พญาลิไททรงเป็นนักปราชญ์และนักการปกครองที่ทรงพระปรีชาสามารถทั้งฝ่ายราชอาณาจักรและฝ่ายพุทธจักร  ทรงเชี่ยวชาญในสรรพศาสตร์ อาทิ พุทธศาสตร์  ไสยศาสตร์  โหราศาสตร์  ดาราศาสตร์  ฯลฯ 

พระราชกรณียกิจในฝ่ายพระราชอาณาจักร เช่น ได้ทรงขยายอาณาเขต  โปรดให้ขุดคลอง  สร้างถนนหนทางเชื่อมโยงกับเมืองสำคัญในราชอาณาจักร  นอกจากนี้ยังทรงสร้างศิลาจารึกไว้หลายหลักทั้งภาษาไทย  ภาษามคธและภาษาขอม  ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์จนทุกวันนี้  

ส่วนพระราชกรณียกิจฝ่ายพุทธจักรนั้น ทรงผนวชเมื่อ พ.ศ. 1904  เป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่ทรงพระผนวชในขณะเสวยราชย์  ได้ทรงสร้างโบราณสถานและโบราณวัตถุ  เช่น  พระวิหาร  พระมหาธาตุ  

อมลวรรณ มานะจรรยาพงศ์ เลขที่29

     ชาวปุพพวิเทหทวีปรักษาศีล ๕ เป็นประจำ ไม่เบียดเบียนกันโดยประการทั้งปวง มีแต่ทำความดีต่อกันทั้งทางกาย ทางวาจา และทางใจ

ญาณภา ขันโส เลขที่ 2

เมืองบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เป็นเมืองใหญ่ที่สร้างอย่างงดงามด้วยทองและแก้ว 7 ประการ มีเสียงดนตรีบรรเลงอยู่อย่างไพเราะ กลางเมืองดาวดึงส์มีปราสาทใหญ่ที่งดงามเป็นที่ประทับของพระอินทร์

น.ส.ภัทรภรณ์ สุเพ็ญภาค ม.6/8 เลขที่ 39

อายุของเทวดาในชั้นนิมมานรดียาวนานถึง 8,000 ปีทิพย์ ซึ่งเท่ากับ 2,304,000,000 ของปีมนุษย์


ณัฐณิชา พิมสาร ม.6/8 เลขที่ 26

               -          คุณค่าในทางปรัชญา ให้คุณธรรมของผู้ปกครอง โทษต่าง ๆ ของผู้ไร้ศีลธรรม ส่งเสริมจริยธรรม กล่าวถึงภูมิจักรวาล ตายไปแล้วจะไปอยู่ที่ใด ปัจจุบันความคิดเรื่องทำความดีไปสวรรค์ ทำความชั่วไปนรกได้ฝังรากลึกเข้าไปในจิตใต้สำนึกของคนไทยทุกคน

               -          คุณค่าทางศิลปกรรม เป็นแรงบันดาลใจให้ศิลปินนำเรื่องราวไปเขียนเป็นภาพจิตกรรมฝาผนังพระอุโบสถ วิหาร ด้านหลังองค์ประประทานตามวัดสำคัญต่าง ๆ เช่นอุโบสถวัดสุทัศน์เทพวราราม

               -          คุณค่าในวรรณกรรม โดดเด่นในศิลปะการประพันธ์ ให้อิทธิพลต่อวรรณคดีในสมัยต่อมาเช่น ลิลิตโองการแช่งน้ำ บุณโณวาทคำฉันท์ ขุนช้างขุนแผน นิราศนรินทร์ วรรณกรรมเหล่านี้ได้รับแนวคิดจากไตรภูมิพระร่วงเช่น เรื่องนรก สวรรค์ อเวจี เปรต อสูรกาย ครุฑ นาค ป่าหิมพานต์ ภูเขาสัตตบริภัณฑ์ อีกทั้งยังสร้างความเพลินเพลินเริงรมณ์แก่ผู้อ่าน เพราะให้ภาพเกี่ยวกับภพภูมิต่าง ๆ ชัดเจน

