Hidrokollatör paketler kanvas bez ile sarılı silikon dioksit içerirler.

70-80 C° su içinde bekletilir,direkt teması önlemek için birkaç kat havlu ile sarılır. Tedavi süresi sıklıkla 30 dk’dır.

Hasta paket üzerine yatmamalıdır.

Fiziksel tedavide yanıkların en sık sebebi HP’lerdir.

Parafin

Uygulama batırma, (immersiyon ) daldırmave fırçalama olmak üzere 3 metod kullanılır.

- Batırma metodu: hasta elini sıvı parafine batırır. Elinde ince tabaka olunca çeker, elinde kalın bir tabaka olana kadar tekrarlanır. Isıyı korumak için el bir havluyla 15-20 dak sarılır.

- Daldırma metodu: daha etkin bir ısı transferi sağlar.El parafine batırılır ve 20-30 dak süreyle tutulur.İlk daldırmada deri hassaslaştığından parmaklar kesinlikle hareket ettirilmez.Parafin yeterli kalınlığa ulaşınca naylon torba içine alınarak kuru havluya sarılır 15-20 dak bekletilir.

-Fırçalama metodu: daha geniş alanların tedavisinde kullanılır.

Bu metodlarla yumuşak doku tabakasının ince olması nedeniyle küçük eklemlerde belirgin ısı artışı sağlar.

RA hastalar ve deri kontraktürleri ile birlikte olan posttravmatik durumlarda küçük eklemlerin viskoelastik özelliklerinde değişiklikler oluşturarak el ve ayaklarda katılığı azaltmak için kullanılır.

İnfraruj

Hasta rahat bir pozisyonda yatar.

Daima çıplak deriye uygulanır. Hastanın tatlı bir sıcaklık duyacağı doz ayarlanır.

Uygulama alanına ışınlar dik gelmelidir.

Isıtıcı lambalar 250 watlık ampüller ve genellikle hastanın 40-50cm uzağına konulmalıdır.

Uygulama süresi subakut durumlarda hafif dozda 10-15dak, kronik durumlarda 15-30dak günde birkaç kezdir. Genelde günde bir defa uygulanır.

Fizyolojik özellikleri:

Metabolizma artışı

Vazodilatasyon ve kan akımı artması

Kaslarda gevşeme

Kapı kontrol teorisi ile ağrı azalır

Bağ doku esnekliği artar.

Terleme ile toksik maddeler atılır.

Vücutta ısı artışı ile nabız, solunum sayısı artışı, diürezis olur.

Aşırı sıcaklık dokularda harabiyet yapar. Endikasyon:

Eklem dışı romatizmal hastalıklar (tendinir, bursit, fibromyalji)

Posttravmatik durumlarda (burkulma, zorlanma)

Artrit ve artraljilerde

Nevralji, siyatalji

Kas spazmlarında

RA, OA

Diğer tedavi edici ajanlarla kombine olarak. Kontraendikasyon:

Ciltte duyu kusuru ve dolaşım bozukluğunda

Kanamaya meyil ve tümörlerde

Dolaşım bozukluğu olanlarda

Işına karşı aşırı hassasiyeti olanlarda verilmez.

Fluidoterapi

Güçlü sıcak hava ve solid partiküllerin iyi biçimde ayrımlaştırıldığı bir yatak yoluyla konvektif ısıtma sağlayan yüzeyel, kuru, sıcak bir yöntemdir.

Masaj etkisi, ROM egzersizi

Tipik sıcaklık aralığı 46-49 C°

Ağrılı durumlarda

Kan akımı yetersizliklerinde

Artritik durumlarda

Yaraların iyileştirilmesinde

Ödemin azaltılmasında kullanılır.

Pozisyonlama rahattır

Açık yaralarda kullanılabilir

Pahalıdır (Dezavantaj)

45 derecede fluidoterapi intraartiküler dokularda maksimum ısı artışı verir.

Hastalar yüksek sıcaklık derecelerini tolere edebilirler

Isı, hava basıncı, basınç değişikliği ve zamanı ayarlamak mümkündür

Yüksek ısılara çıkabildiğinden sellüloz partikülleri otomatik olarak sterilize edilebilmektedir

Parafin ve girdap banyosuna önemli bir üstünlüğü ısı tedavi sonuna doğru azalmaz

Tedavi sırasında eşzamanlı egzersiz yapılabilir

Endikasyon:

Dolaşım Bozuklukları

Ağrılı Durumlar

Ödem Tedavisi!!

