Người dân Nhật Bản có lẽ đã quen với “chuyện động đất” bởi đất nước "Mặt trời mọc" này thường xuyên hứng chịu các cơn động đất và dư chấn. Do nằm ở nơi “gặp gỡ” của nhiều mảng kiến tạo lớn nhỏ khác nhau như mảng Thái Bình Dương, mảng Á-Âu, mảng Bắc Mỹ và mảng Philipines nên ở Nhật Bản có rất nhiều núi lửa và các suối nước nóng. Và cũng chính vì nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương nên Nhật Bản thường xuyên phải hứng chịu các trận động đất lớn nhỏ.

Trong lịch sử, đất nước "Mặt Trời mọc" đã trải qua khoảng 200 trận động đất kèm sóng thần diễn ra bên dưới hoặc ngay sát biển Thái Bình Dương. Trong số ấy, chắc chắn người dân Nhật sẽ không thể nào quên ký ức ngày 11/3/2011 khi trận động đất-sóng thần kinh hoàng ập vào khu vực Đông Bắc cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người chỉ trong ít phút. Trận động đất độ lớn 9,0 kèm theo sóng thần xảy ra vào khoảng 14h46 theo giờ địa phương và kéo dài trong nhiều phút. Sức mạnh tổng lực phát ra từ cơn địa chấn tương đương với sức công phá của 6.700 tỷ khối lượng chất nổ TNT và gấp khoảng 1.000 lần sức hủy diệt của tất cả vũ khí hạt nhân trên thế giới cộng lại. Chỉ với những phép so sánh đơn giản như vậy, người ta có thể thấy sức mạnh cũng như sự hủy diệt kinh sợ của trận động đất này như thế nào.

Trận động đất kèm theo sóng thần kinh hoàng đã tàn phá nặng nề 3 tỉnh Đông Bắc Nhật Bản là Iwate, Fukushima và Miyagi, khiến hơn 18.500 người thiệt mạng và mất tích, cùng nhiều nhà cửa bị hư hại. Hai ngành kinh tế quan trọng của khu vực này là thủy sản và du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 300 tỷ USD. Bên cạnh đó, theo Cơ quan Tái thiết Nhật Bản, có tới hơn 3.000 người tử vong do các nguyên nhân liên quan tới thảm họa trên như bệnh tật hoặc tự tử vì trầm cảm.

Nghiêm trọng hơn, trận động đất-sóng thần này còn gây ra sự cố nóng chảy lõi hạt nhân lò phản ứng số 1, 2 và 3 của Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima số 1, làm 1 triệu tấn nước bị nhiễm phóng xạ, lượng tia phóng xạ phát ra xa hơn 50 km, khiến 470.000 người trở thành vô gia cư và hàng loạt những hệ lụy khác. Đây được coi là sự cố hạt nhân lớn nhất của thế giới kể từ sau sự cố nổ lò phản ứng hạt nhân tại nhà máy điện Chernobyl ở Ukraine năm 1986.

Với những mất mát đó, thảm họa năm 2011 đã đi vào ký ức của người dân Nhật Bản như một trong những thiên tai ám ảnh nhất trong hơn 140 năm trở lại đây, đẩy đất nước "Mặt Trời mọc" vào cuộc khủng khoảng tội tệ nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.

12 năm sau thảm họa kép động đất và sóng thần, với ý chí và nghị lực phi thường, Chính phủ và người dân Nhật Bản đã nỗ lực không ngừng để xây dựng lại Fukushima từ những đống hoang tàn đổ nát. Chính phủ Nhật Bản đã chi hơn 295 tỷ USD cho các nỗ lực tái thiết, bao gồm xây dựng đường sá, đê chắn sóng, nhà ở, đồng thời hỗ trợ sinh kế cho người dân. Đến nay, Chính phủ Nhật Bản đã dỡ bỏ lệnh sơ tán và lệnh cấm đi lại tới nhiều khu vực từng bị cấm tiếp cận sau sự cố hạt nhân Fukushima.

Tại Fukushima, với những cố gắng không mệt mỏi suốt nhiều năm qua, hình ảnh một Fukushima hoang vắng sau thảm họa cách đây 12 năm giờ đã nhường chỗ cho một Fukushima mới đang hồi sinh mạnh mẽ. Các cửa hiệu, nhà hàng và các tòa nhà công cộng phục vụ cho số lượng nhỏ những người quyết định trở lại thành phố. Dịch vụ đường sắt được khôi phục và các tuyến đường đã được mở lại. Riêng với Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima số 1, Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) đã đạt được nhiều tiến bộ trong quá trình dỡ bỏ các lò phản ứng bị hư hại. Tuy nhiên, công ty này vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có việc xử lý nước đã được sử dụng để làm mát các lò phản ứng bị hư hại.

Từ thảm họa động đất-sóng thần năm 2011, người dân Nhật Bản cũng đã rút ra nhiều bài học. Đầu tiên là phải chuẩn bị tốt về cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu động đất lớn. Thứ hai, công tác tái thiết sau thảm họa không chỉ là khôi phục hiện trạng ban đầu mà phải hướng tới tiêu chí bền vững và đẹp hơn. Thứ ba, là sự đồng lòng của người dân khi tham gia cứu nạn, thường xuyên tổ chức diễn tập phòng chống thiên tai cho người dân đủ mọi thành phần, đồng thời đẩy mạnh giáo dục trong trường học nhằm giúp các thế hệ sau thấm nhuần kinh nghiệm và bài học phòng chống thiên tai.

Thực tế hiện nay tại Nhật Bản, vào "Ngày sẵn sàng ứng phó với thiên tai của người dân” (12/6) hằng năm, người dân được khuyến khích tham gia các cuộc diễn tập phòng chống động đất với giả định xảy ra một trận động đất mạnh. Cùng với đó, người dân sẽ tự kiểm tra xem liệu các biện pháp phòng chống động đất ở gia đình đã ổn hay chưa. Và không chỉ tìm cách cải thiện năng lực phòng chống thiên tai cho người dân, chính quyền Nhật Bản còn nỗ lực chia sẻ các kinh nghiệm của mình với cộng đồng quốc tế...

Tambora là một núi lửa trên đảo Sumbawa, Indonesia. Ngọn núi lửa này có độ cao 2.772 m so với mặt nước biển. Tambora phun trào năm 1815 được đánh dấu là lần phun trào núi lửa mạnh nhất trong lịch sử hiện đại.

Núi Tambora xếp đầu tiên trong danh sách những ngọn núi lửa nguy hiểm nhất thế giới thật không ngoa. Lần phun trào ấy, người ta có thể thấy những cột khói phun trào cao gấp 3 lần thảm họa St.Helens năm 1980. 10.000 người đã thiệt mạng dưới dòng dung nham nóng bỏng. 

Tambora phun trào năm 1815 được đánh dấu là lần phun trào núi lửa mạnh nhất trong lịch sử hiện đại.

Cùng với đó là sự biến mất của một nền văn minh nhỏ xung quanh khu vực núi lửa phun trào. Sau thảm họa, mùa màng và môi trường bị phá hủy, con số người chết vì thiếu lương thực lên tới 82.000 người.

Những cột khói của Tambora lọt vào bầu khí quyển, tăng sự phản xạ ánh sáng mặt trời từ Trái Đất, khiến nhiều nơi không nhận đủ nhiệt. Đây chính là thủ phạm khiến cả châu Âu chìm trong một mùa đông lạnh giá chưa từng có. 

Thậm chí, dòng sông Pennsylvania còn đóng băng giữa tháng 8 mùa hè. Vì thế, người ta đã gọi năm 1816 định mệnh ấy là “năm không có mùa hè”. 

1. Mức độ động đất được đo bằng thang độ Richter: Thang độ này đo lường cường độ của động đất. Mỗi mức tăng một đơn vị tương đương với năng lượng tăng gấp khoảng 32 lần.

2. Động đất thường xảy ra ở các khu vực dọc theo các mảng kiến tạo: Các nơi như Vành đai lửa Thái Bình Dương, là một trong những khu vực có hoạt động địa chất mạnh mẽ nhất thế giới, thường xuyên xảy ra động đất và núi lửa phun trào.

3. Sóng địa chấn có hai loại chính:

   • Sóng P (sóng sơ cấp): Di chuyển rất nhanh và là sóng đầu tiên đến các trạm đo địa chấn.

   • Sóng S (sóng thứ cấp): Di chuyển chậm hơn nhưng có thể gây ra thiệt hại lớn hơn do rung lắc ngang.

4. Hiện tượng dư chấn: Sau một trận động đất lớn, các dư chấn (aftershocks) thường xảy ra. Chúng có thể kéo dài từ vài giờ đến vài tuần và đôi khi có thể gây ra thiệt hại tương đương hoặc lớn hơn động đất chính.

5. Trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận: Trận động đất ở Valdivia, Chile năm 1960, được đo với cường độ 9.5 độ Richter, là trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.

