ไนโตรเจน (Nitrogen - N₂): ประมาณ 78% ของบรรยากาศ

ออกซิเจน (Oxygen - O₂): ประมาณ 21% ของบรรยากาศ

อาร์กอน (Argon - Ar): ประมาณ 0.93%

คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide - CO₂): ประมาณ 0.04%

2. ก๊าซปริมาณน้อย (Trace Gases)

มีเทน (Methane - CH₄)

โอโซน (Ozone - O₃)

ฮีเลียม (Helium - He)

ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide - N₂O)

3. ไอน้ำ (Water Vapor)

มีปริมาณที่แตกต่างกันไปตามพื้นที่และสภาพอากาศ (0-4%)

มีบทบาทสำคัญในการเกิดฝนและควบคุมอุณหภูมิ

4. อนุภาคในบรรยากาศ (Atmospheric Particles)

ฝุ่นละออง (Dust)

ละอองเกลือจากทะเล (Sea Salt)

เขม่าควัน (Soot)

ละอองเกสรดอกไม้ (Pollen)

5. ชั้นของบรรยากาศ (Atmospheric Layers)

โทรโพสเฟียร์ (Troposphere): ชั้นที่ใกล้พื้นโลกที่สุด

สตราโตสเฟียร์ (Stratosphere): มีโอโซนช่วยป้องกันรังสี UV

มีโซสเฟียร์ (Mesosphere): ชั้นที่อุณหภูมิลดต่ำที่สุด

เทอร์โมสเฟียร์ (Thermosphere): ชั้นที่อุณหภูมิสูงมาก

เอกโซสเฟียร์ (Exosphere): ชั้นนอกสุด

1. ก๊าซถาวร (Permanent Gases)

เป็นก๊าซที่มีปริมาณค่อนข้างคงที่ในบรรยากาศ ได้แก่:

• ไนโตรเจน (Nitrogen, N₂) ประมาณ 78%

• ออกซิเจน (Oxygen, O₂) ประมาณ 21%

• อาร์กอน (Argon, Ar) ประมาณ 0.93%

2. ก๊าซแปรผัน (Variable Gases)

เป็นก๊าซที่มีปริมาณเปลี่ยนแปลงตามสถานที่และเวลา โดยมีบทบาทสำคัญต่อสภาพภูมิอากาศและสภาพอากาศ ได้แก่:

• ไอน้ำ (Water Vapor, H₂O) ปริมาณแปรผัน 0-4%

• คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide, CO₂) ประมาณ 0.04%

• โอโซน (Ozone, O₃)

• มีเทน (Methane, CH₄)

• ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide, N₂O)

3. อนุภาคในบรรยากาศ (Aerosols or Particulates)

เป็นอนุภาคขนาดเล็กที่ลอยอยู่ในอากาศ มีทั้งที่เกิดจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ได้แก่:

• ฝุ่นละออง

• เขม่าควัน

• ละอองเกลือจากทะเล

• เถ้าภูเขาไฟ

• ละอองเกสรจากพืช

องค์ประกอบทั้งสามนี้มีผลต่อสภาพภูมิอากาศ การเกิดเมฆ ฝน และการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตบนโลก

เป็นก๊าซที่พบในปริมาณมากและคงที่ในบรรยากาศ ได้แก่:

• ไนโตรเจน (N₂): ประมาณ 78% ของบรรยากาศ

• ออกซิเจน (O₂): ประมาณ 21% ของบรรยากาศ

• อาร์กอน (Ar): ประมาณ 0.93%

• คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂): ประมาณ 0.04% (เพิ่มขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์)

2. องค์ประกอบรอง (Trace Components)

เป็นก๊าซที่พบในปริมาณน้อย แต่มีความสำคัญ เช่น:

• ไอน้ำ (H₂O): ความเข้มข้นแปรผันได้ตั้งแต่ 0.1% ถึง 4% ขึ้นอยู่กับพื้นที่

• โอโซน (O₃): พบมากในชั้นสตราโตสเฟียร์ มีบทบาทในการดูดซับรังสีอัลตราไวโอเลต

• มีเทน (CH₄): มีผลต่อภาวะโลกร้อน

• ก๊าซเฉื่อยอื่น ๆ: เช่น นีออน (Ne), ฮีเลียม (He), คริปทอน (Kr)

3. อนุภาคแขวนลอย (Particulates)

นอกจากก๊าซ บรรยากาศยังประกอบด้วยอนุภาคขนาดเล็ก เช่น ฝุ่นละออง เกลือทะเล เขม่าควัน และละอองเกสรดอกไม้ ซึ่งมีผลต่อกระบวนการเกิดเมฆและสภาพอากาศ

ไอน้ำ (H2O) มีปริมาณ 0 – 4% ในบรรยากาศ จึงมีคุณสมบัติในการดูดกลืนรังสีอินฟราเรดที่แผ่ออกจากโลก นอกจากนั้นเมื่อไอน้ำกลั่นตัวเป็นละอองน้ำ หรือ “เมฆ” มีความสามารถในการสะท้อนแสงอาทิตย์ และแผ่รังสีอินฟราเรด ทำให้พื้นผิวโลกไม่ร้อน หรือหนาวจนเกินไป

ละอองอากาศ (Aerosols) หมายถึง อนุภาคขนาดเล็กที่ลอยค้างอยู่ในอากาศ ซึ่งอาจเกิดขึ้นโดยธรรมชาติหรือฝีมือมนุษย์ก็ได้ เช่น เกสรดอกไม้ ละอองเกลือ ขี้เถ้าภูเขาไฟ ฝุ่นผง หรือ เขม่าจากการเผาไหม้

1. ชั้นบรรยากาศแห้ง (Dry Atmosphere)

