Марый мемлекеттік электр станциясы (Марыйская ТЭС) – Түрікменстандағы ең ірі жылу электр станцияларының бірі. Ол Мары қаласында орналасқан және "Туркменэнерго" мемлекеттік кәсіпорнының басқаруында.

Негізгі сипаттамалары:

• Құрылысы: 1969 жылы басталып, 1973 жылы толық іске қосылды.

• Отын түрі: табиғи газ.

• Қуаты:

  • Негізгі энергоблоктар: 7 × 210 МВт + 1 × 215 МВт = 1685 МВт

  • Қосымша газ турбиналары: 3 × 48,9 МВт = 146,7 МВт

  • Жалпы қуаты: 1831,7 МВт

Электр энергиясын өндіру:

• Жылына 12 млрд кВт·сағ электр энергиясын өндіруге қауқарлы.

• 2019 жылы 8,6 млрд кВт·сағ өндірілді.

• 70%-ы заманауи бу-газ қондырғылары арқылы өндіріледі.

Энергия экспорты:

• Ауғанстанға (Герат қаласы) энергомост арқылы жеткізіледі.

• Болашақта Пәкістанға электр энергиясын тасымалдау жоспарланған.

• Күніне 38 млн кВт·сағ энергия өндіріледі, оның 18 млн кВт·сағ көрші елдерге экспортталады (Ауғанстан, Өзбекстан, Иран).

Марый ЖЭС – Түрікменстандағы ең қуатты электр станциясы және аймақтағы энергетикалық қауіпсіздіктің маңызды нысаны.

Сейди мемлекеттік электр станциясы (Сейди МЭС) – Түрікменстандағы маңызды жылу электр станцияларының бірі. Ол Лебап уәлаяты, Сейди қаласында орналасқан және "Туркменэнерго" мемлекеттік кәсіпорнының басқаруында.

Негізгі сипаттамалары:

• Құрылысы: Кеңес Одағы кезеңінде салынған.

• Орналасуы: Сейди қаласы, Лебап облысы, Түрікменстан.

• Отын түрі: табиғи газ.

• Қуаты: 414 МВт

• Технологиясы: Бу-газ турбиналары арқылы электр энергиясын өндіреді.

Электр энергиясын өндіру:

• ЖЭС Түрікменстанның шығыс бөлігіндегі өнеркәсіптік аймақтарды және тұрғын халықты электрмен қамтамасыз етеді.

• Электр энергиясының белгілі бір бөлігі Ауғанстанға экспортталады.

Маңызы:

• Түрікменстанның энергетикалық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.

• Елдегі өнеркәсіп және ауыл шаруашылық секторларын электрмен жабдықтауда үлкен рөл атқарады.

• Экспорттық әлеуетке ие, өйткені Түрікменстан көршілес елдерге электр энергиясын жеткізеді.

Сейди МЭС – елдің шығысындағы негізгі энергетикалық нысандардың бірі, әрі Түрікменстанның энергия қауіпсіздігі үшін маңызды станция.

ru.wikipedia.org

Негізгі сипаттамалары:

• Түрі: Газтурбиналық электр станциясы (ГТЭС).

• Қуаты: 254,2 МВт.

• Құрылымы: General Electric компаниясының GE-PG9161-E типті екі газтурбиналық қондырғысы орнатылған.

• Жабдықтар: 110 кВ кернеулі тарату құрылғысы және жоғары вольтты электр беру желілері.

Құрылыс және пайдалану:

Станция құрылысы Түрікменстан үкіметі, General Electric және Çalyk Enerji компаниялары арасындағы ынтымақтастық келісімі аясында жүзеге асырылды. 2006 жылдың ақпанында, Түрікменстанның Мемлекеттік ту күніне орай, станция ресми түрде іске қосылды.

Маңызы:

Ашхабад ГТЭС орталық Түрікменстанның электр энергиясына деген сұранысының 40-45%-ын қамтамасыз етеді деп жоспарланған. Қазіргі уақытта станция Ашхабад қаласын, Ахал және Дашогуз уәлаяттарын, сондай-ақ «Аваза» ұлттық туристік аймағы мен Балкан облысындағы мұнай-газ және химия кешендерін электр энергиясымен қамтамасыз етеді.

Жалпы мәлімет:
Түрікменбашы ЖЭС (қысқаша ТТЭЦ) – Түрікменстанның батыс бөлігінде, Балкан уәлаятына қарасты Түрікменбашы қаласында орналасқан жылу электр станциясы. Бұрын Қызылсу ЖЭС-2 (Красноводская ТЭЦ-2) деген атаумен белгілі болған. Құрылысы 1962 жылы басталып, 1965 жылы пайдалануға берілген.

Техникалық сипаттамалары:

• Отын ретінде сұйытылған табиғи газ қолданылады.

• Ерекшелігі – станция теңіз суын пайдаланып жұмыс істейді. Арнайы буландыру қондырғылары теңіз суын айырып, оны бу қазандарына таза дистилденген су ретінде жеткізеді.

• Бастапқыда үш бу турбинасы жұмыс істеп, жалпы қуаты 170 МВт болды. Кейін бұл турбиналар жарамсыз деп танылып, қызметтен шығарылды.

• 1980 және 1984 жылдары әрқайсысы 210 МВт болатын екі жаңа энергия блогы салынды.

• 2000-жылдары техникалық ақауларға байланысты станция тек 100-120 МВт қуат өндіре алды.

• 1965 және 1966 жылдары енгізілген екі ПТ-60МЛЗ типті бу турбинасы бастапқы 60 МВт орнына тек 25 МВт өндіре алған.

Энергетикалық маңызы:

• Түрікменбашы ЖЭС Түркияға электр энергиясын экспорттайды (Гонбад-Хой-Башкале ЛЭП арқылы).

• Ел ішінде "Ашхабад-Балканабад-Түрікменбашы" және "Түрікменбашы-Дашоғыз" бағыттары бойынша энергия таратады.

Экологиялық әсері:

• Қызылсу шығанағының негізгі ластаушы көздерінің бірі деп саналады.

• Станцияны салқындату үшін пайдаланылған теңіз суы қайтадан теңізге төгіледі, бұл экологиялық тепе-теңдікке әсер етеді.

Жаңғырту жоспары:

• 2012 жылы Түрікменстан президентінің 2012-2016 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламасы аясында Ашхабад-Балканабад-Түрікменбашы бағыты бойынша 500 кВ жоғары вольтты электр желісін салу басталды.

• 2030 жылға дейін екі энергия блогын толықтай жаңғырту жоспарланған.

Бұл ақпарат Түрікменбашы ЖЭС-тің маңыздылығы мен даму келешегі туралы қысқаша мәлімет береді. 😊