(๑) การกระจายอำนาจปกครองทางเขตแดน คือ การกระจายอำนาจปกครองโดยพิจารณาตาม
อาณาเขต มีการมอบอำนาจในการปกครองให้แต่ละพื้นที่ตามอาณาเขต แต่ละเขตมีอำนาจปกครอง
ตนเองภายในเขตนั้น ๆ จะใช้อำนาจนอกเขตไม่ได้ โดยเขตแต่ละเขตมีอิสระในการปกครองตนเอง
มีเจ้าหน้าที่ของท้องถิ่นในแต่ละเขตแยกต่างหากจากราชการบริหารส่วนกลาง
(๒) การกระจายอำนาจปกครองตามกิจการ คือ การมอบอำนาจหน้าที่ในการจัดทำบริการ
สาธารณะบางอย่างให้องค์กรที่จัดตั้งขึ้นเป็นนิติบุคคลเป็นผู้ดำเนินการแทน โดยองค์กรดังกล่าว
มีทรัพย์สิน งบประมาณ และเจ้าหน้าที่เป็นของตนเอง เช่น การมอบอำนาจในการจัดทำบริการ
สาธารณะในการให้บริการไฟฟ้าแก่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เพื่อให้บริการไฟฟ้าในส่วนภูมิภาคแก่
ประชาชน  (มานิตย์ จุมปา, 2554 : 7 )
      วิธีการกระจายอำนาจมีด้วยกัน 3 รูปแบบดังนี้
1. การกระจายอำนาจทางการปกครอง คือ การที่รัฐบาลกลางมอบอำนาจบางส่วนให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทำหน้าที่ในการบริการสาธารณะหรือไปทำภารกิจในพื้นที่เขตปกครองตามที่กฎหมายกำหนด
2. การกระจายอำนาจทางการเมือง เป็นการกระจายอำนาจที่ให้ความอิสระในการตัดสินใจให้ไปอยู่ระดับล่างหรือระดับรอง มีการแทรกแซงอำนาจจากส่วนกลางน้อย
3. การกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ เป็นการที่รัฐบาลกลางมอบอำนาจบางส่วนให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือองค์กรที่อยู่ในระดับเมืองทำหน้าที่ในการตัดสินใจทางเศรษฐกิจทำกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้อย่างอิสระในระดับหนึ่ง
(รงค์ บุญสวยขวัญ, 2561 : 73-74)
           การกระจายอำนาจปกครองสามารถจำแนกได้ 2 แบบ คือ การกระจายอำนาจทางพื้นที่และ การกระจายอำนาจทางกิจการ
     2.2.1 การกระจายอำนาจทางพื้นที่ หรืออีกนัยหนึ่งที่เรียกกันว่า การกระจาย อำนาจทางเขตแดน มีที่มาจากแนวความคิดทางการเมืองซึ่งเน้นความสำคัญของการเลือกตั้ง โดยเห็นว่าหากเจ้าหน้าที่ที่ทำการบริหารหรือปกครองท้องถิ่นได้รับการแต่งตั้งจากส่วนกลาง ก็จะ เป็นการปกครองแบบรวมอำนาจ (centralisation) มิใช่การกระจายอำนาจ (decentralisation) การเมืองต่างๆ เป็นผู้ปฏิบัติแทนโดยตลอด กิจการที่ฝ่ายบริหารปฏิบัติในฐานะของฝ่ายปกครอง ก็คือ กิจการต่าง ๆ ที่อยู่ในหน้าที่ของกระทรวงทบวงการเมืองต่างๆ เช่น การรักษาความสงบ เรียบร้อยของประชาชน การป้องกันประเทศ การสาธารณสุข การคมนาคม การเกษตร การ อุตสาหกรรม การเศรษฐกิจ เป็นต้น ดังนั้น การกระจายอำนาจทางพื้นที่จึงต้องมีการจัดตั้งองค์กรปกครองทางเขตแดน เช่น องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น มีการเลือกตั้งผู้บริหาร มีเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่เป็นอิสระจากส่วนกลางไม่อยู่ ภายใต้การบังคับบัญชาของส่วนกลาง แต่จะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของส่วนกลาง องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นก็จะจัดทำกิจกรรมต่างๆ ด้วยตนเองและมีงบประมาณของตนเพื่อใช้ในการจัดทำกิจกรรม เหล่านั้น

2.2.2 การกระจายอำนาจทางกิจการ หรืออีกนัยหนึ่งที่เรียกกันว่า กระจายอำนาจทางบริการ เป็นวิธีการกระจายอำนาจโดยมอบบริการสาธารณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้องค์การซึ่งมิได้อยู่ในสังกัดของส่วนกลางรับไปจัดทำด้วยเงินทุนและเจ้าหน้าที่ขององค์การนั่นเอง บริการสาธารณะที่แยกมาจัดทำนั้นอาจเป็นบริการสาธารณะทางด้านเศรษฐกิจ สังคม กีฬา หรือ วัฒนธรรม วิธีการกระจายอำนาจทางกิจการนี้ไม่ใช่การกระจายอำนาจปกครอง แต่เป็นการ “มอบ” ให้องค์การของรัฐบาลไปจัดทำบริการสาธารณะโดยแยกออกมาเป็นนิติบุคคลต่างหากจากรัฐ มีทรัพย์สินของตนเองและมีผู้บริหารของตนเอง โดยนิติบุคคลกระจายอำนาจนี้จะต้องอยู่ภายใต้ การกำกับดูแลของรัฐเช่นกัน การ แนวความคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการจัดการปกครองส่วนท้องถิ่นที่กล่าวมา ข้างต้นทั้งหมดนั้น เป็นสิ่งที่นำมาใช้กันในประเทศต่างๆ เพื่อจัดระเบียบราชการบริหารภายใน ประเทศ โดยหากประเทศใดที่สภาพพลเมืองยังไม่มีความรู้ความสามารถในการปกครองตนเองได้ ก็จะใช้หลักการรวมอำนาจปกครอง ในทางตรงข้ามหากประชาชนมีความรู้ความสามารถที่จะ ปกครองตนเองได้ ก็จะใช้หลักการกระจายอำนาจปกครอง(นันทวัฒน์ บรมานันท์, 2560 : 61-62)
          วิธีการกระจายอำนาจปกครอง หมายถึง การถ่ายโอนอำนาจให้แก่หน่วยงานที่ทำหน้าที่เฉพาะจากฐานความคิดดังกล่าวแบ่งการกระจายอำนาจได้เป็น 3 ประเภทได้แก่ 1 การกระจายอำนาจภายในโครงสร้างทางการเมืองที่เป็นทางการ เช่นรัฐบาลกลางกระจายอำนาจหน้าที่เพิ่มเติมให้กับการปกครองท้องถิ่น เรียกว่าการถ่ายโอนอำนาจ 
2 การกระจายอำนาจภายในโครงสร้างทางการบริหารของรัฐบาลหรือกึ่งรัฐเช่นกระทรวงมอบอำนาจให้จังหวัดและอำเภอเรียกว่าการแบ่งอำนาจ
3การกระจายอำนาจจากสถาบันของรัฐไปยังหน่วยงานนอกภาครัฐเช่นการขายสายการบินแห่งชาติให้กับผู้ถือหุ้นเอกชนเรียกว่าการแปรรูป (เรืองวิทย์เกษสุรรณ.2558: 203)