Lấy cảm hứng từ cuộc nói chuyện với nhiều thanh niên mông lung, và lời cam kết sẽ nói về vấn đề định hướng trong tương lai gần với một thanh niên lạc lối.

Chào các em, anh viết bài này hy vọng giúp ích cho những bạn như trên.

Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của anh, có thể đi ngược lại một số sách phát triển bản thân các em đã đọc.

Anh có thể kể cho em con đường của anh ?

Anh mất bao lâu để làm được việc A/B/C/....?

Mọi con đường đều dẫn đến thành Rome. Và như nhiều cuộc nói chuyện của anh với mentee/ thanh niên lạc lối cuối cùng lại dẫn về 2 câu hỏi trên.

Một vài lần thì không nói làm gì, tuy nhiên khi câu hỏi trên lặp đi lặp lại rất nhiều lần, ở nhiều thanh niên đến từ nhiều hoàn cảnh, trường đại học khác nhau, thì anh bắt đầu băn khoăn : điều gì đang xảy ra đằng sau những câu hỏi như vậy ?

Một ngày vui miệng, anh không trả lời như thường lệ mà hỏi ngược lại người hỏi : Em muốn biết con đường của anh vì sâu thẳm bên trong, em đang tìm kiếm một gợi ý nào đó cho con đường của em, vì em không hề biết con đường mình định đi là gì, phải không ?

Theo lẽ thường, khi nhận được câu hỏi như vậy thì có lẽ anh sẽ kể lại câu chuyện của đời anh nhằm “truyền cảm hứng” cho người nghe. Anh biết đấy là lúc anh nên vạch ra định hướng cho người nghe, chỉ cho họ rằng anh thấy họ mạnh / yếu ở điểm này và điểm kia, rồi nói rằng họ phù hợp với ngành nghề cụ thể, vạch ra cho họ lộ trình – kế hoạch 10 bước trong vòng 5 năm tiếp theo. Suy cho cùng, đấy là những gì mà các em đang hình dung, cũng là những gì cộng đồng mạng đang nói với em.

Sự thực là, theo quan điểm cá nhân của anh, em có một cuộc phiêu lưu ở phía trước.

Có một mẩu chuyện vui như sau :

Bác sĩ nói với bệnh nhân rằng : đừng lẫn lộn giữa kết quả google trên điện thoại của anh với 6 năm học trường y của tôi !

Bệnh nhân, rất điềm tĩnh, nói lại rằng : vậy thì cũng đừng lẫn lộn giữa 1 buổi giảng về bệnh lý anh học trên trường y với 20 năm tôi sống chung với căn bệnh !

Không ai hiểu em hơn chính bản thân em, kể cả anh. Em đã sống chung với bản thân mình suốt mấy chục năm từ bé, em hiểu bản thân mình lớn lên trong một gia đình thế nào, trải qua thăng trầm gì, những cú sốc và đổ vỡ, thất bại, điều gì làm nên con người em… Em hiểu tất cả những điều đó hơn bất cứ ai, hơn anh. Trong khi đó, anh là một con người xa lạ, cha vơ chú váo ngoài đường mới gặp em, lấy cơ sở nào để anh có thể nói rằng em nên đi theo con đường này hay đường kia ?

Rồi, cứ cho rằng anh vẽ cho em một định hướng, một con đường dựa trên kinh nghiệm và hiểu biết của anh. Điều tiếp theo là gì ? Cả hai ta đều không thể biết chắc điều anh vẽ ra có phải là điều mà sâu thẳm bên trong cả trái tim và khối óc của em đều mong muốn. Lấy ví dụ từ chính bản thân anh, trước đây có người từng định hướng cho anh vào một công việc mà tất cả các anh chị đi làm có kinh nghiệm đều đánh giá rất tích cực. Anh bước vào cơ quan đó vài ngày, cảm thấy mình không thực sự thuộc về nơi này, và chọn đi theo một con đường theo hướng hoàn toàn ngược lại. Về mọi mặt con đường này không thua kém gì, tuy nhiên lại vất vả hơn. Mọi vất vả không thành vấn đề gì khi mà anh thực sự cảm thấy vui và yêu thích con đường đấy.

Anh tin rằng việc biết về con đường của anh, hay của ai cũng không thể giúp em tìm ra con đường của bản thân mình. Đơn thuần bởi vì chúng ta khác nhau trong mọi biến số, từ thế hệ, cho tới thời cuộc và tài năng. Mọi phương trình kinh tế học đơn giản mà em học ở giảng đường đều có chung nguyên lý : đầu ra thay đổi khi đầu vào thay đổi. Với 2 biến số đầu vào khác nhau không thể cho ra chung 1 kết quả, Em không thể nghe câu chuyện của anh, áp dụng cách làm của anh với hy vọng rằng em sẽ có chung một kết quả - đó là điều bất khả thi. 

