Romeinen

Lucius Cornelius Sulla, beroemde generaal en dictator van Rome. Redde Rome in de Italische oorlogen

De Romeinen zijn een volk dat leefde in Rome en Italië tot het jaar 500. Ze hebben een grote invloed op de geschiedenis van de wereld gehad net als de Oude Grieken. Ze stichtten een gigantisch rijk, het Romeinse Rijk, wat grote delen van Europa bevatte. We kennen nog altijd hun mooie gebouwen en monumenten, hun wijze spreuken en hun Romeinse cijfers.

Inhoud [verbergen] 

Ontstaan

Een beeld over de mythe van Romulus en Remus

Het Romeinse rijk is ontstaan toen Rome gesticht werd in 753 v.C. Het verhaal gaat dat Rome gesticht is door Romulus en Remus, een tweeling, met als vader de god Mars (oorlog). Zij stichtten een stad en kregen daarna ruzie over wie de stad mocht besturen, en toen gingen ze erom vechten. Remus werd gedood in het gevecht en Romulus ging de stad Rome besturen.

Ook in nederland

De romeinen waren ook in nederland. in zeeland haden ze hun intrek genomen. toen zeeland in 473 N.C. overstroomde vluchte ze weg niemand woonde toen in zeeland. sinds de 17e eeuw is zeeland weer bewoond.

Een ander verhaal

Een ander verhaal van het ontstaan van Rome is een verhaal over boeren uit Longa Alba die versterkte muren bouwden om hun landen te beschermen, zich met elkaar verenigden en zo de stad Rome vormden. Rome werd toen bestuurd door een volk uit Noord-Italië, de Etrusken. Tot 509 voor Christus was Rome een koninkrijk, na deze tijd werden de Etrusken verdreven en stichtten de Romeinen een republiek.

De republiek van de Romeinen had een sterke en duidelijke regering. Door het goede bestuur breidde het Romeinse Rijk zich langzaam over bijna heel Italië uit. Rome breidde zich uit omdat de bewoners van Rome hun buren niet vertrouwden. De Romeinen vielen hun buren aan voordat zij het zouden doen.

Om een groot en machtig rijk te worden, is een sterk leger nodig. De bekendste legerleider was Julius Caesar. In 60 voor Christus haalde hij de hoogste ambt, hij werd consul en proconsul. Ook kreeg hij een provincie waar hij de baas werd.

De cultuur

De Romeinen leerde veel van de Grieken. Omdat de Romeinen zo geïnspireerd waren door de Griekse kunst, wilde zij hier steeds meer van. De Romeinen gingen hierdoor de Griekse kunst namaken. Ook namen de Romeinen de Griekse architectuur over. Doordat het lastig was op alles precies na te maken, kwam er al gauw een eigen stijl. Zo ontdekten de Romeinen de boogstructuur die veel sterker was dan de Griekse zuilen die dicht bij elkaar moesten staan voor de stevigheid van het gebouw. Door de boogstructuur konden de zuilen verder uit elkaar worden geplaatst. Er werden niet alleen huizen en tempels gebouwd, maar ook aquaducten en er kwamen verharde wegen in het Romeinse Rijk.

De Romeinen vonden gezondheid belangrijk. Zij zagen dat schoon water een belangrijk middel is voor een goede gezondheid. Men bouwde hierdoor dorpen een steden naast schone waterbronnen. Uiteindelijk werden de steden te groot. Dit was een rede om waterleidingen te bouwen. Het water dat uit de bron kwam, werd via grote buizen vervoerd. Wanneer een waterleiding een vallei moest overbruggen, kwam er een aquaducttot stand. Bijna elk huis was aangesloten op een waterleidingnet. Door de liefde voor schoon water ontstonden er badhuizen. Hier kwam een gemiddelde bewoner van het Romeinse Rijk, bijna vijf keer per week. Dit was omdat er thuis geen bad of douche was, alleen de rijke Romeinen hadden een eigen douche of bad. In de badhuizen konden de mensen samen in warme en koude baden zitten, maar ook samen naar openbare toiletten. Ook was er een plaats in het badhuis waar de mensen zich konden laten masseren. In de badhuizen kon je gezellig samen praten maar ook serieuze afspraken bespreken. Doordat er openbare toiletten waren, ontstond er ook een riolering. De toiletten werden na gebruik schoon gespoeld met schoon stromend water.

