Phân tích đặc điểm nhân vật là giới thiệu, miêu tả và nêu lên nhận xét về những nét tiêu biểu của một nhân vật như: lai lịch, xuất thân, hình dáng bên ngoài, suy nghĩ, hành động, việc làm... của nhân vật.

2. Yêu cầu phân tích đặc điểm nhân vật.

- Giới thiệu được nhân vật trong tác phẩm văn học.

- Chỉ ra được đặc điểm của nhân vật dựa trên các bằng chứng trong tác phẩm.

- Nhận xét được nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn.

- Nêu được ý nghĩa của hình tượng nhân vật.

a. Tìm ý: Đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi

 Đặc điểm nhân vật được khắc họa ở phương diện nào?

 Qua các phương diện thấy nhân vật là người như thế nào?

 Nhân vật để lại trong em ấn tượng, tình cảm, suy nghĩ gì?

b. Lập dàn ý

* Mở bài: Giới thiệu tác phẩm văn học và nhân vật; nêu khái quát ấn tượng về nhân vật.

* Thân bài: Phân tích đặc điểm của nhân vật.

Lần lượt trình bày hệ thống luận điểm, luận cứ và dẫn chứng theo một trình tự nhất định để làm sáng tỏ vấn đề đã nêu ở mở bài:

- Chỉ ra các đặc điểm của nhân vật dựa trên các bằng chứng trong tác phẩm.

- Nhận xét, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn

- Nêu được ý nghĩa của hình tượng nhân vật.

* Kết bài: Nêu ấn tượng và đánh giá về nhân vật...

4. Viết bài: Dựa trên dàn ý đã lập

5. Kiểm tra và chỉnh sửa

- Kiểm tra bài văn đoạn văn đã viết

- Phát hiện lỗi về nội dung (thiếu ý, trùng lặp ý), lỗi về hình thức (chính tả, ngữ pháp, liên kết câu.

- Xác định những chỗ mắc lỗi và nêu cách sửa

1. Truy cập: https://www.mindmeister.com, tạo tài khoản miễn phí.

2. Bấm “New Mind Map” → đặt tên sơ đồ.

3. Gõ nội dung ý chính vào ô trung tâm.

4. Bấm dấu + để thêm nhánh con (ý phụ).

5. Dùng thanh công cụ bên trái để:

• Thêm icon, link, ảnh.

• Chọn màu, hình dạng.

6. Bấm nút Export → xuất thành ảnh, PDF hoặc chia sẻ qua link.

Cô bé bán diêm

- Truyện?

+)Truyện “Cô bé bán diêm” của nhà văn Andersen

- Hoàn cảnh?

+)Là một em bé nghèo, mồ côi mẹ, sống với người cha khắc nghiệt.

+)Gia cảnh khốn khó, em phải đi bán diêm trong đêm giao thừa lạnh giá để kiếm tiền nuôi sống bản thân.

+)Xung quanh là sự thờ ơ, vô cảm của mọi người, không ai quan tâm đến một đứa trẻ đang run rẩy giữa trời đông tuyết rơi.

- Ngoại hình?

+)Gầy gò, tiều tụy,đầu trần, chân đất, mặc quần áo rách mướp.

- Tính cách và phẩm chất?

+)Ngoan ngoãn, chăm chỉ, hiếu thảo (dù rét mướt, đói khát vẫn đi bán diêm để phụ giúp gia đình).

+)Trong sáng, ngây thơ, giàu tình cảm (mơ ước về bữa cơm ấm áp, cây thông Noel, hình ảnh người bà hiền hậu).

+)Dù đau khổ, em vẫn giữ được tâm hồn trong sáng, khát khao yêu thương và hạnh phúc.

- Bài học từ nhân vật?

+)Lên án xã hội vô cảm, bất công, nhắc nhở mọi người cần quan tâm, giúp đỡ người nghèo.

+)Đề cao giá trị của tình thương, hạnh phúc giản dị, ấm áp giữa con người.