6. Trận động đất thiệt hại nhiều tiền của nhất từng được ghi nhận: Trận động đất xảy ra tại Tōhoku, Nhật Bản vào ngày 11 tháng 3 năm 2011 có cường độ 9,2 độ Richter, có thiệt hại ước tính khoảng 235 tỷ USD(khoảng 5,9 nghìn tỷ VND) và khiến khoảng hơn 130 nghìn người phải sơ tán. Trận động đất cũng gây ra sự cố nghiêm trọng ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima. Sóng thần cao đến 40,5m đã cuốn trôi nhà cửa, xe cộ và cơ sở hạ tầng.

Trận động đất thiệt hại nhất về người là trận động đất Đại Minh(trận động đất Thiểm Tây) đã lấy đi sinh mạng của hơn 830 nghìn người. Trận động đất này ước tính mạnh 8 độ Richter. Do đã xảy ra gần 500 năm trước, năm 1556, nên con số chính xác khó có thể được xác minh.

1. Hầu hết động đất xảy ra dưới đại dương: Khoảng 80% các trận động đất xảy ra tại các khu vực dưới biển, đặc biệt là ở các ranh giới mảng kiến tạo.

2. Động đất có thể tạo ra sóng thần: Khi xảy ra dưới đáy đại dương, động đất có thể làm dịch chuyển nước, tạo ra sóng thần (tsunami). Đây là những con sóng khổng lồ di chuyển rất nhanh và có thể gây ra thiệt hại lớn khi đánh vào đất liền.

3. Động đất không thể được dự đoán chính xác: Mặc dù có nhiều công nghệ và phương pháp theo dõi hoạt động địa chấn, các nhà khoa học vẫn chưa thể dự đoán chính xác thời điểm và nơi xảy ra động đất.

4. Những dấu hiệu cảnh báo tự nhiên: Một số người cho rằng động vật có thể cảm nhận được sự thay đổi trước khi động đất xảy ra. Có những ghi nhận về việc động vật di chuyển khỏi khu vực trước khi trận động đất diễn ra.

5. Động đất cũng có thể xảy ra trên các hành tinh khác: Sao Hỏa và Mặt Trăng đều có hoạt động địa chấn, và chúng được gọi là "sao hỏa chấn" (marsquake) và "mặt trăng chấn" (moonquake).

Núi lửa là gì?

Núi lửa là một vết đứt gãy của lớp vỏ trái đất, cho phép dung nham, tro núi lửa và khí thoát ra ngoài.

Trên thực tế, lớp vỏ trái đất được chia thành 7 mảng kiến tạo lớn, càng sâu bên trong càng nóng và mềm. Núi lửa xuất hiện ở ranh giới giữa các mảng kiến tạo, và hầu hết là ở dưới nước.

Theo thống kê, ngọn núi lửa lớn nhất thế giới có tên Mauna Loa, nằm ở tiểu bang ở tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ. Tên Mauna Loa có nghĩa là “ngọn núi dài” đã nói lên phần nào kích thước của nó. Dãy núi chiếm tới ½ diện tích quần đảo Hawaii, và là địa điểm du lịch lý tưởng dành cho những ai ưa mạo hiểm. Tính từ năm 1843, ngọn núi lửa đã phun trào 33 lần, và lần cuối cùng là vào năm 1984. Nham thạch và khói bụi mà ngọn núi này tạo ra đã bao phủ phần lớn dân cư của bang.

Quá trình hình thành núi lửa

 Núi lửa được hình thành là do nhiệt độ bên dưới bề mặt Trái đất rất nóng, càng đi sâu về phía tâm Trái đất, nhiệt độ càng tăng lên. Ở độ sâu khoảng 20 dặm trong lòng đất, nhiệt độ ở đây nóng tới mức có thể làm tan chảy hầu hết các loại đá.

Khi đá nóng chảy, chúng giãn nở và cần nhiều không gian hơn. Tại một số khu vực trên Trái đất, các dãy núi liên tục được nâng lên. Áp suất ở bên dưới những ngọn núi này không lớn nên một hồ chứa đá nóng chảy hay còn gọi là mắc ma hình thành bên dưới.

 Đá nóng chảy liên tục được đẩy lên trên và kết quả là những ngọn núi liên tục tăng độ cao. Khi áp lực trong các hồ mắc ma cao hơn áp lực được tạo bởi lớp đá bên trên, mắc ma sẽ phụt lên và tạo thành núi lửa.

Trong quá trình phun trào, khí ga nóng và các chất rắn khác cũng bị hất tung lên không trung. Những chất được phun trào ra từ miệng núi lửa sẽ rơi xuống sườn núi và chân núi, hình thành một ngọn núi hình nón.

Cấu tạo một ngọn núi lửa

 Cấu tạo của núi lửa (Nguồn: sưu tầm)

Núi lửa khác với núi thông thường là sẽ có miệng ở đỉnh. Qua từng thời kỳ, khoáng chất nóng chảy với nhiệt độ và áp suất cao sẽ phun ra ngoài thông qua miệng núi. Vật chất thoát ra và tụ lại bên hông núi lửa, chồng thành nhiều lớp khoáng chất. Sau nhiều vụ phun trào, những lớp này ngày càng dày tạo thành hình dạng của núi lửa.

Bên dưới núi lửa là một túi đá nóng gọi là lò dung nham. Dung nham nóng chảy phải đi qua họng núi lửa mới đến miệng và phun ra ngoài.

Các dạng núi lửa

Chúng ta thường quen thuộc với hình ảnh núi lửa hình nón, tuy nhiên đây chỉ là một trong những dạng núi lửa trên trái đất hiện hay.

Vết nứt núi lửa

Vết nứt núi lửa (núi lửa khe nứt hay phun trào khe nứt) là những khe nứt bằng và thẳng kéo dài trong đá ở bề mặt trái đất. Các vụ phun trào khe nứt thường sẽ xảy ra ở dãy giữa đại dương.

Núi lửa hình khiên

Giống như tên gọi của mình, núi lửa hình khiên có dạng giống cái khiên, được hình thành từ sự phun trào dung nham có độ nhớt thấp. Thông thường, núi lửa hình khiên thường không nổ lớn khi phun trào, do dung nham ít nhớt có chứa ít Silica.

Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp núi lửa hình khiên tại khu vực biển, và dãy Mauna Loa là một ví dụ điển hình.

Vòm dung nham

Vòm dung nham được hình thành từ dung nham có độ nhớt cao và chảy chậm, đôi khi còn xuất hiện trong miệng núi lửa của một vụ phun trào đã xảy ra trước đó.

Giống như trương trường hợp của ngọn núi Núi St. Helens hình thành từ đỉnh Lassen. Tương tự núi lửa dạng tầng, vòm dung nham có khả năng tạo nên những vụ phun trào mạnh nhưng dung nham lại không bắn xa khỏi lỗ phun.

Núi lửa vòm ẩn

Vòm ẩn được hình thành từ dung nham nhớt, bị đẩy lên khiến bề mặt bị phình to lên so với địa hình xung quanh. Như trong vụ núi lửa St. Helens phun trào năm 1980, dung nham dưới bề mặt ngọn núi tạo nên một chỗ phồng, sau đó trượt xuống sườn bắc của ngọn núi.

Núi lửa dạng tầng

Núi lửa dạng tầng (còn gọi là núi lửa hỗn hợp) là những ngọn núi cao hình nón, hình thành từ nhiều lớp dung nham khác nhau. Chúng bao gồm nhiều cấu trúc khác nhau tạo nên.

Núi lửa dạng tầng có than xỉ và tro chồng lên nhau do quá trình phun trào lặp đi lặp lại. Theo nghiên cứu, tro từ các núi lửa dạng tầng vô cùng nguy hiểm, bởi khả năng phun trào mạnh mẽ, tàn phá lớn môi trường sông xung quanh. Các mạt vụn mà núi lửa tạo nên được gọi là bom núi lửa, có thể dài tới 1,2m và nặng tới vài tấn. Bên cạnh đó, núi lửa dạng tầng cũng dốc hơn núi lửa hình khiên, với độ dốc khoảng 30-35°.

Siêu núi lửa

Siêu núi lửa thường có hõm chảo lớn và sức phá hủy diện rộng, thậm chí có khả năng phá hủy cả 1 lục địa. Những ngọn núi lửa này có khả năng làm tăng nhiệt độ trái đất một cách nhanh chóng do lượng lớn lưu huỳnh và tro phóng ra khí quyển.

Một số siêu núi lửa điển hình được ghi lại bao gồm hõm chảo Valles tại New Mexico, hõm chảo Yellowstone trong Vườn quốc gia Yellowstone hồ Taupo tại New Zealand và miệng núi lửa Ngorongoro ở Tanzania.

Núi lửa dưới nước

Núi lửa dưới nước hay núi lửa ngầm thường xuất hiện ở mặt đáy biển. Núi lửa ngầm phun trào gây ra những địa chấn và âm thanh kỳ lạ kéo dài./.

VH(Tổng hợp

- Nguyên nhân: Do hoạt động của núi lửa, sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo, đứt gãy trong vỏ Trái Đất.

- Hậu quả:

+ Đổ nhà cửa, các công trình xây dựng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

+ Có thể gây nên lở đất, làm phát sinh sóng thần khi xảy ra ở biển.

