Mở bài:            Nguyễn Khuyến không chỉ là một nhà thơ của làng cảnh Việt Nam mà còn là một nhà thơ trọng tình nghĩa làng xóm bạn bè. Trong những tác phẩm mà ông để lại không biết có bao nhiêu tác phẩm nói về tình cảm đơn sơ giản dị thế nhưng tiêu biểu nhất có thể nói đến bài thơ: “Bạn đến chơi nhà”. Bài thơ như cái cười nhẹ nhàng thấm thía của nhà thơ về cảnh nghèo túng của gia đình khi bạn đến chơi nhà. Đồng thời nói lên tình cảm bạn bè trong sáng, đơn sơ mà không cần đến những thứ vật chất.

  Thân bài        

           Mở đầu bài thơ nhà thơ nói về hoàn cảnh người bạn đến chơi nhà. Đó chính là một người bạn xa đã lâu không gặp thế nhưng vẫn nhớ đến nhau và đến thăm nhà thơ. Xin chú ý đây là “bạn” đến chơi nhà chứ không phải là “khách”. Bạn là những người thích chơi với nhau, thông cảm nhau, giúp đỡ nhau, có những lúc xuê xoa với nhau được. Có thể nói ta thấy được ở đây sự yêu quý trân trọng nhau của một tình bạn già:

         Cụm từ “đã bấy lâu” cho thấy được khoảng thời gian đã quá lâu quá xa rồi người bạn kia mới có thời gian đến chơi với nhà thơ. “Bác” là cách xưng hô vừa thân thiết, vừa trân trọng. Câu thơ ở đây nghe như một lời chào, một tiếng reo vui.  

 

               Nhưng cái thời điểm bạn đến chơi nhà mới thật oái oăm làm sao!

        Cái thú của mấy câu thơ này là tỏ cái gì cũng có mà không có gì, không có gì mà cũng có. Có gà, có cá, có cải, có cà, có bầu, có mướp, có ao, có vườn có thế nói là cũng phong lưu, khá giả đấy chứ! Có người nhận xét các thứ ấy gợi lên không khí điền viên, quê kiểng rất thân thiết, đầm ấm. Nhưng có mà chẳng có gì, bởi vì không đúng lúc, đúng thời vụ. Đến cả miếng trầu là đầu câu chuyện mà nhà thơ cũng không có. Cái này thì tác giả thừa nhận là không có, kể cũng lạ:

       Cái sự “không có” của tác giả đến đây là một cao trào. Ở làng quê, cây cau, cây trầu, miếng vôi làm sao không có, huống nữa, lại là đối với ông Nguyễn Khuyến? Nhưng tất cả sự không có ấy được cường điệu lên cực đại để nói lên cái thứ luôn sẵn có để dành cho bạn - ấy là tấm lòng: 

                                        Bác đến chơi đây, ta với ta

           “Ta với ta” hiểu nhau, “ta với ta” quý nhau, “ta với ta” là tất cả! Phải nói rằng bài thơ đẩy cái “không” lên tận cùng, cái gì cũng không có thì lấy cái gì để tỏ tình bạn? Câu kết bất ngờ đã cân lại tất cả, lặp lại thế cân bằng. Câu kết vì vậy có sức nặng tình cảm rất lớn. Tình bạn ấy vượt lên trên cả những lễ nghi tầm thường. Ba từ: “ta với ta” là tâm điểm, trọng tâm của bài. Âm điệu bỗng dưng thay đổi, thân mật, ngọt ngào. Nó không giống với ba từ “ ta với ta” trong bài Qua đèo ngang của Bà Huyện Thanh Quan. Trong bài Qua đèo ngang thì 3 từ đó là nỗi trống vắng, hiu quạnh nơi đất khách, quê người, còn ba từ này trong bài bạn đến chơi nhà là nồng thắm tình cảm bạn bè chân thành, thanh tao, trong sáng. Nói cho cùng thì nhà thơ đã rất khéo léo lột tả sự nhiệt tình, nóng hổi, mến khác trước hoàn cảnh bất ngờ, thiếu thốn, nghèo khổ của tác giả. Và đằng sau những câu từ dân dã kia là hai tình cảm chân chất, nhỏ nhẹ mà hóm hỉnh đang hướng về nhau. Tình cảm chính là điều mà tác giả mong đợi, khao khát nhất, và chỉ mình nó cũng là đủ để sưởi ấm một buổi trò chuyện, gặp mặt.

            Bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật nhưng không theo cấu trúc 4 phần (đề, thực, luận, kết), mỗi phần hai câu như thường thấy. Ở bài này, Nguyễn Khuyên chỉ sử dụng có một câu làm câu đề, câu thứ hai đã chuyển sang phần thực. Giữa phần thực và phần luận lại không có ranh giới rõ rệt. Hai câu 7 và 8 thì câu 7 gắn với phần luận, chỉ có câu 8 là phần kết. Sự phá cách này tạo nên nét độc đáo trong cấu trúc bài thơ, đồng thời chứng tỏ khả năng sáng tạo của nhà thơ.

        Tình bạn của Nguyễn Khuyến trong sáng, thanh bạch, đối lập với nhân tình, thế thái: “còn bạn, còn tiền, còn đệ tử - Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi” mà Nguyễn Bỉnh Khiêm đã kịch liệt lên án. Hai nhà thơ sống cách nhau mấy trăm năm mà có chung một tâm hồn lớn, nhân hậu, thủy chung, thanh bạch.

    Kết bài

       Qua bài thơ trên ta cảm nhận được sâu sắc tình bạn của nhà thơ Nguyễn Khuyến và người bạn của mình. Đó là một tình bạn không màng vật chất mà chỉ có lòng chân thành và tấm lòng đối xử với nhau. Đó là điều đáng được trân trọng và học tập trong mối quan hệ của chúng ta.

        Hồ Chủ Tịch - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta - không chỉ là một người hùng, một người chiến sĩ bảo vệ đất nước mà Người còn là một nhà thơ với tâm hồn nghệ sĩ chứa chan cảm xúc, dễ rung động trước cái đẹp. Bài thơ Cảnh khuya được Bác viết trong thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp gian khổ của dân tộc ta, giữa hoàn cảnh khốn khó đầy gian nan thử thách, Bác vẫn thể hiện tinh thần ung dung, tự tại và cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên nơi núi rừng Tây Bắc hoang sơ, hùng vĩ. 

         Hai câu thơ đầu của bài thơ, tác giả diễn tả về cảnh về đêm của núi rừng Việt Bắc:

 "Tiếng suối trong như tiếng hát xa”

        Tiếng suối được so sánh "trong như tiếng hát" làm gợi lên một thứ âm thanh nhẹ nhàng, êm dịu, trong vắt khiến cho con người không khỏi ngạc nhiên, như chìm vào tiếng hát trữ tình ấy.  Trong đêm thanh vắng, núi rừng yên tĩnh chỉ có tiếng suối chảy văng vẳng đâu đây. Tiếng suối ở đây không phải ào ạt như thác chảy, cũng không róc rách nhưng tiếng nước nhỏ giọt mà ngược lại, đây là tiếng âm thanh rì rầm từ xa vọng đến. Nghe như một bản nhạc ru dương không người đánh mà do chính mẹ thiên nhiên đang hát ru cho những đứa con bé bỏng của mình ngủ yên. Cảm nhận của Bác thật tinh tế và độc đáo, chỉ là tiếng nước chảy mà Bác lặng nghe ra tiếng hát từ xa vọng lại. Tiếng suối trong đêm phá tan đi bầu yên tĩnh, chỉ có tiếng suối và người nghe, êm ả, vang vọng trong đêm sâu lắng. Bác đã sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh, lấy nét vẽ tinh tế để gợi tả được cảnh núi non hùng vĩ nhưng cũng đầy nét mộng mơ giữa núi rừng nơi đây.

        Đến câu thơ tiếp theo, ánh trăng  bao phủ khắp nơi, ánh trăng xuyên qua kẽ lá, tán cây, ánh trăng như đang âu yếm và dang rộng vòng tay che chở và ôm chặt lấy thiên nhiên, hoa cỏ:  “Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Ánh trăng vốn không phải là hình ảnh xa lạ trong thơ ca. Nhà thơ Nguyễn Duy đã dành cả một bài thơ để nói về ánh trăng:

"Trần trụi với thiên nhiên

Hồn nhiên như cây cỏ

Ngỡ không bao giờ quên

Cái vầng trăng tình nghĩa"

Ánh trăng bao phủ lên mặt đất, trùm lên tán cây cổ thụ. Ánh trăng chiếu vào cành lá, lấp lánh ánh sáng huyền ảo. Bóng trăng và bóng cây quấn quýt, lồng vào từng khóm hoa rồi in lên mặt đất đẫm sương:

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.

