- NAD/NADP: Nicotinamide adenine dinucleotide (NAD) là một trong những coenzyme quan trọng nhất được tìm thấy trong tất cả các tế bào sống. NADP là một đồng yếu tố quan trọng khác trong các tế bào sống, chủ yếu tham gia vào quá trình trao đổi chất đồng hóa. NADP tồn tại ở hai dạng: NADP + bị oxy hóa và NADPH ở dạng khử. Hơn nữa, quá trình tổng hợp NADP xảy ra thông qua quá trình phosphoryl hóa NAD của NADK (NAD Kinase).

+, Tên gọi: nicotinamit adenin dinucleotit

+, NAD+ và NADH là những coenzyme 

+, NADH là dạng khử rút gọn của NAD+

+, Vai trò:  NAD+ tham gia nhiều vào những phản ứng xúc tác enzyme, có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình chuyển electron trong hô hấp tb. NAD+ còn là chất nhận e trong các phản ứng oxi hóa khử 

                NADH có vai trò là chất mang điện tử đến cho phân tử khác, đồng thời đóng vai trò là chất khử để oxi hóa chính nó trở lại thành NAD+

=> NAD+ và NADH có vai trò quan trọng trong sự truyền e của quá trình tđc

Phương thức tạo ra và phương thức vận chuyển: 

Có điểm gì đặc trưng hơn ở vi sinh vật?: Có quá trình lên men ở 1 số loài VSV nhằm oxi hoá NADH tạo ra NAD+, tái sản NAD+ cho đường phân

I.Khái niệm enzim 

-Enzim là chất xúc tác sinh học được tổng hợp trong các tế bào sống. Enzim chỉ làm tăng tốc độ phản ứng mà không bị biến đổi sau  phản ứng

II.Vai trò

Tế bào điều hòa hoạt động trao đổi chất thông qua điều khiển hoạt tính của enzim bằng cách:

1. Tăng tốc độ phản ứng sinh hoá trong tế bào

Bằng tăng các chất hoạt hoá hoặc tăng nồng độ enzim.

2. Giảm tốc độ phản ứng sinh hoá trong tế bào:

- Bằng các chất ức chế

a. Chất ức chế đặc hiệu (chất ức chế cạnh tranh và không cạnh tranh, chất ức chế tổng hợp,..)

b. Ức chế ngược 

Sản phẩm quay lại tác động như một chất ức chế làm bất hoạt enzim xúc tác cho phản ứng đầu con đường chuyển hoá.

3. Định vị đặc hiệu của enzim trong tế bào: 

Mỗi loại enzim có tác động đặc thù cho mỗi loại cơ chất và mỗi loại phản ứng, vì vậy chúng được định khu và phân bố hoạt động đúng vị trí cần thiết.

4. Điều hòa dị lập thể:

-          là thuật ngữ dùng để mô tả các trường hợp chức năng của enzim ở một vị trí bị ảnh hưởng do sự liên kết của một phân tử điều hòa vào một vị trí khác. 

àdẫn đến kích thích hoặc ức chế hoạt động của enzim

5. Cách gọi tên và phân loại

Trong thời gian đầu khi ngành enzyme học chưa phát triển, người ta thường gọi tên enzyme một cách tùy tiện, tùy theo tác giả. Ví dụ như các tên pepsin, trypsin, chimotrypsin hiện nay vẫn được dùng gọi là tên thường dùng
 
 

Đối với các nhóm enzyme cùng xúc tác một loại phản ứng, người ta lấy tên của phản ứng enzyme thêm đuổi từ “ase”, ví dụ những enzyme xúc tác sự oxy hóa được gọi là oxydase, những enzyme khử hydrogen được gọi là dehydrogenase ...

IV.Phân loại enzim

Mục đích của phân loại enzyme là để nhấn mạnh một cách chính xác và tổng quát, mối quan hệ và những điều giống nhau của một loại enzyme
1-Căn cứ vào phản ứng mà enzyme đó xúc tác chia E thành 6 nhóm
1. Oxydoreductase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng oxy hóa - khử. Trong nhóm này có tất cả các enzyme có các tên thông thường đã biết như dehydrogenase, oxydase, cytochromreductase và peroxydase. Trong các phản ứng do chúng xúc tác xảy ta sự vận chuyển hydrogen, sự chuyển electron, sự oxy hóa bởi oxy phân tử, bởi hydrogen peroxide hoặc bởi các chất oxy hóa khác.

