1. Nêu đặc điểm, ý nghĩa của thành tựu, sử dụng hình ảnh minh họa. Xác định yếu tố bản địa/ ngoại lai trong thành tựu đó.

2. Sưu tầm một thành tựu cụ thể trong lựa chọn của mình (giới thiệu những nét cơ bản).

- Đến thời Trần, khoa cử được tổ chức đều đặn và quy củ hơn.

- Từ thời Lê sơ, khoa cử Nho học phát triển thịnh đạt.

- Nhiều người đỗ đạt, làm quan và trở thành các nhà văn hoá lớn của dân tộc

- Các triều đại đều có chính sách nhằm khuyến khích giáo dục và khoa cử. Ví dụ:

+ Từ năm 1442, nhà Lê sơ tổ chức lễ xướng danh và vinh quy bái tổ.

+ Năm 1484, vua Lê Thánh Tông bắt đầu cho dựng bia đá ở Văn Miếu, khắc tên những người đỗ tiến sĩ,...

+ Nhà Nguyễn đặt ở mỗi tỉnh một quan Đốc học để chuyên trách việc giáo dục, khoa cử,...

1. Đa dạng: Có nhiều tôn giáo như Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo và các tín ngưỡng dân gian.

2. Sự giao thoa: Các tôn giáo này thường có sự hòa quyện, ảnh hưởng lẫn nhau, tạo nên một nền văn hóa phong phú.

3. Tín ngưỡng tổ tiên: Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên rất phổ biến, thể hiện lòng hiếu thảo và tri ân.

4. Tính địa phương: Nhiều tín ngưỡng dân gian gắn liền với từng vùng miền, phản ánh đời sống văn hóa đặc trưng của người Việt.

Ý nghĩa:

1. Hướng dẫn đạo đức: Tôn giáo cung cấp các giá trị đạo đức và quy tắc sống, giúp con người sống tốt đẹp hơn.

2. Cộng đồng: Tôn giáo tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng, giúp người dân hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống.

3. Giải thoát tâm linh: Giúp con người tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống, giải quyết những khổ đau và tìm đến sự bình an.

4. Bảo tồn văn hóa: Các tín ngưỡng và lễ hội tôn giáo góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Tôn giáo ở Đại Việt không chỉ là một phần trong đời sống tinh thần mà còn là yếu tố quan trọng trong việc hình thành và phát triển văn hóa xã hội.

Yếu tố bản địa:

1. Tín ngưỡng dân gian: Thờ cúng tổ tiên, các vị thần linh địa phương.

2. Phong tục tập quán: Các lễ hội, nghi lễ truyền thống gắn liền với mùa vụ và đời sống hàng ngày.

3. Giá trị đạo đức: Những quan niệm về hiếu thảo, lòng nhân ái trong cộng đồng.

Yếu tố ngoại lai:

1. Phật giáo: Được du nhập từ Ấn Độ, có ảnh hưởng lớn đến đời sống tâm linh và văn hóa.

2. Nho giáo: Mang từ Trung Quốc, tập trung vào đạo đức, giáo dục và tổ chức xã hội.

3. Đạo giáo: Cũng từ Trung Quốc, ảnh hưởng đến triết lý sống và các nghi thức tôn thờ.

--------------------------------------------------------------

- Tư tưởng yêu nước, thương dân: phát triển theo hai xu hướng dân tộc và thân dân.

 + Dân tộc: đề cao trung quân ái quốc, đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đề cao sức mạnh toàn dân đánh giặc.

 + Nhân dân: gần dân, yêu dân. Vua quan cùng nhân dân quan tâm đến mùa màng, sản xuất, chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc. 

- Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và tổ tiên:

• Tiếp tục phát triển qua việc xây dựng lăng miếu, đền đài thờ tổ tiên, các vị anh hùng dân tộc, các vị tổ nghề,....

• Tạo nên tinh thần cởi mở, hòa đồng tôn giáo của người Việt.

• Sẵn sàng tiếp thu ảnh hưởng các tôn giáo từ Ấn Độ, Trung Hoa, kể cả phương Tây trên cơ sở hòa nhập với tín ngưỡng cổ truyền, tạo nên một nếp sống văn hóa rất nhân văn.

Đặc điểm của Tranh Đông Hồ

Chất liệu: Tranh được in trên giấy dó, sử dụng màu tự nhiên từ các nguyên liệu như lá cây, đất, và khoáng sản.