+)Truyện nhắc nhở mỗi người cần biết quan tâm, yêu thương và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là trẻ em nghèo khổ, bất hạnh.

Truyện: Cô bé bán diêm

Hoàn cảnh: mô côi mẹ,bà phải sống với người bố nhưng ông ấy luôn đánh đập cô nếu ko bán đc diêm, nếu ko bán đc diêm và mang tiền về ng bố.

Ngoại hình: gầy gò với đầu trần, chân đất, đôi chân tím bầm vì rét, ru rẫy vì lạnh, cô mặt 1 tạp dề cũ rách, gợi lên 1 cô bé đáng thương vào đem đông lạnh giá

Tính cách phẩm chất, tâm hồn trong sáng, giàu mơ ước.

Bài học: nhân vật cô bé bán diêm đã nhận ra bài hc về lòng yêu thương, sự bất hạnh và khát vọng muốn sống 1 cuộc đời tốt đẹp.

Truyện ; truyện ngắn

Hoàn cảnh ; Đáng thương , với vẻ ngoài yếu ớt , ốm yếu và thường xuyên bị dễ mền bắt nạt

Tích cách phẩm chất ; hiền lành thật thà , yếu đuối

Bài học rút ra từ nhân vật ; không lên kiêu ngạo , hống hách , cần khiêm tốn biết ân hận , miêu tả về vật sinh động , nhân hoá xây dựng hình tượng nhân vật

Truyện Cô bé bán diêm

Hoàn cảnh:Sinh ra trong một gia đình nghèo khổ,mẹ mất sớm,bố thương xuyên đánh đập và bắt đi kiếm tiền.

Ngoại hình:Gầy ghò,chân trần không có giày, chân đỏ ửng lên và tím bầm vì rét,chiếc tạp dề cũ kỹ đựng đầy diêm,bụng đói rét và lang thang trên đường.

Tính cách và phẩm chất:ngoãn ngoãn, tâm hồn trong sáng.

Bài học từ nhân vật:Hãy luôn yêu thương,quý mến những người khốn khổ để họ có một tương lai và cuộc sống tốt đệp hơn.

Truyện:Dế Mèn Phiêu Lưu Ký

Hoàn cảnh:cuộc sống phiêu lưu,tự do,được mẹ và các anh yêu thương.

Ngoại hình:Dế Mèn có ngoại hình cường tráng,khỏe mạnh với đôi càng mẫm bóng, vuốt ở chân, ở khoeo cứng dần và nhọn hoắt, đôi cánh dài chấm đuôi, thân hình màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn

Tính cách và phẩm chất:Dế mèn có tính cách kiêu căng,ngạo mạn những sau bài học đường đời đầu tiên,Dế Mèn trở nên lịch sự,khiêm tốn và sống tốt đẹp hơn.

Bài học từ nhân vật:Từ nhân vật Dế Mèn,em rýt ra bài học là không nên kiêu căng,trịnh thượng,nên sống khiêm tốn và hòa đồng với mọi người.

• Truyện: Cô bé bán diêm

• Hoàn cảnh: mồ côi mẹ, bà. Phải sống chung với bố. Người bố hay đánh cô, bắt cô phải đi bán diêm kiếm tiền cho bố, không bán được hết thì không được về nhà

• Ngoại hình: gầy gò, đầu trần, chân đất, đôi chân tím bầm vì rét và run rẩy trong chiếc tạp dề cũ rách

• Tính cách và phẩm chất: tâm hồn trong sạch, giàu ước mơ và tình yêu thương

• Bài học từ nhân vật: Giúp ta nhận bài học về tình yêu thương, sự quan tâm về những cảnh bất hạnh và có ước mơ sống tốt đẹp, hạnh phúc khi đang ở trong nghịch cảnh

• Nhân vật: Dế mèn

• Truyện: Bài học đường đời đầu tiên

• Hoàn cảnh: Là một chú dế non trẻ, đang trong cuộc hành trình khám phá thế giới và học hỏi nhiều bài học đường đời

• Ngoại hình: Khoẻ mạnh, cường tráng, râu dài, đôi càng mẫm bóng, nhảy khỏe, oai phong

• Tính cách:

  - Ban đầu: tự cao, kiêu ngạo, xem thường người khác, nghịch ngợm và vô ý thức

  - Sau khi gây ra cái chết của dế choắt: ă năn, hối lỗi, có trách nhiệm hơn và trường thành hơn trong cuộc sống.

