Ο Τσαρλς Φράνσις Ρίχτερ (Charles Francis Richter) ήταν Αμερικανός σεισμολόγος και φυσικός.

Είναι κυρίως γνωστός για τη δημιουργία της κλίμακας Ρίχτερ η οποία χρησιμοποιούνταν για τη μέτρηση του μεγέθους των σεισμών. Εμπνευσμένος από τη μελέτη του Ιάπωνα Kiyoo Wadati το 1928 σχετικά με βαθείς και ρηχούς σεισμούς, ο Ρίχτερ χρησιμοποίησε για πρώτη φορά την κλίμακα το 1935 μετά την ανάπτυξη της σε συνεργασία με τον Μπένο Γκούτενμπεργκ. Και οι δύο επιστήμονες εργάζονταν στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια.

Ο Τσαρλς Ρίχτερ γεννήθηκε το 1900 στο Χάμιλτον του Οχάιο. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και πήρε το διδακτορικό του από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας.

Εργάστηκε σαν βοηθός ερευνητής στο Ινστιτούτο Κάρνεγκι από το 1927 μετά από πρόσκληση του φυσικού Ρόμπερτ Μίλικαν. Εκεί ξεκίνησε και η συνεργασία του με τον Μπένο Γκούτενμπεργκ.

Το εργαστήριο σεισμολογίας στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια ήλπιζε να ξεκινήσει την έκδοση τακτικών αναφορών για τους σεισμούς στη Νότια Καλιφόρνια. Ο Ρίχτερ και ο Γκούτενμπεργκ επινόησαν την κλίμακα για την κάλυψη των αναγκών αυτών. Σχεδίασαν ακόμη ένα σεισμογράφο που μετρούσε τη μετατόπιση αυτή, και ανέπτυξαν μία λογαριθμική κλίμακα για τη μέτρηση του μεγέθους. Η ονομασία μέγεθος για τη μέτρηση αυτή προήλθε από το ενδιαφέρον του Ρίχτερ στην αστρονομία κατά την παιδική του ηλικία.

Στην επιστήμη αυτή το μέγεθος των αστεριών μετριέται σε μεγέθη. Μετά τη δημοσίευση της το 1935, η κλίμακα γρήγορα υιοθετήθηκε στη μέτρηση της έντασης των σεισμών.

Ο Ρίχτερ παρέμεινε στο Ινστιτούτο Κάρνεγκι μέχρι το 1936 οπότε του προσφέρθηκε θέση στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, όπου εργαζόταν ο Μπένο Γκούτενμπεργκ.

Επίσης έγινε καθηγητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια το 1952. Καθώς ο Ρίχτερ δε δημοσίευσε ποτέ άρθρα σε περιοδικά με κριτές, αυτή θεωρείται συχνά η μεγαλύτερη συμβολή του στη σεισμολογία.

Από το 1959 έως το 1960 διέμεινε στην Ιαπωνία ως υπότροφος του Ιδρύματος Φουλμπράιτ. Την περίοδο αυτή αναμείχθηκε με τη δημιουργία κανόνων ασφαλείας στα κτίρια για περιοχές με υψηλή σεισμική δραστηριότητα. Η κυβέρνηση της πόλης του Λος Άντζελες απομάκρυνε πολλά διακοσμητικά από δημόσια κτίρια στη δεκαετία του 1960 χάρη στις προειδοποιητικές εκστρατείες του Ρίχτερ. Μετά το σεισμό του 1971, η πόλη χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του σημαντικές για την αποφυγή πολλών θανάτων. Ο Ρίχτερ αποσύρθηκε το 1970.

Ο Τσαρλς Ρίχτερ γεννήθηκε το 1900 στο Χάμιλτον του Οχάιο. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και πήρε το διδακτορικό του από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας.

Ήταν επίσης γυμνιστής, και επισκέφτηκε πολλές κοινότητες γυμνιστών με τη σύζυγό του.

Εργάστηκε σαν βοηθός ερευνητής στο Ινστιτούτο Κάρνεγκι από το 1927 μετά από πρόσκληση του νομπελίστα φυσικού Ρόμπερτ Μίλικαν. Εκεί ξεκίνησε και η συνεργασία του με τον Μπένο Γκούτενμπεργκ.

