Πέρα από τις τρεις βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν και πλαισιώνουν μια κοινότητα διερεύνησης δηλαδή την κοινωνική, τη γνωστική και της διδασκαλίας, η παράμετρος του διδασκομένου κρίνεται ως σημαντική. Ο διδασκόμενος (μαθητής, φοιτητής) αποτελεί ζωτικό κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως αυτή πραγματώνεται γενικότερα αλλά και ειδικότερα μέσα από μια κοινότητα διερεύνησης, καθώς βρίσκεται σε απόλυτη αλληλεξάρτηση τόσο με το κοινωνικό όσο και το γνωστικό και διδασκαλικό στοιχείο.  Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπορούμε να θέσουμε κάποιες υπο-παραμέτρους.  

Αρχικά η κοινωνική παρουσία του διδασκομένου μέσα σε μια κοινότητα είναι καθοριστικής σημασίας. Δηλαδή το κατά πόσο θέλει να δραστηριοποιηθεί και να αλληλοεπιδράσει με τον διδάσκοντα αλλά και τους άλλους συν διδασκομένους του. Επίσης, η ικανότητα που έχει ο διδασκόμενος να αυτορρυθμίζεται και να προσαρμόζεται μαθησιακά είναι μια ακόμη υπο-παράμετρος που πρέπει να ληφθεί υπόψη των ερευνητών. Επιπλέον, τα κίνητρα που θέτει ο ίδιος για τη μάθηση αλλά και παράγοντες όπως ηλικία, το φύλο η κοινωνική – οικονομική κατάσταση του διδασκόμενου  πρέπει να τεθούν υπό εξέταση. Τέλος, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ως έναν ακόμη υπο-παράγοντα και το βαθμό εξοικείωσης του διδασκόμενου με την τεχνολογία. Σε αρκετές περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί πως η ελλιπής τεχνολογική γνώση, έχει στερήσει από τον διδασκόμενο τη δυνατότητα να λειτουργήσει ικανοποιητικά μέσα σε μια κοινότητα διερεύνησης. 

Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε, ότι μια κοινότητα διερεύνησης τόσο σε διαδικτυακά όσο και σε μεικτά περιβάλλοντα μάθησης θα ήταν σκόπιμο και αποτελεσματικό, να λαμβάνει υπόψη και τον διδασκόμενο. Μια τέτοια προοπτική στοχεύει - σύμφωνα με τους ερευνητές που την εισηγούνται- στη βελτίωση και ολοκλήρωση του μοντέλου. 

 

 

 

 

 

 Το μοντέλο της κοινότητας διερεύνησης με τις 3 παραμέτρους έχει αποδειχθεί  αποτελεσματικό μέσα από την πρακτική εφαρμογή του τα τελευταία χρόνια. Πέρα όμως από τις 3 αυτές βασικές παραμέτρους(κοινωνική, γνωστική, διδασκαλίας) είναι έντονες οι συζητήσεις για την εισαγωγή και μελέτη της παραμέτρου του διδασκομένου. Είναι μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να συμπληρώσει τις προηγούμενες 3 καθώς και ο μαθητής αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο στην διαδικασία της μάθησης. Ο εκπαιδευόμενος είναι αυτός στον οποίο στοχεύουν οι παραπάνω παράμετροι. Άρα είναι σημαντικό να κατανοήσουμε και να μελετήσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες του αφού από αυτά εξαρτάται ως ένα βαθμό το αποτέλεσμα της μάθησης.

Ο διδάσκων και ο διδασκόμενος αποτελούν τα 2 άκρα της μαθησιακής διαδικασίας  στα οποία παρεμβάλλονται, αναπτύσσονται, οργανώνονται  όλα τα υπόλοιπα στοιχεία/παράμετροι. Είναι λοιπόν σημαντικό να μελετήσουμε και να εντάξουμε και την παράμετρο του διδασκομένου. Στοιχεία όπως το φύλο η ηλικία η εξοικείωση με το διαδικτυακό / μεικτό τρόπο μάθησης, οι εμπειρίες των ατόμων, το πολιτισμικό/κοινωνικό περιβάλλον το μαθησιακό υπόβαθρο , είναι στοιχεία που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευόμενος θα μπορέσει να ενταχθεί και  αποκομίσει τα μέγιστα οφέλη από μια διαδικτυακή κοινότητα μάθησης. Ο διδάσκων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τις ιδιαιτερότητες κάθε φορά της εκπαιδευτικής ομάδας που έχει. Το ίδιο μάθημα μπορεί να έχει  διαφορετικά αποτελέσματα σε ομάδες με διαφορετικά χαρακτηριστικά .

Αν λοιπόν υιοθετήσουμε ως 4^η παράμετρο αυτή του διδασκόμενου θα μπορούσαμε να έχουμε ως υποπαραμέτρους :

  Ατομικά/προσωπικά χαρακτηριστικά  .  Αποτελεί σημαντική υποπαράμετρο καθώς υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στο πώς μαθαίνουν οι  ενήλικοι και οι ανήλικοι (ηλικία), η σχέση τους με τις  νέες τεχνολογίες, , τον διαθέσιμο χρόνο , τις εμπειρίες τους το ενδιαφέρον/θέληση τους,  το κοινωνικό περιβάλλον.

 Κίνητρα μάθησης. Είναι  μια υποπαράμετρος η οποία καθορίζει την ένταξη και συμμετοχή του διδασκομένου στην κοινότητα/ομάδα , την αλληλεπίδραση  του τόσο με το διαδικτυακό περιβάλλον όσο και με τα μέλη της ομάδας. 

Ικανότητα αυτορρύθμισης . Είναι μια παράμετρος η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στην  επίτευξη των μαθησιακών στόχων. Η αυτοαξιολόγηση, η χρήση κατάλληλων στρατηγικών μάθησης, η  δυνατότητα/ικανότητα προσαρμογής στο μαθησιακό (διαδικτυακό/μεικτό) περιβάλλον είναι στοιχεία που θα πρέπει να συνυπολογίζονται στην όλη εκπαιδευτική διαδικασία.

 Υπάρχουν ωστόσο επιστήμονες που πιστεύουν ότι οι τρεις παραπάνω παράμετροι δεν αρκούν και υποστηρίζουν την ανάγκη συνύπαρξης και αρμονικής αλληλεπίδρασης μιας ακόμη παραμέτρου, αυτής του διδασκομένου.  Διδασκόμενος είναι το κάθε άτομο που συμμετέχει και απαρτίζει την κοινότητα διερεύνησης. Η προσωπικότητα του διδασκόμενου ως φορέας ιδεών, αξιών, πεποιθήσεων και εμπειριών παίζει καθοριστικό ρόλο στην κατάκτηση της γνώσης όπως αυτή δομείται αρχικά ατομικά και μετέπειτα συλλογικά. Με βάση την τοποθέτηση αυτή τα  ατομικά χαρακτηριστικά, τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά αλλά και  τα κίνητρα και οι δεξιότητες κάθε μέλους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αφού καθορίζουν τις υπόλοιπες τρεις παραμέτρους.