Khung cảnh thiên nhiên có xa, có gần. Xa là tiếng suối, gần là bóng trăng, bóng cây, bóng hoa hòa quyện, lung linh. Sắc màu của bức tranh chỉ có trắng và đen. Màu trắng bạc của ánh trăng, màu đen sẫm của tàn cây, bóng cây, bóng lá. Nhưng dưới gam màu tưởng chừng lạnh lẽo ấy lại ẩn chứa một sức sống âm thầm, rạo rực của thiên nhiên. Hòa với âm thanh của tiếng suối có ánh trăng rời rợi, có bóng cổ thụ, bóng hoa... Tất cả giao hòa nhịp nhàng, tạo nên tinh điệu êm đềm, dẫn dắt hồn người vào cõi mộng.

           Cảnh khuya trong sáng, lung linh huyền ảo. Đọc vần thơ ta nghe như có nhạc, có hoạ, bức tranh cảnh núi rừng Việt Bắc thơ mộng biết bao. Người xưa từng nói thi trung hữu hoạ, thi trung hữu nhạc quả thật không sai. Đối với Bác trăng đã trở nên tri âm tri kỷ nên làm sao có thể hờ hững trước cảnh đẹp đêm nay. Trăng luôn làm bạn với Bác trong nhưng đêm khuya thanh tĩnh. Trăng và người như đôi bạn tri kỷ, không lúc nào có thể thiếu nhau. Trăng cùng Bác tâm sự, bày tỏ nỗi lòng mình. Bác đi đến đâu, trăng cũng luôn soi rọi, chiếu sáng cho người bạn “già” của mình.

 

   

Nếu hai câu thơ trước chỉ đơn thuần là tả cảnh thì ở hai câu thơ sau, Bác đã khéo léo đưa vào đó tâm trạng của mình:

"Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì nỗi lo nước nhà"

Đứng trước cảnh đẹp của thiên nhiên, Bác phải thốt lên rằng đây là một cảnh đẹp hiếm có, đẹp như trong tranh vẽ. Và đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho người thi sĩ vẫn chưa ngủ được. Người thao thức vì thiên nhiên đẹp quá, thơ mộng quá. Nhưng vẫn còn một lí do nữa mà Bác vẫn chưa ngủ được. Đó là nỗi lo gánh vác dân tộc, trách nhiệm đưa đất nước thoát khỏi ách thống trị của thực dân, giải phóng dân tộc. Ta có thể hiểu tại sao nỗi lo trong Người lại lớn đến như vậy, vì Bác đang gánh trên vai một trách nhiệm rất lớn, cả dân tộc đều đang trông đợi vào Người. Hai câu thơ cuối cho thấy nỗi niềm canh cánh đối với đất nước của Bác Hồ, dù thiên nhiên có đẹp đến thế nào, có khiến lòng người xao xuyến ra sao thì Bác vẫn không quên nhiệm vụ của mình đối với đất nước. Có chăng Bác vẫn luôn tự hỏi, rằng bao giờ con dân Việt Nam mới có thể thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, của cuộc sống mà không phải lo lắng về sự áp bức, bóc lột của chiến tranh khốc liệt, về nền hòa bình chưa có?

          Bài thơ Cảnh Khuya là một bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt, bài thơ không chỉ miêu tả nét cảnh sắc hoang vu, nhưng cũng đầy thơ mộng giữa núi rừng Việt Bắc thông qua con mắt đầy tinh tế của Bác. Cảnh khuya là một bài thơ hay, có sự kết hợp hài hòa giữa tính truyền thống và tính hiện đại, giữa lãng mạn và hiện thực. Bài thơ bộc lộ rõ tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và ý thức trách nhiệm cao cả của Bác Hồ - vị lãnh tụ giản dị mà vĩ đại của đại dân tộc ta.

        Có thể nói, bài thơ là một bức tranh thiên nhiên hòa hợp giữa cảnh và tình, giữa con người và sự vật. Qua đó, ta hiểu thêm về tâm hồn thơ mộng của Bác cùng với nỗi niềm với quê hương, đất nước sâu sắc của Người. Bài thơ là một dẫn chứng sinh động chứng minh cho phong cách tuyệt vời của người nghệ sĩ - chiến sĩ Hồ Chí Minh.