เฌอฟ้า สินมา ม.6/8 เลขที่ 22

หลังจากเป็นฆนะได้ ๗ วัน ก็จะเป็น “เบญจสาขาหูด” โดยคำว่าเบญจแปลว่า ๕ ดังนั้น จึงหมายถึง หูดที่มี ๕ ตุ่ม ได้แก่ หัว ๑ ตุ่ม แขน ๒ ตุ่ม และขา ๒ ตุ่ม ต่อจากนั้นไปอีก ๗ วัน จะเริ่มมีฝ่ามือ นิ้วมือ และเมื่อครบ ๔๒ วันจึงมีขน มีเล็บเท้า เล็บมือ มีอวัยวะครบถ้วนทุกประการแบบมนุษย์ นอกจากนั้นในไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมิยังบอกอีกว่า เด็กที่เกิดในท้องแม้นั้นมีรูปร่าง ๑๘๔ ประการ แบ่งออกเป็น

โดยเด็กที่อยู่ในท้องนั้นต้องได้รับความลำบากอย่างมาก ต้องทนอยู่ในที่ที่ทั้งชื้นและเหม็นพยาธิซึ่งอาศัยปนอยู่ในท้องแม่

สำหรับอาหารที่เด็กกินนั้น ก็จะกินผ่านสายสะดือที่ส่งจากผู้เป็นแม่อีกทอดหนึ่ง โดยอาหารที่แม่กินเข้าไปก่อนจะอยู่ใต้ตัวเด็ก ส่วนอาหารที่แม่กินเข้าไปใหม่จะทับอยู่บนศีรษะเด็ก ทำให้เด็กได้รับความทุกข์ทรมานยิ่งนัก ตอนที่อยู่ในท้องแม่ เด็กจะนั่งอยู่กลางท้อง ในท่าคู้คอจับเจ่า และกำมือแน่น ซึ่งในขณะที่นั่งอยู่นั้น เลือดและน้ำเหลืองจะหยดลงเต็มตัวเด็กตลอด ไม่ได้หายใจ รวมถึงไม่ได้เหยียดมือและเท้าเลย ต้องเจ็บปวดเหมือนถูกขังไว้ในไห หรือที่คับแคบ เวลาแม่เดิน นอน หรือลุกขึ้น เด็กก็จะเจ็บปวดประหนึ่งว่าจะตาย เปรียบได้กับลูกเนื้อทรายที่อยู่ในมือของคนเมาเหล้า หรือลูกงูที่หมองูเอาไปเล่น

หลังจากอยู่ในท้องแม่มาประมาณ ๖ เดือน หากเด็กคลอดออกมาช่วงนี้ มักจะไม่รอด แต่หาก๗ เดือนแล้วคลอด เด็กมักจะออกมาไม่แข็งแรง นอกจากนี้ยังมีการกล่าวด้วยว่า เด็กที่มีที่มาต่างกัน เมื่ออยู่ในท้องแม่จะมีลักษณะที่ต่างกัน และเมื่อคลอดออกมาย่อมมีลักษณะต่างกันด้วย เช่น เด็กที่มาจากนรก เมื่ออยู่ในท้องแม่ ก็จะเดือดเนื้อร้อนใจ กระสับกระส่าย พลอยให้แม่ร้อนเนื้อร้อนตัวไปด้วย และเวลาที่คลอด ตัวเด็กก็จะร้อน ต่างจากเด็กที่มาจากสวรรค์ เมื่ออยู่ในท้องแม่ ก็จะมีแต่ความสุขกายสบายใจ ตัวแม่ก็พลอยเย็นไปด้วย และเวลาคลอด ตัวของเด็กจะเย็น 

ต่อมาเมื่อถึงเวลาจะคลอด ก็จะเกิดลมกรรมชวาตพัดดันตัวเด็กให้ขึ้นไปด้านบน และหันหัวเด็กลงมาด้านล่าง เตรียมที่จะคลอด ถ้าคลอดออกมาไม่พ้นจากตัวแม่ เด็กคนนั้นก็จะรู้สึกเจ็บเนื้อเจ็บตัวเป็นอย่างมาก เหมือนกับช้างที่ถูกชักถูกเข็นออกจากรูกุญแจ หลังจากออกจากท้องแม่แล้ว เด็กที่มาจากนรก ก็มักจะคิดถึงความยากลำบากที่เคยเจอมา พอคลอดออกมาก็จะร้องไห้ แต่ถ้าเด็กคนนั้นมาจากสวรรค์ ก็จะคิดถึงความสุขในครั้งก่อน เมื่อคลอดออกมา จะหัวเราะก่อน

นอกจากนั้นไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมิ ยังกล่าวถึงเด็ก ๒  กลุ่ม คือเด็กทั่วไป และเด็กที่เป็นพระปัจเจกโพธิเจ้า พระอรหันตาขีณาสพ และพระอัครสาวก ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกัน ดังนี้