• Bài học từ nhân vật: Phải biết sống khiêm tốn, không nên kiêu căng, coi thường người khác. Mọi hành động cần suy nghĩ kỹ càng và có trách nhiệm.

• Nhân vật: Dế Choắt

• Truyện: Bài học đường đời đầu tiên

• Hoàn cảnh: Là hàng xóm của Dế Mèn, có cơ thể yếu ớt, sống nhờ đào nhờ hang, bị Dế Mèn trêu chọc khiến chuột rình giết chết.

• Ngoại hình: Gầy gò, ốm yếu, râu ngắn, người dài lêu nghêu, đôi càng thưa và yếu

• Tính cách và phẩm chất: Hiền lành, tự trọng, có lòng tự ái nhưng không đố kị

• Bài học từ nhân vật: Dù yếu đuối, Dế Choắt vẫn sống có nhân cách

Truyện:Truyện ngắn

Hoàn cảnh:Đáng thương,bị Dế Mèn trêu ghẹo và bị chết oan vì Dế Mèn.

Ngoại hình:Ghầy ghò, yếu ớt và dài lêu nghêu cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng.

Tính cách và phẩm chất:Hiền lành,thật thà,yếu đuối.

Bài học từ nhân vật:Dù yếu ớt,vẫn luôn sống có trách nhiệm.

Truyện: bài học đường đời đầu tiên(trích từ dế mèn phi lưu kí)

Hoàn cảnh: sống ở đồng, lúc đầu DẾ Mèn sống gần DẾ Choắt nhưng sau khi Dế Choắt chết, Dế Mèn bắt đầu 1 cuộc phiêu lưu

Ngoại hình: Dế Mèn có thân hình cường tráng, khoẻ mạnh và đôi càng mẫm bóng, đôi cánh dài làm như Dế mèn đang đội chiếc khăn choàng,thân hình màu nâu bóng mỡ soi gương và rất ưa nhìn.

Tính cách:Dế Mèn có tính cách kiêu ngạo, ngạo mạn.Nhưng sau khi gây ra cái chết của Dế choắt:Ă năn, hối lỗi, có trách nhiệm hơn và trưởng thành hơn trong cuộc sống

Bài học từ nhân vật:Phải biết sống khiêm thốn, lịch sự, không nên kiêu căng , coi thường người khác.Mọi hành động của mik làm cần suy nghĩ kỹ càng và có trách nhiệm.

.Truyện: Dế Mèn phiêu lưu kí

Hoàn cảnh: sóng gần nhà Dế Mèn, đáng thưong, bị Dế Mèn trêu ghẹo và cái chết oan vì DẾ Mèn.

Ngoại hình: gầy gò, yếu ớt và dài lêu nghêu cách chỉ ngắn củn đến giữa lưng

Tính cách:Hiền lành,thật thà, yếu đuối, có lòng tự ái nhưng không đố kị

Bài học từ nhân vật: dù yếu đuối, Dế Choắt vẫn sống có nhân cách , trách nhiệm.

Nhân vật: Dế Mèn

Truyện: Bài học đường đời đầu tiên  

Hoàn cảnh: sống ở đồng quê và bắt đầu một hành trình phiêu lưu kí
Ngoại hình: cường tráng,đôi càng mẫm bóng, những cái vuốt ở chân, ở khoe nhọn

hoắt                                                                   Tính cách và phẩm chất: kiêu căng, tự mãn cho đến khi Dễ Choắt chết thì mới nhận ra sai lầm của mình 

Bài học từ nhân vật: Phải biết sống khiêm tốn, khiêm nhường, đừng kiêu căng như Dế Mèn. Chúng ta cần phải suy nghĩ kĩ càng trước khi hành động chứ đừng "tay nhanh hơn não".          