 

 

- Giới thiệu về tác giả Lí Lan (tiểu sử, sự nghiệp sáng tác, phong cách nghệ thuật,…)

- Giới thiệu về văn bản “Cổng trường mở ra” (hoàn cảnh ra đời, xuất xứ, khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật…)

   + Trìu mến quan sát những việc làm của con (giúp mẹ thu dọn đồ chơi, háo hức ngày mai thức dậy cho kịp giờ,…)

   + Vỗ về cho con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con trong ngày đầu tiên đến trường,..

- Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày con khai trường – không ngủ được:

   + Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học có ý nghĩa

   + Hồi tưởng lại những kỉ niệm không thể nào quên của bản thân trong ngày đầu tiên đi học

   + Hôm nay, mẹ không tập trung được vào việc gì

   + Mẹ lên giường trằn trọc… không ngủ được

   + Mẹ nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi gần tới cổng trường và nỗi chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

⇒ Yêu thương con, tình cảm sâu nặng đối với con và luôn luôn lo lắng, suy nghĩ cho con

- Từ câu chuyện về ngày khai trường ở Nhật, người mẹ bày tỏ suy nghĩ về vai trò của nhà trường đối với việc giáo dục thế hệ trẻ: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước vào cánh cổng trường là thế giới kì diệu sẽ mở ra”

- Khẳng định vai trò to lớn của nhà trường đối với mỗi con người và niềm tin vào sự nghiệp giáo dục

   - Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

+ Nội dung: Văn bản “Cổng trường mở ra” giúp chúng ta hiểu thêm về tình yêu thương, sự lo lắng của người mẹ đối với mỗi đứa con, đồng thời, qua đó còn cho chúng ta thấy vai trò của nhà trường trong quá trình phát triển của mỗi con người

   + Nghệ thuật: lựa chọn hình thức tự bạch như những lời tâm sự, ngon ngữ giàu sức biểu cảm, giọng văn tâm tình, thủ thỉ, nhẹ nhàng,…

- Liên hệ, mở rộng: kỉ niệm, ấn tượng, cảm xúc của bản thân trong ngày khai trường đầu tiên

-  Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn trích: Mùa xuân của tôi là phần đầu bài tùy bút “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt”  trong kiệt tác văn chương Thương nhớ mười hai của nhà văn Vũ Bằng.

-   Đoạn văn mở đầu bằng câu: “Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân” như là sự khẳng định trực tiếp: Tình yêu mùa xuân của mỗi người là một tình cảm rất tự nhiên. 

 

-  Tình cảm chân thực, tự nhiên và tất yếu ấy được thể hiện qua nghệ thuật liệt kê, nhân hóa, điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu (dẫn chứng)

 

- Diễn tả sâu sắc cảm xúc tự nhiên của nhà văn trước quy luật tự nhiên hết sức sâu sắc trong tình cảm con người: yêu mùa xuân, yêu tháng giêng. Từ đó tác động mạnh mẽ đến cảm xúc người nghe, người đọc. Ai cũng chuộng mùa xuân, mê luyến mùa xuân nên càng trìu mến mùa xuân, tháng đầu của mùa xuân.

- Cách viết duyên dáng mượt mà làm cho lời văn mềm mại, tha thiết theo dòng cảm xúc, đọc lên ta cứ ngỡ là thơ. Cảm xúc cứ trào ra qua điệp ngữ đừng, đừng thương, ai bảo, ai cấm được.. ai cấm được.. ai cấm được. Chữ “thương” được nhắc 4 lần liên kết với chữ yêu, chữ nhớ càng ấn tượng và rung động.

- Thể hiện rõ tấm lòng, tình cảm của tác giả đối với mùa xuân, với quê hương, đất nước của Vũ Bằng.

3. KB. 

- Thể hiện tình cảm của tác giả với mùa xuân.

- Ấn tượng của em về cách viết của Vũ Bằng.

 

 

- Giới thiệu vấn đề cần chứng minh.
 - Vai trò của việc bảo vệ rừng.

- Giải thích các khái niệm:

+ "Rừng" là gì? Rừng là nguồn tài nguyên quý giá, thường ở cao hơn đồng bằng và là nơi tập trung nhiều loại cây và động vật quý hiếm.

+ "Bảo vệ: Là giữ gìn, ngăn chặn sự phá hoại rừng để cho rừng được phát triển.

