Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, gökyüzünde süzülen kocaman bir kuş yaşarmış. Bu kuşun adı Anka’ymış. Kanatları gökyüzünü gölgeleyen, gözleri yıldızlar gibi parlayan Anka Kuşu, yeryüzünde bir yer ararmış; sıcak, güvenli, bilgeliğin merkezi olacak bir yer… 

Bir gün uçarken yüksek tepelerin arasında, etrafı yemyeşil ormanlarla çevrili, masmavi gökyüzüyle dost bir ova görmüş. Bu ovanın tam ortasında parlayan bir ışık varmış. Anka hemen süzülüp inmiş ve ışığın geldiği yere varmış. Işık, yüzyıllardır toprağın altında saklanan eski bir medeniyetin izlerinden geliyormuş. Bu yer, tarihin sessizce konuştuğu bir yermiş: Ankara. 

Anka, burada insanların barış içinde yaşadığını, kitaplara ve öğrenmeye önem verdiklerini görmüş. Çocuklar Mavi Göl’de yelken açar, aileler Atatürk Orman Çiftliği’nde doğayla buluşur, yaşlılar Ankara Kalesi’nin surlarında geçmişi fısıldarmış. 

Ama bir gün Ankara’nın üstüne kara bulutlar çökmüş. Eski bir ejderha, geçmişin içinden çıkıp, şehrin hafızasını yok etmek istemiş. Kitapları, anıtları, türküleri silmek, Anka’nın seçtiği bu güzel yeri sıradanlaştırmak istemiş. 

O sırada küçük bir çocuk olan Elif, elinde “Nutuk” kitabıyla çıkmış ejderhanın karşısına. “Bu şehir sadece taşlardan ibaret değil,” demiş. “Bu şehir Mustafa Kemal’in izini taşıyor. Burada umut var, inanç var, tarih var!” 

Anka Kuşu da Elif’in cesaretinden etkilenmiş, gökten inerek dev kanatlarıyla şehri sarmış. Ejderha, Anka’nın ışığına dayanamamış ve gökyüzünde bir yıldız tozuna dönüşüp yok olmuş. 

O günden sonra Ankara’ya “Anka’nın Kalbindeki Şehir” denmeye başlamış. Ve her çocuk birer kahraman sayılmış, çünkü bu şehrin ruhunu en iyi onlar koruyabilirmiş. 

Ve rivayete göre, Ankara’da biri gökyüzüne umutla bakarsa, hâlâ Anka Kuşu’nu görebilirmiş… 

Gökten üç elma düşmüş; biri Ankara’yı sevenlere, biri tarihini koruyanlara, biri de bu masalı dinleyen minik kalplere… 

Evvel zaman içinde, düşler ülkesinin tam ortasında bir şehir yaşarmış. Bu şehir sıradan değilmiş; burası sazın tellerinden hikâyelerin aktığı, bilgelerin konuştuğu, toprağından türkülerin yükseldiği Kırşehir’miş. 

Bir gün, masal köyünde yaşayan küçük bir çocuk varmış: Aliş. Aliş çok meraklıymış, yıldızlara bakıp hep şöyle dermiş: “Ben bir gün bilgeliğin sırrını çözeceğim!” 

Bir gece gökyüzünden bir ışık süzülmüş. Bu ışık, Ahi Evran’ın zamanından kalma büyülü bir “Bilgelik Taşı”ymış. Taş, Aliş’in önüne düşmüş ve parlamaya başlamış. Taşın üzerindeki yazılar şöyleymiş: 

“Gerçek bilgi; eline, diline, beline sahip olandır.” 

Aliş, bunun ne demek olduğunu anlamak için yola çıkmış. İlk durağı Ahi Evran Camii olmuş. Burada onu yaşlı bir bilge karşılamış. “Bilgelik, sadece bilmek değil; paylaşmaktır,” demiş ve Aliş’e küçük bir ahşap kutu vermiş. “Bunu sadece iyilik yaptığında açabilirsin.” 

Yolculuğu boyunca Aliş, Neşet Ertaş’ın doğduğu köyü ziyaret etmiş. Saz çalan bir nine ona şöyle demiş: 

“Türkü söylemek, kalbinle konuşmaktır. Kırşehir’de her kalp bir türkü söyler.” 

Aliş, öğrendiği bilgileri herkesle paylaşmış, yol boyunca düşenleri kaldırmış, açlara ekmek, susuzlara su vermiş. Her iyilikte kutu biraz daha parlamış. 

En sonunda, kutu açılmış ve içinden küçük bir tohum çıkmış. Aliş tohumu toprağa ekmiş. Birkaç gün sonra orada Bilgelik Ağacı filizlenmiş. Dalları bilgiyi, yaprakları sevgiyi, kökleri geçmişi anlatıyormuş. 

Kırşehir halkı o günden sonra bu ağacın etrafında toplanıp türkü söyler, el birliğiyle üretir, çocuklara Ahi Evran ve Neşet Ertaş’ı anlatır olmuş. 

Aliş de artık küçük bir çocuk değil, şehrin en genç bilgelerinden biri olmuş. 

Ve gökten üç elma düşmüş: biri Neşet Ertaş’ın sazına, biri Ahi Evran’ın duasına, biri de bu masalı dinleyen yüreklere… 

Bir zamanlar Toros Dağları’nın eteğinde nehirle konuşan bir şehir varmış. Bu şehir, portakal çiçeklerinin kokusuyla uyanan, pamuk tarlalarının serinliğiyle uyuyan Adana’ymış. 

Seyhan Nehri’nin ortasında yaşayan minik bir su perisi, her sabah şehre şöyle dermiş: 

“Adana’da dostluk su gibi akar!” 

Bir gün nehrin suları çekilmiş, şehir susuz kalmış. Küçük çocuk Zeynep, cesaretini toplayarak periye ulaşmış. Sevgiyle konuşmuş, paylaşmış, yardımlaşmış… Nehir bu iyiliği görünce coşkuyla akmaya başlamış. 

O günden sonra Adana halkı birliğin ne büyük güç olduğunu hiç unutmamış. 

Çok çok eskiden, devlerin yaşadığı bir dağın zirvesinde gizemli heykeller varmış. Bu heykeller, Adıyaman’ın kalbindeki Nemrut Dağı’nda gökyüzünü izleyen taş gözlü krallar ve tanrılarmış. 

Küçük bir çocuk olan Miro, bir gün dedesinden eski bir efsane duymuş: 

“Heykeller, dürüst bir çocuk geldiğinde gözlerini kırpacakmış.” 

Miro, dürüstlüğü, sevgiyi ve iyiliğiyle zirveye ulaşmış. O an, güneş doğarken heykellerin gözleri parlamış, sanki gülümsemiş. 