Một chấn động đơn độc thường kéo dài không quá vài giây, những trận động đất nghiêm trọng nhất cũng chỉ kéo dài tối đa là 3 phút.

Nguyên nhân dẫn đến động đất

Nguyên nhân nội sinh

Động đất do sụp lở các hang động ngầm dưới mặt đất và động đất do các vụ trượt lở đất đá tự nhiên với khối lượng lớn (loại động đất này thường chỉ làm rung chuyển một vùng hẹp và chiếm khoảng 3% tổng số trận động đất thế giới).

Động đất do núi lửa, chủ yếu liên quan với các hoạt động phun nổ của núi lửa (loại động đất này không mạnh lắm – chiếm khoảng 7%).

Động đất kiến tạo (chiếm 90%) liên quan với hoạt động của các đứt gãy kiến tạo, đặc biệt là các đứt gãy ở rìa các mảng thạch quyển, vận động kiến tạo ở các đới hút chìm; liên quan đến hoạt động macma xâm nhập vào vỏ trái đất làm phá vỡ trạng thái cân bằng áp lực có trước của đá vây quanh làm đá phát sinh ứng suất và khi bị đứt vỡ thì xảy ra động đất; liên quan đến sự biến đổi tướng đá từ dạng tinh thể này sang dạng tinh thể khác gây co rút và dãn nở thể tích đá làm biến đổi lớn về thể tích cũng gây ra động đất.

Nguyên nhân ngoại sinh: gồm động đất do thiên thạch va chạm vào trái đất.

Nguyên nhân nhân sinh: động đất xảy ra do hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt đặc biệt là các vụ thử hạt nhân, nổ nhân tạo dưới lòng đất hoặc tác động của áp suất cột nước của các hồ chứa nước, hồ thủy điện.

Mức độ nguy hiểm của động đất

Động đất là một nguyên nhân gây ra sóng thần. Khi xảy ra động đất ở trong lòng đại dương, sức địa chấn đẩy khối nước khổng lồ lên cao. Trong khoảng mấy trăm km2 khối nước bị đẩy lên cao rồi rơi xuống, tạo ra những đợt sóng lớn tràn qua các đại dương rồi đổ bộ vào đất liền. Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu. Do lòng đất bị nứt ra tạo cơ hội cho nhũng dòng magma phun trào. Những hiện tượng này khi kết hợp với nhau sẽ tạo ra những tai họa không lường.

Vì động đất xảy ra rất bất ngờ cũng như tính chất nguy hiểm của nó, trong khi chúng ta không thể làm gì để ngăn chặn nó, nên cách duy nhất để đối phó là làm sao để giảm đến mức tối đa thiệt hại mà động đất gây nên.

Độ lớn của động đất

Độ lớn của động đất M hay còn gọi là độ Richter. Hình dung về độ richter như sau:

Từ 1 - 2: Không nhận biết được.

Từ 2 - 4: Có thể nhận biết nhưng thường không gây thiệt hại.

Từ 4 - 5: Mặt đất rung chuyển, nghe tiếng nổ, thiệt hại không đáng kể.

Từ 5 - 6: Nhà cửa rung chuyển, một số công trình có hiện tượng nứt.

Từ 6 - 7: Nhà cửa bị hư hại nhẹ.

Từ 7 - 8: Động đất mạnh phá hủy hầu hết các công trình xây dựng thông thường, có vết nứt lớn hoặc lún sụt trên mặt đất.

Từ 8 - 9: Nhà cửa đổ nát, nền đất bị lún sâu đến 1m, sụp đổ lớn ở núi kèm theo thay đổi địa hình trên diện rộng.

Trên 9: Rất hiếm khi xảy ra.

Những trận động đất có M > 7 không xảy ra khắp mọi nơi mà thường tập trung ở những vùng nhất định, gọi là đới hoạt động địa chấn mạnh.

Tác hại của động đất

Tác động trực tiếp của các trận động đất là rung cuộn mặt đất, gây ra hiện tượng nứt vỡ, làm sụp đổ các công trình xây dựng, gây sạt lở đất, lở tuyết. Mức độ nghiêm trọng của nó dựa trên cường độ, khoảng cách tính từ chấn tâm, và các điều kiện về địa chất, địa mạo tại nơi bị ảnh hưởng.

Động đất cũng thường gây ra hỏa hoạn khi chúng phá hủy các đường dây điện và các đường ống khí.

Các trận động đất xảy ra dưới đáy biển có thể gây ra lở đất hay biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần (những đợt sóng lớn tràn qua các đại dương rồi đổ bộ vào đất liền). Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu...

Trên thế giới đã xảy ra nhiều trận động đất lớn, gây thiệt hại khủng khiếp về người và tài sản. Nhật Bản là một trong những quốc gia thường xuyên xảy ra động đất với các mức độ lớn nhỏ, khác nhau.

Trên thế giới, Indonesia, Nhật Bản và Mỹ được xem là ba nước có nhiều núi lửa đang hoạt động nhất, theo thứ tự giảm dần về mức độ hoạt động.

Phân loại núi lửa

Theo hình thức hoạt động, núi lửa được chia thành ba loại

• Núi lửa đang hoạt động.

• Núi lửa đang hồi dung nham.

• Núi lửa đã không hoạt động nữa.

Khi đá nóng chảy, chúng giãn nở và cần nhiều không gian hơn. Tại một số khu vực trên Trái đất, các dãy núi liên tục được nâng lên. Áp suất ở bên dưới những ngọn núi này không lớn nên một hồ chứa đá nóng chảy hay còn gọi là mắc ma hình thành bên dưới.

Đá nóng chảy liên tục được đẩy lên trên và kết quả là những ngọn núi liên tục tăng độ cao. Khi áp lực trong các hồ mắc ma cao hơn áp lực được tạo bởi lớp đá bên trên, mắc ma sẽ phụt lên và tạo thành núi lửa.

Trong quá trình phun trào, khí ga nóng và các chất rắn khác cũng bị hất tung lên không trung. Những chất được phun trào ra từ miệng núi lửa sẽ rơi xuống sườn núi và chân núi, hình thành một ngọn núi hình nón.

• Núi lửa được hình thành là do nhiệt độ bên dưới bề mặt Trái đất rất nóng, càng đi sâu về phía tâm Trái đất, nhiệt độ càng tăng lên. Ở độ sâu khoảng 20 dặm trong lòng đất, nhiệt độ ở đây nóng tới mức có thể làm tan chảy hầu hết các loại đá.

• Khi đá nóng chảy, chúng giãn nở và cần nhiều không gian hơn. Tại một số khu vực trên Trái đất, các dãy núi liên tục được nâng lên. Áp suất ở bên dưới những ngọn núi này không lớn nên một hồ chứa đá nóng chảy hay còn gọi là mắc ma hình thành bên dưới.

• Đá nóng chảy liên tục được đẩy lên trên và kết quả là những ngọn núi liên tục tăng độ cao. Khi áp lực trong các hồ mắc ma cao hơn áp lực được tạo bởi lớp đá bên trên, mắc ma sẽ phụt lên và tạo thành núi lửa.

• Trong quá trình phun trào, khí ga nóng và các chất rắn khác cũng bị hất tung lên không trung. Những chất được phun trào ra từ miệng núi lửa sẽ rơi xuống sườn núi và chân núi, hình thành một ngọn núi hình nón.

• Núi lửa khác với núi thông thường là sẽ có miệng ở đỉnh. Qua từng thời kỳ, khoáng chất nóng chảy với nhiệt độ và áp suất cao sẽ phun ra ngoài thông qua miệng núi. Vật chất thoát ra và tụ lại bên hông núi lửa, chồng thành nhiều lớp khoáng chất. Sau nhiều vụ phun trào, những lớp này ngày càng dày tạo thành hình dạng của núi lửa.

• Bên dưới núi lửa là một túi đá nóng gọi là lò dung nham. Dung nham nóng chảy phải đi qua họng núi lửa mới đến miệng và phun ra ngoài.

Một vụ phun trào núi lửa có thể giải phóng axit, khí, đá và tro vào không khí. Dung nham và mảnh vụn có thể chảy với tốc độ lên đến 100 dặm một giờ, phá hủy mọi thứ trên đường đi của chúng. Khoảng 11 phần trăm núi lửa đang hoạt động trên thế giới nằm ở Hoa Kỳ, nơi có khoảng 170 núi lửa. Những ngọn núi lửa này đều tồn tại ở hai trạng thái đang hoạt động và không còn hoạt động. Động đất, lũ quét, sạt lở đất, mảnh vụn và dòng chảy bùn (lahar), hoặc mưa axit có thể xảy ra cùng lúc với núi lửa phun trào.   

Trên thực tế, lớp vỏ trái đất được chia thành 7 mảng kiến tạo lớn, càng sâu bên trong càng nóng và mềm. Núi lửa xuất hiện ở ranh giới giữa các mảng kiến tạo, và hầu hết là ở dưới nước.

