Vondel was een protestants maar nadat zijn moeder, vrouw en een deel van zijn kinderen waren overleden kreeg hij een geloofcrisis een werd Rooms-Katholiek. Hoerna was hij niet meer welkom op het muiderslot waar Hooft vaak vertelde en lezingen hield. Hooft was protestants.

 

Johannes Calvijn was van mening dat mensen hun lot niet in eigen hand hadden. Volgens Calvijn was bij de geboorte aldoor God bepaald of iemand na de dood wel of niet naar de hemel ging. Het verloop van iemands leven kon hier volgens hem niets aan doen veranderen. Maarten Luther geloofde niet in predestinatie. Hij beweerde namelijk dat mensen wel in de hemel konden komen door veel de bijbel te lezen en door oprecht in God te geloven.

 

Luther wilde niet dat een volk in opstand kwam tegen een vorst. Dit kwam omdat volgens hem de vorst door God was gekozen en verzet tegen de vorst, zou dus ook verzet tegen de keuze van God zijn. Calvijn was het daar niet mee eens, want hij vond dat er gewerkt moest worden voor het krijgen van Gods eer. Hij vond dat de kerk en de staat gescheiden moesten worden, maar Luther wilde juist geen scheiding van de kerken staat. Calvijn wilde gezag voor plaatselijke kerken. Mede omdat de macht van de vorst niet zomaar werd goedgekeurd door calvinisten hebben zij zich in het verleden wel eens verzet tegen de koning. 

 

Luther en Calvijn dachten verschillend over de organisatie van de kerk. Luther en Calvijn verschilden namelijk van mening over wie de leider van de kerk zou moeten zijn, maar ze waren het wel eens dat de paus in ieder geval niet de juiste leider van de kerk was. Calvijn vond dat de kerkenraad het hoogste orgaan van de kerk moest zijn. Deze kerkenraad zou moeten bestaan uit gelovigen uit de elite, doctoren, diakens, pastores en ouderlingen. Calvijn vond vooral dat de kerk zichzelf moest besturen. Daarentegen vond Luther dat bisschoppen de kerk zouden moeten leiden.  

De protestanten waren het niet eens met de manier waarop de rooms-katholieke kerk het christelijke geloof beleed. Zij vonden dat te veel pracht en praal afleidt van waar het werkelijk om gaat. De protestanten vonden het ook niet kloppen dat de katholieke kerk geld vroeg voor het vergeven van zonden. Dat was volgens hen oplichterij. 

De protestanten kwamen in opstand en vernielden honderden heiligenbeelden en andere objecten van religieuze katholieke plaatsen in Nederland, zoals versiering in katholieke kerken.

Individualisme is de opvatting dat de rechten van het individu boven het belang van de gemeenschap wordt geplaatst. 

Empirisme is de opvatting dat kennis voornamelijk of geheel voortkomt uit ervaring. Volgens deze theorie bezit de mens geen kennis van nature en  moet de geest van de mens bij de geboorte opgevat worden als een ongeschreven blad. 

Humanisme is de opvatting die mensen voorop stelt en dat uitgaat van de waarde van mensen. Hun belangen staan voorop. Humanisten streven naar rechtvaardigheid.