       Κατά τους Shea και Bidjerano (2010) καθοριστική σημασία στην παράμετρο του διδασκόμενου έχουν οι δεξιότητες της αυτο-κατεύθυνσης (self directing), της αυτεπάρκειας (self-sufficiency) και της αυτο-ρύθμισης (self-regulation). Οι μελετητές αναφέρουν τα χαρακτηρολογικά γνωρίσματα ενός “επιτυχημένου” διδασκόμενου: είναι ενεργός μελετητής (active learner), αντιμετωπίζει προκλήσεις, έχει επιμονή και αποφασιστικότητα καθώς η διαδικτυακή μάθηση είναι πιο απαιτητική αφού της λείπουν τα χαρακτηριστικά της άμεσης κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Επαγωγικά, υποστηρίζεται ότι όσο πιο δυναμική είναι η παρουσία του διδασκόμενου τόσο μειώνεται η αξία της παραμέτρου της διδασκαλίας. Στην ενεργητική και προσωπική αυτή κατάκτηση της γνώσης ο διδασκόμενος είναι αυτόνομος  και ανεξάρτητος να κατευθυνθεί από τις ανάγκες, τα κίνητρα και τις επιθυμίες του. Η δυναμική του επηρεάζει καθοριστικά την δυναμική της ομάδας με την οποία αλληλεπιδρά.    

           Υπάρχουν ταυτόχρονα επιστήμονες που διαφωνούν με την προσθήκη της τέταρτης αυτής παραμέτρου, υποστηρίζοντας ότι αντιβαίνει στην θεμελιώδη αρχή της Κοινότητας Διερεύνησης: στη συλλογικότητά της. Τονίζοντας τα ατομικά χαρακτηριστικά του διδασκόμενου πιστεύουν ότι μειώνεται η αξία της αλληλεπίδρασης και της ομαδικής διερεύνησης. Ταυτόχρονα διερωτώνται αν με τη λογική της εν λόγω παραμέτρου θα έπρεπε να προσθέσουμε μία ακόμη πέμπτη που θα αφορά στα χαρακτηριστικά του διδάσκοντα. Σε έρευνες (Maet al., 2017) διαπιστώνεται ότι η παράμετρος της διδασκαλίας έχει άμεση σχέση με την κοινωνική παράμετρο άρα υποστηρίζουν ότι η γνώση δομείται ακριβώς εκεί που οι δύο αυτές παράμετροι αλληλοσυμπληρώνονται και όχι στην προσθήκη μιας επιπλέον παραμέτρου.

           Ο αντίλογος στην παραπάνω έρευνα μπορεί να είναι ότι δεν μπορεί κανείς να βρει σε μια έρευνα κάτι που δεν έχει συμπεριλάβει προς μελέτη. Ακόμη, σε έρευνες σχετικές με τη διαδικτυακή μάθηση (πριν την πανδημία), το σύνολο των ατόμων που επέλεγαν αυτού του είδους την εκπαίδευση είχε κάποια σαφή κοινά χαρακτηριστικά όπως η εξοικείωση με την τεχνολογία ή τόλμη και αποφασιστικότητα να πειραματιστούν με έναν καινούργιο φορέα μάθησης.

           Μολονότι βρίσκω ενδιαφέροντα τον αντίλογο αυτό, θεωρώ ότι η παράμετρος του διδάσκοντα είναι ζωτικής σημασίας και θα έπρεπε να αποτελεί μια ακόμη από τις παραμέτρους. Πιστεύω μάλιστα ότι είναι τόσο σημαντική που θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει τις υπόλοιπες τρεις αφού επηρεάζει τόσο τη γνωστική παράμετρο (πως ο διδασκόμενος καταλαβαίνει το γενεσιουργό γεγονός, πως εξερευνεί, ενσωματώνει ή αναλύει), την κοινωνική (πως ο διδασκόμενος εκφράζεται συναισθηματικά, πως επικοινωνεί, πως βιώνει τη συμμετοχή του σε μια ομάδα) αλλά και την παράμετρο της διδασκαλίας (πως διδάσκουμε το συγκεκριμένο άτομο). 

Έτσι, επί παραδείγματι η διδασκαλία ημι- αναλφάβητων ενηλίκων που υποχρεούνται να συμμετέχουν σε μαθήματα διαφέρει από αυτή των νέων, μεσοαστών που είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και διεκδικούν επαγγελματική εξειδίκευση με σκοπό την επαγγελματική επιτυχία . Όπως προαναφέρθηκε όσο πιο ανεπτυγμένες είναι οι δεξιότητες αυτοδιαχείρισης του διδασκόμενου τόσο λιγότερη σημασία αποκτά η παρέμβαση και οργάνωση του διδάσκοντα.  Σε μια προσπάθεια περαιτέρω εμπλουτισμού και βελτίωσης του μοντέλου της Κοινότητας Διερεύνησης με την ενσωμάτωση της παραμέτρου του διδασκομένου, θα πρότεινα τις παρακάτω υποπαραμέτρους:

Ο διδασκόμενος καλλιεργεί τις απαραίτητες δεξιότητες που τον βοηθούν να έχει έναν όλο και πιο ενεργητικό ρόλο στην οικοδόμηση της γνώσης που τον ενδιαφέρει. Στα πλαίσια αυτά ο ρόλος του διδάσκοντα είναι επικουρικός ή συμβουλευτικός.

Δείκτες θα μπορούσαν να είναι: 

2. Ατομικά Χαρακτηριστικά

Ο διδασκόμενος γνωρίζει πως τα ατομικά χαρακτηριστικά περιορίζουν ή διερευρύνουν (και σε κάθε περίπτωση αποτελούν καθοριστικές συνιστώσες στην εκπαιδευτική διαδικασία) τα μαθησιακά αποτελέσματα. 

Δείκτες θα μπορούσαν να είναι:

3. Ψυχολογικά Χαρακτηριστικά 

Ο διδασκόμενος κατανοεί ότι η ψυχογραφία του επηρεάζει την μαθησιακή του εμπειρία και αναπτύσει συναισθηματικές δεξιότητες που ενισχύουν και ενθαρρύνουν την μάθηση στα πλαίσια της Κοινότητας Διερεύνησης.

Δείκτες θα μπορούσαν να είναι:

Το μοντέλο της κοινότητας διερεύνησης απαρτίζεται από τρεις παραμέτρους, οι οποίοι είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι, αλληλοεπιδρούν αλλά και εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο, προκειμένου να επιτευχθεί η μάθηση σε ένα δικτυακό περιβάλλον. Αυτοί οι παράμετροι είναι η Κοινωνική, η Γνωστική και παράμετρος της Διδασκαλίας, πέρα από τους παραπάνω παραμέτρους σπουδαίο ρόλο διαδραματίζουν και η παράμετρος της διδασκαλίας όπως  και αυτή του διδασκόμενου. 

            Όσον αφορά της παράμετρο διδασκαλίας αυτή εξαρτάται από το ρόλο του εκπαιδευτικού όσον αφορά το πώς οργανώνει, σχεδιάζει τη διδασκαλία του αλλά και το πώς κατευθύνει τη ροή του μαθήματος.

            Η παράμετρος του διδασκόμενου. Είναι κοινά αποδεκτό ότι ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καταλυτικός στην εκπαιδευτική διαδικασία. Κάθε εκπαιδευτικός έχει την προσωπικότητα του, τις γνώσεις, τις εμπειρίες. Δυο βασικοί υπό-παράμετροι που παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο για την παράμετρο του διδασκόμενου είναι η Αυτορρύθμιση η οποία έχει να κάνει με την ικανότητα του εκπαιδευτικού να μπορεί να έχει τον έλεγχο του εαυτού του, σε μια ενδεχόμενη δυσκολία – κρίση κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και αν τελικά κατάφερε να πετύχει τους μαθησιακούς στόχους που έθεσε εξ’ αρχής. Η δεύτερη υπό-παράμετρος είναι η Αυτεπάρκεια σχετίζεται με τα πιστεύω του κάθε ανθρώπου, κατά πόσο θα μπορέσει  να καταφέρει  να υλοποιήσει με επιτυχία την οποιαδήποτε εργασία. Πέρα από τους υπό-παραμέτρους υπάρχουν και δείκτες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και αυτοί είναι:

·         Η εκπαίδευση τους

·         Η πιθανή εμπειρία τους

·         Το φύλο και η οικογενειακή τους κατάσταση.