พิชามญชุ์ รุ่งเรือง เลขที่ 3

สวรรค์ชั้นดาวดึงส์เป็นสวรรค์ชั้นที่ ๒ จากสวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น หรือที่เรียกว่า “ฉกามาพจร” ส่วนด้านล่างของสวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น จะมีเขาสัตบริภัณฑ์ทั้ง ๗ โดยแต่ละชั้นจะมีทะเลสีทันดรคั่นอยู่ ซึ่งใต้ทะเลนี้จะมีปลาอานนท์ และปลาบริวารเวียนว่ายอยู่ จึงทำให้จักรวาลเคลื่อนที่

และถัดจากภูเขาก็จะมีมหาสมุทรกว้างใหญ่ไพศาลจนจดขอบจักรวาล โดยท่ามกลางมหาสมุทรนี้ จะมีทวีปประจำทิศทั้งสี่ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ ได้แก่ อุตรกุรุทวีป อยู่ทางทิศเหนือของเขาพระสุเมรุ บูรพวิเทหทวีป อยู่ทางทิศตะวันออกของเขาพระสุเมรุ ชมพูทวีป อยู่ทางทิศใต้ของเขาพระสุเมรุ และอมรโคยานทวีป อยู่ทางทิศตะวันตกของเขาพระสุเมรุ โดยคนในแต่ละทวีปก็จะมีเอกลักษณ์แตกต่างกันไป เช่น คนในอุตรกุรุทวีป จะมีใบหน้าสี่เหลี่ยม มีรูปร่างงาม คนในบูรพวิเทหทวีป จะมีใบหน้ากลมเหมือนพระจันทร์เดือนเพ็ญ คนในอมรโคยานทวีป จะมีหน้าเหมือนพระจันทร์เดือนแรม ซึ่งคนที่เกิดในทั้ง ๓ ทวีปนี้จะมีอายุที่แน่นอน และอยู่อย่างมีความสุข เพราะรักษาศีลอยู่เสมอ

ในขณะที่คนที่อาศัยอยู่ในชมพูทวีป จะมีใบหน้ารูปไข่ มีอายุขัยที่ไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับการทำบุญหรือทำกรรม แต่ทวีปนี้มีความพิเศษตรงที่เป็นที่เกิดของพระพุทธเจ้า พระจักรพรรดิราช และพระอรหันต์ ทำให้คนในทวีปนี้มีโอกาสได้ฟังพระธรรมคำสอน เมื่อเสียชีวิตจะมีโอกาสเกิดในภพภูมิที่ดีได้

สำหรับด้านล่างของทวีปต่าง ๆ จะมีนรกใหญ่ ๘ ขุมเป็นชั้นถัดลงไป โดยจากที่กล่าวมานี้สวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น โลกมนุษย์ และนรก จะจัดอยู่ในกามภูมิหรือโลกที่ยังติดอยู่ในกามกิเลส แต่ส่วนที่ถัดจากสวรรค์ทั้ง ๖ ชั้นขึ้นไปซึ่งจะเป็นชั้นของพรหมนั้น จะอยู่ในรูปภูมิ และอรูปภูมิ โดยรูปภูมิมี ๑๖ ชั้น ขณะที่อรูปภูมินั้นมี ๔ ชั้น

สวรรค์ชั้นนี้ มีความกว้างใหญ่ไพศาลมากกว่าสวรรค์ชั้นนิมมานรดี ที่ตั้งของสวรรค์ชั้นนี้ อยู่สูงขึ้นไปจากยอดเขาสิเนรุ อยู่ในอากาศเหนือสวรรค์ชั้นนิมมานรดี 42,000 โยชน์ บนสวรรค์ชั้นนี้จะไม่มี ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ทำให้ไม่มีเงา ไม่มีมุมมืดบนสวรรค์ อยู่ได้ด้วยความสว่างจากวัตถุสิ่งของต่างๆ เช่น กายของเหล่าเทวดาก็สว่าง วิมาน สวน สระ สิ่งแวดล้อมต่างๆ มีแต่ความสว่าง
ลักษณะของสวรรค์ชั้นนี้จะกลมแบบราบ ไม่ได้กลมอย่างโลกมนุษย์ ถ้ามองจากสวรรค์ชั้นดุสิตขึ้นไป จะมองเห็นเป็นแสงสว่างเจิดจ้ามาก นุ่มเนียนตา

