• Mỗi năm, có tới hơn 100.000 tấn hóa chất bảo vệ thực vật, 23 triệu tấn rác thải, hơn 7 triệu tấn chất thải rắn công nghiệp và hơn 630.000 tấn chất thải nguy hại được thải ra môi trường.

• Hiện nay, trên cả nước có tới 283 khu công nghiệp đang thải ra hơn 550.000m3 nước thải thải ra ngày đêm nhưng chỉ có hơn 5%trong số đó được xử lý bằng hệ thống công nghệ.

• Trên toàn quốc có tới 787 đô thị đang xả thải 3.000.000m3 nước thải ngày và đêm nhưng đều chưa được xử lý.

• Hơn 458 bãi chôn lấp rác thải nhưng ¾ trong số đó không đạt tiêu chuẩn. Hơn 100 lò đốt rác hoạt động và thường xuyên thải ra khí dioxin và furan.

Những hình ảnh ô nhiễm môi trường cũng phần nào thể hiện cho chúng ta biết nguyên nhân. Những nguyên nhân có thể xảy ra:

• Thiếu ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung, xả rác vô tội vạ.

• Thải các chất độc hại từ các xí nghiệp, sự công nghiệp hóa hiện nay.

• Sự xả khí thải từ giao thông vận tải.

Còn rất nhiều những nguyên nhân khác khiến cho môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí trở nên ô nhiễm. Việc bảo vệ môi trường chính là bảo vệ bản thân mình và gia đình.

Mặc dù hầu hết các loại nhựa đều được quảng cáo là “có thể tái chế’. Nhưng thực chất phần lớn chúng đã là sản phẩm “được tái chế”. Một hộp sữa nhựa sẽ không không thể tái chế thành một hộp sữa khác. Nó chỉ có thể làm thành một mặt hàng chất lượng thấp hơn như gỗ nhựa. Và tất nhiên sản phẩm này không thể tái chế.

Vấn đề nhựa của chúng ta lớn đến mức nào? Trong số 33 triệu tấn rác thải nhựa được tạo ra ở Mỹ mỗi năm, chỉ có 7% được tái chế. Rác thải nhựa thường “kết thúc chặng đường” ở các bãi rác, bãi biển, sông và đại dương. Đó cũng là lí do góp phần hình thành đảo rác nổi trên Thái Bình Dương. (Great Pacific Ocean Garbage Patch). Mội xoáy rác có kích thước bằng một lục địa nơi nhựa đông hơn sinh vật phù du.

Chúng ta hãy xem xét một số dữ liệu sau đây và đánh giá sơ lược vấn đề rác thải nhựa:

• Mỗi năm, 500 tỷ chai nhựa được sản xuất trên toàn thế giới

• Vào năm 2020, 500 triệu tấn nhựa được tạo ra, nhiều hơn 900% so với năm 1980

• Nhựa trong đại dương đã hơn 150 triệu tấn

• Đến năm 2050, đại dương có thể chứa nhựa nhiều hơn cá

• Mỗi năm có khoảng 8 triệu tấn nhựa được thải ra biển và đại dương của chúng ta

Nhựa sử dụng một lần chiếm một nửa lượng nhựa chúng ta sử dụng mỗi năm. Chúng có tuổi thọ hữu ích trung bình từ 12 – 15 phút và có thể mất tới 500 năm để biến mất. Nhựa sống lâu hơn chúng ta và cả con cái của chúng ta.

Thật ra để có một khái niệm chính xác về ô nhiễm tiếng ồn không hề dễ. Vì đôi khi trong một không gian yên tĩnh chỉ cần một âm thanh nhỏ cũng có thể trở thành một tiếng ồn khó chịu. Các bạn hãy tưởng tượng khi đang làm việc, đọc sách hoặc ngủ mà xung quanh có bất cứ tiếng ồn nào cũng có thể gây khó chịu.