Adıyaman halkı o günden sonra “gerçek zenginlik dürüstlüktedir” demeye başlamış. 

Bir zamanlar Afyon Kalesi’nin tepesinde saatleri durduran bir rüzgâr esermiş. Şehirde zaman ilerlemezmiş ama kimse de yaşlanmazmış. 

Küçük Derin, neden oyunlarının hiç bitmediğini merak ederken kaleye tırmanmış. Orada yaşlı bir saat ustasıyla tanışmış. 

“Zaman, değerli olana akar,” demiş usta. 

Derin; yardımlaşmayı, çalışkan olmayı ve sevgiyi öğrenince şehirdeki saatler yeniden tik tak etmeye başlamış. 

Ve Afyon, hem lezzetiyle (kaymağıyla) hem de geçmişiyle zamana yeniden kavuşmuş. 

Ağrı Dağı’nın zirvesi her gece yıldızlara mektup yazarmış. Bir gece küçük Baran, “Keşke her çocuğun hayali gerçek olsa,” diye fısıldamış. 

O sırada gökten bir yıldız düşmüş. Dağın eteğindeki çocuklar dilek taşlarını yıldızın çevresine dizmişler. 

Ertesi sabah dağın gölgesinde rengârenk çiçekler açmış. Çünkü Ağrı, her dileği büyüten, her hayali yücelten bir dağmış. 

Ve yıldızlar o günden sonra Ağrı’yı “dileklerin dağı” diye anmaya başlamış. 

Amasya, Yeşilırmak boyunca inci gibi sıralanan evleri, kral mezarları ve bilim dolu geçmişiyle bilinir. 

Bir gün küçük Mina, şehzadelerin eğitim gördüğü eski bir medreseye gizlice girer. Kitaplar uçar, harfler parlar, tarih dile gelir. 

Bir kitap şöyle der: “Bilgi güçtür, ama kalple birleşirse ışığa dönüşür.” 

Mina, öğrendiklerini herkesle paylaşır. Şehir aydınlanır. Amasya bir kez daha bilginin ve geleceğin şehri olur. 

Bir zamanlar Akdeniz’in kıyısında, dev dalgaların koruduğu bir kule varmış. Bu kule, zamanında deniz kraliçesinin hazinelerini sakladığı yer olarak bilinir, ama yıllar önce kaybolmuş. 

Küçük Defne, Kaleiçi sokaklarında oynarken eski bir harita bulur. Harita onu Aspendos Tiyatrosu, Olympos Ormanı ve Düden Şelalesi’ne götürür. 

Sonunda Zümrüt Kule’yi bulur. Ama hazinenin içinde altın değil; deniz kabuğundan yapılmış bir kitap vardır: “Doğayı koruyan, hazinelere ulaşır.” 

Defne, o günden sonra her çocuğa denizleri ve doğayı anlatmaya başlar. Antalya artık sadece güzelliğiyle değil, bilinçli çocuklarıyla da ünlü olur. 

Çok eski zamanlarda Artvin’in yüksek ormanlarında efsanevi bir geyik yaşarmış. Bu geyik, sadece doğayı koruyanlara görünürmüş. 

Küçük Yiğit, yaylaya çıktığında susuz kalmış bir arı görür. Ona bir çiçekten su verir. Ardından bir sincabı kurtarır, sonra bir ağacı sarar. 

O an karşısında altın boynuzlu geyik belirir. Geyik, “Doğanın kalbini sen taşıyorsun,” der ve Yiğit’i Karagöl’ün gizemli mağarasına götürür. 

Orada yazılı bir taş vardır: “Artvin, doğanın kalbidir.” 

Ve o günden sonra ormanlar Yiğit’in adını rüzgârla fısıldar. 

Bir zamanlar Aydın ovalarında bir zeytin ağacı konuşabilirmiş. Bu ağaç, Tralleis Antik Kenti’ne bakan bir tepede yaşarmış. 

Küçük Eylül, bir sabah onun altına oturmuş ve şöyle demiş: “Zamanın sırrını öğrenmek istiyorum.” 

Ağaç, dallarını sallamış ve antik şehir canlanmış! Gladyatörler, filozoflar, çiftçiler ortaya çıkmış. 

Eylül onlardan şunu öğrenmiş: “Toprağını seven, geçmişini unutmayan bir gelecek kurar.” 

Ve Aydın, zeytinin gölgesinde büyüyen bilgelik kenti olmaya devam etmiş. 

Kazdağı’nın eteklerinde yaşayan küçük Toprak, her gece rüyasında altın saçlı bir kadın görürmüş. Bu kadın, mitolojideki doğa tanrıçası İda’ymış. 

Bir gün Toprak, Kazdağı’na tırmanırken hayvanların susuz kaldığını, çiçeklerin solduğunu fark eder. 

İda’nın sesi rüzgârdan gelir: “Bir çocuğun sevgisiyle doğa iyileşir.” 

Toprak, bir kaynak bulur, taşları temizler, herkese suyu paylaşır. 

O an Kazdağı’nın zirvesinden bir gökkuşağı yükselir. 

Ve Balıkesir’de her çocuk “doğanın koruyucusu” sayılır o günden sonra. 

Bir zamanlar Osman Gazi’nin at sürdüğü topraklarda, Bilecik’in yamaçlarında saklı bir taş vardı. Bu taş, sadece cesur yürekli çocuklara tarihini anlatırmış. 

Küçük Ayça, Dursun Fakıh Türbesi’nin yakınlarında oynarken bu taşı bulmuş. Taş ona şöyle demiş: 

“Bilecik, bir başlangıçtır. Bilgelikle büyür, sabırla yükselir.” 

Ayça, Ertuğrul Gazi’nin hayatını öğrenmiş, yörük çadırlarını gezmiş, diriliş ruhunu yüreğinde taşımış. 

O günden sonra Bilecik’teki her çocuk, geçmişini öğrenip geleceğe umutla bakar olmuş. 

Bingöl dağlarının tepesinde yedi tane saklı göl varmış. Bu göller, duygularla parlar, çocukların kalbini yansıtırmış. 

Serhat, bu gölleri bulmak için uzun bir yolculuğa çıkmış. Her gölde başka bir duyguyla karşılaşmış: 

Sevgi, sabır, umut, cesaret, neşe, iyilik ve son gölde “bilgelik.” 

Bilgelik gölü ona demiş ki: 

“Güzellik saklıdır ama gören göz ve güzel yürekle bulunur.” 

Ve o günden sonra Bingöl, hem adıyla hem yüreğiyle göller kadar derin görülmüş. 