Romatizmal Hastalıklar

Yanıklar

Ortopedik Problemler

Kan akımı yetersizliklerinde

Yaraların Tedavisinde

Spor Yaralanmaları

Patolojik Lezyonlar

Eklem Dışı Romatizmal Hastalıklar Kontraendikasyon:

Ciddi dolaşım bozuklukları

Lenf sistemindeki bozukluklar

Kalp veya dolaşım için ilaç kullananlar

Hepatit, kızamık, sepsis, enfeksiyöz hastalıklar,

Yüksek ateş

Yüksek ısı uygulanacaksa ısının diğer genel kontrendikasyonlarına dikkat edilmelidir

Whirlpool

Kas iskelet sistemi hastalıklarında ve rehabilitasyonun her dönemde kullanılabilir.

Suyun ısısı 36-48 derece arasında değişir.

Uygulama süresi genelde 20 dakikadır.

Özellikle spor yaralanmalarından sonra ve ortopedik reh. eklem hareket alanının artırılmasında son derece etkilidir.

uygulandığından masaj yapıcı etkisi de vardır.

Kontrast banyo

Kas spazmını azaltmada, ağrıyı azaltmada

Vazokonstruksiyon-vazodilatasyon sağlayarak ödemin çözülmesinde kullanılır.

Özellikle distal ekstremitelerin kullanımı için uygundur.

Ödemli dokuda ödemi azaltmak için uygulanır.

Zıt banyoda refleks hiperemi oluşturmak için ekstremite 40-43°C ile ısıtılır ve sonrasında 15- 20°C ile soğutulur.

İki kap kullanılır; bir soğuk diğeri sıcak.

Uygulama;

3 dakika sıcak ile başlanır ardından,

1 dakika soğuk 3 dakika sıcak uygulama ile devam edilir (3-1-3-1-3).

Toplam süre 11 dakikadır.

Metin Kaynakça: https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=3425

Resim Kaynakça: https://elifdincarslanpoliklinigi.com/wp-content/uploads/2024/09/Parafin-Tedavisi-elif-dincarslan.jpg

2) Mikrodalga diatermi (Radar)

3) Ultrason

Kısa dalga diatermi ile mikrodalga diatermi yüksek frekanslı alternatif akımlardır ve elektromanyetik alan aracılığyla derin dokuda ısınma oluştururlar.

Ultrason ise yüksek frekanslı elektrik akımlarından elde edilen yüksek frekanslı ses dalgalarıdır. Mekanik enerjinin ısı enerjisine dönüşümü yoluyla derin dokularda ısınma meydana getirirler.

Hasta metal olmayan tamamen tahtadan yapılmış bir masaya alınmalıdır.

Tedavi edilecek alan kuru ve çıplak olmalıdır.

Hastanın üzerinde metal bulunmamalıdır. Yanık yapar.

Elektrotlar uygun şekilde yerleştirilmeli ve tedavi süresince konumları bozulmamalıdır.

Kısa dalga diatermi subkutan yağ ısısını 15 derece artırabilir ve 3-4cm derinlikteki intramuskuler ısı 4-6 derece artabilir.

Uygulama yöntemleri: Kondansatör veya kapasitör alan yöntemi: elektrotlar karşılıklı yerleştirildiği ve tedavi edilecek dokunun elektrotların arasında bulunduğu uygulama şeklidir. İndüksiyon yöntemi: kablo şeklindeki elektrotların ekstremitelere sarılması veya kendi etrafında sarmal şekle getirilerek uygulanan yöntemdir.

Terapotik Etki: 

Ağrı ve kas spazmı azalır.

Vazodilatasyon

Metabolizma hızı artar. 

Bağ doku elastikiyeti artar.

DİKKAT: 

Metal ve ıslaklık 

Yakınında elektronik cihazlar etkilenebilir. 2m mesafe bulunmalıdır

Mikro dalga diatermi

Mikrodalga diatermi KDDye benzer şekilde ısı meydana gelir.

Kas dokusu kemik ve yağ dokusuna göre daha iyi ısınır. Su tarafında daha iyi absorbe edildiği için.

Uygulama KDDde olduğu gibi metal olmayan bir masa kullanılmalı.

Tedavi edilecek alan kuru ve çıplak olmalı.

Dalgalar dik olarak gelmeli

Elektrodun tipine ve uzaklığına bağlı olarak güç verimi değişir.

Yaklaşık 20dak uygulanmalıdır.

RİSKLER:

En önemlisi yanıktır.

Sıvılar tarafından kuvvetle absorbe olduğundan gözde lens tarafından absorbe edilir.

Testislere yakın kullanılmamalıdır.

Ultrason

Ses maddesel ortamda longitudinal yayılan basınç dalgaları şeklindeki mekanik titreşimlerdir.

İnsanın işitebileceği seslerden çok daha yüksek frekansa sahip ses dalgalarıdır.

Tedavi amacıyla kullanılan dalgaların frekansı 0.5-3.5MHz arasındadır.

En sık kullanılan frekanslar 0.75, 0.87, 1.0, 1.5, 3MHzdir.

