040303130782

2023042310024

BMMB1074 Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu

Puan Alice Pu Ting anak Kosin

• Aksara ini dinamakan bersempena dengan penaklukan dinasti Palava di selatan India antara abad ke-4 hingga abad ke-9.

• Dinasti Pallava adalah sebuah dinasti yang memeluk aliran Jainisme.

• Tulisan terawal digunakan di kepulauan Melayu dan bermula bertapak di Pulau Jawa.

• Nama lain bagi tulisan ini ialah tulisan bulat.

• Sistem tulisan, abjad dan suku kata yang berasal daripada tulisan Brahmi.

• Digunakan sebagai bahasa ilmu dan pentadbiran pada zaman bahasa Melayu kuno.

• Digunakan untuk menulis dokumen Tarumanegara yang berasal dari pertengahan abad ke-5 seterusnya menjadi bukti penggunaan aksara Pallawa sebagai tanda aksara ini telah berkembang di Nusantara.

• Tugu dan batu bersurat juga turut dijumpai oleh pekerja topografi Belanda dalam tahun 1879 ditulis dalam huruf Pallava berbahasa Sanskrit. Tujuh tugu tersebut ditulis untuk menceritakan tentang pencapaian Raja Mulawarwan, cucu Kudungga.

  
  

Ciri-ciri

• Terdiri daripada 46 abjad.

• Aksara ditulis secara besar-besar.

• Setiap konsonan mewakili bunyi yang berbeza.

• Penggunaan simbol huruf terbahagi kepada dua iaitu huruf konsonan dan huruf vokal.

  
  

• Merupakan evolusi daripada tulisan Palava.

• Tulisan Kawi adalah sistem tulisan yang digunakan oleh orang Melayu sejak abad ke 8 serentak dengan bermulanya era permulaan tulisan jawi di kalangan orang Melayu.

• Tulisan Kawi ini berasal daripada huruf Vangki iaitu huruf orang-orang Palava yang berasal dari Coromandel, India.

• Huruf Kawi ini lenyap pada tahun 1400 M dengan runtuhnya dinasti yang menggunakan huruf itu iaitu Majapahit. Kemudiannya digantikan oleh Huruf Jawa (Carakan) yang dikembangkan daripada huruf kawi semasa Kekhalifahan Demak.

• Oleh itu, aksara Kawi terbahagi kepada tiga iaitu aksara awal, aksara Kawi dan aksara Kawi Majapahit.

• Dengan menggunakan huruf-huruf kawi, Palava dan Rencong, orang-orang Melayu kuno menulis di atas kulit-kulit kayu, daun-daun lontar, kepingan-kepingan logam dan pada batu-batu bersurat.

Ciri-ciri

• Setiap hurufnya mewakili atau melambangkan sebutan bunyi sebuah suku kata. Misalnya, vokal /a/ dapat diubah dengan penggunaan tanda baca tertentu.

• Ditulis tanpa jarak dalam ayat yang lengkap.

• Terdiri daripada 47 huruf, tetapi terdapat sejumlah huruf yang mana bentuk dan penggunaannya tidak dapat dipastikan kerana kekurangan contoh yang ditemukan dalam prasasti bertulis Kawi.

• Beberapa tanda baca dapat digunakan bersama, tetapi tidak semua kombinasi digalakkan termasuk koma, titik, serta tanda petikan untuk memulai dan mengakhiri teks.

• Tulisan Jawi telah wujud sejak sekitar tahun 1300 M di Kepulauan Melayu selaras dengan ketibaan Islam pada zaman Melayu klasik.

• Kesusasteraan Arab merupakan asas yang mencetuskan kemunculan tulisan Jawi di Nusantara.

• Digunakan untuk urusan surat-menyurat dan menulis bahan bacaan sastera.

• Tulisan Jawi berkembang sejajar dengan penyebaran agama Islam.

Ciri-ciri

• Ditulis dari kanan ke kiri.

• Ditokok dengan 6 huruf yang tiada dalam bahasa Arab, iaitu ca, pa, ga, nga, va dan nya.

• Terdiri 36 aksara di mana 30 aksara merupakan pinjaman daripada Arab manakala 6 lagi merupakan aksara yang telah diubahsuai.

• Bertindan secara menegak.

• Sistem ejaan ini merupakan penambahbaikan daripada sistem ejaan Wilkinson yang dipelopori oleh pakar bahasa Tan Sri Zainal Abidin bin Ahmad.

• Sistem ejaan rumi pertama yang disusun oleh orang berbangsa Melayu.

