Procenty umożliwiają wygodne wyrażenie danej wielkości w stosunku do innej, przy czym pierwsza wielkość oznacza zwykle część lub zmianę w drugiej. Przykładowo wzrost ceny 2,50 zł o 0,15 zł oznacza jej wzrost wyrażony ułamkiem {\displaystyle {\tfrac {0{,}15}{2{,}50}}=0{,}06.}

Innymi słowy cena wzrosła o {\displaystyle 6\%.}

Choć procenty wykorzystuje się zwykle do wyrażania liczb z zakresu od zera do jedynki, to można za ich pomocą wyrazić dowolną proporcję bezwymiarową. Przykładowo {\displaystyle 111\%}

to {\displaystyle 1{,}11,}

zaś {\displaystyle -0{,}35\%}

oznacza {\displaystyle -0{,}0035.}

Popularnie procentem nazywa się również ułamek {\displaystyle {\tfrac {1}{100}},}

czyli 1%. Jeden procent dzieli się na 10promili.

{\displaystyle a{}^{0\!}\!/\!_{00}}

liczby {\displaystyle x}

{\displaystyle ={\frac {a}{1000}}}

{\displaystyle \cdot x}

{\displaystyle 1{}^{0\!}\!/\!_{00}={\frac {1}{1000}}}

(*) {\displaystyle =0,1\%}

(*) - z pewnej wartości

Symbol promila

Nazwy tej używa się w stosunkowo nielicznych przypadkach (w porównaniu do znacznie bardziej popularnego procenta). Głównie stosuje się ją do określenia spadków dna cieku whydrotechnice, zasolenia wód (np. mórz) oraz zawartości alkoholu we krwi (w tym znaczeniu: 1 promil oznacza 100 mg alkoholu w 1 dl (decylitrze) krwi).

Wzrost (spadek) pewnej wielkości {\displaystyle x}

o np. 5‰ oznacza zwiększenie (zmniejszenie) tej wielkości o 0,005 {\displaystyle \cdot x}

(5 tysięcznych dotychczasowej wartości). Promil nie jest zatem równoważny liczbie rzeczywistej 0,001 i ma sens tylko w odniesieniu do pewnej podstawy {\displaystyle x}

. W związku z tym nie jest również samodzielną jednostką miary.

W Polsce został wprowadzony przez ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50). Jednak konieczność harmonizacji polskiego prawa podatkowego z prawem UE zmusiła polskiego ustawodawcę do uregulowania tej kwestii w nowej ustawie o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 roku (Dz. U. z 2016 r. poz. 710).

Punkt procentowy jest często mylony z rzeczywistą zmianą procentową (rozumianą jako procentowa zmiana wartości: wartość końcowa minus wartość początkowa) w odniesieniu do wartości początkowej. Nieodróżnianie procentów od punktów procentowych jest powszechnym błędem, powielanym i utrwalanym także w mediach, które pogłębiają nieporozumienia związane z tymi pojęciami.

Przeciwnym zjawiskiem do inflacji jest deflacja.