Als je een keer een tik op je vingers krijgt, of voor straf zonder eten naar bed moet, is dat kindermishandeling? Niet als het één keer gebeurt, maar wel als het vaker voorkomt en je je thuis niet veilig voelt. 

Kindermishandeling is een groot probleem. Het komt best vaak voor. In allerlei gezinnen. Bij rijke en arme gezinnen, bij grote en kleine gezinnen, en in alle culturen. Per jaar krijgt gemiddeld één kind per schoolklas met mishandeling te maken. Soms is het zo erg dat een kind in het ziekenhuis belandt, of dood gaat. 

 

Veel vormen 

Als een kind bedreigd wordt, of als er geweld is, spreek je van kindermishandeling. Dat kan zijn omdat je ouders je pijn doen, of je uitschelden. Of omdat er thuis veel ruzie is, of omdat niemand aandacht voor je heeft.
 Er zijn veel verschillende vormen van kindermishandeling: 

1.      Verwaarlozing 

2.      Geweld 

3.      Huiselijk geweld 

4.      Seksueel misbruik. 

Mishandeling kan lichamelijk zijn en geestelijk. Als je geslagen wordt, of geen eten krijgt, dan is dat lichamelijk mishandeling. Geestelijke mishandeling is het bijvoorbeeld als je ouders je uitschelden, of zeggen dat je niks goed doet. 

Het is verboden 

Alle vormen van kindermishandeling zijn verboden. Kinderen hebben het recht om veilig te zijn, om beschermd te worden tegen kindermishandeling. De gevolgen van mishandeling kunnen groot zijn. Je kunt er je hele leven last van houden. Daarom is het belangrijk dat je hulp vraagt en er over praat als je ermee te maken krijgt. 

Kindermishandeling komt vaak voor in de huiselijke kring. Door bijvoorbeeld de ouders of verzorgers van het kind. Dit is een vorm van huiselijk geweld. 

Maar ook andere volwassenen kunnen een kind mishandelen, omdat het kind afhankelijk is van hen voor zorg. Bijvoorbeeld leidsters van peuterspeelzalen, leraren of sporttrainers. 

Het kan gaan om opzettelijke mishandeling, maar dit is niet altijd het geval. Als ouders of verzorgers de zorg niet meer aankunnen, kan hun gedrag ontsporen met mishandeling tot gevolg. 

- Lichamelijke verwaarlozing

- Psychische mishandeling

- Psychische verwaarlozing

- Seksueel misbruik

o Blauwe plekken, brandwonden en botbreuken, tot schade aan inwendige organen

o Shakenbabysyndroom - veroorzaakt hersenbeschadiging

 Blindheid, doofheid of zelfs dood 

o Groeiachterstanden en problemen in de motorische ontwikkeling

o Seksueel misbruik kan leiden tot lichamelijke verwondingen aan de geslachtsorganen of de anus, seksueel overdraagbare aandoeningen of zwangerschap 

- Psychische gevolgen

o Emotionele problemen

o Agressief en antisociaal gedrag

o Terugtrekken, veel piekeren en angstig

 Worden hierdoor vaker gepest. Verwaarloosde kinderen worden ook vaker gepest om hun onverzorgde uiterlijk

o Psychische problemen

 PTSS

 Dissociatieve stoornissen: het bewustzijn sluit zich af voor bepaalde indrukken uit de omgeving en bijbehorende emoties

 Verslaving

 Zelfverwonding: om woede af te reageren

 Psychosomatische klachten: lichamelijke klachten zoals buikpijn en hoofdpijn met een achterliggende psychische oorzaak

- Neurobiologische gevolgen

o De vorming van de hersenen in de eerste levensjaren wordt sterk beinvleod door wat het kind ervaart. Mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik van het kind verstoren de wijze waarop het netwerk van zenuwen in een deel van de hersenen zich behoren te vormen.  

o Vaak psychische of psychiatrische problemen, kopieer gedrag eigen ouders, gebrekkige opvoedingsvaardigheden en stress. Te hoge of geen verwachtingen van het kind, kijken negatief naar het kind of kunnen niet sensitief of empathisch reageren. Ouders willen het vaak anders doen, maar weten niet hoe en het lukt hun om verschillende redenen niet om de situatie te veranderen. 

- Extra kwetsbaar

o Moeilijk opvoedbare kinderen (die extra zorg, aandacht en geduld vragen, te vroeg geboren zijn of een lichamelijke of verstandelijk handicap) geven ouders meer stress en gevoel van incompetentie

- Leefomstandigheden

o Geweld overheerst vaak in de onderlinge contacten. Gezinnen wonen vaker in buurten met zwakke sociale verbanden, criminaliteit, drugsproblematiek, armoede en achterstand. Wanneer geweld in een samenleving meer getolereerd wordt, komt lichamelijke mishandeling vaker voor dan wanneer dat niet zo is. Het is aannemelijk dat alleenstaand ouderschap en een groot gezin een verhoogde risicofactor zijn.

o Seksueel misbruik in het gezin kan een uiting zijn van verstoorde gezinsverhoudingen. Vaak spelen daarin communicatieproblemen, sociale isolatie en een tekort aan emotionele betrokkenheid en flexibiliteit een rol. Ook kan er sprake zijn van geweld tussen de partners.

- Het kind

o Jonge kinderen en kinderen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, chronische ziekte of ontwikkelingsachterstand zijn extra kwetsbaar voor seksueel misbruik. Meisjes lopen een groter risico dan jongens, zeker wanneer zij bij een stiefvader wonen. Zowel voor jongens als voor meisjes geldt dat zij meer risico op seksueel misbruik lopen wanneer zij opgroeien bij één biologische ouder. 

- Niet plegende ouder

o Seksueel misbruik komt vaker voor in gezinnen waarin de moeder, letterlijk of emotioneel, afwezig is. Dat is bijvoorbeeld het geval als de moeder buitenshuis werkt, verslaafd of ziek is. 

- De pleger

o Het is niet zomaar te zeggen waarom iemand tot seksueel misbruik van een kind in staat is. Bekend is dat plegers vaak een jeugd hebben gehad met nare ervaringen, zoals emotionele verwaarlozing of misbruik. Ook is duidelijk dat plegers zich niet of nauwelijks in het kind kunnen inleven en geen besef hebben van wat het kind doormaakt.