• Sistem ejaan ini disusun pada tahun 1933 sebelum perang dunia kedua.

Ciri-ciri/Pembaharuan

• Membahagikan huruf-huruf bahasa Melayu kepada huruf saksi dan huruf benar. Huruf saksi merupakan vokal yang terdiri daripada enam abjad, iaitu a, e, e, i, o dan u. Huruf benar pula merupakan konsonan yang terdiri daripada 21 huruf.

• Jika suku kata akhir tertutup tidak diakhiri oleh konsonan h dan konsonan k, maka vokal i digunakan bukannya vokal e. Contohnya nasib, katil, dan kutip, kecuali jika vokal dalam suku kata pertama ialah vokal o dan vokal e, maka vokal e digunakan bukannya vokal i. Contohnya deret, leher, chomel, dan montel.

• Perkataan pinjaman daripada bahasa Arab jika belum diasimilasi sepenuhnya, hendaklah dieja mengikut bunyi asalnya (memakai tanda ‘) dan ditulis dengan huruf condong. Contohnya: wa’sala’m, ahlu’n-nujum, dan ‘amiru’I-minim.

• Semua perkataan yang diikuti huruf nga dan ga dalam tulisan Jawi hendaklah dieja dengan dua g dalam tulisan Rumi. Contohnya: langgar, hinggap, manggis, dan menanggong.

• Sistem ejaan rumi Kongres ini ialah hasil dalam salah satu sidang di bawah Jawatankuasa Ejaan dan Bunyi Bahasa Melayu pada 16-21 September 1956. Sidang tersebut telah menghalusi tiga kertas kerja tentang ejaan dan bunyi bahasa Melayu. Sidang tersebut telah membuat 16 ketetapan tentang ejaan bahasa Melayu, 2 ketetapan tentang bunyi bahasa dan satu ketetapan tentang tulisan Jawi.

• Kongres Bahasa dan Persuratan Melayu yang pertama telah diadakan di Singapura pada tahun 1952, kedua di Seremban pada tahun 1954 dan ketiga di Singapura dan Johor Baharu pada 16 hingga 21 September 1956.

• Namun begitu, sistem Ejaan Kongres tidak mendapat penerimaan orang secara umum disebabnya ejaannya yang tidak praktikal untuk digunakan dalam penulisan dan grafik tertentu yang diusulkan oleh sistem tidak diwakili dalam mesin taip. Walaupun begitu, kumpulan tertentu, terutama yang berafiliasi dengan Gerakan Sastera 1950 menggunakan grafik grafik Kongres untuk diftong dalam penerbitan mereka sendiri. Kumpulan ini malah kembali ke gaya menulis huruf vokal Wilkinson dalam suku kata akhir tertutup, yang serupa dengan gaya Republik di Indonesia.

• Oleh kerana bidang penerbitan Melayu dikendalikan oleh anggota Gerakan Sastera 1950, maka gaya ejaan Gerakan nampaknya mendapat ganjaran yang lumayan melalui karya terbitan. Sementara itu, sekolah dan penerbitan pemerintah masih menggunakan ejaan Za'aba atau sistem sekolah. Oleh itu, orang ramai menjadi bingung mengenai sistem mana yang harus diikuti. Penggunaan bahasa di luar kawasan sekolah mencerminkan keadaan kekeliruan dalam minda orang dalam ejaan bahasa mereka menggunakan Skrip Rumi.

• Kebingungan ini berakhir dengan pengenalan Ejaan Rumi Baru pada tahun 1972, yang akhirnya menyatukan ortografi dunia berbahasa Melayu yang berbeza menjadi satu sistem.

Ciri-ciri

• Menggunakan sistem fonologi bukan fonetik, iaitu melambangkan satu fonem dengan satu grafem atau huruf sahaja.

• Perbezaan dari segi keserasian vokal dalam suku kata awal dan suku akhir tertutup telah diubahsuai semua kembali kepada asal.

• Tanda sempang dihapuskan penggunaannya (yang menyalahi sama sekali dengan sistem Za’ba yang banyak sekali menggunakan sempang), kecuali pada kes-kes tertentu sahaja.

• Terdapat pembaharuan dari segi perbezaan ejaan beberapa perkataan tertentu disebabkan ejaan Kongres menetapkan supaya perkataan dieja berdasarkan sebutannya yang asal.

• Terdapat perubahan dalam penggunaan kata-kata partikel, iaitu kata gelaran si, kata depan di, ke, dan penanda sama/satu se- dipisahkan ejaannya daripada perkataan yang mengikutinya tanpa penggunaan sempang.

