Ánh sáng ở đây không phải là ánh sáng thực mà đó là biểu tượng cho giá trị thèm khát được chiếu sáng, được thay đổi của hai đứa trẻ và của người dân nơi nơi phố huyện nghèo. Đây cũng là sự tinh tế của tác giả đối với cuộc sống tăm tối, nghèo khổ của những người dân nơi đây. Tác giả cũng đã thổi vào tác phẩm những ánh sáng của sự hi vọng để cứu vớt cuộc đời và tâm hồn họ.

Hình ảnh: “Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn, lá mía…” Những phế thải còn lại của một phiên chợ quê 

Mùi vị:  “một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng ban ngày lẫn với mùi cát bụi” Mùi của đất, của quê hương và phản phất trong đó là mùi vị của cả sự nghèo khổ, lầm than, cơ cực

Thể hiện khung cảnh chợ tàn đìu hiu cùng đời sống sinh hoạt khó khăn, nghèo nàn, xơ xác của người dân nơi phố huyện. 

 

- Đỏ → Hồng → Đen : vừa là sự chuyển dịch của thời gian, vừa là sự thay đổi của tâm lí con người đang dần bao phủ khắp mặt đất cũng như khắp tâm trạng của con người

- Không gian mở ra bởi màu “đỏ rực” của phương Tây, màu “ánh hồng” của mây trời, màu “đen sẫm” của tre làng. Nó có chút thanh bình, êm ả, nhưng ám ảnh và đượm buồn bởi vòng lập vô hồi, gợi cho con người nhiều cảm xúc.

⇒ Bức tranh phố huyện buổi chiều dệt được nên bằng cảm giác khi cảnh vật thấm đượm vào tâm hồn của người đã gợi ra một nỗi buồn bâng khuâng, man mác

- Đường nét có các sắc xanh của rặng tre phản chiếu dưới ánh dương của buổi chiều tàn, dần trở nên “đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời”

⇒ Sự len lỏi và xâm chiếm của bóng tối

⇒ Khung cảnh thiên nhiên đượm buồn, đồng thời thấy được sự cảm nhận tinh tế

- Các hình ảnh nhẹ nhàng, điềm tĩnh, khách quan. Sự pha trộn nhiều màu biểu hiện các sắc thái khác nhau

- Nhịp điệu chậm, giàu hình ảnh và nhạc điệu

Lời nói, hành động: 

-          Mẹ con chị Tí :  

Xuất hiện vào lúc “trời nhá nhem tối”. Cái nơi mà họ xuất hiện là không rõ rang vì: “ở trong ngõ đi ra”. Cả hai đều mang không biết bao nhiêu là đồ đạc.Nhưng những đồ vật đó đều là những thứ nhẹ bỗng và lủn mủn, lặt vặt, vô giá trị. NT tương phản: làm nhấn mạnh sự nghèo khó của gia đình chị Tý

Những mẩu đối thoại rời rạc, không liền mạch với những người xung quanh. Đó là cuộc trò chuyện không xuất phát từ cảm hứng giao tiếp. Thông qua thứ ngôn ngữ này ta thấy cuộc sống đã leo lét, kiếp người ở phố huyện lúc đó đã cạn kiệt năng lượng sống.

-          Bà cụ Thi

Cụ già cầm ly rượu ấy soi lên dưới ánh hoàng hôn chạng vạng, cười giòn giã, rồi ngửa cổ uống một hơn cạn sạch. Điểm làm người ta đặc biệt chú ý ở nhân vật này khi bà lão đã giơ ly rượu lên để ngắm

à bà coi đó là thần dược, là vật quý. Chỉ có rượu mới mang lại một vài giây phút để quên đi những khoảng khắc cực khổ trong cuộc sống bà

 

Hành động “để ba đồng xu vào tay Liên, xoa đầu chị một cái” đã cho thấy nguyên nhân làm bà như hơi điên chính là sự thiếu thốn của tình cảm gia đình. Đến cái tuổi làm bà nội, bà ngoại, muốn được con cháu bên cạnh và cần được chăm sóc nhưng bà lại không có ai bên cạnh mình

-          Bác phở Siêu:

Phố huyện toàn những con người nghèo đói. Phở của bác Siêu không phải là món ăn dành cho họ: Liên và An nhận diện được gánh phở của bác bằng mùi, bằng khứu giác; ngọn gió đã cho An và Liên cái mùi thơm của một thứ quà xa xỉ. Quà ấy nhiều tiền, và hai chị em biết rằng mình không bao giờ có thể ăn được.

-          Gia đình bác Xẩm: là gia đình chỉ sống bằng lòng thương hại từ lời ca tiếng hát. Chiếc chậu sắt trắng chỏng thơ không có một xu nằm giữa manh chiếu gợi cho ta về cuộc sống ảm đạm của họ cả trong những ngày sắp tớià “Nhân vật” thứ 4 không còn là một người nữa mà là một tập hợp người, cả một tập thể àSự nghèo khó, vất vả của tất cả người dân ở đây lại được nhắc đến một lần nữa.

-          Những đứa trẻ: Chúng nhặt nhạnh những thanh nứa, thanh tre”. Tất cả những từ “lom khom, đi lại tìm tòi, nhặt nhạnh” đều gợi cho ta về hình dáng, hành động, tính cách của những người già. à Trong phố huyện này, trẻ con đã bị cuộc đời đánh cắp mất tuổi thơ. Chúng đã phải lam lũ, chúng đã phải sống cuộc sống khổ cực y như người lớn,  phải sống trong cuộc đời khó khăn, nghiệt ngã.

-          Nghệ thuật: tác giả đã sử dụng giọng văn chậm buồn, tha thiết để thể hiện niềm cảm thương của Thạch Lam với những người nghèo khổ. Văn phong giản dị nhưng sâu sắc, thâm trầm.