Theo thống kê, ngọn núi lửa lớn nhất thế giới có tên Mauna Loa, nằm ở tiểu bang ở tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ. Tên Mauna Loa có nghĩa là “ngọn núi dài” đã nói lên phần nào kích thước của nó. Dãy núi chiếm tới ½ diện tích quần đảo Hawaii, và là địa điểm du lịch lý tưởng dành cho những ai ưa mạo hiểm. Tính từ năm 1843, ngọn núi lửa đã phun trào 33 lần, và lần cuối cùng là vào năm 1984. Nham thạch và khói bụi mà ngọn núi này tạo ra đã bao phủ phần lớn dân cư của bang.

Quá trình hình thành núi lửa

Núi lửa được hình thành là do nhiệt độ bên dưới bề mặt Trái đất rất nóng, càng đi sâu về phía tâm Trái đất, nhiệt độ càng tăng lên. Ở độ sâu khoảng 20 dặm trong lòng đất, nhiệt độ ở đây nóng tới mức có thể làm tan chảy hầu hết các loại đá.

Khi đá nóng chảy, chúng giãn nở và cần nhiều không gian hơn. Tại một số khu vực trên Trái đất, các dãy núi liên tục được nâng lên. Áp suất ở bên dưới những ngọn núi này không lớn nên một hồ chứa đá nóng chảy hay còn gọi là mắc ma hình thành bên dưới.

Đá nóng chảy liên tục được đẩy lên trên và kết quả là những ngọn núi liên tục tăng độ cao. Khi áp lực trong các hồ mắc ma cao hơn áp lực được tạo bởi lớp đá bên trên, mắc ma sẽ phụt lên và tạo thành núi lửa.

Trong quá trình phun trào, khí ga nóng và các chất rắn khác cũng bị hất tung lên không trung. Những chất được phun trào ra từ miệng núi lửa sẽ rơi xuống sườn núi và chân núi, hình thành một ngọn núi hình nón.

Cấu tạo một ngọn núi lửa

Cấu tạo của núi lửa (Nguồn: sưu tầm)

Núi lửa khác với núi thông thường là sẽ có miệng ở đỉnh. Qua từng thời kỳ, khoáng chất nóng chảy với nhiệt độ và áp suất cao sẽ phun ra ngoài thông qua miệng núi. Vật chất thoát ra và tụ lại bên hông núi lửa, chồng thành nhiều lớp khoáng chất. Sau nhiều vụ phun trào, những lớp này ngày càng dày tạo thành hình dạng của núi lửa.

Bên dưới núi lửa là một túi đá nóng gọi là lò dung nham. Dung nham nóng chảy phải đi qua họng núi lửa mới đến miệng và phun ra ngoài.

Các dạng núi lửa

Chúng ta thường quen thuộc với hình ảnh núi lửa hình nón, tuy nhiên đây chỉ là một trong những dạng núi lửa trên trái đất hiện hay.

Vết nứt núi lửa

Vết nứt núi lửa (núi lửa khe nứt hay phun trào khe nứt) là những khe nứt bằng và thẳng kéo dài trong đá ở bề mặt trái đất. Các vụ phun trào khe nứt thường sẽ xảy ra ở dãy giữa đại dương.

Núi lửa hình khiên

Giống như tên gọi của mình, núi lửa hình khiên có dạng giống cái khiên, được hình thành từ sự phun trào dung nham có độ nhớt thấp. Thông thường, núi lửa hình khiên thường không nổ lớn khi phun trào, do dung nham ít nhớt có chứa ít Silica.

Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp núi lửa hình khiên tại khu vực biển, và dãy Mauna Loa là một ví dụ điển hình.

Vòm dung nham

Vòm dung nham được hình thành từ dung nham có độ nhớt cao và chảy chậm, đôi khi còn xuất hiện trong miệng núi lửa của một vụ phun trào đã xảy ra trước đó.

Giống như trương trường hợp của ngọn núi Núi St. Helens hình thành từ đỉnh Lassen. Tương tự núi lửa dạng tầng, vòm dung nham có khả năng tạo nên những vụ phun trào mạnh nhưng dung nham lại không bắn xa khỏi lỗ phun.

Núi lửa vòm ẩn

Vòm ẩn được hình thành từ dung nham nhớt, bị đẩy lên khiến bề mặt bị phình to lên so với địa hình xung quanh. Như trong vụ núi lửa St. Helens phun trào năm 1980, dung nham dưới bề mặt ngọn núi tạo nên một chỗ phồng, sau đó trượt xuống sườn bắc của ngọn núi.

Núi lửa dạng tầng

Núi lửa dạng tầng (còn gọi là núi lửa hỗn hợp) là những ngọn núi cao hình nón, hình thành từ nhiều lớp dung nham khác nhau. Chúng bao gồm nhiều cấu trúc khác nhau tạo nên.

Núi lửa dạng tầng có than xỉ và tro chồng lên nhau do quá trình phun trào lặp đi lặp lại. Theo nghiên cứu, tro từ các núi lửa dạng tầng vô cùng nguy hiểm, bởi khả năng phun trào mạnh mẽ, tàn phá lớn môi trường sông xung quanh. Các mạt vụn mà núi lửa tạo nên được gọi là bom núi lửa, có thể dài tới 1,2m và nặng tới vài tấn. Bên cạnh đó, núi lửa dạng tầng cũng dốc hơn núi lửa hình khiên, với độ dốc khoảng 30-35°.

Siêu núi lửa

Siêu núi lửa thường có hõm chảo lớn và sức phá hủy diện rộng, thậm chí có khả năng phá hủy cả 1 lục địa. Những ngọn núi lửa này có khả năng làm tăng nhiệt độ trái đất một cách nhanh chóng do lượng lớn lưu huỳnh và tro phóng ra khí quyển.

Một số siêu núi lửa điển hình được ghi lại bao gồm hõm chảo Valles tại New Mexico, hõm chảo Yellowstone trong Vườn quốc gia Yellowstone hồ Taupo tại New Zealand và miệng núi lửa Ngorongoro ở Tanzania.

Núi lửa dưới nước

Núi lửa dưới nước hay núi lửa ngầm thường xuất hiện ở mặt đáy biển. Núi lửa ngầm phun trào gây ra những địa chấn và âm thanh kỳ lạ kéo dài./.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của việc núi lửa phun trào là sự tăng áp suất magma. Magma chứa nhiều nguyên tố và hợp chất khác nhau, một số lớn trong đó tan chảy trong đá nóng. Khi nồng độ cao, các hợp chất như nước hoặc lưu huỳnh không còn tan chảy và thay vào đó tạo thành các bong bóng khí áp suất cao. Sự hiện diện của những bong bóng này làm giảm mật độ magma và tăng áp lực lên lớp vỏ Trái Đất. Có hai nguyên nhân làm tăng lượng bong bóng này:

• Lớp magma ở tầng sâu hơn đẩy các hợp chất khí lên lớp magma phía trên.

• Lớp magma phía trên nguội đi làm cho chúng đặc lại, tăng nồng độ hợp chất và tạo ra các bong bóng khí không thể tan chảy.

Khi những bong bóng này chạm đến bề mặt, chúng có thể nổ với lực mạnh như một phát súng, và khi hàng triệu bong bóng nổ đồng thời, một lượng năng lượng khổng lồ có thể gửi hàng tấn tro núi lửa vào tầng bình lưu.

Núi lửa phun trào do sự giảm áp suất của vỏ Trái Đất

Không phải tất cả các vụ phun trào núi lửa đều là do áp suất magma tăng lên. Đôi khi, trọng lượng của lớp vỏ Trái Đất phía trên có thể giảm đến mức nguy hiểm. Sạt lở đất có thể làm mất một lượng lớn đất đá ở phía trên, giảm áp suất lớp vỏ Trái Đất xuống lớp magma phía dưới, làm mất sự cân bằng và gây ra vụ phun trào núi lửa. Nguyên nhân này cũng khá phổ biến và đã góp phần vào nhiều vụ phun trào, bao gồm vụ nổ đột ngột tại núi Helens vào năm 1980.Nhiều nhà địa chất lo lắng rằng việc xói mòn và băng tan do biến đổi khí hậu có thể làm tăng hoạt động của núi lửa. Cuối cùng, sự phun trào có thể xảy ra khi lớp đá không còn đủ mạnh mẽ để giữ lớp magma bên dưới.

• Các khí axit và nhiệt độ từ magma có thể ăn mòn đá thông qua quá trình biến đổi thủy nhiệt, biến đá cứng thành đất sét mềm.

• Lớp đá có thể bị suy yếu do hoạt động động đất, tạo ra các khe nứt để magma thoát ra bề mặt.

• Vỏ Trái Đất có thể bị kéo mỏng khi các mảng lục địa di chuyển ra xa nhau.

Dự báo vụ phun trào núi lửa

Mặc dù nguyên nhân vụ phun trào núi lửa đã được biết nhưng việc dự đoán thảm họa này không dễ dàng. Việc xác định áp suất magma rất khó khăn. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu núi lửa liên tục tìm kiếm công nghệ mới để giải quyết vấn đề này.

• Nhờ vào tiến bộ trong việc chụp ảnh nhiệt, các nhà khoa học đã có thể phát hiện các điểm nóng dưới lòng đất.

