Isang lalaking nasa stretcher, may kabit na oxygen ang mabilis na ipinasok sa ICU ng hospital. 

 

Napabuntong hininga ang matandang lalaking nakahiga. Nauulinigan niya ang sigaw ng kanyang anak at asawa hanggang sa unti-unti na lang siyang nawalan ng malay.

“Itay!” 

Hagulgol ng isang bata habang nakakapit ng mahigpit sa malamig na bakal ng stretcher. Sasama sana siya sa loob ng ICU subalit siya ay pinigilan ng isang nars,

"Ineng, isa lang ang pwede sa ICU, bawal pati ang mga minor de edad."

 Siya ay pinaupo sa waiting room ng ospital. Ang ilaw doon ay kumikislap-kislap na parang minumulto ito. Napapaligiran si Maria ng mga kulay-abong dingding. Napuno ng takot ang bata sa mapanglaw na kapaligiran. Pakiramdam niya siya ay nasa loob ng isang nakakatakot na pelikula. Ngunit imbis na mga multo ang gumagala sa mga pasilyo, mga healthcare workers ang kanyang nakita. Doon niya namasdan na maraming nars at doktor ang apurado sa paggagamot ng mga pasyente. Binalikan siya ng nars at sinabihan siya tungkol sa kalagayan ng kanyang ama. Nalaman ng dalagita na ang kanyang itay ay mayroong Covid-19. Hindi pala ito ubo lamang. Ang babae ay pina-swab test muna kung siya ay nahawa din ng coronavirus. Lumabas naman na negatibo ang kanyang resulta. Nakahinga ng maluwag kahit papaano ang batang babae. Pinauwi muna ang dalagita sa kanyang bahay, baka raw kasi mahawa siya ng mga pasyente sa ospital. Madami na rin ang kaso ng coronavirus sa lugar na iyon. 

 

Nang makarating sa bahay, naligo agad ang dalagita para masiguradong walang bacteria ang mananatili sa kanyang katawan. Nagsipilyo siya bago siya pumasok sa kanyang kwarto. Nagdasal ng taimitm si Maria para gumaling ang kanyang ama. Nang matapos na siya sa pagdadasal, napatulala siya sa kadiliman ng kanyang kwarto. Saka lang niya napagtanto ang kinahinatnan ng kanyang ama. Nag-alala siya kung maipapagamot nila ang kanyang itay. Simula nang napilitang mawalan ng trabaho ang kanyang ama gawa ng pandemya, wala na rin siyang health insurance dahil hindi na siya nagtratrabaho. Makakahingi kaya sila ng donasyon? Paano na kaya gagaling ang kanyang ama? Nagtiwala na lang si Maria sa Diyos. Sana'y masagot ng Panginoon ang kanyang hinihiling.

 

“BEEP. BEEP. BEEP.”

Bumangon si Maria sa nakakarinding tunog ng kanyang alarm. Tiningnan niya ang oras. Alas otso na ng umaga. Mamayang alas dose pa ang kanyang online class kaya maaari pa siyang mamalengke para magluto ng kanyang kakainin.

Lumabas ng bahay si Maria na nakasuot ng facemask. Habang naglalakad siya sa daan pinansin siya ng isang tambay sa kanto.
"Mestizang maganda!"
Nangilabot si Maria ng narinig niya iyon. Nandiri siya sa pagkabastos ng lalaki kaya't dali-dali siya sa kanyang paglalakad hanggang sa makasakay ng traysikel.

Bumili siya ng mga masustansiyang sangkap tulad ng mga gulay para sa kanyang kakainin mamaya. Panlaban niya na rin ito para maiwasan na mahawa sa coronavirus. Habang bumibili siya ng pagkain, naalala ni Maria ang kanyang itay. Nakakain na kaya sila ni inay?

#5 - Koneksyon sa Klase

Nang matapos magluto at kumain ng almusal ni Maria, kinamusta niya ang kanyang magulang sa paraan ng pagtext. Hinintay niya ang kanilang sagot hanggang sa nagsimula na ang kanyang online class. Papasok na siya sa klase ngunit wala pa rin siyang naririnig na balita mula sa kanyang mga magulang. 
                    ╒══════════════════╕

                                                                -    ☒   
                                  Join the meeting?
                                   ✓ yes        ✕ no

                    ╘══════════════════╛

Pinindot ni Maria ang "yes" button para makasali sa klase. Nang makasali na siya sa virtual room ng klase, paputol-putol ang kanyang koneksyon dito. Hindi niya maintindihan ang kanyang guro dahil ang audio nito ay nawawala-wala. Nang matapos na ang oras para sa subject na iyon, halos walang naintindihan si Maria. Nagbayad naman sila para sa Wi-Fi ngunit lagi na lang siyang nadidisconnect. Naisipan niya na tanunging nalang ang kanyang mga kaklase tungkol sa subject na iyon at mag-aral mag-isa na lamang.