ปรนิมมิตวสวัตดี หมายถึง เทวดาที่มีความสุขความเพลิดเพลินในกามคุณทั้ง 5 เป็นอย่างยิ่ง โดยที่ตนไม่ต้องเนรมิตขึ้นเอง แต่มีเทวดาองค์อื่นคอยเนรมิตให้สมตามความปรารถนาทุกประการ หรืออีกนัยหนึ่ง คือ ที่อยู่ของเหล่าเทวดาผู้มีท้าวปรนิมมิตวสวัตดีเทวราชเป็นผู้ปกครอง

การอุบัติและการบริโภคกามของชาวสวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
 บุคคลเมื่อละโลกแล้ว มีกำลังบุญที่จะได้อุบัติในสวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสวัตดีแล้ว ก็จะเกิดแบบ โอปปาติกะ คือ เกิดแล้วก็เป็นเทพบุตรสุดหล่อ เทพธิดาสุดสวยทันที มีวัยที่งดงาม เทพบุตรอายุอยู่ระหว่าง 18-20 ปี เทพธิดาจะมีอายุอยู่ระหว่าง 16-18 ปี มีทิพยสมบัติอันประณีตกว่าสวรรค์ชั้นนิมมานรดี

ธชันพร โสดาวัง เลขที่ 33

     และที่น่าอัศจรรย์ยิ่งไปกว่านั้น สวรรค์ชั้นนี้จะไม่มี ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ เพราะที่ตั้งของสวรรค์ชั้นนี้ลอยอยู่เหนือวงโครจรของดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ ท้องฟ้าจะเป็นสีทองนุ่มเนียนตา แสงสว่างจะเกิดดวงแก้วมณีและรัศมีที่ออกจากกายของเทวดา จะรู้วันรู้คืนได้ ต้องดูจากดอกไม้ทิพย์ ถ้ากำลังเบ่งบานก็แสดงว่า เป็นเวลาเช้า ถ้าดอกไม้หุบแสดงว่าเป็นเวลาเย็น 

 

 

     บุคคลเมื่อละโลกแล้ว มีกำลังบุญที่จะได้บังเกิดในสวรรค์ชั้นยามา เมื่ออุบัติแล้วก็จะเกิดแบบโอปปาติกะ คือ เกิดแล้วก็เป็นเทพบุตรสุดหล่อ เทพธิดาสุดสวยทันที มีวัยที่งดงาม เทพบุตรอายุประมาณ 18-20 ปี เทพธิดาจะมีอายุประมาณ 16-18 ปี มีทิพยสมบัติอันประณีตกว่าสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ 

 

     การบริโภคกามของเหล่าเทพบุตรและเทพธิดา ไม่มีการเสพเมถุนแบบมนุษย์ ไม่มีน้ำเป็นที่สุดเหมือนมนุษย์ เพียงแค่สัมผัสกอดรัดกัน แล้วก็มีความพึงพอใจด้วยกันทั้งสองฝ่าย ไม่มีการตั้งครรภ์ ไม่มีการเกิดอย่างมนุษย์ ไม่มีการเกิดแบบชลาพุชะ อัณฑชะ สังเสทชะ มีแต่การเกิดแบบโอปปาติกะอย่างเดียว 

 

อายุของชาวสวรรค์ชั้นนี้ มีปรากฏใน วิตถตสูตร¹ ว่า 

 

     “ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย 200 ปีมนุษย์เป็นคืนหนึ่งวันหนึ่ง ของเทวดาชั้นยามา 30 ราตรีโดยราตรีนั้นเป็นเดือนหนึ่ง 12 เดือน โดยเดือนนั้นเป็นปีหนึ่ง 2,000 ปีทิพย์โดยปีนั้นเป็นประมาณของอายุเทวดาชั้นยามา” 

 

     จากพระสูตรนี้ ทำให้เราทราบอายุของสวรรค์ชั้นนี้ว่า มีอายุ 2,000 ปีทิพย์ อายุของสวรรค์ชั้นนี้ มากกว่าสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกาถึง 4 เท่า ถ้านับเป็นอายุมนุษย์ก็เท่ากับ 144 ล้านปีในเมืองมนุษย์ 

 

     ในหัวข้อนี้ จะเห็นว่าเทวดายิ่งอยู่ชั้นที่สูง ยิ่งมีความละเอียดของทิพยสมบัติมากขึ้น แม้แต่อายุของชาวสวรรค์ก็ยืนนานขึ้นด้วย แสดงว่า บุคคลที่จะอยู่ในสวรรค์ชั้นยามานี้จะต้องสั่งสมบุญเป็นอันมาก จนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ไม่อาจจะรองรับได้