2. Transferase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng chuyển vị.Các transferase do bản chất của những gốc mà chúng vận chuyển có thể tham gia vào các quá trình trao đổi chất rất khác nhau. Trong lớp transferase bên cạnh transaminase và methyltransferase còn có các kinase khác nhau (xúc tác chủ yếu cho sự vận chuyển của gốc phosphate từ hợp chất cao năng tới chất khác, một phần lớn các enzyme trước kia gọi là mutase và một vài loại synthetase, ví dụ các enzyme tổng hợp DNA và RNA).

3. Hydrolase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng thủy phân.Trong lớp này có các enzyme phân giải este (ví dụ lipid), glucozid, amid, peptid, protein.

4. Lyase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng phân cắt không cần nước, loại nước tạo thành nối đôi hoặc kết hợp phân tử nước vào nối đôi.Thuộc vào lớp này có các enzyme được gọi là hydratase, aldolase, decarboxylase cũng như một số desaminase.

5. Isomerase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng đồng phân hóa.Tính cho đến cùng thì chúng xúc tác cho những phản ứng chuyển các nhóm khác nhau bên trong phân tử. Trong lớp này không những có những enzyme chuyển hóa các đồng phân hình học và đồng phân quang học (như alaninracemase) mà cả các enzyme xúc tác cho các phản ứng ví dụ sự chuyển hóa aldose thành cetose (glucosophosphate isomerase, trước kia gọi là phosphohexoisomerase) hoặc biến đổi vị trí của liên kết este bên trong phân tử (ví dụ phosphoglucomutase)

6. Ligase: Các enzyme xúc tác cho phản ứng tổng hợp có sử dụng liên kết giàu năng lượng ATP,…
2-Căn cứ vào vị trí của enzyme trong tế bào có thể chia enzyme thành các nhóm:
- Enzym tế bào chất: gồm các enzyme tham gia vào quá trình trao đổi chất của tế bào: E đường phân, E chu trình Krebs,....
- Enzym trên màng tế bào chất: E tham gia vào quá trình hô hấp tế bào, Quang hợp của tế bào
-Enzym nằm trong khoang gian màng (giữa màng sinh chất với thành tế bào)
- Enzym ngoại bào: E được tiết ra ngoài môi trường: E phân cắt, phân giải các chất hữu cơ phức tạp, E gây bệnh (phân giải thành, màng của tế bào chủ, E có tính chất độc tố...)
- Enzym nội bào (E trên màng tế bào chất và E tế bào chất)
Ứng dụng của enzyme vi sinh vật trong đời sống và sản xuất:
- Enzym do VSV được sử dụng để phân giải các chất: Cải tạo môi trường, tác nhân để sản xuất các sản phẩm chế biến lương thực thực phẩm (làm rượu, thủy phân cellulose,làm sữa chua, làm phomai, làm nở bánh, tạo hương...) (E ngoại bào)
- Enzym VSv được ứng dụng để chế tạo thuốc (giảm đau, chống phù nề,...)
Chủ yếu là sử dụng enzyme ngoại bào cho ứng dụng trong công nghiệp:
*Anpha-amylase: tiết ra bởi B.subtilis (Trực khuẩn cỏ khô, VK G+, hình que, sinh bào tử, hiếu khí, dị dưỡng-lợi khuẩn), A.niger/ oryzae (Nấm sợi, sống hoại sinh (hóa dị dưỡng), sinh sản bằng bào tử, 1 số loại gây bệnh, 1 số thì sống tự do trong môi trường, lượng enzyme ngoại bào rất cao ),... : Thủy phân tinh bột, lên men rượu sản xuất Glucose, đường hóa
* Cellulase: cơ chất là cellulose, sản phẩm phản ứng là monosaccarit, Polisaccharide , có ứng dụng trong: chế biến thức ăn chăn nuôi từ các phế phẩm nông nghiệp, chế biến phế phẩm nông nghiệp thành các nguyên liệu cho quá trình lên men  do các vi sinh: A.niger, A.wentii....
(vi sinh vật cộng sinh trong dạ cỏ của trâu bò có tác dụng giúp trâu bò phân giải cellulose thành các sản phẩm hữu cơ có ích: Glucose...)
* Catalaza: cơ chất H2O2 sử dụng để khử trùng, thanh trùng bơ, sữa (làm chậm thời gian biến tính của sản phẩm- ứng dụng của enzyme trong chế biến sữa)
*proteaza:
* Glucoseoxydase
* Lipase
* Pectinase
* Hemicellulase:...xylose, oligosaccarit (OLS, chất xơ hòa tan), làm trắng giấy (xylanlase- không cần xử lý bằng axit HNO3) chủ yếu do nấm tiết ra A....