Mekanik enerjisin ısı enerjisine dönüşmesi ile etki gösterirler. 7

Ultrasonik dalgalar mekanik titreşimler olmaları, longitüdinal yayılım göstermeleri, hızlarının düşük olması, boşlukta yayılmamaları gibi özelliklerle elektromanyetik dalgalardan ayrılırlar.

Dokularda çeşitli oranlarda absorbe olurlar. Bunda doku proteinlerinin rolü vardır.

Bir ortamın ses dalgalarına geçirgenliği akustik impedans denir.

Dokunun yoğunluğu ne kadar fazlaysa akustik impedans da o kadar fazladır.

Akustik impedansları farklı olan dokuların ara yüzeylerinde ultrasonik dalgalar yansımaya uğrar.

Yağ dokusu, kas dokusu ve yumuşak dokuların akustik impedensları arasında fark çok azdır ve çok az yansıma olur. Ancak kas kemik ortak yüzeyinde iki doku arasında büyük fark olması nedeniyle çok fazla yansıma meydana gelir ve bununla orantılı ısı artışı ortaya çıkar.

Yağ dokusunda absorbsiyon azdır, en fazla kemik dokusu tarafından absorbe edilir.

Kas dokusunda da ultrason oldukça iyi absorbe edilir, kasların yüksek oranda vaskülerize olmaları nedeniyle ısı hızlı kaybedilir.

Daha az vaskülerize olan tendon, ligament gibi yapılar ısıyı daha uzun muhafaza ederler.

Ultrason uygulaması ile kemik, eklem, kapsül ve tendonları iyi bir şekilde ısıtmak mümkündür.

Doku tipi de önemlidir.

Bir US ışının % 50’si kasta birkaç cm penetre olur.

Kemiğe sadece mm’nin onda birkaçı kadar yağ dokusuna 7-8 cm kadar penetre olur. 1) Termal Etki: Ultrason dokular tarafından absorbe edilirken ısı enerjisi açığa çıkar.

Isı dokunun absorbsiyon özelliğine, uygulanma süresine, doza, uygulama şekline bağlıdır.

Metabolizma artışı, vazodilatasyon, membranlarda geçirgenlik artışı, kollajen esnekliğinde artış gibi etkileri vardır.

2) Nontermal etki:İçinde erimiş gazlar bulunan sıvılarda ses dalgalarının gevşeme fazında ortam basıncı düştüğü için gaz parçacıkları baloncuklar oluşturabilir.

Sıkışma fazında ise ya bu baloncuklar sıvı içinde dağılır ya da birleşerek büyür. Bu olaya kavitasyon denir.

Kavitasyon 2 şekilde meydana gelir. Dengeli kavitasyon:Birkaç mikronluk küçük gaz taneciklerinin ultrasonik basınç dalgalarının etkisiyle ileri geri hareketidir. Ultrason tedavisi esnasında ortaya çıkar.Bu sırada hücre zarının geçirgenliği artar, potansiyeli değişir. Dengesiz kavitasyon:Terapötik ultrason dozlarından daha yüksek dozlarda ortaya çıkar. Hızla büyüyen baloncuklar gelişerek hızlı hücre harabiyeti meydana getirir.

Bunun sonucu hemoliz, nekroz, kanama görülür.

Bundan kaçınmak için uygun dozlar kullanılmalı ve sürekli aynı noktaya tedavi uygulanmamaya özen gösterilmelidir.

Ultrasonun dokulardaki intertisiyel sıvının hareketini sağlayan mikromasaj etkisi vardır. Ödemli dokularda bu etkiden yararlanılır. Yara iyileşmesini hızlandırır.

Endikasyonlar

Dejeneratif eklem hastalıkları

Posttravmatik eklem kontraktürleri

Ankilozan spondilit, romatoid artrit gibi inflamatuvar hastalıkların kronik dönemleri

Yumuşak doku romatizmaları (myofasial ağrı, fibromiyalji )

Metal implant varlığında uygulanabilir.

Tendinit

Sempatik ganglion üzerine uygulanarak ganglion blokajı (stellar gang ve lomber sempatik gang) Kontraendikasyonlar

Akut enfeksiyonlar

Neoplazmalar

Yakın zamanda radyoterapi almış olanlar(en az 6 ay süre geçmelidir)

Hemofili, hemartroz, büyük hematomlarda kanamayı provake eder.

Arteriyel ve venöz dolaşım bozukluğu

Gebe uterusu, göz üzerine

Spina bifida, laminektomili hastalara lezyon üzerine uygulanmaz.

Gonadlar ve epifiz plakları üzerine

Kardiak pacemaker olanlar.

Metin kaynakça: https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=3425

Görsel kaynakça: https://doktorfizik.com/wp-content/uploads/2019/03/fizik-tedavide-ultrason-terapisi-e1553717762687.jpg