   • หมายถึงส่วนประกอบหลักของชั้นบรรยากาศที่ไม่มีไอน้ำ

   • ประกอบด้วยก๊าซหลัก เช่น ไนโตรเจน (78%), ออกซิเจน (21%), อาร์กอน (0.93%) และก๊าซอื่น ๆ เช่น คาร์บอนไดออกไซด์

   • มีผลต่อการคงสมดุลของอุณหภูมิโลก

2. ไอน้ำ (Water Vapor)

   • พบได้มากในชั้นโทรโพสเฟียร์ (Troposphere)

   • เป็นส่วนสำคัญของวงจรน้ำและมีผลต่อสภาพอากาศ เช่น การเกิดเมฆ ฝน และหิมะ

   • ปริมาณไอน้ำเปลี่ยนแปลงไปตามภูมิภาคและสภาพแวดล้อม เช่น มีปริมาณมากในพื้นที่ร้อนชื้น

3. ฝุ่นละออง (Aerosols/Particulates)

   • ประกอบด้วยอนุภาคขนาดเล็ก เช่น ฝุ่น ควัน เกลือทะเล และเถ้าภูเขาไฟ

   • พบได้ในชั้นโทรโพสเฟียร์และสตราโทสเฟียร์

   • มีบทบาทสำคัญในกระบวนการควบแน่นของไอน้ำเพื่อก่อให้เกิดเมฆ และส่งผลต่อการกระจายแสงในบรรยากาศ

องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยสร้างสมดุลในชั้นบรรยากาศและมีผลต่อปรากฏการณ์ทางธรรมชาติต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตบนโลก

บรรยากาศที่ห่อหุ้มโลกของเรานั้นไม่ได้ว่างเปล่า แต่ประกอบด้วยก๊าซหลายชนิดผสมกันอยู่ ซึ่งแต่ละชนิดก็มีบทบาทสำคัญต่อชีวิตบนโลก

องค์ประกอบหลักของบรรยากาศ

* ไนโตรเจน (Nitrogen): คิดเป็นสัดส่วนมากที่สุดในบรรยากาศ ถึงประมาณ 78% ไนโตรเจนเป็นก๊าซเฉื่อย ไม่ทำปฏิกิริยากับสารอื่นง่ายนัก ทำให้สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์โดยตรงได้ แต่เป็นส่วนประกอบสำคัญของโปรตีนในพืชและสัตว์

* ออกซิเจน (Oxygen): รองลงมาจากไนโตรเจน คิดเป็นประมาณ 21% ออกซิเจนมีความสำคัญต่อชีวิตบนโลกอย่างมาก เพราะเป็นสิ่งจำเป็นในการหายใจของสิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ นอกจากนี้ยังมีบทบาทสำคัญในการสลายสารอินทรีย์ และเป็นส่วนประกอบของชั้นโอโซนที่ช่วยป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตจากดวงอาทิตย์

* อาร์กอน (Argon): เป็นก๊าซเฉื่อยอีกชนิดหนึ่ง พบในบรรยากาศประมาณ 0.9%

* คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide): แม้จะมีปริมาณน้อยมาก แต่ก็มีบทบาทสำคัญในการรักษาอุณหภูมิของโลกให้เหมาะสมกับการดำรงชีวิต เพราะเป็นหนึ่งในก๊าซเรือนกระจกที่ช่วยกักเก็บความร้อนไว้

* ก๊าซอื่นๆ: นอกจากนี้ยังมีก๊าซอื่นๆ ในปริมาณน้อย เช่น นีออน ฮีเลียม มีเทน และไอน้ำ

1. อากาศแห้ง

อากาศแห้งหมายถึงส่วนประกอบของบรรยากาศที่ประกอบด้วยก๊าซต่าง ๆ ยกเว้นไอน้ำ โดยมีส่วนประกอบหลักดังนี้:

ไนโตรเจน (N₂): 78%เป็นก๊าซที่มีปริมาณมากที่สุดในบรรยากาศ ทำหน้าที่เจือจางออกซิเจนและช่วยลดการเกิดปฏิกิริยาที่รุนแรงออกซิเจน

(O₂): 21%สำคัญต่อการหายใจของสิ่งมีชีวิตและกระบวนการเผาผลาญพลังงานอาร์กอน

(Ar): 0.93%เป็นก๊าซเฉื่อย ไม่มีผลต่อปฏิกิริยาเคมีในบรรยากาศก๊าซอื่น ๆ: เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂), มีเทน (CH₄), และโอโซน (O₃) ซึ่งถึงแม้จะมีปริมาณน้อย แต่ก็มีบทบาทสำคัญ เช่น การสังเคราะห์แสงและควบคุมอุณหภูมิ

2. ไอน้ำ ไอน้ำเป็นก๊าซที่เกิดจากการระเหยของน้ำในแหล่งน้ำบนโลก เช่น มหาสมุทร ทะเลสาบ และแม่น้ำปริมาณของไอน้ำในบรรยากาศแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสถานที่และอุณหภูมิ โดยเฉลี่ยประมาณ 0-4% ของบรรยากาศบทบาทสำคัญ:เป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีบทบาทสำคัญในการกักเก็บความร้อนของโลกเกี่ยวข้องกับกระบวนการสร้างเมฆ ฝน และหิมะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

3. อนุภาคของฝุ่นละออง ฝุ่นละอองหมายถึงอนุภาคขนาดเล็กในบรรยากาศที่ไม่ได้อยู่ในรูปของก๊าซ เช่น เถ้าภูเขาไฟ ฝุ่นจากดิน เกลือทะเล เขม่าควัน และอนุภาคจากมลพิษฝุ่นละอองสามารถเกิดได้ทั้งจากแหล่งธรรมชาติ (เช่น ลมพัดฝุ่นจากทะเลทราย) และกิจกรรมมนุษย์ (เช่น การเผาไหม้เชื้อเพลิง)

