<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0">
   <channel>
      <title>Жасушалар әлемі by Айнур Берикболова</title>
      <link>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb</link>
      <description></description>
      <language>en-us</language>
      <pubDate>2023-09-19 06:57:10 UTC</pubDate>
      <lastBuildDate>2023-12-14 09:14:16 UTC</lastBuildDate>
      <webMaster>hello@padlet.com</webMaster>
      <image>
         <url></url>
      </image>
      <item>
         <title>ЖАСУША  ӘЛЕМІНЕ САЯХАТ</title>
         <author>shalkarkyzy1204</author>
         <link>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710298722</link>
         <description><![CDATA[<div>Биологияның ең маңызды бөлігі Жасушалар әлеміне тоқталсақ. Видео роликқа назар аударуларыңызды&nbsp; сұраймын!</div>]]></description>
         <enclosure url="https://yandex.kz/video/preview/7690331223273823444" />
         <pubDate>2023-09-19 07:02:54 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710298722</guid>
      </item>
      <item>
         <title>БИОЛОГИЯ ӘЛЕМІНЕ САЯХАТ</title>
         <author>shalkarkyzy1204</author>
         <link>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710299923</link>
         <description><![CDATA[<div><strong>Биология</strong> – тіршілік туралы ғылым. <strong>Биология</strong> (грекше βιολογία - βίος, bios, "өмір"; және λόγος, logos, "ғылым") - жаратылыстану ғылымдарының бір саласы. Тірі организмдерді және олардың қоршаған ортамен арақатынасын зерттейтін ғылым. <strong>Биология</strong> жанды нәрселерде тіршіліктің барлық көріністерімен айналысады. <strong>Биология</strong> ғылымы тірі организмдердің құрылысын, функциясын, өсіп-жетілуін, шығу-тегін, эволюциясы мен Жер бетінде таралуын қарастырады.<br>ТАРИХЫ:<br>Биология Оңтүстік-шығыс Азия елдерінде (<a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9">Қытай</a>, <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F">Жапония</a>, <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD">Үндістан</a>) VI—I ғасырларда дами бастағанымен, тіршілік құбылыстарына жүйелі түрде сипаттама берген <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F">грек</a> және <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%A0%D0%B8%D0%BC">рим</a> философтары мен дәрігерлері болды. Соның ішінде <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82">Гиппократ</a> (460 — 370) алғаш адам мен жануарлардың анатомиялық және морфологиялық құрылысына жүйелі түрде сипаттама беріп, оларда болатын түрлі аурулардың қалыптасуындағы сыртқы орта мен тұқымқуалаушылықтың рөлін атап көрсеткен. <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C">Аристотель</a> (384 — 322) өз еңбектерінде жануарларды құрылысы ерекшеліктеріне қарай жіктеу жүйесін ұсынып, оларды 2 топқа бөлді (қансыздар және қандылар).<a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F#cite_note-3"><sup>[3]</sup></a> Сонымен қатар адамның анатомиялық-морфологиялық құрылыс ерекшеліктерін, ой-өрісінің дамуын да зерттеді.</div><div>Анатомиялық зерттеулер жүргізу арқылы адамның ішкі мүшелерін, көздің тор қабығын сипаттап жазған александриялық ғалымдар: Герофил (300 ж.ш.т.) алғаш рет <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F">артерия</a> және вена <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B">қан тамырларының</a> арасындағы айырмашылықты ажыратса, ал Эрасистрат (300 — 240) мидың құрылысына сипаттама берген. Римдік Гай Плиний (24 — 79) құрастырған <em>“Табиғи тарих”</em> атты 37 томдық <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F">энциклопедия</a> орта ғасырға дейін табиғат жайлы білімдердің негізгі қайнар көзі болып келді. Көне заманның тағы бір ұлы зерттеушісі <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD">Гален</a> сүтқоректілерге көптеген тәжірибелер жүргізіп, олардың орталық және шеткі жүйке жүйесі жайлы құнды мәліметтер қалдырып, <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F">анатомия</a> мен <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F">физиологияның</a> дамуына үлкен ықпалын тигізді.