• Công cụ phân tích quang phổ có khả năng phân tích khí thoát ra từ magma.

• Tia laser có thể theo dõi chính xác sự tăng lên của magma theo hình dạng của núi lửa.

Hy vọng những công cụ này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về núi lửa và dự báo kịp thời các vụ phun trào, vì núi lửa phun trào là một trong những thảm họa thiên nhiên kinh hoàng nhất.

Một vụ phun trào của Núi Pinatubo ngày 12 tháng 6 năm 1991, 3 ngày trước khi vụ phun trào đạt đỉnh

Vòi dung nham phun trào từ một nón núi lửa tại Hawaii, 1983

Núi lửa trên Trái Đất xảy ra vì lớp vỏ của nó được chia thành 7 mảng kiến tạo lớn, cứng rắn nổi trên lớp phủ nóng hơn và mềm hơn.^[1] Do đó, trên Trái Đất, núi lửa thường xuất hiện những ranh giới giữa các mảng kiến tạo, và hầu hết là ở dưới nước. Ví dụ, một sống núi giữa đại dương, như là sống núi giữa Đại Tây Dương, có núi lửa do các mảng kiến tạo phân kỳ, trong khi vành đai lửa Thái Bình Dương có núi lửa do các mảng kiến tạo hội tụ. Núi lửa cũng có thể hình thành nơi các mảng kiến tạo kéo dài và mỏng đi, ví dụ như ở đới tách giãn Đông Phi hay cánh đồng núi lửa Wells Gray-Clearwater và đới tách giãn Rio Grande tại Bắc Mỹ. Loại hoạt động núi lửa này thuộc "thuyết mảng".^[2] Hoạt động núi lửa không gần ranh giới mảng kiến tạo cũng có xuất hiện, và được giải thích là các chùm manti. Những "điểm nóng", ví dụ như Hawaii, được cho là hình thành từ nếp trồi với magma dâng lên từ ranh giới lớp lõi – lớp phủ, sâu 3,000 km trong lòng Trái Đất. Núi lửa thường không được tạo ra khi hai mảng kiến tạo trượt lên nhau.

Núi lửa phun trào có thể tạo nên nhiều mối nguy hiểm, không chỉ trong khu vực lân cận của vụ phun trào. Một mối đe dọa là tro núi lửa, ảnh hưởng xấu đến máy bay, đặc biệt là những loại có động cơ phản lực, có thể làm nóng chảy những hạt tro, sau đó tro nóng chảy sẽ dính vào cánh tua bin và thay đổi hình dạng, làm hỏng tua bin. Những vụ phun trào lớn có thể thay đổi nhiệt độ bởi tro và những giọt axit sulfuric che mờ mặt trời và làm tầng khí quyển thấp (tầng đối lưu); tuy nhiên, chúng cũng hấp thụ nhiệt lượng tỏa ra từ Trái Đất, làm ấm lớp khí quyển cao hơn (tầng bình lưu). Trong quá khứ, mùa đông núi lửa đã gây ra những nạn đói trên diện rộng.

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter) do sự dịch chuyển các mảng thạch quyển hoặc các đứt gãy ở dưới mặt đất và truyền qua các khoảng cách lớn.

Một chấn động đơn độc thường kéo dài không quá vài giây, những trận động đất nghiêm trọng nhất cũng chỉ kéo dài tối đa là 3 phút.

Nguyên nhân dẫn đến động đất

Nguyên nhân nội sinh

Động đất do sụp lở các hang động ngầm dưới mặt đất và động đất do các vụ trượt lở đất đá tự nhiên với khối lượng lớn (loại động đất này thường chỉ làm rung chuyển một vùng hẹp và chiếm khoảng 3% tổng số trận động đất thế giới).

Động đất do núi lửa, chủ yếu liên quan với các hoạt động phun nổ của núi lửa (loại động đất này không mạnh lắm – chiếm khoảng 7%).

Động đất kiến tạo (chiếm 90%) liên quan với hoạt động của các đứt gãy kiến tạo, đặc biệt là các đứt gãy ở rìa các mảng thạch quyển, vận động kiến tạo ở các đới hút chìm; liên quan đến hoạt động macma xâm nhập vào vỏ trái đất làm phá vỡ trạng thái cân bằng áp lực có trước của đá vây quanh làm đá phát sinh ứng suất và khi bị đứt vỡ thì xảy ra động đất; liên quan đến sự biến đổi tướng đá từ dạng tinh thể này sang dạng tinh thể khác gây co rút và dãn nở thể tích đá làm biến đổi lớn về thể tích cũng gây ra động đất.

Nguyên nhân ngoại sinh: gồm động đất do thiên thạch va chạm vào trái đất.

Nguyên nhân nhân sinh: động đất xảy ra do hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt đặc biệt là các vụ thử hạt nhân, nổ nhân tạo dưới lòng đất hoặc tác động của áp suất cột nước của các hồ chứa nước, hồ thủy điện.

Mức độ nguy hiểm của động đất

Động đất là một nguyên nhân gây ra sóng thần. Khi xảy ra động đất ở trong lòng đại dương, sức địa chấn đẩy khối nước khổng lồ lên cao. Trong khoảng mấy trăm km2 khối nước bị đẩy lên cao rồi rơi xuống, tạo ra những đợt sóng lớn tràn qua các đại dương rồi đổ bộ vào đất liền. Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu. Do lòng đất bị nứt ra tạo cơ hội cho nhũng dòng magma phun trào. Những hiện tượng này khi kết hợp với nhau sẽ tạo ra những tai họa không lường.

Vì động đất xảy ra rất bất ngờ cũng như tính chất nguy hiểm của nó, trong khi chúng ta không thể làm gì để ngăn chặn nó, nên cách duy nhất để đối phó là làm sao để giảm đến mức tối đa thiệt hại mà động đất gây nên.

Độ lớn của động đất

Độ lớn của động đất M hay còn gọi là độ Richter. Hình dung về độ richter như sau:

Từ 1 - 2: Không nhận biết được.

Từ 2 - 4: Có thể nhận biết nhưng thường không gây thiệt hại.

Từ 4 - 5: Mặt đất rung chuyển, nghe tiếng nổ, thiệt hại không đáng kể.

Từ 5 - 6: Nhà cửa rung chuyển, một số công trình có hiện tượng nứt.

Từ 6 - 7: Nhà cửa bị hư hại nhẹ.

Từ 7 - 8: Động đất mạnh phá hủy hầu hết các công trình xây dựng thông thường, có vết nứt lớn hoặc lún sụt trên mặt đất.

Từ 8 - 9: Nhà cửa đổ nát, nền đất bị lún sâu đến 1m, sụp đổ lớn ở núi kèm theo thay đổi địa hình trên diện rộng.

Trên 9: Rất hiếm khi xảy ra.

Những trận động đất có M > 7 không xảy ra khắp mọi nơi mà thường tập trung ở những vùng nhất định, gọi là đới hoạt động địa chấn mạnh.

Tác hại của động đất

Tác động trực tiếp của các trận động đất là rung cuộn mặt đất, gây ra hiện tượng nứt vỡ, làm sụp đổ các công trình xây dựng, gây sạt lở đất, lở tuyết. Mức độ nghiêm trọng của nó dựa trên cường độ, khoảng cách tính từ chấn tâm, và các điều kiện về địa chất, địa mạo tại nơi bị ảnh hưởng.

Động đất cũng thường gây ra hỏa hoạn khi chúng phá hủy các đường dây điện và các đường ống khí.

Các trận động đất xảy ra dưới đáy biển có thể gây ra lở đất hay biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần (những đợt sóng lớn tràn qua các đại dương rồi đổ bộ vào đất liền). Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu...

Trên thế giới đã xảy ra nhiều trận động đất lớn, gây thiệt hại khủng khiếp về người và tài sản. Nhật Bản là một trong những quốc gia thường xuyên xảy ra động đất với các mức độ lớn nhỏ, khác nhau.

Các mảng kiến tạo:

Các mảng kiến tạo là các khối đá khổng lồ nằm trên bề mặt của lớp vỏ Trái Đất, được gọi là vỏ kiến tạo. Vỏ Trái Đất không phải là một khối đồng nhất mà được chia thành nhiều mảng lớn, mỗi mảng di chuyển độc lập với nhau. Sự chuyển động của các mảng này là nguyên nhân chính gây ra động đất. Có ba loại chuyển động chính giữa các mảng kiến tạo: va chạm, tách rời và trượt qua nhau.

Khi các mảng va chạm, chẳng hạn như khi mảng đại dương va chạm với mảng lục địa, một mảng có thể bị đẩy xuống dưới mảng kia, tạo ra áp lực lớn trong lòng đất. Khi các mảng tách rời, chẳng hạn như ở các đường đứt gãy phân kỳ, chúng tạo ra những khe hở và áp lực mới trong lớp vỏ. Khi các mảng trượt qua nhau, sự ma sát giữa chúng có thể dẫn đến sự tích tụ năng lượng, và khi năng lượng này được giải phóng, nó gây ra động đất. Quá trình này thường xảy ra ở các ranh giới giữa các mảng kiến tạo, nơi năng lượng được tích tụ và sau đó giải phóng đột ngột.