·         Οι προσδοκίες τους και οι πεποιθήσεις τους.

·         Η εξοικείωση με την τεχνολογία.

·         Η μεταδοτικότητα του διδάσκοντα

·         Οι κοινωνικές δεξιότητες του διδασκόμενου

·         Η προσαρμοστικότητα στις απαιτήσεις της καθημερινότητας 

Συμπερασματικά η ύπαρξη της  παραμέτρου  του διδασκόμενου είναι πολύ σημαντική και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε όλη την εκπαιδευτική διαδικασία.  Καθώς επίσης έχει άμεση σχέση , με όλες τις παραμέτρους κοινωνική, γνωστική, και διδασκαλίας.

Η ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΟΥ

 

Το μοντέλο της Κοινότητας Διερεύνησης ( Community of Inquiry) ,το οπoίο προτάθηκε το 2000 από τους Garrison,Anderson και  Archer,αποτελεί ένα θεωρητικό πλαίσιο το οποίο αναφέρεται  στην δημιουργία μιας κοινότητας  η οποία στηρίζει την έρευνα και  μάθηση σε ηλεκτρονικά περιβάλλοντα. Το πλαίσιο αυτό βασίζεται στη φιλοσοφία της συνεργατικής εποικοδομητικής προσέγγισης δημιουργώντας κοινωνικές, τεχνολογικές και παιδαγωγικές διαδικασίες. 

 H Κοινότητα Διερεύνησης προσδιορίζεται από τρείς αλληλεξαρτώμενες παραμέτρους και τις αλληλεπιδράσεις που δημιουργούνται μεταξύ τους, προκειμένου να δημιουργήσουν εκπαιδευτική εμπειρία σε διαδικτυακά περιβάλλοντα .Την Κοινωνική Παράμετρο, η οποία  αναδεικνύει την αλληλεπίδραση μεταξύ των μελών, αφού δείχνει το βαθμό στον οποίο οι μαθητές αισθάνονται συναισθηματικά και κοινωνικά συνδεδεμένοι με τα υπόλοιπα άτομα που βρίσκονται στο ίδιο διαδικτυακό περιβάλλον. Σύμφωνα με έρευνες υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ των δραστηριοτήτων που που ενισχύουν τη κοινωνική παρουσία και στα μαθησιακά αποτελέσματα( Arbaugh,2007)  και την ίδια στιγμή αυξάνεται η ικανοποίηση των μαθητών για τη μάθηση που πέτυχαν( Swan & Shih,2006) Η δεύτερη παράμετρος είναι η Γνωστική  Παράμετρος, η οποία αναφέρεται στον βαθμό με τον οποίο οι μαθητές μπορούν μέσα από προβληματισμό και συζήτηση σε μία κοινότητα διερεύνησης να κατασκευάζουν και να επιβεβαιώνουν την έννοια. Η τελευταία παράμετρος είναι αυτή της Παραμέτρου Διδασκαλίας ,η οποία αναφέρεται στον ρόλο του διδάσκοντα και τις διδακτικές ενέργειες του, όπως ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός και οργάνωση, η διευκόλυνση της συζήτησης και η διερεύνηση. Ο κατάλληλος χειρισμός της διδακτικής παρουσίας έχει μεγάλη σημασία καθώς   μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να μετακινηθούν σε υψηλότερα επίπεδα σκέψης και παράθεσης ιδεών (Garrison et al.,2001).

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με  πρόσφατες μελέτες ,εξετάζεται το ζήτημα της προσθήκης μίας ακόμη παραμέτρου, εξίσου σημαντικής που φαίνεται να συμπληρώνει το πλαίσιο της Κοινότητας Διερεύνησης. Σύμφωνα λοιπόν με τους Shea και  Bidjerano (2010) η Παράμετρος του Διδασκομένου φαίνεται να έχει μεγάλη σύνδεση με την Κοινωνική Παράμετρο και την Παράμετρο Διδασκαλίας, κάτι που μπορεί να διευκολύνει την κατανόηση της ανάπτυξης της Κοινότητας Διερεύνησης τόσο σε διαδικτυακά όσο και σε μεικτά περιβάλλοντα μάθησης.

Η Παράμετρος του Διδασκόμενου, σχετίζεται με δύο πολύ σημαντικές έννοιες και δίνεται η δυνατότητα να εξηγηθεί μέσα από αυτές, την έννοια της αυτεπάρκειας και της αυτό-ρύθμισης. Συμφωνά με τον Bandura (1977), ο οποίος πρώτη φορά χρησιμοποίησε τον όρο της   αυτεπάρκειας  προκειμένου να περιγράψει τη πίστη ενός ατόμου στις δυνατότητές του να ενεργοποιήσει τα κίνητρα ,τους γνωστικούς πόρους  και τα σχέδια δράσης που απαιτούνται προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Με άλλα λόγια ,ο όρος αυτός δεν αναφέρεται στις ικανότητες του ατόμου αλλά  στις πεποιθήσεις του για το τί είναι ικανό να κάνει με τις ικανότητες που διαθέτει ( Bandura 1986).Σύμφωνα με τους Compeau και Higgins 1985, ο όρος αυτός αναφέρεται και στις πεποιθήσεις ενός ατόμου για την ικανότητά του να χρησιμοποιεί υπολογιστή. Μελετώντας λοιπόν την αυτεπάρκεια των διδασκομένων ,δίνεται η δυνατότητα να μελετηθούν και να κατανοηθούν οι παράγοντες που  επιδρούν στα κίνητρα και στην ανάπτυξη των ικανοτήτων των ατόμων στη χρήση υπολογιστών, κάτι πολύ βασικό σε μία Κοινότητα Διερεύνησης.

Η δεύτερη έννοια που μπορεί να εξηγήσει την Παράμετρο του Διδασκομένου, είναι αυτή της αυτό-ρύθμισης. Αυτό-ρύθμιση είναι λοιπόν η ικανότητα του ατόμου να μπορεί να τροποποιεί και να ελέγχει τη συμπεριφορά του, το γιγνώσκειν και το συναίσθημά του, καθώς και το περιβάλλον του ,εάν χρειάζεται, προκειμένου να πετύχει έναν στόχο ( Efklides, Niemivirta, & Yamauchi,2002).Η  αυτό-ρύθμιση είναι λοιπόν μια σύνθετη και δυναμική διεργασία ,η οποία ενεργοποιείται κάθε φορά που τίθενται νέες απαιτήσεις στο άτομο και πρέπει να υπάρχει δράση προσαρμοσμένη στα χαρακτηριστικά της κατάστασης, όπως αυτά ορίζονται από  το στόχο, το περιβάλλον τις συνθήκες ,τις δυνατότητες, τις προσδοκίες και τις επιθυμίες του ατόμου.

Παρόλα αυτά, μια διερεύνηση επιπλέον υποπαραμέτρων όπως αυτών των κινήτρων και  των ατομικών χαρακτηριστικών θα μπορούσε να συμπληρώσει την επέκταση αυτής της παραμέτρου και κατά συνέπεια να συμπληρώσει το ευρύτερο πλαίσιο της Κοινότητας Διερεύνησης. 