</div><div>XV—XVI ғасырларда <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F">география</a> саласындағы ұлы жаңалықтарға байланысты өсімдіктер мен жануарлар түрлері жөнінде көптеген деректер жиналды. Осы кезде әйгілі ғалым <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE_%D0%B4%D0%B0_%D0%92%D0%B8%D0%BD%D1%87%D0%B8">Леонардо да Винчи</a> (1452 — 1519) көптеген өсімдіктер мен жануарларға анатомиялық зерттеулер жүргізіп, адам мен жануарлар сүйектеріндегі ұқсастықтарды көрсетті. Алғаш рет <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B"><em>мүшелер гомологиясын</em></a> ашты. 1543 ж. бельгиялық ғалым <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B0%D1%81_%D0%92%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B9">Андреас Везалий</a> <em>“Адам денесінің құрылысы жайлы жеті кітап”</em> атты еңбегін жарыққа шығарып, ғылыми анатомияның негізін қалады. Ал 1628 ж. ағылшын ғалымы <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D0%BC_%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B5%D0%B9">Уильям Гарвей</a> <em>“Жануарлардағы </em><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA"><em>жүрек</em></a><em> пен қан қозғалысы туралы анатомиялық зерттеу”</em> атты еңбегінде қан айналымы жайлы ілімді тұжырымдаса, 1670 ж. Италия ғалымы <a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B8_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BE_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8">Д. Борелли</a> жануарлардың қозғалу механизмдерін сипаттау арқылы физиологияның дамуына жол салды.<br><br></div><div><br></div>]]></description>
         <enclosure url="https://fsd.kopilkaurokov.ru/up/html/2017/05/28/k_592b141d1ed9d/img_user_file_592b141d999d2_0.jpg" />
         <pubDate>2023-09-19 07:03:43 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710299923</guid>
      </item>
      <item>
         <title>БИОЛОГИЯ</title>
         <author>shalkarkyzy1204</author>
         <link>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710305175</link>
         <description><![CDATA[<div><br>Қазірде биологияның барлық тармақтарын біріктіретін бес принцип бар<a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F#cite_note-4"><sup>[4]</sup></a>:<br><br></div><ul><li><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B">Жасуша теориясы</a> — тіршіліктің негізін құрайтын жасушалардың құрылымы, көбеюі және көпжасушалы ағзаларды қалыптастырудағы қызметі туралы жинақталған ұғым.</li><li><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F">Эволюция</a> — табиғи сұрыпталудан туындаған өзгерістер ағзалардың жаңа түрлерінің пайда болуына әкеледі деген теория.</li><li><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BD">Ген</a> теориясы — тұқым қуалаушылық әр жасушаның хромосомаларында орналасқан гендердің арқасында жүзеге асады.<a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F#cite_note-7"><sup>[7]</sup></a></li><li><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7">Гомеостаз</a> — ағзаның қоршаған ортаға қарамастан өзінің ішкі ортасын қалыпты жағдайда ұстап тұруға бағытталған физиологиялық процесс.</li><li><a href="https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC">Метаболизм</a> — жасушадағы немесе жалпы ағзадағы химиялық реакциялардың жиынтығы.</li></ul>]]></description>
         <enclosure url="https://2.bp.blogspot.com/-go_83dkyEy0/V82gJzdj4mI/AAAAAAAABA8/vJs5m-s6lT8FjwyNJDgdbnO8kNl3RhXSACLcB/s1600/biologiya-3-t-zoologiya-bilich-41348-large.png.jpg" />
         <pubDate>2023-09-19 07:07:16 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2710305175</guid>
      </item>
      <item>
         <title>Қорытындылау</title>
         <author>shalkarkyzy1204</author>
         <link>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2748722387</link>
         <description><![CDATA[]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2023-10-16 12:34:51 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/shalkarkyzy1204/wd1j42is43jt18yb/wish/2748722387</guid>
      </item>
   </channel>
</rss>