Hoạt động núi lửa:

Hoạt động núi lửa đóng vai trò quan trọng trong việc gây ra động đất. Khi magma di chuyển trong các ống núi lửa, nó tạo ra áp lực trong lớp vỏ Trái Đất. Sự di chuyển của magma có thể làm nứt vỡ các lớp đá xung quanh, gây ra các trận động đất liên quan đến hoạt động núi lửa. Mối liên hệ giữa hoạt động núi lửa và động đất rất chặt chẽ; khi magma tích tụ và áp suất gia tăng, nó có thể gây ra sự giải phóng năng lượng và tạo ra động đất gần khu vực núi lửa. Các trận động đất này thường xảy ra trước, trong hoặc sau khi một vụ phun trào núi lửa.

Các yếu tố khác:

Động đất cũng có thể do con người gây ra, được gọi là động đất nhân tạo. Các hoạt động như nổ mìn, khai thác mỏ, bơm nước vào lòng đất để tăng cường khai thác dầu khí, hoặc xây dựng các công trình lớn có thể thay đổi áp lực trong lớp vỏ và gây ra động đất. Một ví dụ rõ ràng là các động đất xảy ra do việc bơm chất lỏng vào các tầng đá để khai thác dầu, làm gia tăng áp suất trong các khe nứt và kích thích động đất.

Sụt lún đất đá, một hiện tượng khi các lớp đất hoặc đá bị mất hỗ trợ dưới đáy và bị sụp xuống, cũng có thể gây ra động đất nhỏ. Sụt lún thường xảy ra trong các khu vực có đất đá yếu hoặc bị phá hủy do hoạt động khai thác hoặc sự thay đổi tự nhiên của đất.

2. Tác hại của động đất

Tác hại trực tiếp:

Động đất có thể gây ra sự phá hủy nghiêm trọng đối với nhà cửa và các công trình xây dựng. Các tòa nhà, cầu, đường và các cơ sở hạ tầng khác có thể bị sập đổ, gây thiệt hại lớn về tài sản và gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Các trận động đất mạnh cũng có thể dẫn đến sạt lở đất, làm cho các khu vực xung quanh bị vùi lấp hoặc làm hỏng cơ sở hạ tầng. Đối với các khu vực ven biển, động đất có thể kích thích sóng thần, một loại sóng khổng lồ có khả năng gây lũ lụt và thiệt hại nghiêm trọng.

Động đất cũng gây ra thiệt hại nghiêm trọng về người, bao gồm chấn thương, tử vong và mất tích. Các vụ sập đổ, cháy nổ và các tai nạn khác liên quan đến động đất đều có thể làm tăng nguy cơ thương vong và làm cho công tác cứu hộ trở nên khó khăn hơn.

Tác hại gián tiếp:

Động đất có thể có những tác hại gián tiếp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nền kinh tế và xã hội. Sự phá hủy cơ sở hạ tầng và nhà cửa có thể làm gián đoạn các hoạt động kinh tế, gây ra tổn thất lớn về tài chính và kéo dài thời gian phục hồi. Các hoạt động sản xuất và dịch vụ bị đình trệ, ảnh hưởng đến việc làm và sinh kế của người dân.

Sau động đất, điều kiện vệ sinh và môi trường có thể trở nên tồi tệ, dẫn đến sự bùng phát của các bệnh dịch. Nước sạch và các dịch vụ y tế có thể bị gián đoạn, làm gia tăng nguy cơ các bệnh truyền nhiễm và các vấn đề sức khỏe cộng đồng.

Động đất cũng có thể tác động đến tâm lý con người, gây ra khủng hoảng tâm lý và stress. Những người sống sót có thể trải qua cảm giác lo lắng, sợ hãi và bất an, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng phục hồi sau thảm họa. Các yếu tố tâm lý này cần được chú ý và hỗ trợ để giúp cộng đồng vượt qua khó khăn sau động đất.

Nội sinh: liên quan đến vận động phun trào núi lửa, vận động kiến tạo ở các đới hút chìm, các hoạt động đứt gãy. Ngoại sinh: Thiên thạch va chạm vào Trái Đất, các vụ trượt lở đất đá với khối lượng lớn. Nhân sinh: Hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt hoặc áp suất chất lỏng (hồ chứa nhân tạo lớn), đặc biệt là các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất. Ngoài ra còn phải kể đến hoạt động âm học, đặc biệt là kỹ thuật âm thanh địa chấn.

Trên Trái Đất, động đất là một hiện tượng tự nhiên thường xuyên xảy ra. Mỗi năm Trái Đất có khoảng 5 triệu lần động đất, trung bình mỗi ngày có khoảng gần 13.000 lần. Tuy nhiên có tới 99% trong số lần động đất này chỉ là những chấn động nhỏ mà chỉ có các thiết bị máy móc mới ghi nhận được, còn lại 1% mới gây ra ảnh hưởng hoặc tai họa cho con người.

Đơn vị đo động đất (Đơn vị đo địa chấn)

Để đo độ mạnh yếu của động đất, người ta dùng hai đơn vị đo là cấp độ và cường độ.

Cấp độ: Biểu thị đẳng cấp lớn nhỏ của động đất, người ta đo được nó thông qua năng lượng do sóng động đất giải phóng ra khi động đất và dùng thang độ Richter để biểu thị (Charles Richter 1900 - 1985). Thang này được chia thành 9 cấp từ 1 - 9.

Cường độ: Biểu thị những ảnh hưởng khác nhau do động đất gây ra trên mặt đất, thể hiện bằng thang độ Meccali với 12 cấp chia. Một trận động đất có cùng cấp độ nhưng ở các nơi khác nhau sẽ có cường độ khác nhau.

THANG ĐO ĐỊA CHẤN

Cấp độ

Cường độ

Hậu quả của động đất

Từ 1 đến 3 độ Richter

Cấp I

Hết sức yếu, chỉ có máy mới ghi nhận được

Cấp II

Rất yếu. Chỉ những người ở lầu cao hoặc nằm yên mới cảm thấy được

Cấp III

Yếu. Các đồ vật treo đung đưa nhẹ

Cấp IV

Vừa phải. Nước trong ly sóng sánh

Cấp V

Khá mạnh. Nhà cửa rung chuyển, nước trong ly hắt ra ngoài

Từ 3 đến 4.5 độ Richter

Cấp VI

Mạnh. Nhà cửa bị nứt tường nhẹ, đồ vật loại nhẹ trong nhà di động

Từ 4.75 đến 5.9 độ Richter

Cấp VII

Rất mạnh. Nhà cửa bị phá hỏng rõ rệt, người đứng bị chao đảo

Từ 5.9 đến 6.5 độ Richte

Cấp VIII

Phá hoại. Nhà cửa bị tổn hại lớn, người, súc vật bị thương vong, xe hơi không kiểm soát được tay lái

Cấp IX

Tàn phá. Nhà cửa hư đổ thiệt hại nặng, nhiều vết nứt trên mặt đất

Từ 6.5 đến 7.75 độ Richter

Cấp X

Hủy diệt. Kiến trúc kiên cố bị phá hỏng, nhà cao tầng sụp đổ, đất biến dạng, đường ống vỡ.

Cấp XI

Thảm họa. Địa tầng sinh ra nứt gãy lớn, các thanh ray đường sắt bị bóc vặn khỏi nền đường, cảnh quan thay đổi

Từ 7.75 đến 8.25 độ Richter

Cấp XII

Thảm họa khủng khiếp. Địa hình thay đổi mãnh liệt, mọi thứ đều bị phá hủy hoàn toàn kể cả các công trình ngầm dưới đất

Một số danh từ thường gọi trong động đất

Tâm địa chấn (còn gọi là chấn tâm): Nơi phát sinh chấn động trong lòng đất, thường ở độ sâu từ 0 - 700 km.

Tâm động đất: Vị trí trên mặt đất, nơi tâm địa chấn truyền thẳng lên mặt đất.

Sóng địa chấn: Sóng chấn động lan truyền trên mặt đất và trong lòng đất kể từ tâm địa chấn ra xung quanh.

Sóng dư chấn: Sóng địa chấn như những đợt sóng lan tỏa từ tâm động đất ra xung quanh, nếu gặp các vật cản sẽ dội ngược lại thành sóng dư chấn.

Phân bố động đất trên mặt địa cầu

Sự phân bố động đất trên trái đất không đồng đều. Có hai vành đai động đất lớn và 3 vành đai động đất phụ.

Vành đai lớn 1: Kéo dài từ châu Âu sang châu Á, bắt đầu từ dải Pirene ở Tây Ban Nha - Bồ Đào Nha qua vành đai núi Anpơ, Capcadơ đến Himalaia.

Vành đai lớn 2: Vùng ven biển Thái Bình Dương, bao gồm các núi và dãy núi bao quanh Thái Bình Dương. Hiện nay có đến 90% trận động đất trên thế giới xảy ra ở "vành đai lửa Thái Bình Dương".(ảnh dưới)

Vành đai lửa Thái Bình Dương - Ảnh VietNamNet.