Δείκτες της παραμέτρου των κινήτρων θα μπορούσαν  να είναι:

 

·       η καθοδήγηση της συμπεριφοράς του μαθητή  προς το στόχο 

·       η αύξηση της προσπάθειας 

·       η επιμονή προς την επίτευξη του στόχου 

·       η  ανάληψη πρωτοβουλίας 

·       η βελτίωση της γνωστικής επεξεργασίας 

·        η ευχαρίστηση που πηγάζει από την ίδια τη δραστηριότητα 

·       η απόκτηση γνώσης 

·       η ανάπτυξη δεξιοτήτων 

·       η  βελτίωση  του εαυτού. 

Τα ατομικά χαρακτηριστικά  διαδραματίζουν επίσης έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην παρουσία του διδασκομένου και κατ’επέκταση επιδρούν στην Κοινότητα Διερεύνησης.

Δείκτες αυτής της υποπαραμέτρου είναι:

·       το φύλο

·        η εθνικότητα

·        η θρησκεία 

·       το μορφωτικό επίπεδο 

·       το κοινωνικό επίπεδο 

·       η ιδεολογία

·       το οικονομικό επίπεδο

 

 

Λαμβάνοντας  υπόψη όλα τα ανωτέρω, φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι η περαιτέρω διερεύνηση της παραμέτρου του Διδασκομένου θεωρείται αναγκαία, προκειμένου να αναπτυχθεί το πλαίσιο της Κοινότητας Διερεύνησης και να ιδωθεί από διαφορετικό πρίσμα με σκοπό να έρθουν στην επιφάνεια νέα στοιχεία.

 

• Κοινωνική παρουσία: Ορίζεται ως η ικανότητα των μαθητών να απεικονίζουν τον εαυτό τους κοινωνικά και συναισθηματικά στο ιστολόγιο, αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει συναισθηματική έκφραση, ανοιχτή επικοινωνία και ομαδική συνοχή. Ανεξάρτητη μελέτη έχει βρει μια ουσιαστική σχέση μεταξύ δραστηριοτήτων που βελτιώνουν την κοινωνική παρουσία και τα μαθησιακά αποτελέσματα, καθώς και την αύξηση της ευτυχίας των μαθητών με τη μάθησή τους.

 

Η κοινωνική παράμετρος φανερώνει το βαθμό στον οποίο οι μαθητές αισθάνονται κοινωνικά και συναισθηματικά ενωμένοι με άλλα άτομα που αλληλοεπιδρούν σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον. Η παράμετρος αυτή μετουσιώνεται μέσω των υποπαραμέτρων της συναισθηματικής έκφρασης, της ανοιχτής επικοινωνίας και της συνοχής της ομάδας. Η γνωστική παράμετρος σχετίζεται με την ικανότητα των μαθητών να βιώσουν έναν παρατεταμένο προβληματισμό, μέσω συζήτησης σε μια κριτική κοινότητα διερεύνησης. Οι υποπαράμετροι είναι το γενεσιουργό γεγονός που προκαλεί ενεργοποίηση της κοινότητας, η εξερεύνηση – διερεύνηση μέσω της κριτικής σκέψης της ομάδας, η ενσωμάτωση μέσω της σύνθεσης ιδεών που οδηγούν σε ένα υψηλό επίπεδο κριτικής σκέψης και η ανάλυση που οδηγεί στη γενίκευση. Η παράμετρος διδασκαλίας περιλαμβάνει όλες εκείνες τις διδακτικές ενέργειες του διδάσκοντα που φέρνουν κοντά τις άλλες δύο παραμέτρους. Στόχοι αυτής της παραμέτρου είναι η πρόκληση συζήτησης και οι ευκαιρίες για συνεργατική μάθηση.

Τον τελευταίο καιρό η επιστημονική κοινότητα που μελετά την κοινότητα διερεύνησης, διατείνεται υπέρ της ένταξης στο μοντέλο αυτό μιας τέταρτης παρουσίας – παραμέτρου, αυτή του εκπαιδευτή (instruction presence) ή της κοινωνικής παρουσίας του εκπαιδευτή (instruction social presence). Αυτό προκύπτει από την αναγνώριση της σημασίας του για την ανάπτυξη και τη συνοχή της κοινότητας. Το είδος αυτής της τέταρτης παραμέτρου μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη της αυτεπάρκειας και της αυτορρύθμισης.  

Η παρουσία του εκπαιδευτή κρίνεται απαραίτητη σε μία κοινότητα διερεύνησης, επειδή χρειάζονται οδηγίες για την ολοκλήρωση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και καθοδήγηση του διαλόγου. Άλλωστε η αλληλεπιδραστική σχέση που θα αναπτυχθεί μεταξύ διδάσκοντα και διδασκόμενων είναι ουσιώδες στοιχείο της εκπαιδευτικής εμπειρίας. Συνεπώς, για να λειτουργήσει η κοινωνική και η γνωστική παράμετρος χρειάζεται ο εκπαιδευτής, ο οποίος με το ρόλο του δρα θετικά στη γνώση και στην κοινωνικοποίηση. Στη γνώση μέσω της επιλογής περιεχομένου. Επίσης λειτουργεί ως υποστηρικτής και ρυθμιστής της εκπαιδευτικής εμπειρίας. Στην κοινωνική παρουσία μέσω της αυτοπαρακίνησης, της δημιουργίας πεποιθήσεων και εξωτερικών κινήτρων. 

Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως υποπαραμέτρους της παρουσίας του διδασκόμενου την αυτορρύθμιση και την αυτεπάρκεια. Δείκτης της αυτορρύθμισης θα μπορούσε να είναι ο εγκλιματισμός, η ρύθμιση του κλίματος γενικότερα, η ρύθμιση της μάθησης  και η καθοδήγηση του διαλόγου. Η αυτεπάρκεια μπορεί να νοηματοδοτηθεί από την γνωστική επάρκεια, την τεχνολογική επάρκεια, τις στρατηγικές μάθησης, την ενσυναίσθηση, την τηλεεγγύτητα και την κατασκευή της γνώσης μέσα από το λάθος. Γίνεται λοιπόν σαφές ότι η προσθήκη της παραμέτρου του διδασκομένου συμβάλει ουσιαστικά στην εις βάθος κατανόηση της ανάπτυξης μιας κοινότητας διερεύνησης. Αυτό μπορεί να αφορά τόσο τα διαδικτυακά, όσο και τα υβριδικά περιβάλλοντα μάθησης, τόσο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όσο και στην υποχρεωτική.

 Γνωστική παράμετρος είναι ο βαθμός στον οποίο οι συμμετέχοντες είναι σε θέση να δημιουργήσουν νόημα μέσω συνεχούς επικοινωνίας. Είναι το βασικό στοιχείο για την κριτική σκέψη και τα υψηλότερα επίπεδα μάθησης. Η κριτική σκέψη είναι μια σχέση μεταξύ του προσωπικού και του συνεργατικού κόσμου ενώ δεν είναι απλά αναστοχαστική. Βρίσκει χώρο στις διαδικασίες εκείνες που αναδεικνύονται σε ένα συνεργατικό περιβάλλον μάθησης, καθώς διερευνά, οικοδομεί και επιβεβαιώνει τη νέα γνώση με τη συνεργασία, το διάλογο και τον αναστοχασμό. Παράλληλα είναι αυτή που προωθεί την ουσιαστική μάθηση και παρουσιάζει μια περιγραφή των προοδευτικών φάσεων της πρακτικής έρευνας που θα οδηγήσει στην επίλυση κάποιου προβλήματος ή ενός διλήμματος. 

Η κοινωνική παράμετρος είναι αυτή που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αλληλεπίδραση της διερεύνησης και της ποιότητας ώστε να γίνει η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών στόχων και συνδυάζεται με τις άλλες δύο παραμέτρους. 

