hasło, niespodzianie
Rozeszła się armija na furażowanie.

3.Przyjazd szlachty.

4. _________________________________________________
[Gerwazy]Chce Hrabiego osadzić na nowym dziedzictwie
Legalnie i formalnie: więc za Woźnym biega,
Aż go po długich śledztwach za piecem dostrzega,
Wnet porywa za kołnierz, na dziedziniec wlecze
I zmierzywszy mu w piersi Scyzoryk, tak rzecze:
«Panie Woźny, pan Hrabia śmie waćpana prosić,
Abyś raczył przed szlachtą bracią wnet ogłosić
Intromisyją Hrabi do zamku, do dworu
Sopliców, do wsi, gruntów zasianych, ugoru,
 […]«Panie Kluczniku, zaczekaj
— Rzekł śmiało, ręce za pas włożywszy Protazy,
—Gotów jestem wypełniać wszelkie stron rozkazy,
Ale ostrzegam, że akt nie będzie miał mocy,
Wymuszony przez gwałty, ogłoszony w nocy».

intromisja- legalne zawładnięcie - rozumiane jako wejście w posiadanie nieruchomości  zgodnie z wyrokiem sądowym, ogłaszane niegdyś osobiście przez przysłanego w tym celu, na miejsce, woźnego sądowego. Ogłaszanie intromisji, zwanej też wwiązaniem, odbywało się w miejscu publicznym - np. na rynku, wobec zgromadzonych świadków.

4. Zmuszenie do ogłoszenia intromisji Hrabiego do zamku.

5. __________________________________________
I by donośniej mówić, wstąpił na stos wielki
Belek (pod płotem sadu suszyły się belki),
Wlazł na nie i zarazem jakby go wiatr zdmuchnął,
Zniknął z oczu. Słyszano, jak w kapustę buchnął;
Widziano, po konopiach ciemnych jego biała
Konfederatka niby gołąb przeleciała.
Konewka strzelił w czapkę, ale chybił celu;
Wtem zatrzeszczały tyki, już Protazy w chmielu.
«Protestuję!» zawołał; pewny był ucieczki,
Bo za sobą miał łozę i bagniska rzeczki.

5. Ucieczka Protazego.

6.  __________________________________________
Szlachta głodna plądruje, zabiera co może:
Kropiciel, stanowisko zająwszy w oborze,
Jednego wołu i dwa cielce w łby zakropił,
A Brzytewka im szable w gardzielach utopił;
Szydełko równie czynnie używał swej szpadki,
Kabany i prosięta koląc pod łopatki.
Już rzeź zagraża ptastwu. […]
Wpada w kotuch Konewka, jedne ptaki zdusza,
A drugie żywcem wiąże do pasa kontusza.
Próżno gęsi szyjami wywijając, chrypią,
Próżno gęsiory sycząc, napastnika szczypią;
On bieży osypany iskrzącym się puchem,
Unoszony jak kółmi gęstych skrzydeł ruchem,
Zdaje się być chochlikiem, skrzydlatym złym duchem.
Ale rzeź najstraszniejsza, chociaż najmniej krzyku,
Między kurami. Młody Sak wpadł do kurniku
I z drabinek, stryczkami łowiąc, ciągnie z góry
Kogutki i szurpate, i czubate kury,
Jedne po drugich dusi i składa do kupy,
[…]Gerwazy przypomina starodawne czasy:
Każe sobie podawać od kontuszów pasy
I nimi z Soplicowskiej piwnicy dobywa
Beczki starej siwuchy, dębniaku i piwa.
Jedne wnet odgwożdżono, a drugie ochoczo
Szlachta, gęsta jak mrowie, porywają, toczą
Do zamku; tam na nocleg cały tłum się zbiera,
Tam założona główna Hrabiego kwatera.

6. Plądrowanie Soplicowa.

7. _____________________________________
Nakładają sto ognisk, warzą, skwarzą, pieką,
Gną się stoły pod mięsem, trunek płynie rzeką;
Chce szlachta noc tę przepić, przejeść i prześpiewać.
Lecz powoli zaczęli drzemać i poziewać;
Oko gaśnie za okiem, i cała gromada
Kiwa głowami, każdy, gdzie siedział, tam pada
:Ten z misą, ten nad kotłem, ten przy wołu ćwierci.
Tak zwycięzców zwyciężył w końcu sen, brat śmierci.

7. Uczta i sen.

-W jakich okolicznościach Tadeusz poznał Telimenę?

-Wątek miłosny oparty jest na pewnym nieporozumieniu, pomyłce Tadeusza- wyjaśnij, o jaką pomyłkę chodzi.

-Jakie plany wobec Tadeusza i Zosi ma Sędzia Soplica? Jak reaguje na ten pomysł Telimena?

-Dlaczego dochodzi do kłótni między Telimeną a Tadeuszem?

-Jakim wydarzeniem kończy się wątek miłosny między Tadeuszem, Zosią i Telimeną?

3. Wymień przynajmniej 3 obyczaje szlacheckie, które poznałeś/ poznałaś dzięki lekturze.

4. W Twojej szkole organizowane jest spotkanie z autorem książek o Adamie Mickiewiczu. Zredaguj ogłoszenie na szkolną stronę internetową, w którym zachęcisz koleżanki i kolegów do udziału w tym spotkaniu. Użyj dwóch argumentów.

POPRAWIONE
Wuj trzymał w ręku jakąś kartkę. Była ona dokładnie zapisana. Poznałem ją. Był to wiersz. Wuj napisał go  na cześć ukochanej kobiety. Poszedł z nim do królowej i poprosił ją o przeczytanie go. 
Ona jednak odpowiedziała:
- Nie umiem czytać i nie mam na to czasu.

Partykuły mogą przeczyć, np. nie, przypuszczać, np. by, chyba, rozkazywać, np. niech, pytać, np. czy, li, potwierdzać, np. tak, życzyć, np. oby oraz wzmacniać wypowiedź, np. no, że.

Partykuły sprawiają, że nasze wypowiedzi wywierają większe wrażenie na odbiorcy. Posłużmy się przykładem. Dzieci zajęte zabawą na podwórku raczej nie zareagują na zawołanie Chodź!. Jeśli zniecierpliwiona mama krzyknie po raz drugi, używając partykuł: No chodźże wreszcie!, ma większą szansę na to, że dziecko zareaguje.