Zresztą nie od razu mur zbudowano. Na początek, w nocy z 12 na 13 sierpnia 1961 roku ruszyła Akcja Róża. 

W jej ramach zaczęto opasywać radziecką strefę okupacyjną Berlina zasiekami z drutów kolczastych. Przepuszczalnej dotychczas granicy pilnowało około 10 tysięcy wschodnioniemieckich funkcjonariuszy - policjantów i członków straży robotniczych. Lepszy mur niż wojna

- Datę 13 sierpnia uważa się za początek budowy muru - mówi dr Małgorzata Świder, wicedyrektor Instytutu Historii UO - w rzeczywistości zaczęła się ona dopiero cztery dni później. Zarówno władze NRD z Walterem Ulbrichtem, jak i Nikita Chruszczow czekali na reakcję mocarstw zachodnich. A ta była wyjątkowo powściągliwa. Zachodni żołnierze, stacjonujący przecież w Berlinie, nie przeszkadzali w całej operacji. 

I nie tylko oni. Ani prezydent Francji de Gaulle, ani premier Wielkiej Brytanii nie przerwali z powodu wschodnioniemieckiej inwestycji letnich urlopów. Formalne dyplomatyczne protesty wprawdzie do Moskwy posłano, ale zanim dotarły one na biurko Chruszczowa, upłynęły ze trzy doby. Prezydent Stanów Zjednoczonych John Kennedy przyznał, że mur nie jest rozwiązaniem szczególnie pięknym, ale tysiąc razy lepszym od wojny.

W podobnym tonie wypowiedział się premier Wielkiej Brytanii Harold Macmillan: - Wschodni Niemcy zatrzymują rzekę uciekinierów i okopują się za jeszcze szczelniejszą żelazną kurtyną. Samo w sobie to nie łamie prawa - mówił.

Jak na socjalistyczną inwestycję przystało, mur był wlaściwie przez całe 28 lat w budowie, w przebudowie lub w remoncie. Zaczęło się prowizorycznie od drutu kolczastego wzmacnianego cegłami, płytami betonowymi i pustakami. To wystarczyło, by skutecznie odciąć od siebie obie części miasta. Zamknięto około 100 ulic we wschodnim Berlinie, przerwane zostały linie metra i S-Bahnu. Wyjątek stanowił dworzec Friedrichstrasse.

- Traktowano go jak dworzec międzynarodowy i wszystkich przekraczających tu granicę bardzo gruntownie i podejrzliwie sprawdzano - opowiada pani Hildegarda z Opola Nowej Wsi Królewskiej. - Enerdowcy nie mogli przejechać tamtędy na Zachód, ale mogli się tam spotkać z krewnymi. Korzystali z tego zresztą także Polacy, bo do RFN trzeba było mieć paszport i wizę, ale do Berlina zachodniego nie były one potrzebne. Ten dworzec nazywano pałacem łez, bo ostatecznie trzeba się było z tymi bliskimi rozstać. Wiem coś o tym. Siedem kilometrów od granicy mieszkała mama mojego wujka. 

Nigdy po zbudowaniu muru nie zdołał jej odwiedzić. To dlatego tym spotkaniom na dworcu towarzyszyły niezwykłe emocje. Dużo później dowiedziałam się, że 237 osób przypłaciło je zawałem serca i śmiercią. One też są ofiarami muru. 

W 1965 roku nastąpiła pierwsza gruntowna przebudowa. Mur tworzyły teraz stalowe filary i płyty zwieńczone betonowymi rurami, które uniemożliwiały ewentualnym uciekinierom chwycenie się ściany od góry. Wzdłuż granicy zostawiono pas ziemi, co dzień starannie bronowany, by zostawały na nim ślady stóp uciekających, zwany strefą śmierci.