 Η διδακτική παράμετρος είναι αυτή που βάζει τις βάσεις για την ανάπτυξη ενός υψηλότερου επιπέδου ομιλίας και περιλαμβάνει τη διαχείριση και το σχεδιασμό των μαθησιακών ακολουθιών δίνοντας την σχετική τεχνογνωσία με το αντικείμενο διευκολύνοντας την ευεργετική μάθηση. Παρουσιάζει αυτές τις μεθόδους που χρησιμοποιεί ο εκπαιδευτικός για να υπάρξει ποιότητα ώστε να επιτευχθεί μία αποτελεσματική κοινότητα διερεύνησης. Ο εκπαιδευτικός είναι αυτός που σχεδιάζει, κατευθύνει και διευκολύνει τον μαθητή με τις γνωστικές και κοινωνικές διαδικασίες για να επιτευχθούν μαθησιακοί στόχοι με κέντρο τον μαθητή. 

 Εκτός όμως από τις 3 παραμέτρους, γίνεται προσπάθεια εισαγωγής και μελέτης μιας νέας παραμέτρου αυτή του διδασκομένου. Ο διδασκόμενος είναι στενά συνδεδεμένος με την κοινωνική και διδακτική παρουσία καθώς πάνω σε αυτόν προσαρμόζονται οι 3 παράμετροι. Έτσι θα πρέπει να μελετηθούν εις βάθος τα χαρακτηριστικά του. Στη διαδικτυακή διδασκαλία και μάθηση ο εκπαιδευόμενος αναλαμβάνει την ευθύνη των σπουδών του και έχει υπεύθυνο ρόλο , καθώς δεν έχουν όλοι οι διδασκόμενοι τον ίδιο χρόνο και ευκολία για επικοινωνία με τους συνδιδασκόμενούς τους. Επίσης ποικίλουν οι δεξιότητες της χρήσης της τεχνολογίας αλλά και ο τρόπος οργάνωσης, μελέτης, αξιοποίησης του διδακτικού υλικού και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες. Παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εγκατάλειψη των σπουδών. Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο οι διδασκόμενοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της μάθησης σε μεγάλο βαθμό, να αναπτύξουν υψηλότερα επίπεδα αυτορρύθμισης της μάθησης ώστε να αποκτήσουν νέες δεξιότητες μελέτης  και αξιολόγησης του εκπαιδευτικού υλικού. Δηλαδή να οργανώνουν την ύλη, να αξιοποιούν διαδικτυακές εφαρμογές κοινωνικής αλληλεπίδρασης που προωθούν την επικοινωνία, να οργανώνουν το προσωπικό περιβάλλον μάθησης, να αποκτήσουν τον έλεγχο και την ευθύνη για τις αποφάσεις τους. Η συνεργασία, ο διάλογος, η συνομιλία και η αλληλεπίδραση είναι αυτά που θα δημιουργήσουν δυναμικά περιβάλλοντα μάθησης. 

 Αυτούς τους παράγοντες εξετάζει η παράμετρος του διδασκομένου και θα ήταν σημαντικό να ενταχθεί στο Μοντέλο της κοινότητας διερεύνησης με τις εξής υπό-παραμέτρους: της αυτορρύθμισης (απόκτηση της ικανότητας, δεξιότητας και οργάνωσης του χρόνου όσο και του υλικού μελέτης), των προσωπικών χαρακτηριστικών όπως ( κοινωνικό, οικονομικό και μορφωτικό επίπεδο, φύλο, ηλικία) και την υπό-παράμετρο των κινήτρων ( δέσμευση, ενδιαφέρον για το θέμα, πρόκληση, αναγνώριση κ.α.).

 

 

 

 

_{Τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά του διδασκομένου: Η επιμονή  και η αποφασιστικότητα που έχει ο κάθε διδασκόμενος για την κατάκτηση στόχων του, ο τρόπος αντιμετώπισης των δυσκολιών που αντιμετωπίζει, η ικανότητα να αντιμετωπίζει και να επιδέχεται επικοδομοιτική κριτηκή, η ευκολία συμμετοχής του σε ομαδικές δραστηριότητες, η ενσυναίσθηση και κατανόηση ως προς τους υπόλοιπους διδασκομένους, η ύπαρξη αποριών και η ανάγκη για την διερεύνησή τους.} 

 

 

Ωστόσο, στο συγκεκριμένο μοντέλο ασκήθηκε κριτική από μια μερίδα θεωρητικών, η οποία το χαρακτήρισε ανεπαρκές και πρότεινε να προστεθεί στις παραμέτρους,  εκείνη του διδασκομένου, η οποία θα αλληλεπιδρά με τις υπόλοιπες και θα συμβάλει στην αποτελεσματικότητά του. Ήρθε, επομένως, στο επίκεντρο ο ίδιος ο εκπαιδευόμενος, ο άμεσα ενδιαφερόμενος και αποδέκτης, δηλαδή, της εκπαιδευτικής πράξης, εκείνος που αποτελεί μέλος αυτής της κοινότητας. Πλέον, λοιπόν, στο προσκήνιο βρίσκεται η προσωπικότητα, η ιδιαίτερη ταυτότητα, η αξίες, οι ιδέες, οι πεποιθήσεις, οι εμπειρίες, τα ενδιαφέροντα του κάθε υποκειμένου, όπου παίζουν καθοριστικό ρόλο για την κατάκτηση της γνώσης, την επιτυχία της εκπαιδευτικής πράξης, τη μάθηση. Σε μια διαδικτυακή κοινότητα μάθησης εξαρτάται από το χαρακτήρα του κάθε διδασκόμενου, τι θα επιτρέψει να τον επηρεάσει, να μάθει, να κατανοήσει, να απορρίψει ή να υιοθετήσει, ανάλογα τα ενδιαφέροντα του ή τους λόγους που έχει επιλέξει να συμμετάσχει στο εκάστοτε πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ποιος είναι ο απώτερος σκοπός του. Κάποιοι διευκολύνονται περισσότερο ή λιγότερο να εκφραστούν σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον ενώ δεν πρέπει να παραγνωρίζονται τα κίνητρα ( δέσμευση και ενδιαφέρον για το θέμα ) των διδασκομένων και η σύνδεσή τους με την καθημερινή πρακτική. Ως προς τα κίνητρα, αξιόλογες υποπαράμετροι μπορούν να θεωρηθούν η προσωπική ανάπτυξη του ατόμου, η διεύρυνση του γνωστικού και πνευματικού του ορίζοντα, η ευχαρίστηση που νιώθει, η στοχοθεσία, η επιμονή, το πείσμα, η ανάγκη του, τα οποία έχουν άμεση σχέση με τα ψυχολογικά του χαρακτηριστικά, πχ ενσυναίσθηση.  

Στα παραπάνω, φυσικά, θα προσθέσουμε τα ατομικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων πχ φύλο, ηλικία, εθνικότητα, θρησκεία, μορφωτικό επίπεδο αλλά και την ικανοποιητική ή μη ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων, της αυτομόρφωσης, της αυτορρύθμισης, του αυτοελέγχου, της αυτεπάρκειας. Έτσι, η επιτυχία σε μια Κοινότητα Διερεύνησης εξαρτάται από το τι πιστεύει το άτομο ότι είναι ικανό να κάνει (αυτεπάρκεια) αλλά και πως τροποποιεί τη συμπεριφορά του ανάλογα με το τι θέλει κάθε φορά να επιτύχει, (αυτορρύθμιση), χρησιμοποιούνται μεταγνωστικές ικανότητες και οι ανάλογες στρατηγικές για την επίτευξη του στόχου. Γνωρίζει πώς να διαχειρίζεται το χρόνο του, τις δοθείσες δραστηριότητες και έτσι ο ρόλος του εκπαιδευτικού καθίσταται απλά βοηθητικός. 