Nội dung: Tranh thường phản ánh cuộc sống sinh hoạt, phong tục tập quán của người dân, các biểu tượng may mắn, và các câu chuyện dân gian.

Kỹ thuật: Kỹ thuật in tranh Đông Hồ là phương pháp in khắc gỗ, mỗi màu sắc được in từ một bản khắc riêng biệt.

Ý nghĩa của thành tựu

Di sản văn hóa: Tranh Đông Hồ là một phần quan trọng trong di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam, thể hiện cái nhìn độc đáo về cuộc sống và tâm tư của người dân.

Giá trị giáo dục: Tranh không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn có giá trị giáo dục, truyền tải các bài học về đạo đức, lối sống qua các hình ảnh minh họa.

Gắn kết cộng đồng: Tranh Đông Hồ thường được sản xuất và tiêu thụ trong các dịp lễ hội, tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

Văn học chữ Hán: Chiếu dời đô(Lý Thái Tổ), Hịch tướng sĩ(Trần Quốc Tuấn),Nam Quốc Sơn Hà(khuyết danh), Bình Ngô Đại Cáo(Nguyễn Trãi) thường là về tình yêu và niềm tự vào về nước

Văn xuôi: Hoàng Lê Nhất Thống Chí(Ngô Gia Văn Phái), Thượng kinh kí sự(Lê Hữu Trác)

Văn học chữ Nôm: Quốc Ân Thi Tập(Nguyễn Trãi), truyện Kiều(Nguyễn Du) chủ yếu về con người, quê hương

Văn học dân gian: nội dung chủ yếu về phản ánh tâm tư tình cảm con người, quê hương đất nước, thể loại: thơ ca, tục ngữ, hò vè, hát, truyện cổ tích,...

Đặc điểm: Chăm lo phát triển sản xuất nông nghiệp, chủ đạo cây trồng chính là lúa nước ngoài ra trồng cây lương thực khác như ngô, khoai, sắn

Thành tựu: đắp đê, tổ chức khai hoang, ban hành phép quân điền thực hiện chính sách ngự binh ư nông, miễn giảm thuế, nghiêm cấm giết trâu bò

Ý nghĩa: tăng năng suất lao động, đảm bảo đời sống cho người dân

Thành tựu đắp đê: đắp để để tránh ngập lụt, gây thiệt hại về nhà cửa và hoa màu trong mùa lũ,

1. Đổi mới và sáng tạo: Các nhà khoa học, kỹ sư Đại Việt đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, tạo ra nhiều phát minh phục vụ đời sống, như công cụ nông nghiệp, hệ thống thủy lợi.

2. Khoa học thực nghiệm: Nhiều thành tựu khoa học trong lĩnh vực thiên văn, địa lý, y học đều dựa trên quan sát thực tế và kinh nghiệm, thể hiện sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn.

3. Đặc thù văn hóa: Các nghiên cứu khoa học và kỹ thuật thường gắn liền với văn hóa, tín ngưỡng và phong tục tập quán của người Việt, tạo nên sự độc đáo trong tư duy và ứng dụng.

4. Sự phát triển của giáo dục: Các trường học, thư viện và nơi nghiên cứu đã được thiết lập, giúp lan tỏa kiến thức và khuyến khích tinh thần học hỏi.

Ý nghĩa

1. Phát triển kinh tế: Các thành tựu trong nông nghiệp (như kỹ thuật canh tác, giống cây trồng) đã cải thiện năng suất, giúp ổn định đời sống người dân và phát triển kinh tế đất nước.

2. Khả năng tự chủ: Thành tựu khoa học giúp Đại Việt giảm thiểu sự phụ thuộc vào công nghệ và tri thức từ bên ngoài, tạo nền tảng cho sự tự chủ và độc lập trong phát triển.

3. Xây dựng bản sắc văn hóa: Những tiến bộ trong khoa học kỹ thuật không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần khẳng định bản sắc văn hóa và trí tuệ của dân tộc.

4. Đối phó với thiên tai: Khoa học kỹ thuật đã giúp người dân ứng phó hiệu quả hơn với thiên nhiên, từ xây dựng hệ thống đê điều đến các biện pháp phòng chống lũ lụt.

5. Khuyến khích tư duy phản biện: Những thành tựu khoa học góp phần phát triển tư duy phản biện, khuyến khích con người đặt câu hỏi và tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề xã hội.