บทบาทสำคัญ:ช่วยให้ไอน้ำในบรรยากาศควบแน่นและเกิดเป็นหยดน้ำหรือผลึกน้ำแข็งที่รวมตัวเป็นเมฆส่งผลต่อการกระเจิงของแสง ซึ่งมีผลต่อสีของท้องฟ้าและอุณหภูมิในบรรยากาศมีผลกระทบต่อสุขภาพหากมีความเข้มข้นสูง เช่น PM2.5

ไอน้ำ เกิดจากการระเหยของน้ำจากแหล่งต่าง ๆ การระเหยของน้ำจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ พื้นที่ผิวหน้า และปริมาณไอน้ำในอากาศ ไอน้ำที่เป็นส่วนผสมของอากาศนั้น ทำให้เกิดฝน ลูกเห็บ หิมะ

ฝุ่นละอองคือ อนุภาคของแข็งขนาดเล็กที่ล่องลอยอยู่ในอากาศ ซึ่งเกิดจากวัตถุที่ถูกทุบ ตี บด กระแทก จนแตกออกเป็นชิ้นส่วนเล็ก ๆ เมื่อถูกกระแสลมพัดก็จะปลิวกระจายตัวอยู่ในอากาศ และตกลงสู่พื้น ซึ่งเวลาในการตกจะช้าหรือเร็วขึ้นอยู่กับน้ำหนักของอนุภาคฝุ่น

บรรยากาศของโลกเป็นส่วนประกอบของก๊าซหลายชนิดและองค์ประกอบรองที่ทำให้เกิดสมดุลในการดำรงชีวิตและปรากฏการณ์ต่าง ๆ ในธรรมชาติ โดยมีรายละเอียดดังนี้:

---

1. ไนโตรเจน (Nitrogen, N₂)

ปริมาณ: ประมาณ 78% ของบรรยากาศ

คุณสมบัติ: เป็นก๊าซที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่ทำปฏิกิริยาง่าย

บทบาท:

เจือจางออกซิเจนในบรรยากาศเพื่อให้เหมาะสมต่อการหายใจ

เป็นแหล่งสำคัญในกระบวนการวงจรไนโตรเจน ซึ่งพืชและจุลินทรีย์ใช้สร้างสารอาหาร

---

2. ออกซิเจน (Oxygen, O₂)

ปริมาณ: ประมาณ 21% ของบรรยากาศ

คุณสมบัติ: ก๊าซที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น จำเป็นต่อการดำรงชีวิต

บทบาท:

ใช้ในกระบวนการหายใจของสิ่งมีชีวิต

จำเป็นในกระบวนการเผาผลาญพลังงาน (Metabolism)

ช่วยให้เกิดการเผาไหม้และการสร้างพลังงาน

---

3. อาร์กอน (Argon, Ar)

ปริมาณ: ประมาณ 0.93% ของบรรยากาศ

คุณสมบัติ: ก๊าซเฉื่อย ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น

บทบาท:

ไม่มีผลต่อกระบวนการทางธรรมชาติ

ใช้ในอุตสาหกรรม เช่น การผลิตหลอดไฟ และการเชื่อมโลหะ

---

4. คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide, CO₂)

ปริมาณ: ประมาณ 0.04% ของบรรยากาศ

คุณสมบัติ: ก๊าซไม่มีสี มีรสเปรี้ยวอ่อนเมื่อผสมกับน้ำ

บทบาท:

ใช้ในกระบวนการสังเคราะห์แสงของพืช

เป็นก๊าซเรือนกระจกที่ช่วยรักษาอุณหภูมิของโลก

เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงและกระบวนการหายใจ

---

5. ไอน้ำ (Water Vapor, H₂O)

ปริมาณ: 0-4% ขึ้นอยู่กับพื้นที่และสภาพอากาศ

คุณสมบัติ: ก๊าซที่มีบทบาทสำคัญในวัฏจักรน้ำ

บทบาท:

ช่วยในการก่อตัวของเมฆ ฝน และหิมะ

ดูดซับและเก็บกักพลังงานความร้อนในบรรยากาศ

ส่งผลต่อปรากฏการณ์สภาพอากาศ

---

6. โอโซน (Ozone, O₃)

ปริมาณ: พบได้ในปริมาณน้อย โดยเฉพาะในชั้นสตราโทสเฟียร์

คุณสมบัติ: มีกลิ่นเฉพาะตัว สีฟ้าจาง

บทบาท:

กรองรังสีอัลตราไวโอเลตจากดวงอาทิตย์ในชั้นบรรยากาศ

หากอยู่ในชั้นโทรโพสเฟียร์ อาจกลายเป็นมลพิษที่ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ

---

7. ก๊าซมีเทน (Methane, CH₄)

ปริมาณ: ปริมาณเล็กน้อยในบรรยากาศ

คุณสมบัติ: ก๊าซไม่มีสี มีกลิ่นอ่อน

บทบาท:

เป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีศักยภาพในการเก็บความร้อนสูง

เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การเลี้ยงปศุสัตว์ และการย่อยสลายของอินทรียวัตถุ

---

8. ก๊าซเฉื่อยอื่น ๆ

เช่น ฮีเลียม (He), นีออน (Ne), ไฮโดรเจน (H₂)

ปริมาณ: มีอยู่ในสัดส่วนเล็กน้อย

บทบาท:

มีความเสถียรสูง ไม่ค่อยมีผลต่อกระบวนการทางธรรมชาติ

ใช้ในอุตสาหกรรมเฉพาะ เช่น การเติมลูกโป่ง (ฮีเลียม)

---

สรุป:

บรรยากาศของโลกมีองค์ประกอบหลักคือไนโตรเจนและออกซิเจน ซึ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิต รวมถึงองค์ประกอบรอง เช่น คาร์บอนไดออกไซด์และไอน้ำที่มีผลสำคัญต่อสภาพอากาศและกระบวนการในธรรมชาติ.

