Çok Yönlü Bir Kariyere Sahip: Edebiyat, gazetecilik, diplomasi ve siyaset gibi farklı alanlarda faaliyet göstermiş bir şahsiyettir.

Sosyal ve Siyasi Duyarlılık: Yakup Kadri, toplumsal olaylara ve siyasi gelişmelere duyarlı bir yazar ve siyasetçi olarak bilinir.

Ali kerem ÇAKIR /Yakup kadri

İngiliz işgalinin yadırganmadığı hatta İstanbullu kızların İngiliz askerlerle birlikte olduğu, akşamlarında eğlenceler düzenlendiği bir ortamda Necdet Leyla’dan ümidi kesmiştir. Leyla, roman boyunca Nejdet’i zor durumda bırakmakta onun inancını, kültürlü ve toplumsal konumunu yok saymaktadır. Ahlaki sınırların dışında eğlenen Leyla, Necdet’i arkadaşları arasında mahçup duruma düşürür, rezil eder ama ne var ki Leyla’nın af dilemesi üzerine her seferinde teselliyi yine onun kollarında bulur. “Leyla'nın Avrupa'ya hareketi gününden sonra hummalı ıstırap devresine girdi. [...] Necdet'in var olmasındaki ‘son gaye’ ne idi. [...] Gerçekten bu boşuna yaşayışa ölüm bin kere tercih edilirdi. Bunun yanında ölüm hayattan daha canlıydı! (Karaosmanoğlu, 2010: 241-42)“ Kitaptan yaptığım bu alıntı, Necdet’in işgallere rağmen tüm değerlere kayıtsız kalmasına Yakup Kadri’nin Necdet karakterine yüklediği görevlerden biridir. Bununla tüm İstanbul halkı ve siyasilerini eleştirmektedir. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun işgal yıllarında Sodom ve Gomore üzerinden istilacılarla el birliği eden saltanatı memleketin idari ve siyasi varlığından hiçbir şey kalmamış felçli bir hükümet merkezini Necdet karakteri üzerinden konumlandırır ve eleştirir. Yakup Kadri, Necdet karakteri üzerinden romanda yer yer görünen Tevratî üslupla yakın arkadaşı Cemil kanalıyla işgallere karşı kendisini uyarır ve Necdet’in Leyla’ya olan körkütük aşkından vazgeçmeyip harekete geçmemesini eleştirir.

Aydınlanmacı düşünce, Necdet ve Karaosmanoğlu'nun ortak bir diğer özelliğidir. Her iki karakter de aklın ve bilimin önemini savunur ve bu değerlere göre yaşamaya çalışır. Eleştirel düşünme yeteneğine sahip olan Necdet ve Karaosmanoğlu, etraflarındaki olayları ve olguları sorgulamaktan çekinmezler.

Ahlakçılık da Necdet ve Karaosmanoğlu'nun önemli bir ortak özelliğidir. Doğru ve yanlışın ne olduğunu bilir ve buna göre hareket ederler. Hayatta her zaman doğru olanı yapmaya çalışır ve ahlaki değerlerden taviz vermezler.

Necdet ve Karaosmanoğlu'nun duygusal yönleri de oldukça benzerdir. Her iki karakter de sevgi, nefret, öfke gibi duyguları yoğun bir şekilde yaşar. Karaosmanoğlu, eserlerinde bu duyguları açık bir şekilde ifade etmiştir.

Necdet ve Karaosmanoğlu'nun içe dönük bir kişilikleri vardır. Kendi dünyalarında yaşamayı severler. Bu durum, eserlerinde de kendini gösterir.

Yalnızlık duygusu da Necdet ve Karaosmanoğlu'nun ortak bir deneyimidir. Kendilerini topluma ait hissetmezler ve zaman zaman yalnızlık hissederler.

Hayalperestlik de Necdet ve Karaosmanoğlu'nun ortak bir özelliğidir. Her iki karakter de daha güzel bir dünya için hayaller kurar ve umutlu bir bakış açısına sahiptir.

Necdet ve Karaosmanoğlu'nun karamsarlık eğilimi de göz ardı edilemez. Hayatın zorlukları karşısında zaman zaman umutlarını kaybederler.

Sonuç olarak, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Necdet karakteri arasında birçok ortak yön bulunmaktadır. Bu ortak yönler, yazarın kendi hayatından ve düşüncelerinden izler taşımaktadır. Necdet karakterini incelerken bu ortak yönleri göz önünde bulundurmak, yazarı ve eserlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.- Kerem İnce