Các vành đai phụ là:

Vành đai Đại Tây Dương: Nằm dọc theo dãy núi gần Đại Tây Dương.

Vành đai Ấn Độ Dương: Nằm trùng với các dãy núi ngầm của biển Ấn Độ Dương.

Vành đai Đông Phi: Nằm trong khu vực đứt gãy Đông Phi.

Hậu quả do động đất

Động đất thường xảy ra đột ngột và nhanh chóng trong vài giây đến vài phút gây thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt cho những vùng đông dân cư, thành phố, vùng ven biển,... Khi động đất mạnh xảy ra, nhà cửa sụp đổ đè bẹp mọi thứ, một số người sẽ bị thương hoặc bị chết ngay, số khác bị mắc kẹt trong những đống bê tông đổ nát và sẽ chết vì bị thương nặng, đói khát kiệt sức nếu không kịp cứu; một số khác chết do chập điện, cháy nổ, hở đường ống khí đốt ngay sau khi những tòa nhà sụp đổ. Đặc biệt khi động đất xảy ra trong lòng Đại dương ở vùng gần bờ biển có thể tạo nên những đợt sóng thần có khi gây tác hại khủng khiếp như trận động đất sóng thần khủng khiếp ở nam Á tháng 12/2004 hay mới đây nhất là trận động đất sóng thần ở Nhật Bản.

Nên làm gì khi có động đất

Động đất là một thiên tai không thể dự báo trước hoặc có dự báo trước được cũng trong thời khoảng rất ngắn cho nên những người sống ở gần những nơi thường có động đất không thể tránh nó được. Tuy nhiên, có một số điều ta có thể làm để trước, trong lúc, và sau động đất để tránh thương tích và thiệt hại do động đất gây ra.

Trước động đất: Những vật dụng trong nhà nên được đứng vững chắc. Những thứ như tivi, gương, máy tính, v.v. nên được dán chặt vào tường để khi lung lay cũng không rớt xuống đất gây ra thương tích. Tranh, gương, v.v. nên được đặt xa giường ngủ. Đặt các đồ đạc nặng trong nhà như kệ sách, tủ chén, v.v. xa khỏi các cửa và những nơi thường lui tới để khi chúng ngả vẫn không làm cản lối ra; chúng cũng nên được dính chặt vào tường. Vật dụng nhà bếp nên được dính chặt vào mặt đất, tường, hay mặt bàn. Những vật nặng hay dễ vỡ nên để gần mặt đất. Chọn nơi thuận tiện để dự trữ nước uống, đồ ăn đóng hộp, đèn pin, pin, rađiô, băng, thuốc men. Thay đổi chúng thường xuyên khi hết hạn. Chọn một nơi tụ họp gia đình nếu mọi người không ở cùng nơi khi động đất xảy ra.

Trong lúc động đất: Nếu động đất xảy ra trong lúc trong nhà, chui xuống một gầm bàn lớn hay giường nếu nó có thể chịu được nhiều vật rớt để nếu nhà sập vẫn có khí thở. Nếu bàn chuyển động, đi theo bàn. Nếu không có gầm bàn thì tìm góc phòng hay cửa mà đứng; tránh xa cửa kính; tránh xa những vật có thể rơi xuống. Che mặt và đầu để khỏi bị các mảnh vụn rơi, bắn trúng. Nếu điện cúp, thì dùng đèn pin, đừng dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn. Nếu động đất xảy ra trong lúc ở ngoài đường thì tránh xa các tòa nhà và dây điện; tìm chỗ trống mà đứng. Nếu động đất xảy ra trong lúc lái xe thì ngừng xe ở lề đường; tránh các cột điện, dây điện, và đường cầu.

Sau động đất: Kiểm tra thử có ai bị thương không. Đừng di chuyển người bị thương trừ khi họ ở gần dây điện hay những nguy hiểm khác. Gọi cấp cứu nếu có người tắt thở. Nếu bị nhà sập cần tìm cách gây tiếng động để kêu cứu. Chuẩn bị tinh thần và biện pháp phòng tránh cho các trận dư chấn mới, những trận động đất gây ra bởi trận động đất vừa xảy ra; tuy chúng nhỏ hơn nhưng chúng vẫn có thể gây ra thương tích. Mở rađiô để xem có tin tức khẩn cấp không. Động đất có thể làm đứt dây điện, gas, hay nước. Nếu ngửi thấy có mùi hôi, mở cửa sổ và tắt đường gas, đừng tắt mở máy nào hết, và ra ngoài. Tim cách thông báo các nhà chức trách,v.v..

Đầu tiên là quan sát hành vi động vật như chó, mèo, cá, sóc, chuột... xem chúng có những biểu hiện khác thường nào không. Lý do là bởi, sự chuyển động của lớp đá dưới mặt đất trước trận động đất đã tạo ra sóng điện mà một số loài động vật có thể hiểu được. Chúng có thể cảm thấy được những dư chấn yếu trước khi con người kịp cảm nhận.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 1

Cụ thể, chó có hành vi bất thường như sủa/cắn quá mức. Những loài vật nuôi, thú cưng đột ngột trốn chạy, biến mất hay chim, gà đẻ trứng ít hơn bình thường trong khoảng thời gian trước khi diễn ra một trận động đất.

Thứ hai, chú ý đến lớp đất đá và mực nước sông, hồ ở gần khu vực. Nếu thấy mực nước sông, hồ rút bớt bất thường hoặc tràn mà không có trận mưa lớn nào trong thời gian đó, thì đó là dấu hiệu của việc có sự biến động.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 2

Thứ ba, quan sát bầu trời, hướng gió. Nếu bạn nhận thấy một sự điềm tĩnh bất thường trong bầu khí quyển, nó sẽ là dấu hiệu của việc biến đổi khí hậu lạ, rất có thể, một trận động đất sắp diễn ra trong khu vực.

Thứ tư, nhìn lên bầu trời, theo dõi luồng sáng bí ẩn, hay còn được biết dưới cái tên “ánh sáng động đất”. Những luồng sáng này có nhiều hình dạng khác nhau và xuất hiện trước hoặc trong các trận động đất.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 3

Những luồng sáng lạ lơ lửng xuất hiện trước trận động đất năm 2008 ở Tứ Xuyên, Trung Quốc.

"Ánh sáng động đất" hiếm gặp này có thể xuất hiện ở phía trên hoặc gần điểm nứt, điểm sụt lún kéo dài hoặc vùng lõm trên vỏ Trái đất. Trong đám ánh sáng này chứa phần tử điện di động được hoạt hóa.

Khi chạm tới bề mặt, chúng sẽ ion hóa các phần tử không khí và tạo thành luồng sáng. Chính những môi trường lục địa rạn nứt là nhân tố phổ biến gắn với các luồng sáng động đất.

2. Cách thoát hiểm khi động đất

Theo Trung tâm Quản lý tình huống khẩn cấp Mỹ, trong trường hợp có động đất bạn nên áp dụng một số biện pháp để tự bảo vệ chính mình như sau:

Nếu bạn ở trong phòng

- Tìm chỗ an toàn, chờ cho đến khi mặt đất ngừng rung chuyển. Không sử dụng thang máy (vì thang máy có thể mất điện, người bị kẹt trong đó và thang cũng không thể chở nhiều người một lúc).

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 4

Chui xuống gầm một chiếc bàn vững chắc, chờ cho đến khi mặt đất ngừng rung chuyển.

- Luôn lấy tay ôm lấy mặt, đầu, tránh xa cửa kính, gương, hay vật gì có thể đổ vào người.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 5

Nếu ở gần bạn không có chiếc bàn nào, hãy dùng tay ôm lấy mặt, đầu và ngồi vào một góc nhà; tránh xa cửa kính, gương, cửa ra vào và bất cứ vật gì có thể đổ.

- Ở nguyên vị trí không chạy lung tung giữa các phòng, chờ đến khi mặt đất ngừng rung

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 6

Nếu đang ở trên giường, hãy ở nguyên tại đó, bảo vệ đầu bằng một chiếc gối.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 7

Ở trong nhà cho đến khi mặt đất ngừng rung và khi bạn biết chắc rằng ra ngoài là an toàn.

- Áp dụng phương pháp "tam giác của sự sống"

Lý thuyết “tam giác của sự sống” chỉ ra, người ở trong nhà nên nằm xuống bên cạnh các đồ vật như bàn, tràng kỷ, giường… vì khi tường, trần nhà đổ xuống đè lên các vật này, nó sẽ tạo ra các khoảng trống ở ngay bên cạnh đó, tạo ra "tam giác sống" mà chúng ta có thể trú ẩn được.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 8

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 9

Nằm xuống và cuộn tròn trong tư thế bào thai ngay cạnh một chiếc bàn hay ghế lớn. Bạn có thể sống sót trong một khoảng trống nhỏ hơn.

Nếu bạn ở ngoài trời

- Tránh xa các tòa nhà và đường dây dẫn điện. Bạn nên tìm chỗ trống để đứng an toàn.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 10

Không nên chạy vào nhà, tránh xa tòa nhà cao tầng.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 11

... đường dây điện.