1. แก๊สในบรรยากาศ

ไนโตรเจน (Nitrogen, N₂): ประมาณ 78% ของบรรยากาศ มีบทบาทสำคัญในกระบวนการทางชีวเคมี เช่น วัฏจักรไนโตรเจน

ออกซิเจน (Oxygen, O₂): ประมาณ 21% เป็นแก๊สที่สิ่งมีชีวิตใช้ในการหายใจและมีบทบาทในกระบวนการเผาผลาญ

อาร์กอน (Argon, Ar): ประมาณ 0.93% เป็นแก๊สเฉื่อย

คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon dioxide, CO₂): ประมาณ 0.04% มีความสำคัญในกระบวนการสังเคราะห์แสงและการกักเก็บความร้อน (Greenhouse effect)

แก๊สอื่น ๆ: เช่น ฮีเลียม (He), มีเทน (CH₄), ไนตรัสออกไซด์ (N₂O), และโอโซน (O₃)

2. ไอน้ำ (Water Vapor)

มีปริมาณแตกต่างกันขึ้นอยู่กับพื้นที่และอุณหภูมิ (ประมาณ 0-4%)

มีบทบาทสำคัญในกระบวนการเกิดฝนและการรักษาสมดุลพลังงานของโลก

3. ฝุ่นละอองและอนุภาคอื่น ๆ (Aerosols)

เช่น ฝุ่น เกสรดอกไม้ ควัน หรืออนุภาคเกลือจากมหาสมุทร

มีผลต่อการกระเจิงของแสง การเกิดเมฆ และกระบวนการเร่งปฏิกิริยาในบรรยากาศ

1. แก๊สในบรรยากาศ

ไนโตรเจน (Nitrogen, N₂): ประมาณ 78% ของบรรยากาศ มีบทบาทสำคัญในกระบวนการทางชีวเคมี เช่น วัฏจักรไนโตรเจน

ออกซิเจน (Oxygen, O₂): ประมาณ 21% เป็นแก๊สที่สิ่งมีชีวิตใช้ในการหายใจและมีบทบาทในกระบวนการเผาผลาญ

อาร์กอน (Argon, Ar): ประมาณ 0.93% เป็นแก๊สเฉื่อย

คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon dioxide, CO₂): ประมาณ 0.04% มีความสำคัญในกระบวนการสังเคราะห์แสงและการกักเก็บความร้อน (Greenhouse effect)

แก๊สอื่น ๆ: เช่น ฮีเลียม (He), มีเทน (CH₄), ไนตรัสออกไซด์ (N₂O), และโอโซน (O₃)

2. ไอน้ำ (Water Vapor)

มีปริมาณแตกต่างกันขึ้นอยู่กับพื้นที่และอุณหภูมิ (ประมาณ 0-4%)

มีบทบาทสำคัญในกระบวนการเกิดฝนและการรักษาสมดุลพลังงานของโลก

3. ฝุ่นละอองและอนุภาคอื่น ๆ (Aerosols)

เช่น ฝุ่น เกสรดอกไม้ ควัน หรืออนุภาคเกลือจากมหาสมุทร

มีผลต่อการกระเจิงของแสง การเกิดเมฆ และกระบวนการเร่งปฏิกิริยาในบรรยากาศ

อาร์กอน (Ar) เป็นแก๊สเฉื่อยไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่น เกิดขึ้นจากการสลายตัว (ซากกัมมันตภาพรังสี) ของธาตุโปแตสเซียมภายในโลก

คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เป็นแก๊สที่มีอยู่ในบรรรยากาศแต่ดั้งเดิม น้ำฝนและพืชตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ลงมาบนพื้นดิน ทำให้ปัจจุบันมีปริมาณอยู่ในบรรยากาศเพียง 0.036% แต่ก็มีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดเนื่องจาก เป็นแหล่งอาหารของพืชและห่วงลูกโซ่อาหาร และทำให้โลกอบอุ่น

• ไนโตรเจน (N₂) เกิดขึ้นจากการสลายตัวของแร่ธาตุในเปลือกโลก เช่น โปแตสเซียมไนเตรท โซเดียมไนเตรท และเกลือแอมโมเนีย แก๊สไนโตรเจนมีสมบัติไม่ทำปฏิกิริยาเคมีกับสารอื่น แต่เมื่ออะตอมเดี่ยวของมันแยกออกมาจะรวมเข้าเป็นองค์ประกอบของสารอื่น เช่น สารไนเตรท มีบทบาทสำคัญต่อสิ่งมีชีวิต

  • ออกซิเจน (O₂) เป็นผลผลิตจากการสังเคราะห์แสงของพืช แพลงตอนพืช และสาหร่ายสีเขียว เป็นแก๊สที่ว่องไวในการทำปฏิกิริยากับสารอื่น และช่วยให้ไฟติด ถ้าปริมาณของออกซิเจนในอากาศมีมากกว่า 35% โลกทั้งดวงจะลุกไหม้ติดไฟ  ดังนั้นธรรมชาติจึงวิวัฒนาการสัตว์กินพืชขึ้นมา เพื่อควบคุมปริมาณของแก๊สออกซิเจนในบรรยากาศ 

  • อาร์กอน (Ar) เป็นแก๊สเฉื่อยไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่น เกิดขึ้นจากการสลายตัว (ซากกัมมันตภาพรังสี) ของธาตุโปแตสเซียมภายในโลก

  • คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) เป็นแก๊สที่มีอยู่ในบรรรยากาศแต่ดั้งเดิม น้ำฝนและพืชตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ลงมาบนพื้นดิน ทำให้ปัจจุบันมีปริมาณอยู่ในบรรยากาศเพียง 0.036% แต่ก็มีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดเนื่องจาก เป็นแหล่งอาหารของพืชและห่วงลูกโซ่อาหาร และทำให้โลกอบอุ่น  