Van Gölü’nün kıyısında Bitlis’in yamaçlarında bir efsane yaşarmış: Gölde uyuyan bir inci ejderhası… 

Ama bu ejderha kötü değilmiş. Sadece barışı ve doğayı korurmuş. 

Zilan adında bir çocuk, göle çöp atan birini görünce üzülmüş ve göl kenarını temizlemeye başlamış. 

O an gölün yüzeyi ışıldamış ve inci gibi parlayan ejderha ortaya çıkmış. “Doğaya sahip çıkan çocuk, gölün dostudur,” demiş. 

Bitlis halkı, o günden sonra gölü değil sadece temiz tutmayı, ona dost olmayı öğrenmiş. 

Bolu ormanlarında, kocaman ağaçların altında yedi gölden oluşan bir büyülü kapı varmış. Bu kapı sadece ormanla dost olanlara açılırmış. 

Alp, ailesiyle kamp yaparken kaybolmuş. Korkmak yerine kuşlara yem vermiş, çiçekleri sulamış, çöpleri toplamış. 

O anda ağaçlar kıpırdamış ve göllerin ortasında sihirli bir geçit açılmış. 

Kapıdan çıkan orman ruhu şöyle demiş: “Bolu, doğaya saygı duyanların yurdudur.” 

Ve o günden sonra Yedigöller, sadece yürüyüş yapılan bir yer değil, doğa dostlarının evi olmuş. 

Salda Gölü’nün suları o kadar maviydi ki gökyüzü bile ona bakıp gülümsermiş. 

Ama bir gün gölün maviliği solmaya başlamış. İnsanlar üzülmüş ama sebebini bulamamış. 

Ela adında bir çocuk, göl kenarında yürürken bir taşın içinde minik bir su perisi bulmuş. 

Peri, “Mavilik; sevgi, temizlik ve koruma ile geri döner,” demiş. 

Ela, herkesi bir araya toplamış. Gölü temizlemişler, göl kenarında çöp bırakmamışlar. 

Ertesi gün Salda yine eski maviliğine kavuşmuş. 

Burdur, gökyüzünün yansımasını kalbinde taşıyan şehir olmuş. 

Bir zamanlar Uludağ’ın eteklerinde yaşayan bir kar tanesi varmış. Adı Lapa’ymış. Lapa, dağın zirvesinden düşüp Bursa’nın sıcak kalpli çocuklarıyla tanışmak istermiş. 

Küçük Mert, kar tanesini avuçlarında yakaladığında ona gülümsemiş. O anda Lapa, konuşmaya başlamış: 

“Ben bu dağın tarihini, Osman Gazi’yi, Yeşil Türbe’yi gördüm.” 

Mert, kar tanesinin anlattığı tarihleri arkadaşlarıyla paylaşmış. 

Bursa artık sadece kestanesiyle değil, geçmişine sahip çıkan çocuklarıyla anılır olmuş. 

Truva’da, yıllar önce bırakılmış tahta bir at hâlâ sessizce bekliyormuş. Bu atın içinde saklı bir hikâye varmış, ama sadece meraklı çocuklar bu hikâyeyi duyabilirmiş. 

Deniz, Truva Antik Kenti’nde gezerken atın içine girmiş ve bir yankı duymuş: 

“Barış en büyük kahramanlıktır.” 

Deniz bu mesajı bütün sınıfıyla paylaşmış. 

Çanakkale ruhu yeniden canlanmış; hem savaşı hem barışı anlatan bir şehir olmuş. 

Çankırı’daki yer altı tuz mağaralarının birinde bir tuz heykel yaşarmış. Her gece başka bir şekle bürünür, sabaha karşı dururmuş. 

Zeynep, babasıyla mağarayı gezerken bir heykelin ona göz kırptığını görmüş. Heykel fısıldamış: 

“Çankırı’nın tuzu, hem bedeni hem kalbi iyileştirir.” 

Zeynep, bu bilgeliği büyüklere anlatmış. O günden sonra bu tuz mağarası, şifanın ve sevginin simgesi olmuş. 

Bir zamanlar Alacahöyük’te saklı bir taş tablet varmış. Bu tablet, Hititlerin barış antlaşmasını anlatırmış. 

Toprak, müzede bu tableti görünce, bir anda kendini geçmişte bulmuş. Hitit Kralı ona şöyle demiş: 

“Barış, yazıyla başlar; kalpte büyür.” 

Toprak, sınıf arkadaşlarıyla kendi barış antlaşmalarını yazmış. 

Çorum, leblebisinden çok daha fazlasıymış; barışla yoğrulan bir kültür şehri olmuş. 

Pamukkale travertenleri aslında bulutların toprağa dokunmuş hâliymiş. Ama zamanla bu beyazlık solmuş. 

Küçük Arda, gökyüzüne bakıp “Pamukkale’yi eski hâline getirmek istiyorum,” demiş. 

O gece rüyasında Bulut Perisi gelmiş: “Temizlik, saygı ve sevgiyle beyazlık geri döner.” 

Arda herkese bunu anlatmış. Herkes doğaya özen göstermeye başlamış. 

Ve bir sabah, Pamukkale yeniden parlamış. 

Denizli, gökyüzünün hediyesi olarak anılır olmuş. 

Diyarbakır surlarının içinde, sadece doğru yüreklerin açabildiği gizli bir kapı varmış. 

Küçük Rojda, bir gece gökyüzünde dolunayla konuşurken, ay ona bir fısıltı göndermiş: 

“Gerçeği görmek istersen, önce geçmişi dinlemelisin.” 

Rojda, Ulu Camii, Hevsel Bahçeleri ve Dört Ayaklı Minare’yi gezmiş. 

Her taş bir hikâye anlatmış. Sonunda sur kapısı kendi kendine açılmış. 

Diyarbakır halkı o gün bugündür taşlara gözle değil, kalple bakar olmuş. 

Efteni Gölü’nün etrafında yaşayan bir kuş sürüsü, her sabah gökyüzüne renkli tüyler bırakırmış. 

Ama bir gün renkler kaybolmuş. Yağmur yağsa da gökkuşağı çıkmaz olmuş. 

Emir, ormana gidip çiçekleri sulamış, çöpleri toplamış, hasta bir kirpiyi iyileştirmiş. 

Birden gökyüzünde ilk renk belirmiş. Sonra bir diğeri… 

O gün doğada sevgiyle hareket eden herkes, Düzce’nin “Gökkuşağı Vadisi”nden geçerken dilek tutmaya başlamış. 

Meriç Nehri kıyısında, geceleri ay ışığında görünür olan bir ayna saklıymış. 

Bu aynaya bakanlar, kalplerini görürmüş. 

Melis, Selimiye Camii’nin kubbesine bakarken aynaya rastlamış. Aynada geçmiş zamanlardan gelen insanlar gülümsemiş. 