- Nếu đang đi ô tô - ngừng xe ngay lập tức ở vị trí cho phép và ở lại trong xe. Tránh đỗ xe ở dưới hoặc gần các tòa nhà, cây cối, các cây cầu bắc qua đường, đường dây điện. Di chuyển cẩn trọng sau khi mặt đất ngừng rung chuyển. Tránh các con đường, cầu, dốc bị động đất gây hư hại.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 12

Tránh đỗ xe ở dưới hoặc gần các tòa nhà, cây cối, cột điện.

- Nếu bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, cố gắng giữ bình tĩnh. Không di chuyển hoặc làm tung bụi lên mù mịt, che miệng bằng khăn tay hoặc một mảnh vải. Gõ vào một đường ống hoặc mảnh tường để nhân viên cứu hộ có thể xác định vị trí bạn bị mắc kẹt. Hô lớn chỉ là giải pháp cuối cùng.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 13

Không di chuyển hoặc làm tung bụi lên mù mịt, che miệng bằng khăn tay hoặc một mảnh vải.

- Nếu bạn ở gần biển, hãy chạy đến nơi an toàn và chuẩn bị tinh thần đón nhận cơn sóng thần.

Bí kíp nhận biết động đất và mẹo thoát thân 'khẩn cấp' 14

Cố gắng di chuyển khỏi bờ biển, tìm nơi an toàn.

- Núi lửa phun là một hiện tượng tự nhiên trên Trái Đất. Khi núi lửa phun, một phần năng lượng ẩn sâu trong lòng đất sẽ được giải phóng ra ngoài tạo ra dung nham và tro bụi.

- Nguyên nhân hình thành núi lửa

+ Nhiệt độ bên dưới bề mặt Trái Đất rất nóng, càng xuống sâu nhiệt độ càng tăng.

+ Dưới lòng Trái Đất luôn chịu áp lực của các dòng chảy mắc-ma, khi dòng mắc-ma phun trào lên trên qua miệng núi sẽ tạo thành núi lửa.

+ Các hoạt động nội sinh, tách xa nhau hoặc xô vào nhau của các địa mảng cũng tạo ra núi lửa.

2. Những hậu quả của núi lửa phun trào

- Làm mặt đất rung nhẹ, nóng hơn, có khí bốc lên ở miệng núi.

- Núi lửa phun gây thiệt hại cho các vùng lân cận.

- Tro bụi và dung nham vùi lấp các thành thị, làng mạc, ruộng nương, gây thiệt hại về nguời và tài sản.

- Tro bụi núi lửa gây ô nhiễm không khí.

Ở bề mặt Trái Đất, các trận động đất biểu hiện bằng cách rung chuyển và di chuyển hoặc phá vỡ mặt đất. Khi tâm chấn của một trận động đất lớn nằm ngoài khơi, đáy biển có thể bị dịch chuyển đủ để gây ra sóng thần. Động đất cũng có thể kích hoạt lở đất và hoạt động núi lửa.

2) Hậu quả:

-Mất mát nhân mạng: Ước tính khoảng 71.000 người đã thiệt mạng, chủ yếu do sóng thần, đói kém và bệnh tật.

-Khí hậu: Khí thải từ phun trào đã gây ra hiện tượng "năm không mùa hè" vào năm 1816. Nhiệt độ toàn cầu giảm, gây ra mưa lớn và sương giá ở nhiều nơi, dẫn đến nạn đói ở châu Âu và Bắc Mỹ.

3) Tác động toàn cầu: Sự thay đổi khí hậu do trận phun trào đã ảnh hưởng đến mùa màng, gây ra nạn đói và các vấn đề xã hội. Nó còn góp phần vào sự gia tăng các cuộc nổi dậy và xung đột xã hội trong một số khu vực.

4) Tình hình địa chất: Trận phun trào đã làm thay đổi cảnh quan của khu vực quanh núi Tambora. Đỉnh núi bị sụp xuống và tạo thành một miệng núi lửa rộng lớn.

Trận động đất xảy ra do sự va chạm giữa mảng Nazca và mảng Nam Mỹ. Mảng Nazca đang di chuyển về phía đông, bị ép xuống dưới mảng Nam Mỹ, tạo ra áp lực lớn dẫn đến sự nứt gãy trong lớp vỏ trái đất.

2. Thời điểm và Địa điểm

Thời gian: Trận động đất xảy ra vào khoảng 19:11 GMT (14:11 giờ địa phương) ngày 22 tháng 5 năm 1960.

Vị trí: Tâm chấn nằm gần thành phố Valdivia, cách bờ biển Chile khoảng 100 km về phía tây.

3. Cường độ và Đặc điểm

Cường độ: 9.5 trên thang Richter, được ghi nhận là mạnh nhất trong lịch sử.

Tâm chấn: Nằm ở độ sâu khoảng 33 km dưới mặt đất, và đã gây ra những cơn rung lắc kéo dài trong vài phút.

4. Hậu quả

Mất mát nhân mạng: Ước tính từ 1.000 đến 6.000 người đã thiệt mạng.

Thiệt hại tài sản: Hàng triệu ngôi nhà và công trình bị phá hủy. Thành phố Valdivia bị tàn phá nặng nề, nhiều khu vực trở thành đống đổ nát.

Kinh tế: Thiệt hại ước tính khoảng 400 triệu USD vào thời điểm đó, tương đương với hàng tỷ USD ngày nay.

5. Sóng thần

Trận động đất tạo ra sóng thần cao tới 25 mét, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia ven bờ Thái Bình Dương, như Hawaii, Nhật Bản, Philippines và New Zealand. Tại Hawaii, sóng thần đã gây ra thiệt hại lớn và làm chết nhiều người.

6. Tác động lâu dài

Nghiên cứu và phát triển: Trận động đất Valdivia đã thúc đẩy nghiên cứu về động đất và sóng thần. Nó đã dẫn đến việc cải thiện các hệ thống cảnh báo và kế hoạch ứng phó thiên tai.

Cảnh báo sóng thần: Sau sự kiện này, nhiều quốc gia đã phát triển các hệ thống cảnh báo sớm để giảm thiểu thiệt hại do sóng thần trong tương lai.

7. Di sản

Trận động đất Valdivia không chỉ là một sự kiện thiên nhiên mà còn có tác động sâu sắc đến chính sách và quy hoạch đô thị, cũng như nhận thức về nguy cơ động đất ở khu vực Thái Bình Dương.

Nếu bạn cần thêm thông tin chi tiết hoặc có câu hỏi khác, cứ thoải mái hỏi nhé!

You said:

Theo thống kê, ngọn núi lửa lớn nhất thế giới có tên Mauna Loa, nằm ở tiểu bang ở tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ. Tên Mauna Loa có nghĩa là “ngọn núi dài” đã nói lên phần nào kích thước của nó. Dãy núi chiếm tới ½ diện tích quần đảo Hawaii, và là địa điểm du lịch lý tưởng dành cho những ai ưa mạo hiểm. Tính từ năm 1843, ngọn núi lửa đã phun trào 33 lần, và lần cuối cùng là vào năm 1984. Nham thạch và khói bụi mà ngọn núi này tạo ra đã bao phủ phần lớn dân cư của bang.

Động đất Thiểm Tây 1556 trên bản đồ Trung QuốcĐộng đất Thiểm Tây 1556

Ngày địa phương 23 tháng 1 năm 1556 trong lịch Julius[1]

2 tháng 2 năm 1556 trong lịch Gregorius

ngày thứ 12 của tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 trong lịch Trung Quốc

Giờ địa phương Buổi sáng

Độ lớn 8.0

Độ sâu Không rõ

Tâm chấn 34°30′1″B 109°18′0″Đ

Vùng ảnh hưởng Đại Minh

Thương vong 820.000 – 830.000 (ước tính)[1]

Núi lửa Changbaishan

Núi lửa Changbaishan (Trường Bạch)

Nằm ở biên giới Trung Quốc và Triều Tiên, Trường Bạch được ghi nhận xảy ra đợt phun trào cuối cùng vào năm 1702 và theo các nhà địa chất, từ sau thời gian này, nó không còn hoạt động. Mặc dù khí thải vẫn xuất hiện vào năm 1994 nhưng không có bằng chứng rõ ràng về sự hoạt động trở lại của Trường Bạch.

Đợt phun trào của núi lửa Thera diễn ra vào khoảng năm 1610 trước CN được xem là thảm họa làm rung chuyển Địa Trung hải, tạo ra một hố lớn trên đảo Aegean và những đợt sóng dữ dội. Các nhà khảo cổ tin rằng trận phun trào này có liên quan đến sự biến mất của nền văn minh Minoan do các đám tro bụi bao bọc thành phố và nhấn chìm các đội tàu biển của họ. Hiện nay, Thera chính là đảo Santorini thuộc Hy Lạp.

Ngày 16 tháng 1 năm 1995: Trận động đất có cường độ 7,3 độ richter xảy ra ở miền trung Nhật Bản, tàn phá thành phố cảng Kobe. Đây là trận động đất tồi tệ nhất xảy ra ở nước này trong 50 năm, đã giết chết hơn 6.400 người và gây thiệt hại ước tính 100 tỷ USD.