แม้ว่าไนโตรเจน ออกซิเจน จะเป็นองค์ประกอบหลักและมีอยู่ในบรรยากาศเป็นจำนวนมาก แต่ก็มิได้มีอิทธิพลต่ออุณหภูมิของโลก ในทางตรงกันข้ามแก๊สโมเลกุลใหญ่ เช่น ไอน้ำ คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทน แม้จะมีอยู่ในบรรยากาศเพียงเล็กน้อย แต่มีสมบัติในการดูดกลืนรังสีอินฟราเรด ทำให้อุณหภูมิของโลกอบอุ่น เราเรียกเหล่านี้ว่า “ก๊าซเรือนกระจก” (Greenhouse gas)

บรรยากาศที่ห่อหุ้มโลกส่วนใหญ่ประกอบด้วย อากาศแห้ง ไอน้ำ ฝุ่น

อากาศประกอบด้วย ไนโตรเจน ออกซิเจน อากอน

ไอน้ำ ประกอบด้วย ทะเล ทะเลสาบ หนองน้ำ บึงน้ำ และการคายน้ำของพืช

ฝุ่น มากจากที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ และ เกิดขึ้นจากอุสาหกรรม

1. ไนโตรเจน (Nitrogen - N₂)

   • สัดส่วน: ประมาณ 78% ของปริมาตรอากาศ

   • เป็นองค์ประกอบหลักที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่ทำปฏิกิริยากับก๊าซอื่นได้ง่าย

2. ออกซิเจน (Oxygen - O₂)

   • สัดส่วน: ประมาณ 21% ของปริมาตรอากาศ

   • จำเป็นต่อการหายใจของสิ่งมีชีวิตและการเผาผลาญพลังงาน

3. อาร์กอน (Argon - Ar)

   • สัดส่วน: ประมาณ 0.93%

   • เป็นก๊าซเฉื่อยที่ไม่มีปฏิกิริยาทางเคมีในสภาวะปกติ

4. คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide - CO₂)

   • สัดส่วน: ประมาณ 0.04% (มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์)

   • มีบทบาทสำคัญในกระบวนการสังเคราะห์แสงและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

5. ไอน้ำ (Water Vapor - H₂O)

   • สัดส่วน: ไม่แน่นอน (ขึ้นอยู่กับสถานที่และอุณหภูมิ)

   • เป็นตัวการสำคัญในกระบวนการควบแน่นและการเกิดเมฆ

6. ก๊าซอื่น ๆ ในปริมาณน้อย

   • มีเทน (Methane - CH₄)

   • ฮีเลียม (Helium - He)

   • นีออน (Neon - Ne)

   • โอโซน (Ozone - O₃)

   • ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide - N₂O)

องค์ประกอบเหล่านี้ทำงานร่วมกันเพื่อสร้างสมดุลให้กับระบบนิเวศและสิ่งมีชีวิตบนโลก โดยบางองค์ประกอบมีบทบาทสำคัญในปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ เช่น การเกิดฝน การดูดซับความร้อน และการกรองรังสีอัลตราไวโอเลตจากดวงอาทิตย์ผ่านชั้นโอโซน

ไอน้ำ (Water Vapor)

ไอน้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของบรรยากาศที่ส่งผลต่อการควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และสภาพอากาศของโลก อีกทั้งยังมีบทบาทสำคัญในกระบวนการธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับวัฏจักรน้ำและสภาพภูมิอากาศในระดับโลก

ประกอบของอากาศแห้ง

อากาศแห้งหมายถึงอากาศที่ไม่มีไอน้ำหรือมีไอน้ำในปริมาณน้อยมาก โดยประกอบด้วยก๊าซต่าง ๆ ในบรรยากาศที่มีอัตราส่วนคงที่ ดังนี้:

ก๊าซหลักในอากาศแห้ง

1. ไนโตรเจน (Nitrogen - N₂)

สัดส่วน: 78.08%

เป็นก๊าซหลักที่ไม่ทำปฏิกิริยาง่ายและมีบทบาทในการควบคุมสมดุลของก๊าซในบรรยากาศ

2. ออกซิเจน (Oxygen - O₂)

สัดส่วน: 20.95%

สำคัญต่อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตและใช้ในกระบวนการหายใจและการเผาไหม้

3. อาร์กอน (Argon - Ar)

สัดส่วน: 0.93%

เป็นก๊าซเฉื่อยที่ไม่ทำปฏิกิริยาทางเคมีกับก๊าซอื่น

4. คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide - CO₂)

สัดส่วน: 0.04%

มีบทบาทสำคัญในกระบวนการสังเคราะห์แสงและเป็นหนึ่งในก๊าซเรือนกระจก

5. ก๊าซเฉื่อยอื่น ๆ (Trace Gases)

เช่น นีออน (Neon - Ne), ฮีเลียม (Helium - He), มีเทน (Methane - CH₄), คริปทอน (Krypton - Kr), และไฮโดรเจน (Hydrogen - H₂)

รวมกันอยู่ในปริมาณที่น้อยมาก (น้อยกว่า 0.01%)

องค์ประกอบของฝุ่น (Dust Composition)

ฝุ่นประกอบด้วยอนุภาคขนาดเล็กที่เกิดจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ซึ่งสามารถลอยอยู่ในอากาศหรือสะสมบนพื้นผิวต่าง ๆ โดยมีรายละเอียดดังนี้:

1. องค์ประกอบทางธรรมชาติ

แร่ธาตุ (Minerals):

เช่น ซิลิกา (Silica), ควอตซ์ (Quartz), และแคลไซต์ (Calcite)

มาจากการผุพังและการกัดเซาะของหินและดิน

ละอองเกลือ (Sea Salt):

เกิดจากการระเหยของน้ำทะเลและการกระจายตัวของละอองน้ำทะเล

ละอองเกสร (Pollen):

มาจากพืชและดอกไม้

ซากอินทรีย์ (Organic Debris):