Ο «επιτυχημένος» διδασκόμενος έχει ενεργητική συμμετοχή στα τεκταινόμενα, δεν παρακολουθεί παθητικά όσα συμβαίνουν, αλλά αντίθετα επιχειρεί να εμπλακεί άμεσα στην μάθηση. Αξιολογεί με κριτικό πνεύμα, είναι έτοιμος να επιλύσει οποιοδήποτε πρόβλημα με την εύρεση δημιουργικών λύσεων, αναλύει, συνθέτει, διερευνάει, είναι αυτόνομος και επιλέγει εκούσια ό,τι του ταιριάζει. 

Από την άλλη, όμως, υπάρχει ο αντίλογος, η άρνηση στην ενσωμάτωση αυτής της επιπλέον παραμέτρου. Το πλαίσιο της Κοινότητας διερεύνησης δημιουργήθηκε, εξαρχής, για να προωθήσει την ομαδοσυνεργατικότητα, την ομαδική διερεύνηση, να δώσει αξία, σημασία, νόημα και να φέρει στο επίκεντρο ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα ομαδικά. Έτσι, εξατομικεύοντας τα δεδομένα και λαμβάνοντας τους διδασκόμενους ατομικά, ως ξεχωριστές οντότητες, αντιβαίνει στο βασικό νόημα της θεωρίας και την αλλάζει, το οποία οδηγεί, αναπόφευκτα, στην προσθήκη και πέμπτης παραμέτρου που αφορά το διδάσκοντα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο αποτελεί μια παρορμητική αντίδραση, καθώς διαφαίνεται ότι εν τέλει μάθηση επιτυγχάνεται μέσω της αλληλεπίδρασης των ήδη υπαρχουσών παραμέτρων.

Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες έχουν φέρει στο προσκύνιο μία τέταρτη παράμετρο, αυτή του διδασκομένου (learner presence), η οποία βέβαια δεν έχει εισαχθεί επίσημα, αλλά θεωρείται εξίσου σημαντική και συμπληρωματική. Σε μία τέτοια κοινότητα μάθησης ο ρόλος του διδασκόμενου είναι εξέχων, καθώς αναλαμβάνει πολλές πρωτοβουλίες και πέρα από το υλικό, που του προσφέρει ο διδάσκων, είναι ο ίδιος υπεύθυνος σε μεγάλο βαθμό για τη μόρφωσή του. Πρόκειται για μία μαθητοκεντρική προσέγγιση. Μία τέτοια προσθήκη μπορεί εξηγηθεί μέσω των εννοιών της αυτεπάρκειας και της αυτο-ρύθμισης, μέσα από τις οποίες γίνεται κατανοητή η προσπάθεια και η διαδικασία που ακολουθεί το άτομο για να επιτύχει τους στόχους του. Ως υπο-παράμετροι μπορούν να θεωρηθούν:

Για να οδηγηθεί η εκπαιδευτική πράξη στα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, ο διδάσκων οφείλει να λάβει υπόψην όλες τις προαναφερθείσες παραμέτρους, που αφορούν τον διδασκόμενο. Άλλωστε, κάθε άτομο δρα και σκέφτεται με διαφορετικό τρόπο και θέτει διαφορετικούς στόχους. Μέσα από ανομοιογενείς κοινότητες διερεύνησης, επιτρέπεται σε άτομα τελείως διαφορετικά μεταξύ τους να συνομιλήσουν και να ανταλλάξουν απόψεις και έτσι να αποδομήσουν ιδέες και γνώσεις, που ποτέ δεν περίμεναν. 

 Γίνεται, λοιπόν, κατανοητό πόσο σημαντική είναι η παράμετρος του διδασκομένου και ιδίως σε μία τέτοια κοινότητα μάθησης, όπου κυριαρχεί ο διάλογος και η επικοινωνία μεταξύ των διδασκομένων. 

-Την κοινωνική παράμετρο

-Τη γνωστική παράμετρο

-Την παράμετρο διδασκαλίας

Και οι τρεις παράμετροι συνδέονται-αλληλοεπιδρούν-εμπλέκονται  και ορίζουν την κοινότητα διερεύνησης, στα πλαίσια της διαδικτυακής κοινότητας μάθησης.

Η κοινωνική παράμετρος και ο βαθμός ανάπτυξής της, αυξάνει τη σύνδεση μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων ώστε να αξιοποιηθεί στο μέγιστο ο  επιδιωκώμενος στόχος.

Η γνωστική παράμετρος σηματοδοτεί το περιεχόμενο της διδασκαλίας , το υλικό, τα μαθησιακές διαδικασίες, την οικοδόμηση νέα γνώσης, τη μεταγνώση κλπ.

Η παράμετρος της διδασκαλίας αφορά στον διδάσκοντα και στο συνολικό σχεδιασμό των διαδικτυακών μαθημάτων.

Σημαντική και εξίσου καθοριστική  όμως στη διαδικασία αυτή αποτελεί η παράμετρος του διδασκόμενου ως ο τελικός αποδέκτης της μάθησης.

Ο μαθητής-διδασκόμενος καθορίζει το σύνολο των παραμέτρων  αλλά και καθορίζεται από αυτούς καθώς:

-«Ρυθμίζει» την παρουσία του και τη στάση του απέναντι στη διαδικτυακή κοινότητα μάθησης ως προς την κοινωνική του οντότητα, το ενδιαφέρον του και τη στάση του απέναντι στο γνωστικό αντικείμενο και τη συνολική  του ανταπόκριση στη πορεία της διδασκαλίας.

Οι υποπαράμετροι που χαρακτηρίζουν το διδασκόμενο θα μπορούσαν να είναι:

-Το γενικό προφίλ του (ηλικία, φύλλο, εθνικότητα, οικονομικό-κοινωνικό υπόβαθρο,  λοιπά ατομικά χαρακτηριστικά)

-Προσωπικοί στόχοι που αφορούν στη συμμετοχή του στην κοινότητα διερεύνησης.

-Ψηφιακή γνώση και ετοιμότητα

Αναλυτικά:

Το προφίλ του διδασκόμενου είναι μια πολύ σημαντική υποπαράμετρος που επηρεάζει  τη συνολική διαδικασία. Κάθε επιμέρους στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία και το σύνολο αυτών διαμορφώνουν και τις 3 προηγούμενες παραμέτρους. Π.χ.  Ένα σύνολο διδασκομένων διαφορετικών εθνικοτήτων και ηλικιών, σε μια διαδικτυακή κοινότητα διερεύνησης μη τυπικής μάθησης, με σκοπό την επαγγελματική επιμόρφωση, αυτόματα διαμορφώνει την κοινωνική αλληλεπίδραση, το περιεχόμενο του γνωστικού αντικειμένου αλλά και το σχεδιασμό της διδασκαλίας .

Οι προσωπικοί στόχοι του διδασκόμενου, η αυθόρμητη επιλογή ή η υποχρεωτικότητα στην κοινότητα διερεύνησης, τα εσωτερικά κίνητρα, η στάση του απέναντι στη μαθησιακή διαδικασία σηματοδοτούν και τη συνολική επιτυχία ή όχι των στόχων της κοινότητας διερεύνησης.