#6 - Balita Mula sa Ina

Nakatanggap na rin ng sagot si Maria mula sa kanyang ina. Medyo umayos naman daw ang pakiramdam ng kanyang ama. Makakauwi na ang kanyang nanay mamaya dahil lumabas na negatibo ang swab test sa kanya. Maiiwan ang kanyang ama sa ospital para siya ay magamot habang naka-quarantine doon. Nag-aalinlangan ang ina dahil sa laki ng babayarin sa ospital.

#7 - Saan Kukuha ng Pera?
Sa pagkakaalam ni Maria wala siyang mahihingan ng donasyon sa kanilang lugar. Inisip niya na humingi na lamang ng pera sa kanyang mga kaibigan at sa kanyang mga kamag-anak. Nakakuha naman siya ng pera sa kanila ngunit kakaunti lamang ang mababayaran nito sa malaking bayarin sa ospital. Hindi rin naman makakapagtrabaho si Maria at wala pa siyang labing-walong taon. May trabaho ang kanyang nanay ngunit nabawasan ang sweldo nito dahil sa pandemya. Habang iniisip ni Maria kung ano ang pwede niyang gawin para mabayaran ang paggamot sa kanyang ama, sinimulan niya ang pagluluto para sa hapunan.

#7 - Ang Pagbalik ni Nanay
"Tok-tok-tok!"
Kumatok ang ina sa kanilang pintuan at pinapasok siya ni Maria. Yayakapin sana siya ni Maria ngunit pinagbawalan siya ito dahil kakagaling lang niya sa ospital. Naligo din muna ang ina bago sumabay kay Maria sa kanilang hapunan.

#8 - Hapunan ng Mag-Ina
Habang sila ay kumakain, kinamusta ni Maria ang kalagayan ng kanyang ama.
"Medyo nakakahinga na siya ng maayos naman."
Tinanong na rin ni Maria kung saan sila kukuha ng pera para sa hospital bills ng kanyang ama. Sinabi din ni Maria na nakahingi siya ng perang pambayad mula sa kanilang mga kamag-anak at ang kanyang mga kaibigan.
"Naku, sana hindi mo na sila inabala. Nakakahiya naman. Mababayaran ko rin naman iyon at magkakasweldo na ako ngayong buwan."
"Kaso, Inay," nag-aalalang wika ng anak. "Kakasya po ba sweldo niyo pambayad sa panggamot kay Itay?"
"Mahahanapan ko rin yan ng paraan, anak. Huwag ka nang mag-alala at intindihin mo na lamang ang iyong pag-aaral."
Sasabihin sana ni Maria na wala siyang matutunan sa klase dahil sa bagal ng kanilang Wi-Fi at magpalit na lamang sila ng internet provider ngunit baka dumagdag ito sa gastusin nila. Saka na lamang niya ito ibabalita sa kanyang ina.

#9 - Ang Pagsisisi
Nang matapos silang kumain, naghugas na ng mga pinggan si Maria. Napaisip siya sa pagpunta nila ng Baguio nung nakaraang buwan. Hindi kaya nagkaroon ng CoVid-19 ang kanyang ama dahil doon? Kung alam niya lang na ganito ang mangyayari, sana pinigilan niya ang kanilang pagpapasyal doon. Napansin niya rin sa kanilang pamamasyal na iilan ang hindi nakasuot ng face mask.

#10 - Pag-aalala
Kinabukasan, alalang-alala pa rin si Maria para sa kanyang itay.  Pero minabuti nyang magdasal na lang muli upang maski papaano ay gumaan din ang kanyang pakiramdam. Alam naman nyang hindi sila papabayaan ng Poong Maykapal.

#11 - Tawag Mula sa Isang Anghel
Naudlot ang pagmumuni-muni ni Maria nang siya ay tawagan ng kanyang kaibigan. "Hello!", sabi sa kabilang linya.
"O, napatawag ka, Beatrice?", sagot ni Maria.
"Kukumustahin ko lang sana ang kalagayan ng iyong tatay. Nga pala, meron akong ninong na nagtatrabaho sa PCSO,  kung gusto ninyo ng tulong, pwede ko syang tawagan upang kayo ay kanyang matulungan. Ite-text ko sayo ang mga requirements, tapos, sabihan mo si tita pag nakumpleto na nya mga documents, ibigay nya sakin para ako na mismo ang magbigay sa ninong ko.", ang masiglang pagsalaysay ng kaibigan nya.
"Maraming salamat, Beatrice. Isa kang hulog ng langit", halos maluha luhang pasasalamat ni Maria.

#12 - Ang Magandang Balita
Nalulugod na ibinalita ni Maria sa kanyang ina ang binanggit ng kanyang kaibigan na makakatulong upang maski papaano ay makabawas sa karampatang bayad sa ospital.  Natuwa ang kanyang ina at agad agad na inasikaso ang mga requirements na kailangan.

#13 - Wala Nang Bayarin
Makalipas ang halos apat na araw, naproseso na ang mga dokumento at nabayaran na rin nila ang mga bayarin sa ospital. Kitang kita sa mukha ng kanyang ina na para itong nabunutan ng tinik at umaliwalas ang dati'y kunot noo nitong mukha.

