Trước khi bắt đầu dự án, với tư cách là một người trẻ sinh ra trong thời bình, mình nghĩ rằng bản thân đã phần nào hiểu được quá khứ hào hùng của dân tộc. Khi thực sự bước vào hành trình tìm hiểu, lắng nghe những cựu chiến binh – những con người bằng xương bằng thịt đã sống, chiến đấu vì độc lập dân tộc – mình mới nhận ra rằng để làm nên trang sử sách hào hùng thì bao nhiêu bể máu, mồ hôi, nước mắt để đánh đổi là không kể siết.

Câu chuyện được kể từ những bác cựu chiến binh là những trang sử sống động. Có những chi tiết tưởng chừng như đơn giản nhưng lại chất chứa biết bao mất mát, lòng dũng cảm, và tình đồng đội thiêng liêng. Dự án đã giúp chính mình nhận ra rằng: lịch sử không chỉ nằm trên những trang sách, mà còn hiện hữu trong từng lời kể, từng ánh mắt, từng nếp nhăn của những người đi trước.

Sự bình yên mình đang có không phải là điều hiển nhiên. Nó là kết quả của biết bao máu xương và nước mắt. Biết ơn, đối với bản thân mình, không còn là một cảm xúc trừu tượng, mà là hành động cụ thể: học tập, sống có trách nhiệm, gìn giữ ký ức lịch sử, và lan tỏa những câu chuyện giá trị ấy đến với cộng đồng. Dự án "Trạm 75S" không chỉ là một dự án học thuật. Đó là một hành trình cảm xúc,, là lời nhắc nhở rằng mỗi chúng ta đều có trách nhiệm với di  sản tinh thần của dân tộc. Mình thật sự tự hào khi được là một phần nhỏ trong hành trình ấy.

                                                           -Hoàng Yến-

Hành trình “75S” không chỉ là một dự án nghệ thuật, mà còn là một cột mốc trưởng thành. Tôi đã dám vượt qua vùng an toàn của chính mình, thử thách bản thân với những chủ đề mới, những hình thức mới. Cùng với team mình, tôi học được nhiều điều – không chỉ về kỹ năng, mà còn về cách lắng nghe, thấu cảm và sẻ chia. Dẫu có lẽ sẽ lắm hối tiếc khi hành trình khép lại, nhưng với tôi, đó là một chặng đường trọn vẹn, nhiều cảm xúc và sẽ luôn ở lại như một ký ức đẹp.

Và có lẽ, sâu thẳm bên trong, một phần nào đó trong tôi đã được chữa lành – phần tâm hồn vẫn luôn khao khát được ghi nhận, được cống hiến hết mình cho nghệ thuật, cho Tổ quốc, và cho tất cả những điều tôi yêu thương.

Biết bao cảnh đời ngang trái tang thương

Mẹ mất con nơi xa lắm…chiến trường 

Vợ mất chồng cả nắm xương cũng mất 

Có những người lính không về với đất

Nhưng khổ đau lại chồng chất cả đời 

Có người lính mất trí sống chơi vơi

Khi tỉnh ra thì thế thời thay đổi…”

Phía sau chiến tranh 

• Nguyễn Đình Huân - 

Có lẽ những dòng thơ trên đã thể hiện toàn bộ góc nhìn và cảm nhận của em về cuộc hành trình tìm về quá khứ “TRẠM 75s - DẤU CHÂN LỊCH SỬ”. Ban đầu, khi nghe quyết định thực hiện dự án này, dường như có điều gì đó thôi thúc em, em muốn được nhìn lại quá khứ hào hùng bất khuất ấy để được hiểu trái tim của người lính - những con người dũng cảm của thời cuộc, được nhìn thấy rõ hơn những tổn thương mà họ đã trải qua trong thời chiến cũng như để giải đáp thắc mắc “ Giới trẻ ngày nay còn giữ truyền thống yêu nước hay không ?”. Tuy rằng, bản thân đã được nhiều lần nghe kể về các câu chuyện, cuộc đời của các vị anh hùng thời chiến trên các trang mạng xã hội hay qua lời kể đã từng khiến em nhiều lần tự hào nhưng cũng chất chứa nỗi xót xa…