Bir ses şöyle demiş: “Edirne, sadece taş değil, barışla yoğrulmuş bir yuvadır.” 

Melis, bu sözü sınıfındaki çocuklara anlatmış. 

Ve herkes aynaya sevgiyle bakınca Edirne’nin ışığı yüzyılları aydınlatmaya devam etmiş. 

Harput Kalesi’nin altında gizli bir keman sesi yıllardır yankılanırmış. Bu sesi sadece müzikle kalbi atanlar duyarmış. 

Boran, annesinin verdiği küçük kemanla kaleye doğru yürürken ezgiyi duymuş. 

Kaleye vardığında, taşlar arasından gelen ses ona şöyle demiş: 

“Bir şehir, sesiyle hatırlanır.” 

Boran o ezgiyi çalmış. Elazığ türküleri yeniden canlanmış. 

Ve Harput’un taşları bile müziğe eşlik etmeye başlamış. 

Munzur Dağları’nın zirvesinde, sadece geceleri parlayan bir yıldız çiçeği varmış. 

Bu çiçek, dürüst ve sabırlı bir çocuğun dokunuşuyla açarmış. 

Gülce, dağa tırmanırken yolda çiçeklere zarar vermemiş, yolunu paylaşmış, yaban keçilerine sessizce selam vermiş. 

Zirveye vardığında yıldız çiçeği açmış ve gökyüzüne doğru ışık göndermiş. 

Erzincan, o günden sonra “ışığını doğadan alan şehir” olarak bilinmiş. 

Erzurum’da kış öyle sertmiş ki karlar bazen konuşurmuş. Ama bir gün Palandöken Dağı’nın tepesindeki Ateş Taşı sönmüş. 

Efsaneye göre bu taş, cesur ve adaletli bir çocuk tarafından yeniden yakılabilirmiş. 

Yiğit, hem paylaşmayı hem sabretmeyi bilirmiş. Bir gün yaşlı bir kadına yardım ederken ayakkabısı yırtılmış. Yine de şikâyet etmemiş. 

Tam o an, gökyüzünden bir kıvılcım düşmüş ve Palandöken yeniden parlamış. 

Erzurum, o günden sonra soğuğuyla değil, yürek sıcaklığıyla anılır olmuş. 

Eskişehir’in içinden geçen Porsuk Nehri, geceleri fısıldar, gündüzleri susarmış. 

Bir gün Ada isimli bir çocuk, bisikletiyle nehrin kenarında giderken suya düşmüş bir kitap bulmuş. Sayfaları ıslak ama yazılar parlıyormuş. 

Kitap şöyle diyormuş: “Eskişehir, sanatla konuşur, sevgiyle yaşar.” 

Ada bu kitabı kurutup herkese okutmuş. Şehirde seramikler canlanmış, kuklalar konuşmuş, tramvaylar gülümsemiş. 

Ve Eskişehir, çocukların sanatla büyüdüğü bir masal şehrine dönüşmüş. 

Gaziantep’in eteklerinde kimsenin bilmediği tatlı kokulu bir orman varmış. Bu ormanda her ağaç ayrı bir lezzet kokarmış. 

Ama zamanla insanlar tatlının sadece yemekten ibaret olduğunu düşünmeye başlamış. Oysa Lezzet Perisi üzülüyormuş çünkü asıl tat paylaşmakmış. 

Kerem, okulda yaptığı baklavayı arkadaşlarıyla bölüşünce ağaçlar birden canlanmış, orman yeniden kokuya bürünmüş. 

Gaziantep, o günden sonra “lezzetiyle değil, gönlüyle doyuran şehir” olarak anılmış. 

Giresun Adası, Karadeniz’in ortasında yüzen tek adammış. Ama yılda sadece bir kez ortaya çıkan Fındık Perisi burada yaşarmış. 

Zeynep, fındık toplarken düşen bir yaprağın altında parlayan bir taş bulmuş. Taş onu adaya götürmüş. 

Peri ona şöyle demiş: “Doğaya sevgiyle bakan gözler, adaları bile yürüyerek geçebilir.” 

Zeynep köyüne dönünce herkes doğaya daha saygılı davranmaya başlamış. 

Ve Giresun Adası, her yıl o temiz kalpli çocuklara kapılarını açar olmuş. 

Dağların arasında parlayan bir şehir varmış: Gümüşhane. 

Bir gece gökyüzünden düşen bir yıldız, dağın içine girmiş ve kaybolmuş. Bu yıldız, “Gümüş Işık” diye bilinirmiş. 

Berat, bu ışığın peşine düşmüş. Torul Kalesi’ni aşmış, Karaca Mağarası’na inmiş, gümüş madenlerinin yankısında yürümüş. 

Sonunda bir duvarda şu yazıyı görmüş: “Gerçek ışık, kendi içini aydınlatandır.” 

Berat bunu anlamış, sevgiyle çevresini aydınlatmaya başlamış. 

Ve Gümüşhane’nin yıldızları artık sadece gökte değil, çocukların yüreğinde de parlamış. 

Hatay’da, her taşın içinde renkli bir hikâye saklıymış. Antakya Mozaik Müzesi’nde geceleri mozaikler canlanır, birbirine masallar anlatırmış. 

Lina, müzeyi gezerken gizli bir parça bulmuş. Bu parça, barışı simgeleyen güvercinin gözüymüş. 

Parçayı yerine koyunca tüm mozaikler ışıldamış. 

O sırada bir ses yükselmiş: “Farklılıklar birleşince güzellik doğar.” 

Hatay, o günden sonra binlerce kültürün kardeşçe yaşadığı yer olarak çocukların kalbinde taht kurmuş. 

Iğdır ovasında bir nar ağacı varmış, her yıl sadece bir meyve verirmiş. Ama bu nar, dilekleri yerine getirirmiş. 

Ayşin, hasta annesi için narın altına bir mendil bırakmış. 

Gece, rüzgârla birlikte nar açılmış ve içinden ışık saçılmış. 

Nar, fısıltıyla demiş ki: “Paylaşılan umut, gerçek mucizedir.” 

Iğdır halkı, o günden sonra narı kutsal bir sembol olarak görmüş ve umudu paylaşmayı öğrenmiş. 

Her bahar, Isparta’nın gülleri bir şarkı fısıldarmış. Ama bu sesi sadece içten gülen çocuklar duyarmış. 

Arda, gül bahçesinde çalışan büyükannesine yardım ederken bir gül tomurcuğu dile gelmiş: 

“Ben Gül Perisiyim. Gülmek de bir gül vermektir.” 

O günden sonra Arda, gül toplayıp arkadaşlarına dağıtmış, gülümsemeyi çoğaltmış. 