เช่น เศษใบไม้ ผิวหนังของสัตว์ และซากจุลินทรีย์

เถ้าภูเขาไฟ (Volcanic Ash):

มาจากการปะทุของภูเขาไฟ

จุลินทรีย์ในอากาศ (Airborne Microorganisms):

เช่น แบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัส

2. องค์ประกอบที่เกิดจากมนุษย์ (Anthropogenic Sources)

อนุภาคคาร์บอน (Carbon Particles):

เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิง เช่น ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ

โลหะหนัก (Heavy Metals):

เช่น ตะกั่ว (Lead), ปรอท (Mercury), แคดเมียม (Cadmium)

มาจากอุตสาหกรรม การจราจร และโรงงาน

ฝุ่นจากการก่อสร้าง (Construction Dust):

เช่น ปูนซีเมนต์ ทราย และหิน

เส้นใยสังเคราะห์ (Synthetic Fibers):

เช่น พลาสติกและไมโครพลาสติก

เขม่าควัน (Soot):

เกิดจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ในโรงงานหรือยานพาหนะ

บรรยากาศที่ห่อหุ้มโลกของเราประกอบไปด้วยก๊าซหลายชนิด โดยส่วนใหญ่เป็น ไนโตรเจน และ ออกซิเจน นอกจากนี้ยังมีก๊าซอื่นๆ อีกเล็กน้อย เช่น อาร์กอน คาร์บอนไดออกไซด์ ไอน้ำ และฝุ่นละออง

ก๊าซหลักที่พบในบรรยากาศ

* ไนโตรเจน (Nitrogen): คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 78% ของบรรยากาศ ทำหน้าที่เป็นแก๊สเฉื่อย ไม่ทำปฏิกิริยากับสารอื่นง่าย

* ออกซิเจน (Oxygen): คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 21% ของบรรยากาศ จำเป็นต่อการหายใจของสิ่งมีชีวิต

* อาร์กอน (Argon): คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 0.9% ของบรรยากาศ เป็นแก๊สเฉื่อย

* คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon dioxide): คิดเป็นสัดส่วนน้อยมาก แต่มีบทบาทสำคัญในการกักเก็บความร้อน ทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก

* ไอน้ำ (Water vapor): ปริมาณแตกต่างกันไปตามสถานที่และสภาพอากาศ มีบทบาทสำคัญในการเกิดเมฆและฝน

* ฝุ่นละออง: เกิดจากการระเหยของหิน ดิน ทราย และสารอินทรีย์ต่างๆองค์ประกอบหลัก

องค์ประกอบผันแปร

นอกจากก๊าซต่างๆ ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักมีปริมาณคงที่แล้ว ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ ซึ่งมีปริมาณผันแปร ขึ้นอยู่กับสถานที่และเวลา องค์ประกอบผันแปรนี้แม้ว่าจะมีจำนวนอยู่เพียงเล็กน้อย แต่ก็ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศและภูมิอากาศเป็นอันมาก

ไอน้ำ (H2O) มีปริมาณ 0 – 4% ในบรรยากาศขึ้นอยู่กับช่วงเวลาและสถานที่ ไอน้ำคือน้ำในสถานะก๊าซ เมื่อน้ำเปลี่ยนจากสถานะหนึ่งไปสู่อีกสถานะหนึ่ง เช่น ของแข็ง ของเหลว แก๊ส จะเกิดการดูดกลืนและคายความร้อนแฝง (Latent heat) ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานที่ทำให้เกิดพายุ ไอน้ำเป็นก๊าซเรือนกระจกเช่นเดียวกับคาร์บอนไดออกไซด์ จึงมีสมบัติในการดูดกลืนรังสีอินฟราเรดที่แผ่ออกจากโลก นอกจากนั้นเมื่อไอน้ำกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ หรือ เมฆ จะมีความสามารถในการสะท้อนแสงอาทิตย์และแผ่รังสีอินฟราเรด ทำให้พื้นผิวโลกไม่ร้อนหรือหนาวจนเกินไป

โอโซน (O3) เกิดจากการที่ก๊าซออกซิเจน (O2) ดูดกลืนรังสีอัลตราไวโอเล็ตในบรรยากาศชั้นสตราโตรสเฟียร์จนแตกตัวเป็นอะตอมเดี่ยว (O) ซึ่งมีสภาวะไม่เสถียร จึงรวมตัวกับโมเลกุลของออกซิเจนอะตอมคู่ที่เหลืออยู่ กลายเป็นก๊าซซึ่งมีโมเลกุลของออกซิเจน 3 อะตอม เรียกว่า “โอโซน” (Ozone) สะสมตัวเป็นชั้นบางๆ ที่ระยะสูงประมาณ 50 กิโลเมตร โอโซนมีประโยชน์ในการกรองรังสีอัลตราไวโอเล็ต มิให้ลงมาทำอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต แต่เนื่องจากโอโซนเป็นพิษต่อร่างกาย หากมีโอโซนเกิดขึ้นในชั้นโทรโพสเฟียร์ (มักเกิดขึ้นจากเครื่องยนต์ และโรงงาน) ก็จะทำให้เกิดมลภาวะ

ละอองอากาศ (Aerosols) คืออนุภาคขนาดเล็กที่ลอยค้างอยู่ในอากาศ ซึ่งอาจเกิดขึ้นโดยธรรมชาติหรือฝีมือมนุษย์ก็ได้ เช่น เกสรดอกไม้ ละอองเกลือ ขี้เถ้าภูเขาไฟ ฝุ่นผง หรือ เขม่าจากการเผาไหม้ ละอองอากาศทำหน้าที่เป็นแกนให้ละอองน้ำจับตัวกัน (ในอากาศบริสุทธิ์ ไอน้ำไม่สามารถควบแน่นเป็นหยดน้ำได้ เนื่องจากไม่มีแกนนิวเคลียส) ละอองอากาศสามารถดูดกลืนและสะท้อนแสงอาทิตย์ จึงมีอิทธิพลในการควบคุมอุณหภูมิของพื้นผิวโลก เรามองเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นและตกที่ขอบฟ้าเป็นแสงสีแดง ก็เพราะละอองอากาศกรองรังสีคลื่นสั้น