Một đứa trẻ đầu đời đang chập chững tập đi trên 2 bàn chân của mình, em có đặt ra KPI cho đứa trẻ đấy rằng phải tập đi thành công trong vòng 90 phút không ? Sau 90 phút nếu đứa trẻ đó vẫn không thể đi được thì em sẽ bỏ cuộc và cho đứa trẻ đấy phải bò suốt đời ? Tất nhiên là không, em để đứa trẻ vấp ngã, rồi đứng dậy, rồi vấp ngã, rồi lại đứng dậy, lặp lại…. kiên trì cho đến khi nào đứa trẻ có thể tự đứng vững trên đôi bàn chân của mình.

Vậy thì việc trải nghiệm cuộc sống để tìm ra con đường của bản thân mình cũng như vậy, không có KPI về thời gian nào ở đây cả. Mọi thứ cần sự kiên trì cho đến khi nào tìm ra.

Thế nếu như em sẽ tự đi tìm con đường phù hợp nhất cho bản thân, thì vai trò của anh ở đây là gì ?

Vai trò là đem đến cho em lòng tự tin, thậm chí một chút dũng cảm, để bước vào cuộc phiêu lưu phía trước. Một cuộc phiêu lưu đầy những thứ mới mẻ em chưa làm bao giờ, tiếp xúc với nhiều đối tượng xã hội đến từ nhiều tầng lớp, thậm chí có những đối tượng đầy phức tạp, đến những vùng miền em chưa từng đến, rồi còn khó khăn, còn thử thách và những đối thủ dọc đường…

Đây không phải là buổi hội thảo dạy suy nghĩ tích cực , nơi mà anh bảo em rằng em có thể thành công, rồi vỗ vai nhau nói những lời có cánh. Đây là thực tế cuộc sống đầy khắc nghiệt ngoài kia, là phát triển bản thân ở cấp độ hardcore. Nếu em làm đúng, có khi còn bĩnh ra quần. 

Một vai trò nữa, đó là giúp em bình tĩnh đối diện với mặt tối của cuộc sống.

Ngoài kia, đâu phải ai cũng mong muốn em thành công ? Đầy người sẵn sàng đạp lên em để sống, sẽ luôn có những người đâm bị thóc chọc bị gạo, dùng thủ đoạn với em. Và khi đó thì em làm gì ? Sách phát triển bản thân nói rất nhiều bí quyết để chúng ta tự tin trong cuộc sống, thuyết trình giỏi trong phòng họp, song khi gặp “người xấu” cần làm gì thì không thấy sách đề cập.

Đó chính là mặt tối của cuộc sống. Mặt tối này sẽ luôn tồn tại song song với mặt tốt, như ngày và đêm thôi. Một phần tất yếu trong cuộc phiêu lưu của em, sẽ là đương đầu với mặt tối đó để trưởng thành.

Có bạn từng nói với anh rằng bạn ấy cảm thấy may mắn vì luôn gặp được người tốt. Anh chỉ im lặng và mỉm cười.

Việc lúc nào cũng gặp người tốt, không phải là quá tốt.

Người tốt dạy ta lòng tử tế.

Song người xấu và những lần họ dùng thủ đoạn để đưa ta xuống vũng bùn mới dạy ta sự khôn ngoan, bản lĩnh và sự trưởng thành. Cho ta lòng tự tin để đối diện với một cuộc sống đầy khắc nghiệt.

Nếu không có người xấu, có lẽ ta sẽ không bao giờ biết được sức mạnh thực sự của bản thân.

What doesn’t kill you, makes you stronger.

Tất nhiên, gần mực thì đen, khi tiếp xúc với người xấu nhỡ bị xấu theo họ thì sao ? Đây chính là lúc mentor – với bề dày kinh nghiệm và tất cả những trải nghiệm sống của mình – thể hiện vai trò : giúp em có được sự hòa quyện đầy nghịch lý – đói diện với mặt tối của cuộc sống để trưởng thành – song vẫn giữ được lòng tốt của mình. 

Hãy bắt đầu xây dựng CUỘC ĐỜI CỦA MÌNH thay vì đi nghe CUỘC ĐỜI THÀNH CÔNG của người khác.

Còn nữa…

Via: Pierson Vu