Những tác hại của ô nhiễm tiếng ồn với sức khỏe con người

Ô nhiễm tiếng ồn nếu kéo dài trong một khoảng thời gian quá lâu sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Dưới đây là một số tác hại mà ô nhiễm tiếng ồn gây ra: 

Ô nhiễm tiếng ồn làm não bị tổn thương

Những âm thanh lớn với cường độ cao sẽ gây ra những sóng nhiễu. Khi các sóng nhiễu này đi vào tai sẽ làm xáo trộn chất lỏng hỗ trợ truyền âm giữa tai và não. Sự xáo trộn này sẽ dẫn đến phá hủy một số tế bào não truyền tín hiệu nhỏ trong tai và làm ảnh hưởng đến việc truyền âm. Như vậy, ô nhiễm tiếng ồn sẽ làm ảnh hưởng đến dây thần kinh thính giác của con người. Nghiên cứu khoa học cũng chứng minh rằng nếu việc tiếp xúc với tiếng ồn ở cường độ cao ở trẻ em sẽ gây nguy hiểm đến trí nhớ và khả năng đọc của trẻ. 

Ô nhiễm tiếng ồn dẫn đến suy giảm thính lực

Như chúng tôi đã phân tích ở trên, ô nhiễm tiếng ồn sẽ gây tổn thương tế bào thần kinh thính giác. Và việc mất thính giác sẽ xảy ra sau khi 50% lượng tế bào truyền dẫn tín hiệu thính giác bị phá hủy. Khi thính giác bị hư hại thì các bạn cần phải sử dụng thiết bị trợ thính để nghe tốt hơn đặc biệt là người già.

Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Việc tiếp xúc với ô nhiễm tiền ồn trong một thời gian dài còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch lên đến hơn 300%. Khoảng một thập kỷ rở lại đây, các nhà khoa học đã nghiên cứu và khẳng định rằng việc tiếp xúc với ô nhiễm tiếng ồn lâu sẽ làm tăng nhịp tim của các cá nhân lên. Việc này sẽ làm gây co thắt mạch máu và sẽ khiến cho con người dễ bị đau tim hoặc cao huyết áp. 

Bị rối loạn tâm lý

Nếu phải tiếp xúc với tiếng ồn trong một thời gian dài sẽ khiến cho bạn dễ bị nổi nóng, cáu gắt và mất lý trí…Điều này sẽ gây ra những tác động tiêu cực cho con người khiến cho họ bị rối loạn tâm lý lúc vui, lúc buồn. Trong các trường hợp tồi tệ nhất, tiếng ồn có thể khiến bạn trở nên căng thẳng và xa cách với xã hội. Họ sẽ tập trung kém hơn trong công việc và mất ổn định cảm xúc. Nếu không sớm nhận ra những vấn đề thất thường về mặt tâm lý sẽ khiến bạn hình thành nên tâm lý độc hại. 

Giảm chất lượng giấc ngủ

Đối với những người thường xuyên phải tiếp xúc với những khu vực ồn ào sẽ khiến cho họ bị suy giảm chất lượng giấc ngủ. Tiếng ồn quá to sẽ khiến cho bạn dễ bị giật mình, ngủ chập chờn, ngủ không sâu giấc. Nếu chất lượng giấc ngủ kém mà đặc biệt là ngủ vào ban đêm không ngon sẽ khiến cho bạn trở nên nhàm chán và mệt mỏi vào ban ngày.

Nước trong tự nhiên tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau: nước cống, nước ở các sông hồ, tồn tại ở thể hơi trong không khí. Nước bị ô nhiễm nghĩa là thành phần của nó tồn tại các chất khác, mà các chất này có thể gây hại cho con người và cuộc sống các sinh vật trong tự nhiên. Nước ô nhiễm thường là khó khắc phục mà phải phòng tránh từ đầu.

Trong quá trình sinh hoạt hàng ngày, dưới tốc độ phát triển như hiện nay con người vô tình làm ô nhiễm nguồn nước bằng các hóa chất, chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp. Các đơn vị cá nhân sử dụng nước ngầm dưới hình thức khoan giếng, sau khi ngưng không sử dụng không bịt kín các lỗ khoan lại làm cho nước bẩn chảy lẫn vào làm ô nhiễm nguồn nước ngầm. Các nhà máy xí nghiệp xả khói bụi công nghiệp vào không khí làm ô nhiễm không khí, khi trời mưa, các chất ô nhiễm này sẽ lẫn vào trong nước mưa cũng góp phần làm ô nhiễm nguồn nước.