- Chứng minh vấn đề cần bàn luận:

+ Rừng cung cấp cho chúng ta nhiều loại gỗ quý (lim, mun, trắc, gụ,...) để làm ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao như bàn ghế, tủ,... làm nhà, xây dựng đình chùa,...

+ Cung cấp nhiều cây thuốc chữa bệnh: Thuốc nam, thuốc bắc, đông y,...

+ Là nơi cư trú của nhiều loại động vật quý hiếm như chim, hổ, khỉ, báo,...

+ Cung cấp oxi và giúp điều hòa khí hậu, làm môi trường trong lành, mát mẻ hơn.

+ Thành trì vững chắc chống lại xói mòn, lũ lụt, hạn hán.

+ Là khu sinh thái du lịch cho cả nước: Rừng Cúc Phương (Ninh Bình), Nam Cát Tiên (Lâm Đồng), U Minh (Kiên Giang),...

+ Là nguồn cảm hứng cho các họa sĩ, nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ như Thế Lữ, Tố Hữu, Nguyễn Xuân Sanh, Hoàng Việt,...

+ Tích cực trồng cây gây rừng, tránh tình trạng rừng xuống cấp.

+ Ngăn chặn nạn phá rừng, đốt rừng bừa bãi.

+ Có kế hoạch phòng chống cháy rừng....

- Khẳng định vai trò của rừng đối với con người.

- Có những biện pháp bảo vệ rừng nghiêm ngặt vì bảo vệ rừng chính là chúng ta đang tự bảo vệ cuộc sống của chính mình.

A.    Mở bài:
-    Giới thiệu lí do trong kho tàng tục ngữ Việt Nam có nhiều câu nói về đoàn kết.
 -    Giới thiệu câu tục ngữ cần chứng minh.
 B.    Thân bài:
 I.    Giải thích ngắn gọn nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ.
 1.    Nghĩa đen:
-    Một cây: một là số ít. Một cây là ít cây.
 -    Ba cây: ba là số nhiều. Ba cây là nhiều cây.
 -    Chụm lại: tập hợp lại, chụm vào nhau.
 -    Nên hòn núi cao: nên là thành, trở thành..
 2.    Nghĩa bóng:
Đoàn kết tạo nên sức mạnh, đoàn kết sẽ đem lại thành công lớn. Đó là một kinh nghiệm đã được đúc kết từ trong lịch sử dựng nước giữ nước và đấu tranh sinh tồn của cha ông ta.
 II. Chứng minh câu tục ngữ
 1. Chứng minh bằng dẫn chứng trong văn học.
-    Câu chuyện Bó đũa (đã được học ở Tiếng Việt 2, tập 1): một chiếc đũa dễ bẻ. Cả bó đũa không bẻ được.
 -    Bài thơ: Hòn đá của Bác Hồ: một người không nhấc nổi hòn đá. Nhiều người mới nhấc được hòn đá.
 -    Lời dạy của Bác Hồ:
 Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
 Thành công, thành công, đại thành công.
 2.    Chứng minh bằng dẫn chứng trong lịch sử dân tộc.
-    Hội nghị Diên Hồng thời nhà Trần và tiếng hò quyết đánh.
 -    Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và sự đoàn kết của dân tộc.
 -    Cách mạng tháng Tám và khối đoàn kết toàn dân.
 3.    Chứng minh bằng dẫn chứng trong đời sống hiện nay.
-    Tư tưởng, quan điểm: Khép lại quá khứ, hướng về tương lai.
 -    Đoàn kết xây dựng đất nước.
 -        Đoàn kết tạo nên sức mạnh cho tập thể.
 C. Kết bài:
-    Khẳng định ý nghĩa bài học về đoàn kết chứa trong câu tục ngữ.
 -    Đoàn kết là sức mạnh, là nguồn suối yêu thương, hạnh phúc, ấm no.
 -    Câu tục ngữ thắp sáng niềm tin... Niềm tự hào dân tộc.
 -    Nêu suy nghĩ của bản thân: xây dựng tình đoàn kết trong gia đình,
 bạn bè, lớp học...

Kho tàng ca dao, tục ngữ của Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng. Đó là những kinh nghiệm được ông cha ta đúc kết từ xa xưa, từ kinh nghiệm thực tế. Ca dao, tục ngữ còn những hàm ẩn, khuyên bảo, răn dạy con cháu. Trong đó có câu tục ngữ “Có công mài sắt có ngày nên kim”. Sau đây chúng ta cùng giải nghĩa của câu tục ngữ này.               