Giờ đây, được trực tiếp đi tìm hiểu, được phỏng vấn góc nhìn của người trẻ về lòng yêu Tổ quốc, được trải nghiệm và nhìn rõ hơn các vết thương chiến tranh để lại, bao nhiêu đó đã đủ cho em được chứng kiến rõ hơn về thời kháng chiến khốc liệt tang thương ấy, để khơi dậy tấm lòng yêu tổ quốc trong em. Khi từng bước đi qua từng hiện vật, hay di tích được tái hiện lại tại Bảo Tàng Chứng Tích Chiến Tranh, nghe lại từng tiếng nói hô hào đầy dũng mãnh của những người hùng cách mạng nơi tù đày man rợ, đọc từng dòng chữ chú thích khiến em vừa nhớ lại những lời kể đầy truyền cảm của người cô dạy sử em thời cấp 3, mọi thứ như trở thành một bộ phim tua chậm, chân thật và nghẹn ngào hơn bao giờ hết. Chưa dừng lại ở đó, những hình ảnh thu thập bằng chứng tội ác của Mỹ, Pháp khiến lòng em phải nghẹn ngào, xuýt xoa nhói lòng, cái nhói lòng đó là cái nhói lòng tiếc thương cho đồng bào nước mình, cho những người dân vô tội phải chịu trong hoàn cảnh ấy, xót thương cho những đứa trẻ sinh ra đã mang khuyết tật trong người do ảnh hưởng của chất độc màu da cam. Nhưng sâu trong đó, em còn thấy cả lòng kiên cường - bất khuất, lạc quan của họ - cả người dân Việt và các dũng sĩ trên chiến trường khốc liệt bom đạn khói lửa, em nhận ra giữa thời cuộc như vậy họ vẫn nở rộ nụ cười thật tươi giữa bom đạn, người lính vẫn dùng bài hát, thơ ca để vực dậy tinh thần, hay những con người nghị lực kiên cường sống chung với khuyết điểm mình đang mang. Tất cả đều xót xa đau thương nhưng cũng lạc quan, hào hùng. Ngoài ra, được tham dự vào ban nội dung, truyền thông của nhóm, em được học hỏi về cách viết bài, được nói lên những gì đã nghĩ về thời chiến, được khơi gợi tấm lòng yêu Tổ quốc bên trong trái tim em. Không những thế, em còn được trực tiếp phỏng vấn, nghe các bạn trẻ nói về đất nước, trân trọng hòa bình và được tiếp xúc kết nối sâu sắc hơn về thơ ca thời chiến hay những lá thư đau thương xót xa của các anh hùng nằm mãi nơi chiến trường. Hơn nữa, cũng được nghe, được thấy phút giây nghẹn ngào của một cựu chiến binh bằng xương bằng thịt nói về những giây phút cùng đồng đội vượt dãy Trường Sơn…càng làm dự án, em đều thấy tự hào về nó, tự hào cho những trải nghiệm chân thật, tự hào về đồng bào Việt Nam, tự hào người lính quả cảm trẻ tuổi chẳng tiếc đời xanh, tự hào về lịch sử hào hùng, tự hào cho một thời Chiến Tranh Nhân Dân và tự hào cả tuổi trẻ Việt Nam thời hòa bình biết trân trọng và yêu quý đất nước xinh đẹp này !

 Cảm ơn dự án cũng như hành trình “ TRẠM 75s - DẤU CHÂN LỊCH SỬ” đã đưa em lên một chuyến tàu của quá khứ hào hùng đáng để trân trọng và biết ơn. Chuyến đi ấy, không chỉ cho em được sống lại với lòng yêu nước trong tim em mà còn khơi gợi lên tấm lòng biết ơn và yêu nước ấy cho các bạn trẻ ngày nay. Một lần nữa, em muốn gửi lời biết ơn này đến các chiến sĩ cách mạng anh dũng, tuy rằng dự án của chúng em khó mà khâu lại vết thương mất mát của những người hùng ấy, nhưng ở một phương diện nào đó, như muốn nói với họ rằng “ Chúng em sẽ không quên sự hy sinh của họ, không quên đồng đội của họ đã ngã xuống, cũng không quên được trái tim đầy vết xước mà chiến tranh để lại.”

Trải nghiệm qua dự án, em đã bắt đầu hành trình chữa lành cho chính mình. Dù trước đây, em thường nghe nhắc đến tầm quan trọng của việc trân trọng quá khứ và những hy sinh của ông cha, nhưng khi thực sự tham quan bảo tàng chứng tích lịch sử, được tận mắt nhìn thấy những hình ảnh chân thật đến rùng mình về tội ác chiến tranh mang lại, lúc bấy giờ em mới thật sự sửng người, bật chậm lại để từ từ thấu -  nỗi đau và cảm - về cuộc sống hoà bình tươi đẹp, về giá trị nguồn cội, dòng máu anh dũng từ ông cha hay tổ tiên của mình.