Isparta’da artık sadece bahar değil, çocuklar da çiçek açar olmuş. 

İstanbul’un yedi tepesinde yedi sihirli anahtar saklıymış. Her biri başka bir değerin kapısını açarmış: sabır, dostluk, sevgi, tarih, sanat, umut ve barış… 

Deniz, Galata Kulesi’nden başlayarak Ayasofya’ya, Topkapı’dan Kız Kulesi’ne kadar tüm şehri gezmiş. 

Her adımda bir anahtar bulmuş. 

Son anahtar Boğaz’ın kıyısında açılmış ve içinden şu cümle çıkmış: 

“İstanbul, geçmişi taşıyan, geleceği kucaklayan bir masaldır.” 

Ve o günden sonra İstanbul’u gezen her çocuk, kendi masalını yazmaya başlamış. 

Bir zamanlar İzmir’de, Efes Antik Kenti’nde uyuyan bir zaman saati varmış. Bu saat yalnızca bir çocuk doğru soruyu sorduğunda çalışırmış. 

Mina, Celsus Kütüphanesi’nin önünde durmuş ve sormuş: “Bilgi neden bu kadar değerlidir?” 

O an, sütunlar arasında bir ışık belirmiş ve saat çalışmaya başlamış. 

Sütunlardan bir ses yükselmiş: “Bilgi, insanı özgürleştirir.” 

O günden sonra İzmir’in çocukları kitaplara daha çok sarılmış, sahil rüzgarı bile sayfa çevirir olmuş. 

Kahramanmaraş’ın yüksek dağlarında tatlı bir efsane varmış. Her yıl bir kez “Ateş Kuşu” uçar, dondurma dağının tepesine konar, ama sadece nazik bir çocuğun sesiyle geri dönermiş. 

Yiğit, bir gün yaşlı bir amcaya yardım ederken dağın eteğinde bir kuş tüyü bulmuş. 

Tüyü havaya bırakınca gökten Ateş Kuşu inmiş. 

“Nezaket, dondurmayı bile daha tatlı yapar,” demiş. 

Ve Maraş dondurması o günden sonra sadece lezzetiyle değil, hikâyesiyle de dillerde dolaşır olmuş. 

Karabük’te, Safranbolu evlerinin çatılarına saklanan minik altın bir anahtar varmış. Bu anahtar, geçmişin kapısını açarmış. 

Elif, dedesinin anlattığı hikâyelerden esinlenerek eski konakların birinde gezinirken anahtarı bulmuş. 

Anahtar onu geçmişe, eski bir lonca toplantısına götürmüş. Orada şöyle demişler: 

“Geçmişini bilmeyen, geleceğe sağlam adım atamaz.” 

Elif, öğrendiklerini arkadaşlarıyla paylaşmış. 

Ve Karabük’te her çocuk, tarihle büyümeye başlamış. 

Karaman’da, toprağın altında saklı bir kalem kutusu varmış. Bu kutu, Yunus Emre’nin çocukluğundan kalmaymış ve sadece içtenlikle yazanlara açılırmış. 

Can, okulda yazdığı barış dolu bir şiiri yere düşürmüş. O anda toprak hafifçe açılmış ve kutu belirmiş. 

Kutudan çıkan kalem altın değilmiş ama dokunduğu her kâğıdı ışıldatırmış. 

Karaman, şiirin ve hoşgörünün yurdu olmuş yeniden. 

Ve çocuklar, her cümlelerinde biraz daha Yunus olmuş. 

Kars’ın soğuk rüzgarları arasında yatan eski Ani Harabeleri, bir efsane saklarmış: Duvarlarda uyuyan taş bir aslan. 

Bu aslan, korkusuz ama merhametli bir çocuğun sesine uyanırmış. 

Baran, kaybolmuş bir kuşu annesine kavuşturunca duvar çatlamış ve aslan gözlerini açmış. 

“Güç, sadece kuvvetle değil, iyilikle ölçülür,” demiş. 

Ve Kars’ın taşları yeniden konuşmaya başlamış, masallar karla örtülü yolları ısıtmış. 

Ilgaz Dağları’nın eteklerinde bir ağaç büyürmüş. Bu ağacın gövdesinde gizli bir kitap saklıymış ama yalnızca sabırlı çocuklar onu görebilirmiş. 

Deniz, ormanda yürüyüş yaparken bir sincabın izinden gitmiş. Ağacın altında dinlenirken gövdede bir parıltı görmüş. 

Kitap açıldığında içinden şu cümle çıkmış: “Bilgelik, doğaya saygıyla başlar.” 

O günden sonra Kastamonu, hem tarih hem doğa sevgisiyle anılan bir yer olmuş. 

Erciyes Dağı’nın zirvesinde karlar içinde açan bir “Ateş Gülü” varmış. Bu gül, sadece paylaşmayı bilen bir çocuk tarafından görülürmüş. 

Mert, komşularıyla ekmeğini paylaşmış, oyuncaklarını kardeşiyle bölüşmüş. Bir sabah dağa çıktığında karşısında gülü bulmuş. 

Gül ona şöyle demiş: “Paylaştıkça güçlenir, sevgiyle büyürsün.” 

Kayseri halkı o günden sonra sadece ticarette değil, yürekte de zengin olmayı öğrenmiş. 

Kırıkkale’de bir zamanlar demir dövülen ocaklardan müzik sesi yükselirmiş. Bu sesi sadece kalbiyle duyanlar hissedebilirmiş. 

Zeynep, okul çıkışı bir demircinin dükkânına girmiş. İçeride bir örsün üstünde nota gibi parlayan bir taş görmüş. 

Demir ustası demiş ki: “Emekle birleşen ses, en güçlü müziktir.” 

Zeynep bu sözle bir şarkı yazmış, okul korosu söylemiş. 

Ve Kırıkkale’de her işin içine biraz müzik, biraz sevgi katılır olmuş. 

Dupnisa Mağarası’nın derinliklerinde bir zamanlar kaybolmuş bir ışık saklıymış. Bu ışık, yalnızca cesur ve meraklı bir çocuğun ayak sesleriyle uyanırmış. 

Ece, el feneriyle mağaraya girip hiçbir şeyden korkmadan ilerlemiş. En derin noktada bir kristal parlamış. 

Kristalden yankılanan ses şöyle demiş: “Karanlıktan korkma; içinde ışık taşıyanlar hep yolunu bulur.” 

Ve o günden sonra Kırklareli’nin mağaraları sadece doğa harikası değil, içsel keşiflerin simgesi olmuş. 

Kilis’in bağlarında, bin yıllık bir zeytin ağacı varmış. Bu ağaç, sadece barış isteyen çocuklara seslenirmiş. 