2. Thân  bài                                                                                                                                                        

a)    Nghĩa đen

– Một mảnh sắt to, nếu kiên trì mài lâu ngày rồi nó cũng thành kim nhỏ xíu. 

– Là hình ảnh ít ai tin được. 

– Thể hiện sự kiên trì của người mài sắt

– Lòng kiên nhẫn chờ đợi của con người.

– Lòng kiên trì sẽ giúp con người vượt qua thử thách về thời gian, thử thách về sự chán nản luôn thường trực. 

– Nếu không kiên trì thì sẽ không nhận được thành quả.                                                                                                      

– Câu tục ngữ là một lời dạy bổ ích về sự kiên trì, chăm chỉ cho mỗi con người chúng ta.

– Câu tục ngữ thể hiện truyền thống kiên trì, quyết tâm của dân tộc ta. 

– Cần phê phán những người lười biếng, thiếu kiên nhẫn, làm việc mau chán. 

– Cần phê phán những người không có lòng kiên trì.                                                                                                              

– Khuyên chúng ta nên có lòng kiên trì.

– Có kiên trì thì việc gì cũng sẽ làm được.

– Khi bạn thực sự muốn thì chắc chắn sẽ làm được.                                                                                                                 

– Học sinh chăm học sẽ được kết quả tốt

– Minh chứng trong thực tế: Nguyễn Ngọc Ký

– Dẫn câu nói của Bác Hồ

“Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên”

Câu tục ngữ là một là dạy bổ ích cho mỗi con người chúng ta. Ta cần học tập và phát huy những giá trị truyền thống của dân tộc ta từ xưa đến nay. Nếu có lòng kiên trì và kiên định thì mọi việc của chúng ta sẽ có thành công. Bạn sẽ không bao giờ thất bại nếu có lòng kiên trì.

I. Kiến thức cơ bản

- Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ- vị làm thành phần câu, cụm từ mở rộng câu

- Các thành phần như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ

II. củng cố

Bài 1: Tìm cụm C-V làm thành phần câu trong các câu dưới đây.

- Cha mẹ đến khiến nó vui mừng.

- An khuôn mặt tròn trĩnh.

- Cái bàn học của tôi chân bị gãy.

- Tôi đã đọc xong quyển sách mẹ mua.

Bài 2: Hãy gộp các câu dưới đây sao cho có cụm chủ - vị mở rộng câu.

a, Chúng tôi ngoan ngoãn. Cha mẹ vui lòng.

b, Thầy giáo tôi nói: “Học tập là con đường để lập nghiệp”

c, Tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, đa dạng thanh điệu. Điều đó giúp lời nói của người Việt hay và hấp dẫn hơn.

d, Cách mạng thành công. Đất nước bước sang trang mới huy hoàng hơn.

a, Chúng tôi ngoan ngoãn nên cha mẹ vui lòng.

b, Thầy giáo tôi nói học tập là con đường để lập nghiệp.

c, Tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, đa dạng thanh điệu giúp lời nói của người Việt hay và hấp dẫn hơn.

d, Cách mạng thành công đất nước bước sang trang mới huy hoàng hơn.

 |   | HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂN7 (Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM: (3.0 điểm) -  Mỗi câu trả lời đúng cho 0,5 điểm

 | Câu | Mức tối đa | Mức không đạt
| 1 | D | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời
| 2 | A | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời
| 3 | D | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời
| 4 | B | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời
| 5 | B | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời
| 6 | C | Có câu trả lời khác hoặc không trả lời