Σημαντική υποπαράμετρος και απολύτως αναγκαία είναι η ψηφιακή γνώση του διδασκόμενου, η ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε ικανοποιητικό βαθμό στις ανάγκες μια διαδικτυακής αλληλεπίδρασης και ως προς τον χειρισμό των ψηφιακών εργαλείων αλλά και τη μαθησιακή τους αξιοποίηση.

Οι δείκτες που θα μπορούσαν να είναι:

-Αυτοαξιολόγηση σχετικά με το βαθμό ενεργής συμμετοχής, ανταπόκρισης στο γνωστικό περιεχόμενο, αρχικής και τελικής εκτίμησης της κοινότητας.

-Αξιολόγηση για την επίτευξη των προσδοκόμενων αποτελεσμάτων, προσωπικών στόχων, μαθησιακού αποτελέσματος.

-Επισήμανση σημείων προς βελτίωση όσον αφορά την κοινωνική παράμετρο, τη γνωστική παράμετρο, τη διδασκαλία. 

Άλλωστε, η «παρουσία» του διδασκομένου όπως και του διδάσκοντος είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την κοινωνική παρουσία και τη διδακτική/μαθησιακή παρουσία. Οπότε η παράμετρος του διδασκομένου συμβάλλει σε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της ανάπτυξης της Κοινότητας Διερεύνησης τόσο σε διαδικτυακά, όσον και σε μεικτά περιβάλλοντα μάθησης (blended learning environments). 

  Ως υποπαραμέτρους της παραμέτρου του διδασκομένου, θα μπορούσαμε να θέσουμε τα κίνητρα και τα ατομικά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά τα κίνητρα μπορούν να εξεταστούν το ενδιαφέρον που έχει κάθε μαθητής για το εξεταζόμενο θέμα και ο βαθμός δέσμευσης του, αναφερόμενοι στην ενεργή εμπλοκή και ενασχόληση του με το μάθημα αλλά και την ικανότητα για αυτορρύθμιση του μαθητή. Αναφορικά με τα ατομικά χαρακτηριστικά του κάθε διδασκομένου, θα μπορούσαμε να λάβουμε υπόψη το φύλο, την ηλικία, την εθνικότητα, την θρησκεία και το μορφωτικό επίπεδο. Κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία τον ξεχωρίζουν και που φυσικά επηρεάζουν την κοινότητα διερεύνησης, στην οποία ανήκει. Ανάλογα λοιπόν με αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να διαμορφωθεί το περιεχόμενο της διδασκαλίας και να αναζητηθούν οι τρόποι αξιολόγησης του μαθήματος,  να διερευνηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της ομάδας αλλά και να εξεταστεί η ικανότητα των μαθητών να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους, με τον διδάσκοντα και με το περιβάλλον μάθησης για να επιτευχθούν οι γνωστικοί στόχοι που έχουν τεθεί.

Η Διδακτική/εκπαιδευτική παρουσία ορίζεται ως ο σχεδιασμός, η διευκόλυνση και η κατεύθυνση των γνωστικών και κοινωνικών διαδικασιών για την υλοποίηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Η παράμετρος της διδασκαλίας αποτελείται από τρία συστατικά στοιχεία: τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό και την οργάνωση , τη διευκόλυνση της συζήτησης και την άμεση αντιμετώπιση. Επιπρόσθετα, η παράμετρος της διδασκαλίας αποτελεί ένα σημαντικό καθοριστικό παράγοντα στην ικανοποίηση των διδασκομένων, την αντιληπτή μάθηση και την ανάπτυξη του αισθήματος της κοινότητας. Εννοούμε την πράξη σχεδιασμού και οργάνωσης, διευκόλυνσης του διαλόγου και της άμεσης καθοδήγησης σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ικανότητες των διδασκόμενων. Αξίζει να σημειωθεί σ’ αυτό το σημείο η άποψη ότι η διδακτική παρουσία και ειδικότερα με τις φάσεις του σχεδιασμού και της οργάνωσης ενός μαθησιακού περιβάλλοντος προηγείται από πλευράς χρόνου εμφάνισης της γνωστικής και της διδακτικής παρουσίας, κάτι που τονίζει τη σημασία της στην εδραίωση των δύο άλλων παρουσιών. 

Σε αυτό το σημείο τονίστηκε η σημασία του διδασκομένου στην όλη εκπαιδευτική πράξη και έγινε εισαγωγή της  Παραμέτρου του Διδασκομένου, η οποία μπορεί να εξηγηθεί από τις έννοιες τις αυτεπάρκειας και της αυτορύθμισης. Η παρουσία του διδασκόμενου (μαθητή, φοιτητή) είναι στενά συνδεδεμένη με την κοινωνική παράμετρο και την παράμετρο διδασκαλίας. Η παράμετρος του διδασκομένου θα έλεγε κανείς πως συνδέεται με δύο βασικές υπο-παραμέτρους: τα κίνητρα των διδασκομένων για μάθηση ( ενδιαφέροντα των διδασκομένων) αλλά και με τα ατομικά χαρακτηριστικά π.χ φύλο, ηλικία, εθνηκότητα, θρησκεία, μορφωτικό επίπεδο κλπ. Ο διδασκόμενος αποτελεί ένα καθοριστικό παράγοντα στη διεξαγωγή της διδασκαλίας και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα μαθησιακά αποτελέσματα που προκύπτουν από αυτή. Τα βασικά χαρακτηριστικά τους, όπως η ικανότητα, η στάση, το κίνητρο, η ηλικία, το φύλο, η ωριμότητα των διδασκομένων, οι εγκαταστάσεις στην αίθουσα, η διαθέσιμη τεχνολογία, οι μαθησιακοί πόροι και το σχολικό κλίμα μπορούν να επηρεάσουν την απόδοση των διδασκομένων ανεξάρτητα από το «τι κάνει ο διδάσκων μέσα στην τάξη. 

Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στον χώρο της εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με τη θεαματική ανάπτυξή τους, έχει συντελέσει στην αλλαγή των δεδομένων όσον αφορά στους τρόπους παροχής της γνώσης. Ο αναβαθμισμένος ρόλος του διδάσκοντα αποτελεί μία σημαντική παράμετρο για την επιτυχία. Ο διδάσκοντας οφείλει να υποστηρίζει το διδακτικό υλικό και να είναι υπεύθυνος για την ενεργοποίηση του διδασκομένου του να λειτουργεί αυτόνομα προς μία εφευρετική πορεία αυτομόρφωσης. Ο διδάσκων πρέπει να διατηρεί ροή επικοινωνίας με τους διδασκόμενούς του και να μεταδίδει γνώση παρά να υπάρχει μια απρόσωπη επικοινωνία. Η ποιότητα της εκπαίδευσης κρίνεται σε σημαντικό βαθμό επί της βάσης της επικοινωνίας μεταξύ των δυο μερών της εκπαιδευτικής πράξης, του διδάσκοντα και του διδασκομένου. Η διδασκαλία όμως διαφοροποιείται σε αξιοσημείωτο βαθμό σε σχέση με τα παραδοσιακά εκπαιδευτικά συστήματα και η μαθησιακή διαδικασία εξαρτάται περισσότερο από τον ίδιο τον διδασκόμενο. Επομένως, η διδασκαλία είναι επικεντρωμένη στο άτομο, εναρμονίζοντας τη δραστηριότητα της διδασκαλίας και της μάθησης. Με αυτόν τον τρόπο, δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη της ατομικότητας, και ο εκπαιδευτικός νοείται ως συνεργάτης. Για αυτό η μάθηση βασίζεται τόσο στην αλληλεπίδραση των διδασκομένων με τους διδάσκοντες όσο και με τους άλλους διδασκόμενους. Επομένως η μάθηση δεν θεωρείται πλέον αυτόνομη διαδικασία, αλλά αποτελεί δυναμική αυτενέργεια του διδασκομένου όπου τον καθορίζει ως αυτόνομη οντότητα ωθώντας τον σε μία εφευρετική πορεία αυτομόρφωσης. 
Οπότε συμπεραίνεται ότι για την επιτυχία της μάθησης τόσο για τον διδάσκοντα όσο και για τον διδασκόμενο το κλειδί είναι η αλληλεπίδραση. Ο σαφής καθορισμός των προσδοκιών θα καθορίσει χωρίς αμφιβολία τον ρόλο και την ευθύνη που πρέπει να λάβει ο καθένας. 