• Sistem tulisan dan ejaan Jawi yang digunakan sekarang ialah sistem yang termuat dalam buku Pedoman Ejaan Jawi yang disempurnakan yang diterbitkan secara rasmi oleh Dewan Bahasa dan Pustaka pada tahun 1986.

• Sistem ini merupakan sistem ejaan Jawi terkini yang disempurnakan atau dimantapkan daripada Kaedah Ejaan Jawi yang digunakan sebelumnya yang berasaskan Kaedah Ejaan Jawi Za’ba sebagaimana yang terdapat dalam buku Daftar Ejaan Melayu Jawi-Rumi.

• Pedoman Umum Ejaan Jawi Bahasa Melayu yang termuat dalam buku ini merupakan maklumat terkini tentang sistem ejaan Jawi yang disusun berdasarkan dokumen-dokumen pedoman ejaan Jawi yang telah diterbitkan oleh DBP, dan maklumat-maklumat pedoman ejaan Jawi yang diselaraskan.

Kandungan

• Senarai gugus konsonan untuk mengeja kata atau istilah pinjaman daripada bahasa asing.

• Senarai pola persukuan kata bahasa Melayu.

• Kaedah pemilihan huruf besar yang mempunyai 12 kaedah dan huruf miring yang mengandungi tiga kaedah ejaan.

• Penulisan nama khas, tempat dan orang disesuaikan dengan pedoman ejaan baharu.

• Ditubuhkan oleh O.T Dussek sebagai pengetua dan Za'ba sebagai penterjemah.

Tujuan

• Menerbitkan buku-buku bagi sekolah Melayu.

• Menerbitkan bahan bacaan untuk masyarakat Melayu.

• Menerbitkan jurnal bergambar dan mengadakan perkhidmatan perpustakaan bergerak ke kawasan kampung.

• Menyunting, menterjemah dan menulis buku-buku akademik dan novel-novel moden serta menyelenggarakan percetakannya.

• Menterjemah perkara yang diperlukan pihak kerajaan.

• Melatih penterjemah baharu.

• Diasaskan oleh Dato' Seri Amar Diraja Abdul Rahman Andak dan Dato' Muhammad Ibrahim Munsyi pada tahun 1888.

• Suatu perhimpunan belajar-mengajar dan siasat-menyiasat tentang pengetahuan dan peraturan bahasa Melayu.

• Sultan Johor telah menganugerahkan gelaran Diraja bagi pakatan ini pada tahun 1935 dan pakatan ini menukar nama kepada Pakatan Bahasa Melayu Persuratan Buku Diraja Johor.

Peranan

• Pemilihan tulisan Jawi sebagai tulisan rasmi bahasa Melayu.

• Penstandardan dan penyeragaman ejaan Jawi.

• Menyusun dan mengatur penokok dan penambah atau imbuhan dalam bahasa Melayu.

• Mengumpul gugus katan dan kosa kata asing Melayu.

• Mengatur sebutan bahasa Melayu yang lazim.

• Ditubuhkan pada 6 Ogos 1950 di Singapura.

• Tokoh ASAS 50 terdiri daripada Usman Awang, Abdul Samad Ismail, Keris Mas dan lain-lain.

• ASAS 50 dengan konsep perjuangannya "Seni untuk rakyat" bercita-cita untuk memajukan sastera Melayu sebagai alat untuk mencapai kemerdekaan, keadilan sosial dan kemajuan fikiran.

• Hasil karya sajak ASAS 50 kebanyakannya membawa persoalan kepada perjuangan kemerdekaan, nasib kaum buruh, dan kemiskinan petani sehingga sajak-sajak tersebut tersiar dalam akhbar.

Peranan

• Memperluas dan mempertingkat martabat kesusasteraan dan kebudayaan Melayu.

• Melindungi hak-hak ahli dan pengarang dari segi undang-undang negara termasuklah menentukan harga karya yang dihasilkan.

• Melakukan pembaharuan dalam sastera tanpa menghilangkan khazanah sastera yang lama.

• Dipengerusikan oleh L.J Barnes.

• Ditubuhkan bagi memperbaiki kualiti pendidikan Melayu.

• Falsafah yang menjadikan bahasa Melayu sebagai landasan perpaduan melalui pendidikan.

• Kandungan dalam Laporan Barnes ini lebih kepada cadangan untuk merombak kembali sistem pendidkan di Tanah Melayu yang merangkumi semua kaum.