Ayda, okul bahçesinde kavga eden arkadaşlarını ayırınca rüzgâr onu ağaca yönlendirmiş. 

Ağaç, dalını eğip kulağına şöyle demiş: “Barış bir kelime değil, bir davranıştır.” 

Ayda bu sözü okul panosuna asmış. O günden sonra Kilis’te herkes önce dinlemeyi, sonra konuşmayı öğrenmiş. 

Kocaeli’deki İzmit Saat Kulesi’nin içinde görünmeyen bir kumbara varmış. Bu kumbara, iyi davranışlarla dolarmış. 

Yiğit, her yardım ettiğinde, her teşekkür ettiğinde kuledeki çan bir kez çalarmış. 

Bir gün kumbara dolmuş ve kule ışıldamış. İçinden çıkan notta şöyle yazıyormuş: 

“Zaman, iyilikle harcandığında anlam kazanır.” 

Kocaeli’nde çocuklar saatlere değil, yaptıkları iyiliklere bakarak günü ölçmeye başlamış. 

Konya’nın gökyüzünde her gece ay ışığıyla birlikte dönen bir gölge görünürmüş. Bu, Mevlana’nın izini sürenlerin hayalindeki şekilmiş. 

Melek, Şems-i Tebrizi Türbesi önünde dua ederken bir kelebek omzuna konmuş. Kelebek onu Mevlana’nın Mesnevi’sine götürmüş. 

Kitap şöyle demiş: “Ne olursan ol, yine gel.” 

Melek bu mesajı tüm arkadaşlarına anlatmış. 

Konya, sadece dönen semazenleriyle değil, herkesi kucaklayan yüreğiyle tanınır olmuş. 

Kütahya’daki gizli bir atölyede renkleri fırına dönüştüren bir çini kraliçesi yaşarmış. Bu fırın sadece sabırlı ve dikkatli çocukların desenlerini işler, sonsuza dek saklarmış. 

Okan, ilk denemesinde çinisini kırmış ama pes etmemiş. Üçüncü çalışmasında fırın ışıldamış. 

Kraliçe şöyle demiş: “Sanat, sabrın sesidir.” 

Kütahya’nın çinileri o günden sonra sadece duvarlarda değil, çocukların hayal gücünde de parlamış. 

Bir gün Malatya’daki bir kayısı bahçesinde, toprağa düşen bir tohum dilek tutmuş: “Keşke insanlar birbirini daha iyi anlasaydı.” 

Barış, düşen bu tohumu alıp özel bir yere dikmiş. Her gün sevgiyle sulamış, şarkılar söylemiş. 

Ağaç hızla büyümüş ve meyve verdiğinde her kayısıda bir kelime yazıyormuş: “Anlayış, sabır, sevgi…” 

Barış, meyveleri arkadaşlarıyla paylaşmış. 

O günden sonra Malatya kayısısı sadece lezzetiyle değil, taşıdığı mesajlarla da dillere destan olmuş. 

Manisa’da Spil Dağı’nda yaşayan bir efsane varmış: Mor çiçeklerden taç giyen bir kraliçe, her bahar sadece nazik kalplere görünürmüş. 

Efe, annesine dağdan çiçek toplarken bir yabani hayvanın yarasını sarmış. O anda mor bir ışık dağın zirvesinden süzülmüş. 

Kraliçe ona şöyle demiş: “İyilik, en değerli dağ taşını bile yumuşatır.” 

Ve Manisa, hem mesir macunuyla hem de kalpten gelen iyiliğiyle anılır olmuş. 

Mardin’in taş evleri gece olunca kendi aralarında konuşurmuş. Ama bu dili sadece sabırlı ve dinleyen çocuklar duyabilirmiş. 

Zelal, Mezopotamya Ovası’na bakan bir terasa çıktığında taşlardan bir fısıltı duymuş: 

“Biz, geçmişin sesiyiz. Bizi duyan geleceği inşa eder.” 

Zelal, bu sesi yazıya dökmüş, öğretmenine okumuş. 

O günden sonra Mardin’de her taş, birer kitap gibi görülmeye başlamış. 

Mersin’in meşhur Cennet ve Cehennem mağaralarında, yüzyıllardır bir denge korunurmuş. Her yıl bir çocuk seçim yapmak zorundaymış: cesaret mi, bilgelik mi? 

Aras, mağaranın eşiğinde durmuş ve demiş ki: “Ben cesurca iyi biri olmayı seçiyorum.” 

Cennet Mağarası’ndan ışık yükselmiş, kuşlar şarkı söylemiş. 

Mağaralardan gelen ses demiş ki: “Doğru seçim, kalpten gelir.” 

Mersin, hem doğasıyla hem doğru kalpli çocuklarıyla ışıldar olmuş. 

Muğla’nın masmavi koylarında, her biri ayrı şarkı söyleyen deniz kabukları varmış. Ama bir gün kabuklar susmuş çünkü deniz kirlenmiş. 

Zeynep, çöpleri toplayarak, arkadaşlarını bilinçlendirerek kabuklara hayat vermiş. 

Bir gece denizden bir inci kabuk çıkmış ve şöyle demiş: “Temiz deniz, temiz kalplerden doğar.” 

Muğla, artık yalnızca tatil değil; doğayı koruma dersi alınacak bir yer olmuş. 

Muş Ovası her bahar rengarenk lalelerle kaplanırmış. Ama bir yıl, laleler açmamış. Çünkü kimse yeterince gülümsememiş! 

Serhat, çevresindekilere neşe dağıtmış, yüzleri güldürmüş. 

Bir sabah uyanmışlar ki ova kırmızı, sarı, mor lalelerle dolu! 

O gün laleler rüzgarla fısıldamış: “Gerçek bahar, gülümseyen kalplerde başlar.” 

Muş’un laleleri artık sadece doğanın değil, insanın da aynası olmuş. 

Kapadokya’nın eşsiz diyarı Nevşehir’de, gece olunca peri bacalarının içinden ışıklar yükselirmiş. Ama bu ışıklar sadece hayal gücünü kaybetmeyen çocuklara görünürmüş. 

Duru, gökyüzüne bakarken bir yıldız onu yer altı şehirlerine götürmüş. 

Orada bir taşta yazıyormuş: “Gerçek güç, hayal kuran kalptedir.” 

Peri bacaları birer birer ışıldamış. 

Nevşehir, sadece taşlardan değil, düşlerden inşa edilmiş bir şehir olarak anılmaya başlamış. 

Niğde’nin Bor ilçesindeki kayalıklar geceleri şarkı söylermiş. Fakat sadece doğaya zarar vermeyen çocuklar bu melodiyi duyabilirmiş. 