Βάσει του χαρακτηριστικού – πλεονεκτήματος πως η κοινότητα διερεύνησης έχει μαθητοκεντρικό χαρακτήρα,  η ένταξη της παραμέτρου του διδασκομένου έχει κατά  την άποψή μου αδιαμφισβήτητα λόγο ύπαρξης σε μία κοινότητα διερεύνησης. Πλέον με τα νέα δεδομένα διδασκαλίας, ο ρόλος του διδασκόμενου έχει αλλάξει για να προσαρμοστεί στα διαδικτυακά περιβάλλοντα μάθησης. Έχει περισσότερο ενεργητικό ρόλο, είναι ο ίδιος υπεύθυνος για τη μάθησή του, αυτενεργεί, παίρνει πρωτοβουλίες, προσεγγίζει κριτικά το εκπαιδευτικό υλικό και ο ίδιος οικοδομεί τη γνώση μέσω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Αποτελεί λοιπόν μία από τις  τέσσερις παραμέτρους  στο μοντέλο της κοινότητας και είναι κυρίως συνδεδεμένη με την κοινωνική  παράμετρο και με την παράμετρο της διδασκαλίας καθώς επίσης συνδέεται με δύο σημαντικές έννοιες, την αυτεπάρκεια και την αυτορύθμιση αφού ο μαθητής ρυθμίζει ο ίδιος την πορεία της μάθησής του, είναι αυτόνομος και πρέπει να χαρακτηρίζεται από αυτοπειθαρχία για να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις την κοινότητας.

 Οι δύο υποπαράμετροι της παραμέτρου του διδασκομένου είναι τα  κίνητρα με  δείκτες τη δέσμευση των ατόμων, δηλαδή την ευθύνη που αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας κάποιες δραστηριότητες αν υπάρχει κάποια εργασία που πρέπει να υλοποιηθεί με κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Δεύτερος δείκτης είναι το ενδιαφέρον. Όσο μεγαλύτερο είναι το ενδιαφέρον των μαθητών- φοιτητών για το θέμα που συζητείται , τόσο μεγαλύτερο κίνητρο θα έχουν για να συμμετέχουν και τα προσωπικά χαρακτηριστικά. Η επόμενη παράμετρος είναι τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ατόμου με δείκτες όπως φύλο, ηλικία, εθνικότητα, θρησκεία μορφωτικό επίπεδο, που επηρεάζουν την παρουσία του  και την εξέλιξή του μέσα στην κοινότητα διερεύνησης. 

Μία ακόμα υποπαράμετρος που θα μπορούσε ίσως  να συμπεριληφθεί είναι η ψυχολογική παράμετρος με δείκτες τη διάθεση, τα συναισθήματα, την οικογενειακή κατάσταση, τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες που μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ψυχολογία των ατόμων (πχ οικονομική κρίση) και είναι αλληλένδετη με τις άλλες δύο υποπαραμέτρους καθώς η μία μπορεί να επηρεάσει την άλλη.

Οι παράμετροι που έχουμε εξετάσει είναι αλληλοεξαρτώμενες και η παράλειψη μίας  εξ΄ αυτών θα  επέφερε αρνητικά αποτελέσματα στις μαθησιακές δραστηριότητες και κατ΄επέκταση στη μαθησιακή διαδικασία. 

 

 Το μοντέλο της κοινότητας διερεύνησης με τις 3 παραμέτρους έχει αποδειχθεί  αποτελεσματικό μέσα από την πρακτική εφαρμογή του τα τελευταία χρόνια. Πέρα όμως από τις 3 αυτές βασικές παραμέτρους(κοινωνική, γνωστική, διδασκαλίας) είναι έντονες οι συζητήσεις για την εισαγωγή και μελέτη της παραμέτρου του διδασκομένου. Είναι μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να συμπληρώσει τις προηγούμενες 3 καθώς και ο μαθητής αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο στην διαδικασία της μάθησης. Ο εκπαιδευόμενος είναι αυτός στον οποίο στοχεύουν οι παραπάνω παράμετροι. Άρα είναι σημαντικό να κατανοήσουμε και να μελετήσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες του αφού από αυτά εξαρτάται ως ένα βαθμό το αποτέλεσμα της μάθησης.

Ο διδάσκων και ο διδασκόμενος αποτελούν τα 2 άκρα της μαθησιακής διαδικασίας  στα οποία παρεμβάλλονται, αναπτύσσονται, οργανώνονται  όλα τα υπόλοιπα στοιχεία/παράμετροι. Είναι λοιπόν σημαντικό να μελετήσουμε και να εντάξουμε και την παράμετρο του διδασκομένου. Στοιχεία όπως το φύλο η ηλικία η εξοικείωση με το διαδικτυακό / μεικτό τρόπο μάθησης, οι εμπειρίες των ατόμων, το πολιτισμικό/κοινωνικό περιβάλλον το μαθησιακό υπόβαθρο , είναι στοιχεία που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευόμενος θα μπορέσει να ενταχθεί και  αποκομίσει τα μέγιστα οφέλη από μια διαδικτυακή κοινότητα μάθησης. Ο διδάσκων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τις ιδιαιτερότητες κάθε φορά της εκπαιδευτικής ομάδας που έχει. Το ίδιο μάθημα μπορεί να έχει  διαφορετικά αποτελέσματα σε ομάδες με διαφορετικά χαρακτηριστικά .

Αν λοιπόν υιοθετήσουμε ως 4^η παράμετρο αυτή του διδασκόμενου θα μπορούσαμε να έχουμε ως υποπαραμέτρους :

  Ατομικά/προσωπικά χαρακτηριστικά  .  Αποτελεί σημαντική υποπαράμετρο καθώς υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στο πώς μαθαίνουν οι  ενήλικοι και οι ανήλικοι (ηλικία), η σχέση τους με τις  νέες τεχνολογίες, , τον διαθέσιμο χρόνο , τις εμπειρίες τους το ενδιαφέρον/θέληση τους,  το κοινωνικό περιβάλλον.

 Κίνητρα μάθησης. Είναι  μια υποπαράμετρος η οποία καθορίζει την ένταξη και συμμετοχή του διδασκομένου στην κοινότητα/ομάδα , την αλληλεπίδραση  του τόσο με το διαδικτυακό περιβάλλον όσο και με τα μέλη της ομάδας. 

Ικανότητα αυτορρύθμισης . Είναι μια παράμετρος η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στην  επίτευξη των μαθησιακών στόχων. Η αυτοαξιολόγηση, η χρήση κατάλληλων στρατηγικών μάθησης, η  δυνατότητα/ικανότητα προσαρμογής στο μαθησιακό (διαδικτυακό/μεικτό) περιβάλλον είναι στοιχεία που θα πρέπει να συνυπολογίζονται στην όλη εκπαιδευτική διαδικασία.