 
กัลยา กลิ่นเจริญ เลขที่ 20 ม.6/8

สุดท้ายคือ ไกรสรสีหะ เป็นราชสีห์ที่เทพที่สุด ลักษณะเด่นคือมีริมฝีปากและปลายเท้าเป็นแดงชาด มีรูปลักษณ์สง่างาม และมีแผงคอเหมือนสร้อย ส่วนร่างกายนั้นขาวเหมือนหอยสังข์ ระดับความเทพของสัตว์อัศจรรย์นี้ก็ไม่ธรรมดาเพราะมันมีถ้ำคูหาทอง เงิน หรือแก้วส่วนตัว เลอค่ายิ่งกว่าคอนโดกลางกรุงเทพซะอีก ถึงเวลามันก็ออกจากคูหาขึ้นไปคำรามพร้อมกับสะบัดขนบนแท่นหินส่วนตัวที่เรืองเหมือนทอง เจ้าไกรสรสีหะนี้ในยามกลางคืนที่มืดสนิท เวลามันออกมาเดินเที่ยวเล่นก็จะเจิดจ้าและสง่างามเหมือนกับคนที่มีกำลังถือคบไฟแกว่งไปมา

ว่ากันว่าไกรสรสีหะนี้เป็นเจ้าแห่งสัตว์ทั้งปวง พลังพิเศษของมันคือการคำรามที่ดังไกลไปถึง 3 โยชน์ สัตว์ทั้งหลายที่อยู่ในรัศมีพอได้ยินเสียงของมันก็จะพากันตกใจจนสลบไป ส่วนพวกที่ไม่สลบก็พากันหนีหัวซุกหัวซุน แม้แต่พวกช้างก็ยังเกรงกลัวขนาดว่าถูกผูกไว้ด้วยโซ่ก็แทบจะดึงโซ่ขาด สิ่งมีชีวิตที่จะทนเสียงของสิงห์เทพตัวนี้ได้มีแค่ ม้าพลาหกตระกูล และผู้มีบุญระดับพระโพธิสัตว์และพระอรหันต์ รวมถึงไกรสรสิงหะด้วยกันเอง

ณัฐชยา เอมสมุทร ม.6/8 เลขที่ 30

ช้างในป่าหิมพานต์มีทั้งหมด 10 ตระกูล ตระกูลที่ถูกพูดถึงเป็นพิเศษคืออุโบสถตระกูล กับ ช้างฉัททันต์ ช้างฉัททันต์นี้เป็นช้างพิเศษ เป็นพญาที่เป็นพระโพธิสัตว์ลงมาบำเพ็ญบารมี ช้างทั้งหลายยามว่างก็จะไปเล่นน้ำกันที่ฉัททันตสระสวิมมิ่งพูล เป็นสระที่มีภูเขาใหญ่ 7 เขาล้อมรอบ ในสระนั้นเหมือนสปา มีนางช้างมาช่วยกันขัดถูให้พญาช้างตัวสะอาดสดใสเหมือนหอยสังข์ขัดใหม่ ใกล้ๆ มีต้นมะค่าใหญ่สำหรับช้างทั้งหลาย

ภัทณาภรณ์ เอี่ยมสะอาด ม.6/8 เลขที่ 32

        อบายภูมิ ๔ เป็นภูมิของความชั่วร้ายต่างๆ นรกภูมิ คือภูมิชั้นต่ำที่สุดในอบายภูมิ ที่ยั่งลึกซ้อนกันลงไปอีกถึง ๘ ชั้น มหาอเวจีนรก คือชั้นนรกที่ต่ำที่สุด ผู้ที่กระทำบาปอันเป็น อนัตริยกรรม๕ (บาปอย่างหนัก ได้แก่ ฆ่ามารดา, ฆ่าบิดา, ฆ่าประอรหันต์, ทำร้อยพระพุทธเจ้าจนถึงพระโลหิตห้อขึ้นไป, ทำลายหรือยุยงสงฆ์ให้แตกแยกดัน) จะไปเกิดในขุมนากชั้นนี้ ถัดขึ้นมาคือ เดรัจฉานภูมิ เปรตภูมิ และอสุรการภูมิ ตามลำดับ
         สุคติภูมิ ๗ เป็นภูมิชั้นสูงขึ้นมา  แบ่งออกเป็น ภูมิมนุษย์ ๑ และภูมิของเทวดา อีก ๖ ชั้น (ภูมิเทวดาทั้ง๖ รวมเรียกว่า ฉกามาพจร) ทั้งหมดนี้รวมอยู่ในภามภูมิ คือยังหลงมัวเมาอยู่ในกามกิเลส