Umut, arkadaşlarıyla piknikteyken çöpleri toplayıp doğaya teşekkür etmiş. 

Ertesi gece rüyasında kayalar ona şöyle demiş: “Saygı gören toprak, şarkı söyler.” 

Uyanınca melodiyi ailesine anlatmış. 

O günden sonra Niğde’nin dağları, sadece sağlamlık değil, doğanın sesini taşıyan melodilerle de tanınmış. 

Ordu’da Boztepe’nin zirvesinden esen rüzgârın dileği varmış: “Uçurtmalarla dilek taşıyayım.” 

Elanur, kendi yaptığı uçurtmaya “dostluk” yazmış ve göğe salmış. 

Rüzgâr uçurtmayı almış ve denize sürüklemiş. Ertesi gün sahilde herkesin uçurtması aynı kelimeyle süzülmüş: Dostluk 

Ordu’nun rüzgarı o günden sonra sadece saçları değil, kalpleri de uçurmaya başlamış. 

Osmaniye’nin Karatepe-Aslantaş antik kentinde yazılı taşlar varmış. Ama bu taşlar sadece kitap okumayı seven çocuklara hikâye anlatırmış. 

Kerem, ormanda kaybolunca taşların arasına sığınmış. Kitap okurken birden taşlardan ses gelmiş: 

“Tarihi koruyanlar, geleceği aydınlatır.” 

Kerem bu hikâyeleri arkadaşlarına anlatmış. 

Osmaniye’nin taşları artık sessiz değil, bilgiyi fısıldayan dostlar olmuş. 

Rize’nin yamaçlarında çay yaprakları arasında dolaşan minik bir rüzgar perisi yaşarmış. Ama bu peri yalnızca sabah erken kalkıp doğaya selam veren çocuklara görünürmüş. 

Berfin, sabah güneş doğarken çay toplayan ailesine yardım ederken periyi görmüş. 

Peri, ona şöyle demiş: “Emek veren her el, doğanın dostudur.” 

Rize’de o günden sonra çocuklar çayı sadece içmekle kalmamış; yetişme sürecini de sevgiyle sahiplenmiş. 

Sakarya Nehri her yüz yılda bir, kıyısına bir kalp şeklinde taş bırakırmış. Ama bu taşı sadece yardımsever bir çocuk bulabilirmiş. 

Can, selden etkilenen bir kuşu kurtarıp yuvasına bırakınca nehir ona parlayan bir taş vermiş. 

Taşın üstünde şöyle yazıyormuş: “İyilik, su gibi akar; önünde hiçbir şey duramaz.” 

O günden sonra Sakarya’da nehir yalnızca su değil, iyiliği de taşır olmuş. 

Samsun limanında demirli eski bir vapur varmış: Bandırma Vapuru. Her 19 Mayıs’ta dalgalarla birlikte bir not yollarmış. 

Ela, deniz kıyısında yürürken dalganın getirdiği notu bulmuş: 

“Cesaret, sadece savaşta değil; barışı korumakta da gerekir.” 

Ela bu mesajı okulda paylaşmış, herkes bir barış ağacı dikmiş. 

Samsun, cesaretin doğduğu şehir olarak çocukların gönlünde yeniden büyümüş. 

Siirt’in meşhur büryan kuyusu bir gün konuşmuş! Ama sadece çevresine saygılı olan çocuklara… 

Baran, çöplerin atıldığı bir bahçeyi temizlemiş. O gece rüyasında kuyu dile gelmiş: 

“Toprağı koruyan, lezzeti yüceltir.” 

Baran’ın bu sözü yayılmış. Artık Siirt’te her sofra sadece yemek değil, doğaya teşekkürle açılır olmuş. 

Türkiye’nin en kuzey ucu olan İnceburun’da, deniz fenerinin içindeki ışık aslında bir yıldızmış. Bu yıldız, doğru yolu arayanlara yol gösterirmiş. 

Mina, kaybolmuş bir kediyi bulup evine ulaştırınca fener parlamaya başlamış. 

Yıldız ona şöyle demiş: “Bir cana yol gösteren, kendi yolunu da aydınlatır.” 

Sinop feneri o günden sonra sadece denize değil, kalplere de ışık saçmış. 

Sivas’taki Divriği Ulu Camii’nin taş işlemeleri o kadar güzelleşmiş ki geceleri birbirine hikâyeler anlatır olmuş. 

Umut, bir gece bu taşların fısıltısını duymuş: 

“Sanat, sabırla işlenmiş iyiliktir.” 

Umut, sabırla yaptığı oyuncakları ihtiyaç sahibi çocuklarla paylaşmış. 

Sivas, o günden sonra sadece tarihî eserleriyle değil, çocukların içindeki zarafetle de anılmaya başlamış. 

Urfa’da bir zamanlar Balıklıgöl’ün sularında yaşayan kutsal bir balık, sadece merhametli bir çocuğa görünürmüş. 

Zehra, susuz bir kediyi göle su taşıyarak doyurmuş. O an göl yüzeyinde bir ışık belirmiş, balık ortaya çıkmış. 

Balık şöyle demiş: “Merhamet, tüm mucizelerin başlangıcıdır.” 

O günden sonra Şanlıurfa’da çocuklar iyilikle balık gibi çoğalmış. 

Cudi Dağı’nda, Nuh’un Gemisi’nin izini saklayan taşlar varmış. Bu taşlar, her bin yılda bir, iyilikle hareket eden bir çocuğun ayak sesini tanırmış. 

Serdar, yolda bulduğu yavru bir leoparı koruyunca taşlar parlar, bir kapı açılır. 

Taşlardan bir ses duyulur: “Doğayı koruyan, insanlığı yaşatır.” 

Ve Şırnak, sadece efsanelerin değil, doğaya dost çocukların şehri olmuş. 

Tekirdağ’ın bağlarında bir rüzgâr yaşarmış. Bu rüzgâr, her hasat zamanı çocukların şarkılarını taşıyarak üzümleri tatlandırırmış. 

Deniz, bağda çalışırken sevgiyle söylediği türküyü rüzgar alıp bütün şehre yaymış. 

Ertesi gün üzümler her zamankinden tatlı olmuş. 

O gün bugündür Tekirdağ’ın bağı, şarkılarla bereketlenirmiş. 

Tokat’ın el sanatı olan tahta baskılarla yapılmış gizli bir kütüphane varmış. Her baskı, eski bir masalın kapağıymış. 

Yiğit, babaannesinin desen çizimlerini tamamladığında bir kapı açılmış. 

İçeride yazılıymış: “Emeğiyle kitap yazan, sessizce tarih olur.” 

Tokatlı çocuklar bu baskıları yaparak geçmişle geleceği birbirine bağlamış. 