Hiến chương châu Âu về nước đã định nghĩa: "Ô nhiễm nước là sự biến đổi nói chung do con người đối với chất lượng nước, làm nhiễm bẩn nước và gây nguy hiểm cho con người, cho công nghiệp, nông nghiệp, cho động vật nuôi và các loài hoang dã."

• Ô nhiễm nước có nguồn gốc tự nhiên: do mưa, tuyết tan, gió bão, lũ lụt đưa vào môi trường nước các chất thải bẩn, các sinh vật có hại kể cả xác chết của chúng.

• Ô nhiễm nước có nguồn gốc nhân tạo: quá trình thải các chất độc hại chủ yếu dưới dạng lỏng như các chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vào môi trường nước.

• Theo bản chất các tác nhân gây ô nhiễm, người ta phân ra các loại ô nhiễm nước: ô nhiễm vô cơ, hữu cơ, ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm sinh học, ô nhiễm bởi các tác nhân vật lý.

• Ô nhiễm nước mặn, ô nhiễm nước ngầm và biển.

Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý – hoá học – sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước. Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất.

Ô nhiễm nước xảy ra khi nước bề mặt chảy qua rác thải sinh hoạt, nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất, rồi thấm xuống nước ngầm. Hiện tượng ô nhiễm nước xảy ra khi các loại hoá chất độc hại, các loại vi khuẩn gây bệnh, virut, ký sinh trùng phát sinh từ các nguồn thải khác nhau như chất thải công nghiệp từ các nhà máy sản xuất, các loại rác thải của các bệnh viện, các loại rác thải sinh hoạt bình thường của con người hay hoá chất, thuốc trừ sâu, phân bón hữu cơ... sử dụng trong sản xuất nông nghiệp được đẩy ra các ao, hồ, sông, suối hoặc ngấm xuống nước dưới đất mà không qua xử lý hoặc với khối lượng quá lớn vượt quá khả năng tự điều chỉnh và tự làm sạch của các loại ao, hồ, sông, suối.

Trong những năm gần đây, với tốc độ đô thị hóa, hiện đại hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng của Việt Nam, tốc độ ô nhiễm đất ngày càng trở nên nghiêm trọng. Đó là do nước thải, chất thải chưa qua xử lý từ các nhà máy, khu dân cư, khu công nghiệp, khu đô thị thải ra môi trường đất khiến nguồn tài nguyên này ngày càng nặng nề hơn. Bạn có nhiều khả năng thấy ô nhiễm đất ở các khu công nghiệp và đô thị .

Theo dự báo của các cơ quan nghiên cứu môi trường, mức độ ô nhiễm đất vào năm 2020 sẽ tăng gấp 2-3 lần so với mức độ ô nhiễm cách đây 3-5 năm. Điều này cho thấy tốc độ ô nhiễm đất ở nước tôi thay đổi theo tốc độ phát triển của công nghiệp hóa và đô thị hóa.

Một số nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường trầm trọng hiện nay:

- Do các chất khí thải độc hại từ nhà máy, xí nghiệp tại các khu công nghiệp, sinh học.

- Do các loại hóa chất bảo vệ thực vật như thuốc trừ sâu, diệt rầy...

- Do các chất thải rắn trực tiếp thải ra môi trường.

- Do bụi bẩn, khói từ xe cộ, các phương tiện vận chuyển đường bộ, đường thủy hay đường hàng không.

- Do sinh vật gây bệnh phát sinh...

Mong rằng những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường được nêu trên sẽ giúp bạn nhận ra và chung tay bảo vệ môi trường

Những sinh hoạt thường nhật gây ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí trong nhà phát sinh từ một loạt các sinh hoạt thường ngày.

Các hạt mịn được giải phóng từ các hoạt động như nấu ăn (đặc biệt là chiên rán và nướng), chùi rửa, đốt lửa và thắp nến.

Trên thế giới, ước tính có ba tỷ người vẫn nấu ăn bằng các loại bếp phát ngọn lửa trực tiếp hoặc các loại bếp nấu thô sơ như bếp sử dụng dầu hoả, than hoặc khí đốt sinh học, là những nguồn tạo ra lượng lớn ô nhiễm không khí trong nhà.