อัญชิสา แก้วทอง 15 6/8

4.มณีแก้ว เป็นแก้วไพฑูรย์ งามโชติช่วง แปดเหลี่ยม เจียระไนดี มีแสงสว่างแผ่ไป โยชน์หนึ่งโดยรอบ (๑๖ กม.) ทรงทดลองมณีแก้ว สั่งให้ยกมณีขึ้นเป็นยอดธง แล้วให้ เคลื่อนพลไปในความมืด ชาวบ้านที่อยู่รอบเห็นความสว่าง จนนึกว่าเป็นกลางวัน

5. นางแก้ว รูปงาม ผิวพรรณงาม ไม่สูงไม่ต่ำนัก ไม่ผอมไม่อ้วนนัก ไม่ดำไม่ขาวนัก ไม่ต่างไปจากมนุษย์ แต่ไม่ถึงผิวพรรณทิพ สัมผัสกายเหมือนปุยนุ่น ตัวอุ่นใน คราวหนาว ตัวเย็นในคราวร้อน กายมีกลิ่นจันทร ปากมีกลิ่นอุบล ตื่นก่อน นอนทีหลัง ประพฤติเป็นที่ถูกพระทัย ปราศรัยเป็นที่โปรดปราน ไม่ประพฤติล่วงเกิน ทั้งกายและใจ 

6. คฤหบดีแก้ว ผู้มีจักษุเพียงดังทิพ ทำหน้าที่การคลัง ทรงทดสอบโดยเสด็จ ลงเรือไปกลางแม่น้ำคงคา รับสั่งว่าฉันต้องการเงินและทอง คฤหบดีฯ กราบทูลว่า โปรดเทียบเรือเข้าฝั่งเถิด พระองค์ตรัสว่า ฉันต้องการตรงนี้แหละ คฤหบดีฯจึงเอามือ หย่อนลงในน้ำ ยกหม้อที่เต็มไปด้วยเงินและทองขึ้นมา แล้วกราบทูลว่าเท่านี้พอหรือ ยัง ทรงรับสั่งว่า พอละใช้ได้แล้วบูชาได้แล้ว 

7. ปริณายกแก้ว  ปริณายกนั้นเป็นบัณฑิต ฉลาด มีปัญญา สามารถถวาย ข้อแนะนำ ให้พระองค์ทรงบำรุง ผู้ที่ควรบำรุง ทรงถอดถอนผู้ที่ควรถอดถอน ทรงแต่งตั้งผู้ที่ควรแต่งตั้ง เข้าเฝ้าแล้วกราบทูลว่า ขอพระองค์ จงเป็นผู้ขวนขวายน้อย เถิด ข้าพระองค์จักสั่งการถวาย 
 
ศุทธิณี ฆ้องกำจัด 6/8 เลขที่28

ด้านทิศตะวันตกและทิศเหนือเป็นสีแก้วผลึกและสีทอง อากาศและน้ำทะเลจึงเป็นสีแดงและสีเหลืองตามลำดับ

ส่วนทิศใต้เป็นสีแก้วอินทนิล คัมภีร์จึงให้เหตุผลที่ดูสมจริงตามประสบการณ์ของคนเราว่า ด้วยเหตุดังนั้น ท้องฟ้าของชมพูทวีปจึงเป็นสีฟ้า และมหาสมุทรด้านใต้ (คือด้านที่ล้อมรอบชมพูทวีปของมนุษย์) สีของน้ำทะเลจึงสะท้อนสีฟ้าอมเขียวของเหลี่ยมเขา มาให้เห็นเป็นสีน้ำทะเล

ตามความเชื่อในเรื่องพุทธจักรวาลของคนไทย เขาพระสุเมรุคือหลักของโลก เป็นศูนย์กลางจักรวาลที่ลอยอยู่เหนือพื้นน้ำโดยมีปลาอานนท์หนุนอยู่ บนยอดเขาพระสุเมรุคือสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ที่ตั้งของนครไตรตรึงษ์ “นครแห่งเทพ” โดยมีพระอินทร์เทวราชเป็นผู้ดูแลปกครอง

ณปภา พรมมา 6/8 เลขที่ 11

สู่ฝัน อยู่สบาย 9 6/8