Khi nghe những câu chuyện sống động từ các cựu chiến binh, cảm xúc tự hào và thiêng liêng trào dâng không thể nào diễn tả hết. Em dần hiểu được vị trí của bản thân trong dòng chảy lịch sử: nếu thế hệ các cựu chiến binh đã giành lấy độc lập, thế hệ cha mẹ xây dựng đất nước, thì thế hệ của em có nhiệm vụ phát triển và gìn giữ những giá trị, ấy là những điều cao cả, nhưng đơn giản hơn là tinh thần yêu nước, tính cách con người trung dũng kiên cường bất khuất, dám hy sinh để dành lấy độc lập tự do cho chính mình - dòng máu đỏ thiêng liêng ấy được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, giúp cho người ta thấy rằng mình cũng là người mang dòng máu của giá trị cao cả được truyền từ đời này sang đời khác, và từ đó càng thêm tự tin và phát triển bản.

Điều đặc biệt nhất mà em cảm nhận được đó là sự kết nối giữa người với, bằng sợi dây dân tộc, là người Việt Nam. Cảm giác cá nhân được hoà vào cộng đồng tạo nên một bức tranh thiêng liêng đỏ vàng, đầy rực rỡ. Bản thể của mỗi cá nhân là một mảnh ghép tạo sự kết nối đa dạng nhưng đồng điệu với nhiều bản thể khác. Qua những cảm xúc ấy, em cũng lĩnh hội được rằng trong nghệ thuật, chính việc tìm kiếm sợi dây kết nối là điều cần thiết để liên kết những cấu trúc rời rạc trong tác phẩm, tạo nên một bản hòa sắc độc đáo.

Trong vai trò nhóm trưởng, vừa điều phối vừa tham gia vào khâu sản xuất chuyên môn, em thật sự đã học hỏi được rất nhiều. Từ các thành viên trong nhóm, các bạn mang đến cho em nguồn năng lượng rất dễ chịu, lành tính và thúc đẩy sự sáng tạo cá nhân, cũng vì vậy mà cá nhân em có cảm giác rất thoải mái, dễ dàng trao đổi và thoả sức cho phép sự sáng tạo cá nhân được bộc lộ. Từ chuyên môn công việc trong dự án là design, lần thử thách bản thân đầu tiên của em với thứ mà trước nay bản thân luôn nghĩ là mình không thể làm được, thật thú vị khi vượt qua rào cản nội tâm, dù cây xà ngang đó không cao lắm. Em thật sự tìm thấy những điều hay ho và thích thú ở chuyên môn này, học hỏi được tư duy sáng tạo của các bạn chuyên môn và dành sự tự hào cho bản thân vì tự phá vỡ rào cản bản thân bằng phương pháp yes, and…và bằng sự hỗ trợ nhiệt tình của các bạn.

Đó là lúc em sống chậm lại để hòa nhịp cùng không khí của đất nước, sống chậm lại để đủ thấu và cảm những ký ức chiến tranh mà ông cha ta đã chịu đựng. “Họ đã cầm súng để ta được cầm viết.. họ đã hi sinh để ta có được đất nước trọn niềm vui như ngày hôm nay…” Chính những trải nghiệm, những buổi thực tế cùng dự án, xây dựng nội dung bài viết cho dự án truyền thông đã giúp em hiểu biết thêm nhiều thứ, nhận ra được nhiều chân lý, lý tưởng sống mới. Những thước phim hào hùng của những người lính vẫn còn đó như một bản trường ca bất tử cũng giống như một lời nhắc nhở đến bản thân em rằng: phải sống một cuộc đời hết sức, hết mình… hãy đặt ra cho mình những lý tưởng cao đẹp nhất để theo đuổi bởi “ngọn đuốc” đó sẽ luôn dẫn lối ta dù trong đêm đen tối nhất. 

Cảm ơn các bạn team mình vì đã chọn chủ đề này, trong lúc làm dự án dẫu cũng có lúc mỏi mệt nhưng từ đầu đến lúc viết nên những dòng tâm tư này em vẫn chưa từng hối hận mà thay vào đó là luôn cảm thấy tự hào khi chúng em đã cùng nhau tìm hiểu và làm hoàn thành một dự án ý nghĩa như thế. Đối với em, sự đoàn kết và thống nhất tư tưởng, cùng hòa chung một nhịp đập, một tinh thần yêu nước của team em chính là thành công lớn nhất của dự án chữa lành này. Tất cả chúng em đều cảm thấy đã được chữa lành và một phần nào đó chúng em cũng đã lan tỏa được những tinh thần yêu nước, chữa lành đến với các bạn khác, em tin chắc là như vậy.

Điều khiến em cảm thấy trân trọng nhất trong lúc làm dự án chính là khi phỏng vấn Cựu chiến binh, bởi em đã được chứng kiến những cảm xúc chân thành nhất của ông, hơn cả đau thương của ký ức là nỗi xúc động và niềm tự hào vì đã giành được hòa bình của đất nước. Biết ơn và trân trọng chính là những điều mà em muốn nói với họ. Cảm ơn những người chiến sĩ, những người dân kiên cường của đất nước… 

Nếu có kiếp sau, em vẫn muốn được làm người Việt Nam!