Có ba nhân vật xuất hiện nhiều trong cuốn tiểu thuyết, đó là ba chú bé Lượm sứt, Quỳnh sơn ca và chú bé Mừng.

Lượm sứt là con nhà có nòi làm cách mạng. Ông nội, chú, o và ba Lượm đều là Việt Minh chính cống. Ba Lượm bị bắn chết khi em mới 2 tuổi chẳng nhớ mặt cha. Lượm đã giác ngộ lý tưởng cách mạng từ sớm. Em là chú bé khẳng khái, hy sinh quên mình vì tổ quốc, chỉ bật khóc khi thấy chỉ huy của mình bị bắt giam. 

Quỳnh sơn ca là con nhà danh giá. Tuy em không có sức khỏe, cũng không được nhanh nhẹn như các bạn đồng trang lứa nhưng em có tình yêu vĩ đại với âm nhạc và tổ quốc. Em truyền cảm hứng chiến đấu cho cả chiến khu với những bài hát hào hùng mình tự sáng tác. 

    “Sông Ô Lâu đôi bờ trắng tóc lau

Hát lời thế kháng chiến đến bạc đầu”

Ngoài ba nhân vật chính, truyện còn liên tục tiếp nối bởi hình ảnh của cậu bé Vịnh sưa, Bồng da rắn, Tư dát hay Vệ to đầu,… Tất cả đều hiện lên sống động, đầy cảm hứng khiến người đọc không khỏi nể phục. 

Ở cái tuổi cắp sách đến trường, các em đã quên thân vì Tổ Quốc, hy sinh thân minh làm lính trinh sát, làm giao liên cho bộ đội chiến khu. 

Có người may mắn sóng sót, có người vĩnh viễn ra đi, nhưng máu và ý chí của các em đã góp phần đem về độc lập tự do cho cả dân tộc. Hình ảnh các em nhỏ trong trung đoàn Trần Cao Vân vẫn còn sống mãi tới ngày nay và cả mai sau. Bên cạnh nội dung hấp dẫn, Phùng Quán còn là một tác giả vô cùng xuất sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật. Ông biến mọi hình ảnh, cảnh vật và con người hoà hợp với nhau, trở nên sinh động như người anh, người chị, người em của chúng ta. Mỗi chú lính trinh sát là một cá tính riêng biệt, một sắc màu riêng, nhưng trong cuốn tiểu thuyết, cả trung có tới ba chục đứa trẻ vậy mà tạo nên tác phẩm anh hùng với màu sắc khó phai. Cái tài của tác giả là kết hợp ngoại hình tiêu điều với ý chí cứng cỏi như thép như đồng trong cùng một nhân vật. Những em bé 13, 14 tuổi, mặc cái áo rách như tổ đỉa, người gầy giơ xương với chi chít những nốt ghẻ mà lại là người chiến sĩ bất khuất, kiên cường. Các em đảm đương những công việc hàng ngày như giao thư, canh đài quan sát, tuy thầm lặng như góp phần quan trọng trong chiến thắng chung. Một cuốn sách hay là tác phẩm có khả năng lay động tâm trí người đọc. Là khi đọc xong cuốn sách, ta vẫn đuổi theo hình dáng, suy nghĩ của nhân vật mà trăn trở, suy tư. Tuổi Thơ Dữ Dội của Phùng Quán là một tác phẩm xuất sắc như thế. Kết thúc cuốn tiểu thuyết, ta vẫn không thôi ám ảnh bởi giọng hát, khuôn mặt của những em thiếu niên của Vệ Quốc Đoàn