ไนโตรเจน (N2) เกิดขึ้นจากการสลายตัวของแร่ธาตุในเปลือกโลก เช่น โปแตสเซียมไนเตรท โซเดียมไนเตรท และเกลือแอมโมเนีย แก๊สไนโตรเจนมีสมบัติไม่ทำปฏิกิริยาเคมีกับสารอื่น แต่เมื่ออะตอมเดี่ยวของมันแยกออกมาจะรวมเข้าเป็นองค์ประกอบของสารอื่น เช่น สารไนเตรท มีบทบาทสำคัญต่อสิ่งมีชีวิต

ออกซิเจน (O2) เป็นผลผลิตจากการสังเคราะห์แสงของพืช แพลงตอนพืช และสาหร่ายสีเขียว เป็นแก๊สที่ว่องไวในการทำปฏิกิริยากับสารอื่น และช่วยให้ไฟติด ถ้าปริมาณของออกซิเจนในอากาศมีมากกว่า 35% โลกทั้งดวงจะลุกไหม้ติดไฟ ดังนั้นธรรมชาติจึงวิวัฒนาการสัตว์กินพืชขึ้นมา เพื่อควบคุมปริมาณของแก๊สออกซิเจนในบรรยากาศ

อาร์กอน (Ar) เป็นแก๊สเฉื่อยไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่น เกิดขึ้นจากการสลายตัว (ซากกัมมันตภาพรังสี) ของธาตุโปแตสเซียมภายในโลก

คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เป็นแก๊สที่มีอยู่ในบรรรยากาศแต่ดั้งเดิม น้ำฝนและพืชตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ลงมาบนพื้นดิน ทำให้ปัจจุบันมีปริมาณอยู่ในบรรยากาศเพียง 0.036% แต่ก็มีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดเนื่องจาก เป็นแหล่งอาหารของพืชและห่วงลูกโซ่อาหาร และทำให้โลกอบอุ่น

องค์ประกอบผันแปร

นอกจากก๊าซต่างๆ ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักมีปริมาณคงที่แล้ว ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ ซึ่งมีปริมาณผันแปร ขึ้นอยู่กับสถานที่และเวลา องค์ประกอบผันแปรนี้แม้ว่าจะมีจำนวนอยู่เพียงเล็กน้อย แต่ก็ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศและภูมิอากาศเป็นอันมาก

ไอน้ำ (H2O) มีปริมาณ 0 – 4% ในบรรยากาศขึ้นอยู่กับช่วงเวลาและสถานที่ ไอน้ำคือน้ำในสถานะก๊าซ เมื่อน้ำเปลี่ยนจากสถานะหนึ่งไปสู่อีกสถานะหนึ่ง เช่น ของแข็ง ของเหลว แก๊ส จะเกิดการดูดกลืนและคายความร้อนแฝง (Latent heat) ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานที่ทำให้เกิดพายุ ไอน้ำเป็นก๊าซเรือนกระจกเช่นเดียวกับคาร์บอนไดออกไซด์ จึงมีสมบัติในการดูดกลืนรังสีอินฟราเรดที่แผ่ออกจากโลก นอกจากนั้นเมื่อไอน้ำกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ หรือ เมฆ จะมีความสามารถในการสะท้อนแสงอาทิตย์และแผ่รังสีอินฟราเรด ทำให้พื้นผิวโลกไม่ร้อนหรือหนาวจนเกินไป

โอโซน (O3) เกิดจากการที่ก๊าซออกซิเจน (O2) ดูดกลืนรังสีอัลตราไวโอเล็ตในบรรยากาศชั้นสตราโตรสเฟียร์จนแตกตัวเป็นอะตอมเดี่ยว (O) ซึ่งมีสภาวะไม่เสถียร จึงรวมตัวกับโมเลกุลของออกซิเจนอะตอมคู่ที่เหลืออยู่ กลายเป็นก๊าซซึ่งมีโมเลกุลของออกซิเจน 3 อะตอม เรียกว่า “โอโซน” (Ozone) สะสมตัวเป็นชั้นบางๆ ที่ระยะสูงประมาณ 50 กิโลเมตร โอโซนมีประโยชน์ในการกรองรังสีอัลตราไวโอเล็ต มิให้ลงมาทำอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต แต่เนื่องจากโอโซนเป็นพิษต่อร่างกาย หากมีโอโซนเกิดขึ้นในชั้นโทรโพสเฟียร์ (มักเกิดขึ้นจากเครื่องยนต์ และโรงงาน) ก็จะทำให้เกิดมลภาวะ

ละอองอากาศ (Aerosols) คืออนุภาคขนาดเล็กที่ลอยค้างอยู่ในอากาศ ซึ่งอาจเกิดขึ้นโดยธรรมชาติหรือฝีมือมนุษย์ก็ได้ เช่น เกสรดอกไม้ ละอองเกลือ ขี้เถ้าภูเขาไฟ ฝุ่นผง หรือ เขม่าจากการเผาไหม้ ละอองอากาศทำหน้าที่เป็นแกนให้ละอองน้ำจับตัวกัน (ในอากาศบริสุทธิ์ ไอน้ำไม่สามารถควบแน่นเป็นหยดน้ำได้ เนื่องจากไม่มีแกนนิวเคลียส) ละอองอากาศสามารถดูดกลืนและสะท้อนแสงอาทิตย์ จึงมีอิทธิพลในการควบคุมอุณหภูมิของพื้นผิวโลก เรามองเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นและตกที่ขอบฟ้าเป็นแสงสีแดง ก็เพราะละอองอากาศกรองรังสีคลื่นสั้น เหลือแต่รังสีคลื่นยาวซึ่งเป็นแสงสีส้มและสีแดงทะลุผ่านมาได้เรียกว่า การกระเจิงของแสง (Light scattering)