Karadeniz’in dağlarına saklanmış Sümela Manastırı, her dolunayda melodik bir ezgi yayarmış. 

Ama bu ezgiyi sadece içtenlikle teşekkür eden çocuklar duyarmış. 

Elif, bir geyiği besledikten sonra dağın yankısıyla bu ezgiyi duymuş. 

Ezgi şöyle demiş: “Minnettarlık, kalbin en güzel şarkısıdır.” 

Trabzon’un ormanlarında artık müzik değil, sevgi yankılanır olmuş. 

Munzur Dağları’ndan akan suyun içinde bir mavi göz saklıymış. Bu göz, doğaya zarar verilmeyen günlerde gökyüzü gibi parlarmış. 

Dersim, plastik şişeleri toplayıp geri dönüşüme vermiş. 

O gün suyun içi gökyüzü gibi olmuş. 

Munzur fısıldamış: “Temizlik, en derin güzelliktir.” 

Tunceli’de su sadece içilmez; saygıyla selamlanır olmuş. 

Uşak halıları çok meşhurmuş ama bir zamanlar bir antik kentin içinde, kendi kendine desen dokuyan bir dikiş kutusu varmış. 

Buse, annesinin sökük elbisesini diktiğinde kutu onun ellerini hissetmiş. 

Kutu açılmış ve içinden ses gelmiş: “Eline emek, kalbine sevgi işleyenler geleceği şekillendirir.” 

Uşak’ta artık her çocuk iğne iplikle değil, sabırla hayal kurarmış. 

Van Gölü’nde bir canavar yaşarmış ama korkunç değilmiş. Gözleri inci gibi, kalbi ise yumuşakmış. 

Mehmet, göle atılan çöpleri temizleyince canavar yüzeye çıkmış ve göz kırpmış. 

“Temizlenen su, sakladığı güzelliği geri verir,” demiş. 

Van Gölü’nün rengi o günden sonra daha da mavi olmuş. 

Yalova’daki termal ormanın derinliklerinde sıcak buharlarla konuşan bir taş varmış. 

Cemre, hasta bir köpeği sıcak suyla yıkamış. Buhar yoğunlaşmış, taştan bir yazı çıkmış: “Şifa, sevgiyle taşınır.” 

Yalova’da termal sular artık sadece bedenleri değil, kalpleri de ısıtır olmuş. 

Bozok Yaylası’nda gökyüzüne yansıyan ters bir ağaç görünürmüş. Bu ağaç, dürüst bir çocuk yalan söylemediğinde yere doğru kök salar, gerçek olurmuş. 

Armağan, arkadaşına doğruyu söyleyince gökyüzündeki ağaç yere inmiş. 

Yaylada yankılanmış: “Doğruluk, en derin köktür.” 

Yozgat, dürüstlüğüyle anılan yayla olmuş. 

Zonguldak madenlerinin altında yaşayan küçük bir ışık varmış. Bu ışık, emeği anlayanlara yol gösterirmiş. 

Asım, dedesinin madenci kaskını temizlerken ışık parlamış. 

Taşlar demiş ki: “Emekle aydınlanan her yol, değerlidir.” 

Zonguldak’ın karanlıkları bile artık birer ışık masalına dönüşmüş. 

Ihlara Vadisi’nde fısıldayan duvarlar varmış. Ama bu yankılar sadece dinleyen çocuklara sır verirmiş. 

İpek, vadide sessizce yürürken duvar şöyle fısıldamış: “Sessizlikte saklı olan bilgidir.” 

İpek bunu anlatınca vadide herkes fısıltıyı duymak için susmayı öğrenmiş. 

Aksaray, doğayı dinleyenlerin şehri olmuş. 

Bayburt’un dağlarında rüzgâr her yıl bir taşın üstüne resim çizer, ama sadece sanatla ilgilenen çocuklara gösterirmiş. 

Tuğra, Baksı Müzesi’nde çizdiği resmi ağaca asınca taş renklenmiş. 

Rüzgâr demiş ki: “Sanat, görünmeyeni görünür kılar.” 

Bayburt, artık sessiz dağların içinde renkli hayaller barındıran bir atölyeye dönüşmüş. 

Bir zamanlar Karaman’da herkesin başka dillerde konuştuğu ama birbirini kalpten anladığı bir bahçe varmış. Bu bahçeye “Dil Bahçesi” denirmiş ve yalnızca iyi kalpli çocuklar kapısını açabilirmiş. 

Elif, sınıf arkadaşına yardım ettikten sonra eline küçük bir tahta anahtar geçmiş. Bu anahtar onu eski bir taş kapıya götürmüş. 

Kapı açıldığında büyükçe bir yazı belirivermiş: 

“Dil, gönülden çıkarsa herkese ulaşır.” 

O günden sonra Karaman, sadece Türkçenin ilk başkenti değil, sevgiyle konuşulan bir şehir olarak anılmış. 

Bir zamanlar Batman’da, Dicle Nehri’nin kıyısında yer alan tarihi Hasankeyf’te yaşayan Elif adında meraklı bir kız çocuğu vardı. Elif, taş köprülerin altındaki gizli geçitlerden, kaya evlerinden ve mağaralardan büyülenir, her gün yeni bir keşif yapmak için dolaşırdı.

Bir gün, dedesiyle birlikte kalenin yamacına tırmandılar. Dede, ona yüzyıllar önce burada yaşayan medeniyetlerden, Artuklulardan ve Romalılardan bahsetti. Elif, gözlerini kapatıp hayal etti: Kervanlar, kalenin kapısından geçiyor, nehirde tekneler süzülüyordu.

Ama dedesi ona bir sır fısıldadı:

“Hasankeyf’in kalbindeki mağarada, zamanı anlatan bir taş vardır. Sadece cesur ve kalbinde iyilik taşıyan biri onu bulabilir.”

Bu Elif için büyük bir maceranın başlangıcıydı. Ertesi gün, yanına bir fener, defter ve biraz su alarak yola çıktı. Kayalara oyulmuş odaları gezdi, merdivenleri tırmandı. En sonunda küçük bir geçitten geçerken, güneş ışığı bir taşa vurdu. Taşın üstünde bir saat çizimi ve şu yazı vardı:

“Zaman akar ama iyilik kalır.”

Elif taşı defterine çizdi, ardından onu yerine bıraktı. O günden sonra Elif, Hasankeyf’in tarihini koruyan, çocuklara anlatan bir “Zaman Rehberi” oldu. Her gelen turiste Dicle’nin sesiyle anlatırdı bu büyülü yeri.

Ve böylece, Batman’ın kalbinde bir çocuk, geçmiş ile geleceği birleştiren hikâyeleri yaşatmaya devam etti.