Nhưng ngay cả việc sử dụng bếp hiện đại cũng vẫn tiềm ẩn rủi ro.

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng bạn tiếp xúc với PM2.5 (các hạt cực nhỏ nguy hiểm cho sức khỏe con người khi hít phải) khi tráng trứng trong nhà bếp nhiều hơn là đứng ven đường tại London.

Một nghiên cứu khác cho thấy làm món thịt nướng vào ngày Chủ Nhật hoặc bữa tối trong Lễ Tạ ơn có thể tạo ra mức PM2.5 cao hơn so với những gì được tìm thấy trên đường phố Delhi, một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới.

Theo Marina Vance, kỹ sư môi trường tại Đại học Colorado Boulder, và các đồng nghiệp của bà, những người đã tiến hành nghiên cứu, thì những hạt này gây ra nguy cơ đặc biệt đối với hệ hô hấp. Đáng ngạc nhiên là mức PM2.5 cao nhất được phát hiện ra là khi chúng ta nấu bữa sáng.

Đây là lý do tại sao các chuyên gia nhấn mạnh rằng mọi người nên luôn sử dụng quạt hút mùi hoặc mở cửa sổ khi nấu ăn.

Chúng ta cũng sử dụng rất nhiều hóa chất có thể phát tán trong không khí trong nhà.

Những hóa chất này tồn tại sẵn trong keo dán đồ nội thất cũng như trong sơn, keo gắn mạch tường, mạch gỗ, trong gỗ và trong các loại vật liệu xây dựng.

Ngoài ra còn có VOC phát tán từ các sản phẩm tẩy rửa gia dụng, sản phẩm vệ sinh cá nhân như sữa tắm và nước hoa, keo dán, mực và chất tạo mùi thơm cho không khí.

Xét từng loại đơn lẻ thì có một số VOC gây tác hại lớn hơn một số khác, mặc dù hầu hết tất cả đều phản ứng với thành phần oxide trong hợp chất của nitrogen để tạo ra ozon trên bề mặt Trái Đất.

"Nếu gắn hộp xả mùi làm thơm mát không khí trong phòng, là loại liên tục phát tán ra VOC, thì ta biết rằng chúng sẽ có phản ứng hoá học ngay trong nhà để tạo thành các hạt mịn," Carslaw nói.

"Nếu bạn nói với mọi người rằng họ đang tiếp xúc với các hạt gây ô nhiễm ngoài trời do các phương tiện giao thông xả ra thì họ sẽ thấy giật mình ngay và có thể muốn tránh một số tuyến đường nhất định - nhưng sau đó họ sẽ vô tư bật máy điều hòa mà không hề nhận ra rằng chúng cũng đang tạo ra các hạt nguy hiểm."

Nếu bạn cần phải sử dụng sản phẩm làm sạch có mùi thơm hoặc chất làm thơm không khí trong phòng, hãy làm một cách chừng mực và nhớ giữ cho căn phòng thông thoáng.

Hút bụi cũng là một nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà nếu máy hút không sử dụng các bộ lọc cao cấp phù hợp. Lau nhà bằng các sản phẩm tẩy rửa nhất định cũng có thể làm tăng mức độ hóa chất trong không khí.

Các chất ô nhiễm khác còn có bào tử nấm mốc và các mảnh nấm mốc do ẩm ướt và đọng hơi nước.

Khí đốt, bao gồm monoxide carbon, dioxide carbon và oxide nitrogen, cũng chủ yếu được xả ra từ máy sưởi và bếp gas, mặc dù nến, đèn dầu và việc hút thuốc lá cũng đóng góp gây nên những chất độc này. Các khí như dioxide nitrogen cũng xuất hiện trong không khí ngoài trời, nhưng chúng tích tụ ở nồng độ cao hơn nhiều bên trong nhà.

Việt Nam không nằm ngoài những tác động tiêu cực từ rác thải nhựa mang lại. Ô nhiễm nhựa đã đạt đến quy mô khổng lồ trên toàn thế giới và gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường biển và đời sống xã hội.

Thống kê cho thấy, trung bình mỗi năm Việt Nam thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, nằm trong số 20 quốc gia có lượng rác thải lớn nhất và cao hơn mức trung bình của thế giới.