ไนโตรเจน (N2) เกิดขึ้นจากการสลายตัวของแร่ธาตุในเปลือกโลก เช่น โปแตสเซียมไนเตรท โซเดียมไนเตรท และเกลือแอมโมเนีย แก๊สไนโตรเจนมีสมบัติไม่ทำปฏิกิริยาเคมีกับสารอื่น แต่เมื่ออะตอมเดี่ยวของมันแยกออกมาจะรวมเข้าเป็นองค์ประกอบของสารอื่น เช่น สารไนเตรท มีบทบาทสำคัญต่อสิ่งมีชีวิต

ออกซิเจน (O2) เป็นผลผลิตจากการสังเคราะห์แสงของพืช แพลงตอนพืช และสาหร่ายสีเขียว เป็นแก๊สที่ว่องไวในการทำปฏิกิริยากับสารอื่น และช่วยให้ไฟติด ถ้าปริมาณของออกซิเจนในอากาศมีมากกว่า 35% โลกทั้งดวงจะลุกไหม้ติดไฟ  ดังนั้นธรรมชาติจึงวิวัฒนาการสัตว์กินพืชขึ้นมา เพื่อควบคุมปริมาณของแก๊สออกซิเจนในบรรยากาศ อาร์กอน (Ar) เป็นแก๊สเฉื่อยไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่น เกิดขึ้นจากการสลายตัว (ซากกัมมันตภาพรังสี) ของธาตุโปแตสเซียมภายในโลกคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เป็นแก๊สที่มีอยู่ในบรรรยากาศแต่ดั้งเดิม น้ำฝนและพืชตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ลงมาบนพื้นดิน ทำให้ปัจจุบันมีปริมาณอยู่ในบรรยากาศเพียง 0.036% แต่ก็มีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดเนื่องจาก เป็นแหล่งอาหารของพืชและห่วงลูกโซ่อาหาร และทำให้โลกอบอุ่น แม้ว่าไนโตรเจน ออกซิเจน จะเป็นองค์ประกอบหลักและมีอยู่ในบรรยากาศเป็นจำนวนมาก แต่ก็มิได้มีอิทธิพลต่ออุณหภูมิของโลก ในทางตรงกันข้ามแก๊สโมเลกุลใหญ่ เช่น ไอน้ำ คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทน แม้จะมีอยู่ในบรรยากาศเพียงเล็กน้อย แต่มีสมบัติในการดูดกลืนรังสีอินฟราเรด ทำให้อุณหภูมิของโลกอบอุ่น เราเรียกเหล่านี้ว่า “ก๊าซเรือนกระจก” (Greenhouse gas)

1. ก๊าซถาวร (Permanent Gases)

เป็นก๊าซที่มีปริมาณค่อนข้างคงที่ในบรรยากาศ ได้แก่:

• ไนโตรเจน (Nitrogen, N₂) ประมาณ 78%

• ออกซิเจน (Oxygen, O₂) ประมาณ 21%

• อาร์กอน (Argon, Ar) ประมาณ 0.93%

2. ก๊าซแปรผัน (Variable Gases)

เป็นก๊าซที่มีปริมาณเปลี่ยนแปลงตามสถานที่และเวลา โดยมีบทบาทสำคัญต่อสภาพภูมิอากาศและสภาพอากาศ ได้แก่:

• ไอน้ำ (Water Vapor, H₂O) ปริมาณแปรผัน 0-4%

• คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide, CO₂) ประมาณ 0.04%

• โอโซน (Ozone, O₃)

• มีเทน (Methane, CH₄)

• ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide, N₂O)

3. อนุภาคในบรรยากาศ (Aerosols or Particulates)

เป็นอนุภาคขนาดเล็กที่ลอยอยู่ในอากาศ มีทั้งที่เกิดจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ได้แก่:

• ฝุ่นละออง

• เขม่าควัน

• ละอองเกลือจากทะเล

• เถ้าภูเขาไฟ

• ละอองเกสรจากพืช

องค์ประกอบทั้งสามนี้มีผลต่อสภาพภูมิอากาศ การเกิดเมฆ ฝน และการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตบนโลก

เป็นก๊าซที่พบในปริมาณมากและคงที่ในบรรยากาศ ได้แก่:

• ไนโตรเจน (N₂): ประมาณ 78% ของบรรยากาศ

• ออกซิเจน (O₂): ประมาณ 21% ของบรรยากาศ

• อาร์กอน (Ar): ประมาณ 0.93%

• คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂): ประมาณ 0.04% (เพิ่มขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์)

2. องค์ประกอบรอง (Trace Components)

เป็นก๊าซที่พบในปริมาณน้อย แต่มีความสำคัญ เช่น:

• ไอน้ำ (H₂O): ความเข้มข้นแปรผันได้ตั้งแต่ 0.1% ถึง 4% ขึ้นอยู่กับพื้นที่

• โอโซน (O₃): พบมากในชั้นสตราโตสเฟียร์ มีบทบาทในการดูดซับรังสีอัลตราไวโอเลต

• มีเทน (CH₄): มีผลต่อภาวะโลกร้อน

• ก๊าซเฉื่อยอื่น ๆ: เช่น นีออน (Ne), ฮีเลียม (He), คริปทอน (Kr)

3. อนุภาคแขวนลอย (Particulates)

นอกจากก๊าซ บรรยากาศยังประกอบด้วยอนุภาคขนาดเล็ก เช่น ฝุ่นละออง เกลือทะเล เขม่าควัน และละอองเกสรดอกไม้ ซึ่งมีผลต่อกระบวนการเกิดเมฆและสภาพอากาศ