 | Câu | Nội dung | Điểm
| 7 (2 điểm) | a. Đoạn văn trích trong tác phẩm Tiếng gà trưa. - Tác giả: Xuân Quỳnh. | 0.5 0.5
 | b. Biện pháp tu từ: điệp ngữ (vì).
- Tác dụng: làm tăng giá trị gợi hình, gợi cảm cho bài thơ đồng thời tạo tính nhịp điệu cho đoạn thơ. Qua đó nhấn mạnh mục đích  người lính chiến đấu vì: Tổ quốc – xóm làng – bà – tiếng gà; đồng thời lí giải một cách cảm động ngọn nguồn của lòng yêu nước: tình yêu với bà, với xóm làng, gia đình là cội nguồn của tình yêu Tổ quốc. | 0,5 0.5
| 8 (5 điểm) |
1. Yêu cầu về kỹ năng    Học sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài; biết cách làm bài văn nghị luận chứng minh; bố cục ba phần rõ ràng; lập luận chặt chẽ, mạch lạc; dẫn chứng phong phú, tiêu biểu; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; khuyến khích những bài viết sáng tạo. 2. Yêu cầu về kiến thức    Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, cơ bản cần  đảm bảo các ý cơ bản sau:   |  
 | 2.1. Mở bài - Dẫn dắt vấn đề. - Nêu vấn đề, khái quát tính chân lí của bài thơ khuyên nhủ chúng ta có lòng kiên trì, ý chí, nghị lực thì khó khăn đến mấy cũng có thể vượt qua.   |  0.5  
 |  2.2. Thân bài
* Giải thích.
- “Khó” là những việc vất vả, đòi hỏi sự kiên trì, cố gắng thì mới có thể làm được.
- Còn “Bền” là sức chịu đựng, sự dẻo dai có thể chịu được khó khăn, nặng nhọc trong một khoảng thời gian dài.
-  “Đào núi, lấp biển” là hình ảnh ẩn dụ cho những công việc khó khăn, gian khổ, công việc mất nhiều công sức để thực hiện.
- “Chí” là sự kiên cường, quyết tâm của con người trong công việc.
- “nên” là đạt được thành quả, đạt được những điều bản thân mình mong muốn.
-->Không có việc gì khó khăn, chỉ sợ ta không có ý chí, lòng kiên trì, sự nhẫn nại; công việc dù gian nan đến đâu, chỉ cần ta quyết chí nhất định sẽ đạt được thành công.
Cả Bốn câu thơ ngắn gọn, giản dị, không sử dụng những hình ảnh cầu kì, biện pháp tu từ độc đáo nhưng đã nêu lên một bài học sâu sắc cho mọi người: có ý chí, sự nỗ lực nhất định sẽ đạt được thành công.
* Chứng minh tính đúng đắn của chân lí được nêu trong bài thơ.
Để đạt được thành công, để vươn tới cái đẹp của cuộc đời thì con người phải trải qua nhiều gian nan thử thách.
- Cách duy nhất để gạt bỏ vật cản và đi tới thành công là phải có ý sự nỗ lực, kiên trì.
- Con người phải chịu khó, nhẫn nại vượt qua khó khăn thì mới trưởng thành, càng gian nan thì thành quả đạt được càng đáng tự hào.
- Dẫn chứng gợi ý:
+ Cao Bá Quát xưa kia viết chữ rất xấu nhưng nhờ khổ công rèn luyện, ông đã được tôn là “Thánh Quát” với biệt tài văn hay chữ tốt.
+ Những cuộc khởi nghĩa chống giặc ngoại xâm hay cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ của dân tộc ta là bằng chứng sống cho chân lý: có ý chí, có lòng quyết tâm thì mới có thắng lợi.
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì học tập, nghiên cứu và đóng góp sức mình để đem lại độc lập cho dân tộc.
+ Edison đã phải miệt mài thực hiện đến 1000 thí nghiệm thì mới tìm ra được chất làm nên dây tóc bóng đèn. Nếu không có niềm say mê, kiên trì, nhẫn nại đó thì chắc giờ đây nhân loại vẫn còn chìm trong bóng tối.
+ Từ xa xưa, ông cha ta đã dạy cho con cháu bài học tương tự về lòng kiên trì như “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”, “Thất bại là mẹ thành công”…
* Rút ra bài học - Chân lí được nêu trong bài thơ là bài học về một phẩm chất đáng quý của con người.
- Cần rèn luyện cho mình ý chí và nghị lực và học tập những tấm gương dám sống và dám đi đến thành công. - Đó cũng là lời phê phán những còn người thiếu ý chí quyết tâm, dễ dàng buông bỏ đi ước mơ, mục tiêu của mình |  1.0               2.5                    0.5    
 |  2.3. Kết bài - Khẳng định chân lí đã nêu lên trong bài thơ là một quan niệm sống đúng đắn, đẹp đẽ mà mỗi người phải học tập và phát huy. - Liên hệ bản thân. | 0.5

Lưu ý: Điểm của bài thi là điểm tổng các câu cộng lại; cho điểm từ 0 -10. Điểm lẻ làm tròn tính đến 0.25.

 

 

 

-         Ai mà phụ nghĩa quên công

-         Công cha như núi ngất trời