#14 - Ang Paglaya ng Ama
Matapos ang halos tatlong linggo ay na nakakulong sa ospital ang ama, ito ay nakabangon na rin mula sa kanyang sakit. Maaari na siyang bumalik sa kanilang tahanan pauwi sa kanyang pinakamamahal na pamilya.

#15 - Ang Muling Pagsasama ng Buong Pamilya
Nagulat ang ama ng masalubong siya ng isang masigabong pagbati mula sa kanyang asawa at anak. Kumikinang-kinang ang mga mata ng ama sa kanyang nakita. Ang kanilang bahay ay napapalibutan ng mga lobo at iba't ibang makukulay na dekorasyon.
"Maligayang pagbalik, mahal!" bati ng kanyang asawa.
"Na-miss po namin kayo ng sobra-sobra, Itay!" wika naman ng kanyang anak.
Nakahanda sa la mesa ang mga paboritong pagkain ng kanyang ama. Nakakatakam ang amoy mula sa mga ulam. Bago sila kumain, nagdasal ang pamilya. Nagpasalamat sila sa Panginoon at naging maayos na ulit ang kalagayan ng ama ni Maria. Nagpasalamat din sila na nabayaran ang pampagamot sa kanya at sa masarap na pagkaing nakahain sa la mesa. Nang matapos silang magdasal, sabay sabay silang nanalangin ng "Amen". Masayang kumain muli ang pamilya. Nasagot ng Panginoon ang kanilang mga panalangin, at natikman nila ulit ang matamis na pagsasama ng isang nagmamahal na pamilya.

#2. Mabilis na sumunod ang kaniyang pamilya ngunit sila ay hinarangan dahil hindi sila pwedeng pumasok sa ospital.

#3. Hindi sila naghintay ng matagal nang nilabas ulit ang lalaki na nasa stretcher. Nagulat ang pamilya dahil ang akala nila ay maaadmit na ang kanilang kamag-anak sa emergency room.

#4. “Pasensiya na po, punong puno na ang emergency room at ang iba pang facilities ng ospital.” Nalulungkot na sinabi ng nurse. “Paano na tatay namin?!” Iyak ng isang anak ng lalaki sa nasa stretcher na hanggang ngayon ay hindi pa nabibigyan ng atensyon.

#5. Walang ibang mapagpilian, inilagay nalang ang lalaki sa isang pwesto ng labas ng hospital at dinala sa labas ang kaniyang kailangan. Sa labas nalang nila tutulungan ang lalaki dahil nasa panganib na ito.

#6. Gumaan ang pakiramdam ng pamilya ng kaunti. Kahit na nasa labas nalang sila ng ospital, sapat na sakanilang makitang nasa mas mabuting kondisyon ang kanilang kamag-anak.

#7. Umalis na ang mga doktors at nurse dahil kailangan na nilang umintindi sa ibang mga pasyente. Nanatili ang pamilya sa tabi ng lalaki para bantayin siya, hanggan sa dumating sa punto na doon na sila natulog.

#8. Sa ikalawang araw ay wala pa ring available na space para sa kanila sa loob ng hospital. Nag-aalala na sila dahil naiinitan na ang lalaki, at lahat sila ay nasa panganib na mahawa sa CoVid Virus.

#9. May makikitang ibang pamilya na hindi din ma-accomodate ng ospital tulad ng pamilyang ito. Nalulungkot silang makita na parehas din ang paghihirap na dinadaranas ng ibang tao dito.

#10. Inisip ng pamilya na malabo nang mapapapasok ang kanilang kamag-anak na lalaki sa loob, kaya inalagaan nalang nila ito sa puwesto na inilagay sila noong una pa.

#11. Nangamba sila dahil akala nila stable na ang kondisyon ng lalaki, ngunit inaatake nanaman siya ng sakit. Dali-daling tinawag nila ang mga nurse para iasikaso ang lalaking iyon.

#12. Dahil sa kulang ng kagamitan at tauhan, natagalan silang makakuha ng nurse at doktor na pwedeng tumulong sa kanila. Hindi tumigil ang pagaatake ng masamang pakiramdam ng lalaki.

#13. Agad agad inintindi ng mga tauhan ang lalaki. Hindi nila alam kung kakayanin pa ng lalaki ang itong sakit na ito. Sama-samang nagdasal ang pamilya para gumaling ang kanilang kamag-anak.

#14. Biglang tumigil ang mga nurse at doktor sa pagintindi sa pasyente nilang lalaki. Tumingin sila sa pamilya at tumango na parang ang sinasabi ay “Wala na.”

#15. Tumakbo ang anak ng lalaki at umiyak nung nakita niyang hindi na humihinga ang kaniyang tatay. Umiyak siya ng sobrang lakas at sumigaw, “Bakit nangyari ito sainyo, Itay? Hindi ito kasalanan namin, hindi ito kasalanan nila. Hindi kasalanan mo ito, Itay, bakit ka nila pinahirapan? Sino, Itay?! Sino ang may kasalanan?!”