Truyện: Bài học đường đời đầu tiên

Hoàn cảnh: Đáng thương, thường xuyên bị Dế Mèn coi thường và bắt nạt

Ngoại hình: nhỏ bé, gầy gò và ốm yếu chẳng làm nên chuyện gì

Tính cách và phẩm chất: thật thà, tốt bụng

Bài học từ nhân vật: Dù yếu ớt nhưng Dế Choắt vẫn sống có đạo đức

2. Nhân vật xuất hiện trong truyện nào?
Dế Mèn xuất hiện trong truyện Dế Mèn phiêu lưu ký. Đây là một tác phẩm nổi tiếng dành cho thiếu nhi, mang nhiều ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

3. Hoàn cảnh sống của nhân vật?
Dế Mèn sống trong một thế giới tự nhiên , giữa các loài côn trùng. Ban đầu, Dế Mèn sống tự lập, tinh nghịch, chưa suy nghĩ chín chắn. Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn bắt đầu hành trình phiêu lưu, khám phá cuộc sống, gặp gỡ nhiều loài vật và học được nhiều bài học quý giá.

4. Ngoại hình của nhân vật?
Dế Mèn có dáng vẻ cường tráng, đôi càng nhọn, cánh khỏe, thân hình cao lớn. Vẻ ngoài oai vệ khiến Dế Mèn rất tự tin về bản thân.

5. Tính cách và phẩm chất của nhân vật?
Lúc đầu, Dế Mèn khá kiêu căng, tự phụ và thích trêu chọc người khác. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến cái chết của Dế Choắt do trò nghịch ngợm của mình gây ra, Dế Mèn đã thay đổi. Chú trở nên chín chắn, biết suy nghĩ, sống có trách nhiệm, dũng cảm, nghĩa hiệp và luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.

6. Bài học rút ra từ nhân vật?
Từ nhân vật Dế Mèn, chúng ta học được rằng:

• Không nên kiêu ngạo và coi thường người khác.

• Cần biết chịu trách nhiệm với hành động của mình.

• Phải sống tử tế, dũng cảm và yêu thương mọi người.

• Trưởng thành là một quá trình học hỏi và thay đổi bản thân qua những trải nghiệm.

2. Nhân vật xuất hiện trong truyện nào?
Dế Choắt xuất hiện trong truyện Dế Mèn phiêu lưu ký. Nhân vật này là hàng xóm của Dế Mèn.

3. Hoàn cảnh sống của nhân vật?
Dế Choắt sống một mình, thân hình yếu ớt, thường xuyên bị bắt nạt. Vì sợ nguy hiểm nên Dế Choắt phải xin Dế Mèn đào hộ một cái hang chắc chắn hơn, nhưng bị từ chối. Sau đó, Dế Choắt bị loài vật khác giết hại vì bị vạ lây từ trò nghịch dại của Dế Mèn.

4. Ngoại hình của nhân vật?
Dế Choắt có thân hình gầy gò, ốm yếu, chân tay lẻo khoẻo, dáng đi chậm chạp. Ngoại hình tương phản rõ rệt với Dế Mèn khỏe mạnh, khiến Choắt thường bị coi thường.

5. Tính cách và phẩm chất của nhân vật?
Dế Choắt là một chú dế hiền lành, khiêm tốn, lễ phép và biết cư xử. Dù yếu đuối nhưng rất lễ độ và sống chan hòa. Khi gặp nguy hiểm, Dế Choắt không phản kháng mà chỉ chịu đựng, và trước khi mất còn để lại lời khuyên chân thành cho Dế Mèn.

6. Bài học rút ra từ nhân vật?
Từ Dế Choắt, chúng ta học được:

• Hãy sống nhân ái và biết chia sẻ với người khác.

• Lời khuyên từ người hiền lành có thể giúp ta thay đổi cuộc đời.

• Sự ích kỷ và vô tâm có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho người khác.