Dẫn chứng tích cực:

• Hồ Chí Minh – tấm gương thanh niên giàu hoài bão, từ bỏ cuộc sống cá nhân, bôn ba nước ngoài tìm đường cứu nước, làm nên một dân tộc độc lập, tự do.

• Nick Vujicic – chàng trai không tay không chân người Úc nhưng luôn nuôi ước mơ trở thành diễn giả truyền động lực. Anh không đầu hàng số phận mà kiên trì học tập, trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới.

• Jack Ma – tỷ phú Trung Quốc từng bị từ chối hàng chục lần khi xin việc nhưng không bỏ cuộc. Ông nuôi hoài bão lớn và sáng lập Alibaba, trở thành một trong những doanh nhân thành công nhất thế giới.

• Nguyễn Sơn Lâm – chàng trai Việt Nam bị bại liệt nhưng vẫn chinh phục đỉnh Fansipan bằng đôi tay và trở thành một doanh nhân, diễn giả truyền cảm hứng.

• Đặng Lê Nguyên Vũ – từ một chàng trai nghèo Tây Nguyên, ông nuôi giấc mơ đưa cà phê Việt Nam ra thế giới và sáng lập thương hiệu Trung Nguyên.

• Các bạn trẻ khởi nghiệp thành công: Lê Yên Thanh (sáng lập BusMap giúp người dân sử dụng xe buýt dễ dàng hơn), Nguyễn Hà Đông (cha đẻ Flappy Bird, tự học lập trình và tạo ra trò chơi nổi tiếng thế giới).

• Dẫn chứng tiêu cực:

• Nhiều bạn trẻ sống không có mục tiêu, chỉ trôi theo dòng đời, không biết mình muốn gì và không cố gắng theo đuổi đam mê.

• Một số bạn có ước mơ nhưng lại thiếu ý chí và nghị lực, dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Ví dụ, nhiều sinh viên bỏ học giữa chừng vì cảm thấy chán nản thay vì cố gắng tìm hướng đi phù hợp.

• Hiện tượng "sống ảo" thay vì thực hiện ước mơ: Một bộ phận thanh niên chỉ mải mê chạy theo trào lưu trên mạng xã hội, “làm giàu” bằng các nội dung vô bổ thay vì đầu tư cho bản thân.

• Lối sống thực dụng, chỉ muốn làm giàu nhanh mà không quan tâm đến giá trị lao động chân chính, dẫn đến nhiều vụ việc lừa đảo trên mạng, đầu tư tài chính không minh bạch.

Dẫn chứng tích cực:

• Nguyễn Hiền (Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất Việt Nam) tuy gia đình nghèo khó nhưng hiếu học, nghe lời mẹ, sau này đỗ đạt làm rạng danh gia đình.

• Mạnh Tử (một triết gia Trung Quốc) nhờ có mẹ dạy dỗ mà trở thành bậc hiền triết, nổi tiếng với câu chuyện “Mẹ hiền dạy con” (Mạnh mẫu tam thiên - ba lần dời nhà để con có môi trường học tập tốt).

• Những tấm gương học sinh nghèo vượt khó: Nguyễn Hữu Ân (học sinh Quảng Nam) đi học bằng đôi chân trần, giúp mẹ làm việc nhà nhưng vẫn đạt giải học sinh giỏi quốc gia.

Dẫn chứng tiêu cực:

• Một số bạn trẻ chỉ biết đòi hỏi cha mẹ mà không nghĩ đến sự hy sinh của họ. Ví dụ, hiện tượng một số học sinh tiêu xài hoang phí, đua đòi theo bạn bè mà không quan tâm đến hoàn cảnh gia đình.

• Một số trường hợp con cái bất hiếu, hỗn láo với cha mẹ như những vụ việc báo chí phản ánh về việc con cái bỏ bê cha mẹ già yếu.

Dẫn chứng tích cực:

• Những người con sẵn sàng hy sinh vì gia đình, như Nick Vujicic, dù khuyết tật nhưng vẫn sống tích cực, trở thành diễn giả truyền cảm hứng, giúp cha mẹ tự hào.

• Tấm gương những bạn trẻ phụ giúp cha mẹ làm kinh tế, như cậu bé Đinh Văn K’Rể (Quảng Ngãi) dù mắc bệnh hiếm nhưng vẫn luôn cố gắng học tập, làm việc phụ giúp gia đình.

Dẫn chứng tiêu cực:

• Một số bạn trẻ nghiện game, lười biếng, không giúp đỡ gia đình, chỉ biết hưởng thụ mà không quan tâm đến nỗi vất vả của cha mẹ.

• Một số thanh thiếu niên sẵn sàng cãi lại cha mẹ, không tôn trọng truyền thống gia đình, khiến cha mẹ đau lòng.

Dẫn chứng tích cực:

• Những phong trào thiện nguyện của giới trẻ: “Tiếp sức mùa thi”, “Áo ấm mùa đông”, “Hiến máu nhân đạo”, “Trái tim cho em” giúp trẻ em nghèo mổ tim miễn phí.

• Gương sáng như Đoàn Văn Hậu, cầu thủ bóng đá trẻ nhưng luôn có tinh thần trách nhiệm với đội tuyển quốc gia, mang vinh quang về cho đất nước.

• Các bạn trẻ khởi nghiệp sáng tạo, như Nguyễn Hà Đông (cha đẻ Flappy Bird), Lê Yên Thanh (sáng lập BusMap giúp người dân đi xe buýt dễ dàng hơn).

Dẫn chứng tiêu cực:

• Một bộ phận thanh niên vô cảm, không quan tâm đến xã hội, sống ích kỷ, chỉ lo hưởng thụ mà không đóng góp gì cho đất nước.

• Hiện tượng bắt nạt trên mạng (cyberbullying), nhiều bạn trẻ buông lời cay nghiệt, làm tổn thương người khác thay vì dùng mạng xã hội để lan tỏa điều tích cực.

Dẫn chứng tích cực:

• Những thanh niên dũng cảm cứu người: Nguyễn Văn Nhã (sinh viên Nghệ An) đã quên mình cứu sống ba người bạn bị đuối nước.

• Những bạn trẻ tuân thủ pháp luật, sống có trách nhiệm với cộng đồng, ví dụ các bạn tình nguyện viên tham gia hỗ trợ trong đại dịch COVID-19.

Dẫn chứng tiêu cực:

• Một bộ phận thanh niên vi phạm pháp luật như đua xe trái phép, bạo lực học đường, nghiện game đến mức phạm tội. Ví dụ, nhiều vụ việc học sinh đánh nhau được quay clip và phát tán trên mạng xã hội.

• Hiện tượng “sống ảo” trên mạng, nhiều bạn trẻ chạy theo trào lưu vô bổ thay vì phát triển bản thân.