Isi Kandungan/Cadangan

• Menubuhkan sekolah yang menggunakan bahasa Melayu dan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar.

• Subjek agama menggantikan subjek Jawi di sekolah.

• Sekolah jenis Tamil dan Cina beralih kepada sekolah kebangsaan secara beransur-ansur.

  
  

Tujuan

• Meningkatkan taraf pencapaian pelajar Melayu di sekolah vernakular dan meningkatkan taraf pencapaian dalam BahasaInggeris.

• Meningkatkan kualiti guru,meningkatkan pencapaian pedagogi pelajar di maktab dan mencadangkan kurikulum latihan guru yang lebih bersesuaian.

• Mencadangkan apa-apa sahaja cara bagi membaiki pentadbiran dengan menubuhkan Penguasa Pendidikan Tempatan atau badan tempatan dengan fungsi yang sama.

• Masyarakat cina tidak berpuas hati dengan laporan Barnes kerana menganggap laporan itu menghapuskan budaya orang Cina.

• Oleh itu, jawatankuasa diketuai oleh Dr. William P. Fenn (Setiausaha Kerja Bersekutu- Negara China) dan Dr. Wu (Wakil Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu) ditubuhkan.

• Laporan ini mengkaji dan menilai semula kesesuaian laporan Barnes 1950.

Isi Kandungan/Cadangan

• Menambah bantuan kewangan kepada sekolah vernakular.

• Sekolah vernakular Tamil dan Cina hanya menggunakan tiga bahasa iaitu bahasa Tamil, Cina dan Melayu.

• Mendirikan maktab perguruan Cina.

• Mengekalkan sekolah Cina dan Inggeris.

• Mengekalkan sekolah vokasional untuk menampung tenaga kerja bagi pembangunan negara.

Tujuan

• Meningkatkan elaun para pendidik Cina.

• Menambahbaik latihan kaedah kursus perguruan.

• Mengubahsuai buku teks Cina supaya buku-buku tersebut berciri tempatan.

Ordinan Pelajaran (1952) merupakan langkah pertama yang dilaksanakan oleh pihak British untuk mengkaji Laporan Barnes dan Laporan Fenn-Wu serta mengkanunkan dasar pendidikan kebangsaan di Tanah Melayu semasa sebelum merdeka. Ekoran daripada percanggahan dapatan antara kedua-dua laporan tersebut, pihak British meneliti dan memutuskan untuk menubuhkan sebuah jawatankuasa khas iaitu Jawatankuasa Penasihat Pusat Pelajaran bagi menyemak dan mengkaji semula kedua-dua laporan agar dasar pendidikan Persekutuan Tanah Melayu dapat diseragamkan.

Isi Kandungan/Cadangan

• Mempunyai dua jenis sekolah rendah iaitu sekolah yang menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa dan sekolah yang menggunakan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar.

• Sekolah menengah menggunakan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar.

• Bahasa Cina dan bahasa Tamil diajar sebagai bahasa ketiga di sekolah rendah.

Tujuan

• Penubuhan dua jenis sekolah yang menggunakan Bahasa Inggeris dan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.

• Pelajaran selama 6 tahun dengan bahasa Inggeris dan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar di sekolah rendah.

• Sekolah Cina dan Tamil tidak termasuk dalam konsep sistem sekolah kebangsaan.

• Diperkenalkan pada April 1956

• Ditubuhkan oleh Jawatankuasa Pelajaran

• Diketuai oleh Allahyarham Tunku Abdul Razak

• Titik tolak bagi perkembangan sistem pendidikan di Malaysia

Isi Kandungan/Cadangan

• Sekolah rendah dibahagikan kepada Sekolah Rendah Kebangsaan (SRK) yang menggunakan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar dan Sekolah Rendah Jenis Kebangsaan (SRJK) menggunakan Bahasa Inggeris,Cina dan Tamil sebagai bahasa pengantar.

• Guru-guru mestilah mempunyai Sijil Sekolah Menengah Rendah dan mendapat latihan sepenuh masa setahun dan separuh masa2 tahun.

• Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris merupakan mata pelajaran wajib.

• Murid keturunan Cina dan Tamil di sekolah aliran Inggeris diberi peluang mempelajari bahasa ibundanya jika ada 15 orang atau lebih murid ingin belajar.

Tujuan

• Mewujudkan sistem pembelajaran yang sama bagi semua kaum.

• Menjadi panduan untuk menbentuk dasar pendidikan negara.

• Mengeratkan kaum Melayu, Cina, dan India sebagai satu rumpun di Tanah Melayu.

• Menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan, bahasa perpaduan, dan bahasa pengantar di sekolah.

• Membentuk semula sistem pendidikan di Malaysia.

Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) atau nama asalnya Balai Pustaka ditubuhkan pada 22 Jun 1956 di Johor Bahru, Johor sebagai sebuah jabatan kecil di bawah Kementerian Pelajaran. Penubuhan DBP adalah untuk mengembangkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi negara yang akan merdeka ketika itu. Pada peringkat awal, DBP mengorak usaha murninya di Bukit Timbalan, Johor Bahru.

Tujuan/Peranan

• Memajukan dan memperkaya bahasa kebangsaan.

• Mengembangkan bakat dalam bidang sastera Melayu.

• Mencetak dan menerbitkan semua jenis bahan bacaan dalam bahasa Melayu.

• Menstandardkan sebut dan ejaan.

• Membentuk istilah-istilah teknikal yang sesuai dalam bahasa Melayu.

Kedudukan dan peranan bahasa Melayu sebagai bahasa antarabangsa memang telah wujud dalam sejarah perkembangan dan kebangkitan tamadun Melayu, sejak zaman Srivijaya pada abad ke-7 Masihi dan memuncak dalam zaman Kesultanan Melayu, dalam tempoh beberapa tahun. Kemudian menjelang abad ke-15, era kegemilangan sejarah Tanah Melayu, kedudukan dan peranan bahasa Melayu kian menyerlah walaupun tidak dominan seperti kedudukan bahasa Inggeris sehingga masa kini.

Peranan

• Menubuhkan pusat pengajian bahasa Melayu di negara luar.

• Memperkenalkan kesusasteraan Melayu ke peringkat serantau dan antarabangsa disokong oleh DBP,Pusat Bahasa Indonesia dan IPT.

• Mengadakan program, seminar, ceramah, dan minggu sastera Melayu di luar negara.

• Menyelaraskan sebutan dan ejaan pedoman pembentukan istilah di peringkat profesional.

• Dasar kerajaan yang melancarkan program Dual Language Programme (DLP) di sekolah mengugat kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar di sekolah.

• Kewujudan sekolah vernakular yang tidak menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar, sebaliknya menggunakan bahasa ibunda.

• Istilah atau perkataan yang terhad untuk mengungkap konsep suatu proses dalam bidang sains dan matematik.

• Kekurangan guru opsyen bahasa Melayu sehingga guru yang bukan opsyen bahasa Melayu terpaksa mengajar subjek bahasa Melayu tanpa penguasaan yang baik.

• Pengaruh bahasa rojak dan bahasa ringkas di media sosial.

Kerajaan

• Wujud masalah linguistik iaitu kekurangan istilah khusus.

• Terdapat segelintir pentadbir awam yang enggan menggunakan bahasa Melayu semasa urusan surat-menyurat dengan alasan pihak yang menerima tidak fasih berbahasa Melayu.

• Keperluan untuk menguasai bahasa Melayu yang kurang tegas.

• Penggunaan bahasa Inggeris dalam urusan pentadbiran yang sangat meluas merangkumi urusan surat-menyurat, persidangan, forum, mesyuarat dan ucapan pemimpin sekalipun.

Kerancuan Bahasa di Media Sosial

• Ancaman penggunaan bahasa rojak di media sosial.

• Sifat sesetengah rakyat Malaysia yang lebih gemar menggunakan bahasa Inggeris di media sosial termasuk ketika menyebarkan maklumat.

• Pihak media massa menggunakan bahasa Inggeris untuk mempromosikan atau mengiklankan produk kerana dikatakan lebih menarik.

• Penggunaan slanga dalam komunikasi seharian.

- tulisan Pallawa

- tulisan Kawi

- tulisan Jawi

- sistem Ejaan Za'ba

- Ejaan Rumi Kongres

- Pedoman Ejaan Rumi Bahasa Melayu

Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu Pramerdeka dan Pascamerdeka

- Pejabat Karang-Mengarang

- Peranan Belajar-Mengajar Pengetahuan Bahasa

- Asas 50

Bahasa Melayu dalam sistem pendidikan

- Laporan Barnes

- Laporan Fenn-Wu

- Ordinan Pelajaran

- Laporan Razak

Bahasa Melayu Moden

- Peranan Dewan Bahasa dan Pustaka

- Kerjasama serantau dan pengantarabangsaan

Cabaran dan Masa Depan Bahasa Melayu

- pendidikan

- pentadbiran kerajaan

- kerancuan bahasa di media sosial