Theo Bộ TN&MT, lượng chất thải nhựa hiện vẫn ở mức rất cao. Đây là một “gánh nặng” nghiêm trọng cho môi trường. Mỗi năm, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt là 25 triệu tấn nhưng chỉ có 30% được xử lý đốt hoặc sản xuất phân hữu cơ, hơn 70% chôn lấp trực tiếp. Trong đó, lượng chất thải nhựa và túi nylon chiếm khoảng 8%-12%; số lượng rác thải nhựa, túi nylon tăng dần theo từng năm. Điều này có thể dẫn đến thảm họa môi trường, đặc biệt ô nhiễm đại dương.

Rác thải nhựa, trong đó có túi nylon, tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe con người cùng các loài sinh vật khác. Điều nguy hiểm nhất của rác thải nhựa là tính chất rất khó phân hủy. Ngay cả khi được chôn lấp lẫn vào đất, chúng vẫn tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, làm thay đổi tính chất vật lý của đất, gây xói mòn đất, làm cho đất không giữ được nước và dinh dưỡng, ngăn cản oxy đi qua đất, làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây trồng, cản trở sự sinh trưởng và phát triển của các loài động, thực vật…

Chính vì thế, nếu không có những giải pháp kịp thời thì rác thải nhựa sẽ tác động nghiêm trọng tới môi trường cũng như làm tổn hại tới sức khỏe con người.

Năm 2021, cả nước trồng được 277.830ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt 42,02%, tăng 0,01%, tương ứng tăng khoảng 3.300ha, so với năm 2020. Tuy nhiên bên cạnh đó là các hoạt động phá rừng, canh tác, xây dựng, du lịch, đã khiến các quần thể động vật hoang dã giảm mạnh, đẩy thiên nhiên vào tình trạng ‘rơi tự do’, rất khó để cân bằng lại.

5 hành động chính mà con người đang làm khiến suy giảm đa dạng sinh học:

- Biến rừng, đồng cỏ và các khu vực khác thành nông trại, thành phố và các dự án phát triển khác. Môi trường sống mất đi khiến thực vật và động vật gặp nguy hiểm. Khoảng 3/4 diện tích đất, 2/3 đại dương và 85% vùng đất ngập nước quan trọng của Trái đất đã bị biến đổi hoặc suy giảm nghiêm trọng, khiến các loài sinh vật khó tồn tại hơn.

- Đánh bắt quá mức trên các đại dương thế giới. 1/3 trữ lượng cá trên thế giới bị đánh bắt quá mức.

- Gia tăng biến đổi khí hậu từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch làm cho gần một nửa số loài động vật có vú trên cạn trên thế giới - không bao gồm dơi - và gần 1/4 số loài chim bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự nóng lên toàn cầu.

- Ô nhiễm đất và nước. Hàng năm, 300 đến 400 triệu tấn kim loại nặng, dung môi và bùn thải độc hại được đổ xuống các vùng biển trên thế giới.

- Gia tăng các loài xâm lấn lấn át thực vật và động vật bản địa. Số lượng các loài ngoại lai xâm hại trên mỗi quốc gia đã tăng 70% kể từ năm 1970.

Bởi, việc nguồn nước biển ô nhiễm sẽ kéo theo các loài sinh vật dười biển có nguy cơ bị tuyệt chủng. Kèm theo đó là hệ sinh thái, cảnh quan của biển cũng sẽ gặp những tác động tiêu cực và ảnh hưởng nặng nề.

Hiện Việt Nam đứng thứ tư trên thế giới về ô nhiễm rác thải biển (marine debris), đặc biệt là rác thải nhựa. Một số khu biển ven bờ và cửa sông bị ô nhiễm dầu, chất hữu cơ liên quan tới chất thải sinh hoạt. Đặc biệt là tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa. Hay còn có những khu vực rừng ngập mặn tràn ngập túi rác thải nilon. Ngoài ra, hiện lượng chất thải rắn chất thải rắn sinh hoạt phát sinh của 28 tỉnh ven biển nước Việt Nam vào khoảng 14,03 triệu tấn/năm (khoảng 38.500 tấn/ngày).