Ο Ρίχτερ πέθανε από καρδιακή ανεπάρκεια στις 30 Σεπτεμβρίου του 1985 στην Πασαντίνα της Καλιφόρνιας.

Μιχάλης Λαϊνάκης

Η Μέθοδος ΒΑΝ είναι πειραματική  ερευνητική μέθοδος για την πρόγνωση σεισμών που προτάθηκε το 1981. Η πρόβλεψη των σεισμών σύμφωνα με τη μέθοδο ΒΑΝ βασίζεται κυρίως στην ανίχνευση των σεισμικών ηλεκτρικών σημάτων (SES, Seismic Electric Signals). Στα πλαίσια της έρευνας αυτής εισήχθη το 2001 και η έννοια του «φυσικού χρόνου».Το όνομα ΒΑΝ είναι ακρωνύμιο που σχηματίζεται από τα αρχικά των ονομάτων των τριών Ελλήνων επιστημόνων Παναγιώτης Βαρώτσος, Καίσαρ Αλεξόπουλος και Κωνσταντίνος Νομικός. Τα σεισμικά ηλεκτρικά σήματα (SES) εμφανίζονται κατά την μηχανική καταπόνηση των πετρωμάτων στην περιοχή ενός τεκτονικού ρήγματος που προηγείται της θραύσεως και επομένως της εκπομπής σεισμικών κυμάτων. Η παραγωγή τους οφείλεται ε ίτε στην πιεζοηλεκτρική συμπεριφορά πολλών ορυκτών, όπως π.χ. του χαλαζία ή στη μετανάστευση ατελειών του κρυσταλλικού πλέγματος.

Η αξιοπιστία, ακρίβεια και χρησιμότητα της μεθόδου ΒΑΝ έγιναν αντικείμενο έντονων επιστημονικών συζητήσεων από τα μέλη της διεθνούς σεισμολογικής κοινότητας στα μέσα της δεκαετίας 1990. Σχετικά οργανώθηκε διεθνές συνέδριο με τίτλο «A Critical Review of VAN» από την Royal Society του Λονδίνου (11-12 Μαΐου 1995) στο οποίο οι διάφορες απόψεις συνοψίστηκαν στα πρακτικά του συνεδρίου, που κυκλοφόρησαν σε βιβλίο από τον Πρόεδρο του συνεδρίου Sir James Lighthill, από τον διεθνή εκδοτικό οίκο «World Scientific». Έντονα αρνητική θέση εντός του συνεδρίου έλαβαν ο R. J. Geller, ο οποίος πιστεύει ότι η πρόγνωση των σεισμών είναι εγγενώς αδύνατη, και ο M. Wyss. Αντίθετα, οι στατιστικές αναλύσεις που δημοσίευσαν οι Park, Stauss και Aceves καθώς και ο K. Hamada δείχνουν ότι οι προβλέψεις της ομάδας ΒΑΝ μπορούν να συσχετισθούν θετικά με συγκεκριμένους σεισμούς.Τα σεισμικά ηλεκ τρικά σήματα ανιχνεύονται από σταθμούς οι οποίοι αποτελούνται από ηλεκτρόδια βυθισμένα στη Γη ενισχυτές και φίλτρα, μεταδίδονται τηλεμετρικά μέσω τηλεφωνικών γραμμών και καταγράφονται στην έδρα της ομάδας ΒΑΝ, στη Γλυφάδα Αττικής. Σήμερα η ομάδα ΒΑΝ είναι σε θέση να συντηρεί μόνο 9 τέτοιους σταθμούς διεσπαρμένους στην ελληνική επικράτεια, έναντι 17 που διέθετε ως το 1989. Οι σταθμοί ΒΑΝ παρουσιάζουν αξιοσημείωτη χωρική επιλεκτικότητα, π.χ. ο σταθμός IOA των Ιωαννίνων αποκρίνεται σε σεισμικά ηλεκτρικά σήματα που προέρχονται από την περιοχή της δυτικής Πελοποννήσου και του νότιου Ιονίου.Με γνώση της έντασης των ηλεκτρικών σημάτων και κυρίως της επιλεκτικότητας των σταθμών μπορεί να εκτιμηθεί η περιοχή, ο χρόνος και το μέγεθος ενός επερχόμενου σεισμού.

Πηγή: