• a) Pustelnik przedstawia mu historię utraty korony,
• b) starzec radzi Kirkorowi poślubić ubogą dziewczynę.

• a) nimfa wyznaje swym sługom miłość do Grabca,
• b) królowa rozkazuje Chochlikowi zwodzić Grabca, by nie trafił na spotkanie z Balladyną,
• c) Goplana poleca Skierce zatrzymać karetę Kirkora w okolicach domu wdowy.

• a) jest olśniony dziewczynami i waha się, którą poślubić,
• b) wysyła siostry do lasu po maliny.

• a) prosi o wywabienie plamy z czoła,
• b) bezwiednie przyznaje się do winy,
• c) odrzuca propozycję wskrzeszenia siostry.

• a) Grabiec flirtuje z Goplaną i ma wyrzuty, że chodził pod zamek Balladyny,
• b) nimfa przemienia młodego wieśniaka w króla dzwonkowego,
• c) następują głupie rządy Grabca.

• a) Córka wygania matkę z zamku podczas burzy,
• b) goniec przynosi nowinę o zwycięstwie Kirkora,
• c) Grabiec dzięki koronie Popielów zostaje królem.

• a) Balladyna wydaje wyrok śmierci na nieznanego zabójcę Kostryna,
• b) królowa skazuje na śmierć nieznaną zabójczynię Aliny,
• c) matka Balladyny oskarża wyrodną córkę, ale nie chce wydać jej imienia, gdy dowiaduje się, że grozi jej śmierć,
• d) staruszka umiera na mękach,
• e) Balladyna wydaje na złą córkę wyrok śmierci.

• Balladyna widząc, że siostra szybciej zbiera maliny, zabija ją, w domu obwieści, że Balladyna uciekła z kochankiem.
• Balladyna zostaje żoną Kirkora i Panią zamku – ale nie może pozbyć się z czoła piętna morderczyni, czerwonej plamy od malin, nosi więc przepaskę na czole.
• Dalsze zbrodnie Balladyny:
  • więzi matkę w wieży, potem ją wypędzi na tułaczkę,
  • aby ukryć swoje zbrodnie, nadal zabija: Grabca, Pustelnika, Gralona, Kostryna i Kirkora,
  • kradnie koronę królów,
  • odrzuca możliwość wskrzeszenia siostry.
• Kiedy staje się samodzielną władczynią, chce już zakończyć zbrodnie. Zaczyna od sądu – ale ponieważ to ona jest sprawcą zbrodni, paradoksalnie wydaje wyrok sama na siebie. Co z tego, nikt o tym nie wie… Ale nie ma lekko z ludową sprawiedliwością – Balladyna ginie od rażenia piorunem

• Ludowość – romantycy bardzo lubili czerpać z kultury ludowej i propagować ludową moralność, uważali spojrzenie na świat, zbrodnie i kary ludzi wsi za uczciwsze, prostsze niż wykształconych myślicieli.
• Fantastyka – postacie z baśni i ballad są pełnoprawnymi bohaterami kart literatury – według romantyków oczywiście.
• Wszechobecna, współistniejąca z ludźmi natura jest więcej niż tłem zdarzeń – tak dzieje się i w Balladynie.
• Nawiązanie do dramatów Szekspira – romantycy byli fanami angielskiego dramaturga, Sięgali po podobne wątki,podobnie konstruowali swoje dramaty.
• Nawiązania do legendarnych początków państwa – prasłowiańskiej kultury, legend o pierwszych Piastach.

• Balladyna jest utworem baśniowym, ma tajemniczą romantyczną atmosferę, a także krwawą fabułę. Kończy się ukaraniem winnych, jest zatem pouczeniem moralnym, ale nie jest przy tym nudna, wciąga biegiem zdarzeń, romantyczną scenerią, swoją baśniowością.
• Balladyna przez wieku była inspiracją dla ludzi teatru – jej premiery bywały ważnym wydarzeniem kulturalnym, reżyserzy tacy jak Hanuszkiewicz proponowali nowatorskie wersje spektaklu.
• Balladyna nie jest dziełem patriotycznym, ale sięga do legendarnych początków państwa polskiego, Pustelnik okazuje się królem Popielem III na wygnaniu, a korona Lecha staje się symbolem polskiej państwowości.

• skomplikowanej naturze ludzkiej, podatności na pokusy zła – przecież Balladyna dojrzewa do kolejnych zbrodni, najpierw chodzi jej tylko o małżeństwo, potem zgładzi Kirkora, by rządzić niepodzielnie;
• prawach moralnych: Balladyna nie może zbudować państwa prawa, skoro doszła do władzy drogą zbrodni; może nawet by chciała – lecz sprawiedliwość dziejowa na to nie pozwoli;
• istocie zła, jego podstępnej i niszczącej sile, konsekwencjach zbrodni;
• mechanizmach władzy, ofiarach, których wymaga.

• Refleksja o winie i karze – problem moralny jest najważniejszy: morderstwo, zdrada, niewdzięczność wobec matki muszą zostać ukarane.
• Refleksja o władzy – o tym, jak żądza władzy popycha do zła. A zło pociąga za sobą następne zło.
• Związki rodzinne – nakaz miłości do matki, do siostry, do męża. Pogardziwszy rodziną – Balladyna musi zginać. Miłość matczyna znajduje tu szczególne miejsce – jej uosobieniem jest matka Balladyny, która nawet torturowana nie wyznała imienia swojej córki – zbrodniarki.
• Przestroga: są zbrodnie dla których nie ma wybaczenia – kiedy Balladyna sądzi, że jej czyny to przeszłość i może zacząć nowe życie – spada na nią kara z nieba. Nie da się zbudować dobrego gmachu na fundamentach z krzywdy ludzkiej.

• jest siostrą, która zabija siostrę,
• jest córką, która wyprze się matki,
• jest żoną, która zdradzi męża,
• jest władczynią, która rządzi, używając zbrodni i przemocy.

• Jest spadkobierczynią postaci szekspirowskich takich jak Makbet.
• Jest ukształtowana na wzór czarnych charakterów z baśni – to ona jest złą siostrą i wyrodną córką
• Jej symbol to znak bratobójcy na czole.W tym wypadku jest spadkobierczynią biblijnego Kaina.
• Balladyna ginie od pioruna – sama na siebie wydając wyrok.

• czas i miejsce, w którym rozgrywa się akcja – są nieokreślone, śmiało można powiedzieć – dawno dawno temu, za górami za lasami, w chatynce pod lasem mieszkała uboga wdowa z córkami;
• kontrast sióstr – dobra i zła to też cecha baśni (górą ten kto pamięta baśń o dwóch Dorotkach),;
• rywalizacja sióstr o rękę księcia to motyw często spotykany w baśni;
• postacie baśniowe: królowa Goplana (dziwne stworzenie z mgły i galarety), Chochlik, Skierka;
• przedmioty fantastyczne: cudowna korona Popiela;
• zjawiska fantastyczne: Grabiec zmieniony najpierw w wierzbę, a potem w króla dzwonkowego;
• natura sprzyja dobrym i odróżnia dobrych od złych: jaskółki lecą na spotkanie Aliny, a uciekają przed Balladyną;
• zła nie można ukryć przed siłami nadprzyrodzonymi i naturą:

• zło zawsze będzie ukarane: piorun zabija Balladynę

• Zakończenie – zła bohaterka musi zostać ukarana – to cecha baśni.

• Alina – dobra, łagodna, wyrozumiała, kochająca matkę i siostrę, pracowita.
• Balladyna – zła, agresywna, chciwa, żądna władzy, okrutna, zazdrosna, leniwa, zdolna do zabójstwa.

• Prosta dziewczyna, córka ubogiej wdowy. Ma młodszą siostrę Alinę, która jest jej zupełnym przeciwieństwem.
• Piękna brunetka o jasnej jak alabaster, gładkiej cerze (Kirkor mówi o niej „starsza jak śniegi”, „ta z alabastrów”, „ma pod rzęsą węgle”, „jako noc biała nad rankiem”).
• Piekielnie ambitna – chce zdobyć władzę i dla osiągnięcia celu nie cofa się nawet przed zbrodnią.
• Chłodna, rodzina nic dla niej nie znaczy. Bez żadnych skrupułów zabija najpierw siostrę, potem męża, a na koniec wypiera się biednej, schorowanej matki. Nikogo nie kocha i nie szanuje – oprócz samej siebie.
• Wielka egoistka – myśli tylko o sobie. Jej marzenia kręcą się tylko wokół władzy i bogactwa. Działając, nie bierze pod uwagę tego, że swoim zachowaniem może ranić innych.
• Bardzo impulsywna. Działa tak szybko, jak myśli, nie biorąc pod uwagę konsekwencji swoich czynów.
• Zazdrosna o siostrę. Nie może znieść myśli, że to Alina mogłaby zawładnąć sercem księcia. Traktuje ją jak rywalkę i darzy jedynie nienawiścią, nie ma w niej żadnych siostrzanych uczuć.
• Leniwa – kiedy tylko może, wyręcza się siostrą i matką. W wyścigu o dzban malin przegrywa zresztą z pracowitą Aliną.
• Fałszywa i dwulicowa. Wie, że Kirkor jest jej szansą na spełnienie marzeń, obiecuje mu więc miłość i wierność, choć tak naprawdę zależy jej jedynie na władzy i jego pieniądzach.
• Okrutna wobec swoich bliskich i poddanych.
• Żądna władzy. Aby ją zdobyć, jest w stanie iść po trupach (i to w dosłownym tego słowa znaczeniu).
• Odważna (choć czasami jej odwaga jest równoznaczna z głupotą). Samodzielnie podejmuje wszystkie decyzje.
• Podła dziewczyna. Kiedy zostaje żoną księcia, zaczyna wstydzić się swojego pochodzenia i biednej, schorowanej matki (nie chce wpuścić jej do pałacu).

Krótka biografia