Het Colosseum

Een bekend gezegde uit de Romeinse tijd is: "Het volk wilt brood en spelen". Er werden hierdoor sportwedstrijden georganiseerd voor het volk en er werd ervoor gezorgd dat iedereen te eten kreeg. Om het eten te krijgen moest er gewerkt worden. Door dit harde werken ontstonden er prachtige bouwwerken en nieuwe uitvindingen. Zo ontstond het Colosseum waar veel gevechten werden gehouden. Iedere man in het Romeinse Rijk werd opgeroepen om minstens zeven jaar in het leger te dienen. Op deze manier ontstond er een enorm leger dat het Romeinse Rijk nog verder kon gaan uitbreiden.

De gezondheid was erg belangrijk voor de Romeinen. Zij aten dan ook over het algemeen gezond voedsel. Overal waar zij kwamen, namen de Romeinen hun voedsel mee. De Romeinen aten veel graansoorten, groenten en fruit. Wanneer je ziek werd, kon je naar een arts toe. Deze artsen hadden veel geleerd en geërfd van de Grieken.

De Romeinen spraken en schreven in het Latijns. Om dit te leren kregen veel kinderen vanaf ongeveer hun zevende jaar les in de taal. Dit gebeurde veel thuis. Een slaaf gaf de kinderen les tot zij ongeveer twaalf jaar waren. De slaaf was meestal afkomstig vanuit Griekenland. De kinderen kregen les in lezen, rekenen en schrijven in Latijn en Grieks. Na hun twaalfde jaar kregen de kinderen les in lezen, muziek, wiskunde en het houden van toespraken. Ook werd er veel gesport. Hier was een speciale school voor: het Gymnasium. Hier gingen veel jongens heen waar zij sterk en handig werden. Dit was belangrijk voor het leger waar zij later in zouden gaan dienen.

De Romeinen in Nederland

Caesar was een goed legerleider. Door zijn slimme tactieken versloeg Caesar heel Gallië. Hij zette namelijk de volken tegen elkaar op en viel ze aan wanneer ze zwak waren. Door deze tactiek bereikte Caesar rond 58 voor Christus België en Nederland. De veroveringen in Nederland waren lastig. Na zes jaar vechten trok het leger van Caesar zich terug uit Nederland. Toch gaat de opvolger van Julius Caesar het nog eens proberen. De opvolger van Julius Caesar is Keizer Augustus. In 12 voor Christus verovert Keizer Augustus bijna heel het land. De grens van het Romeinse Rijk wordt de Rijn. Dit is een natuurlijke grens. Het zuiden van Nederland behoort nu tot het Romeinse Rijk. Het noorden van Nederland behoort nog tot het gebied Germania. De grens van het Romeinse Rijk wordt ook wel de Limes genoemd. Deze Limes liep van Katwijk aan Zee, langs de Oude Rijn naar Arnhem en zo door naar Duitsland. Omdat in Duitsland ook de Rijn de grens van het Romeinse Rijk was, werd de Rijn ook wel de Nedergermaanse Limes genoemd.

Een fort uit de Romeinse tijd

Om deze natuurlijke grens te bewaken werden er forten (castella) gebouwd. Nederland had er hier ongeveer 18 van. In zo'n Castella pasten wel een cohort(ongeveer 500 man). Ook werden er legerplaatsen (castra) gebouwd. In Nederland was er hier één van. In zo’n castra was plaats voor een heel legioen (= 4800 man). In Nederland lag deze plaats dichtbij Nijmegen. Deze legerplaats heette de: Castra Batavodorum. Langs de grens waren wachttorens waar soldaten dag in, dag uit woonden. De soldaten aten en sliepen in de wachttorens. De torens stonden op gehoorafstand, dit was voor het geval er gevaar dreigde. De forten en wachttorens werden met elkaar verbonden door een kaarsrechte wegen. Zo konden de soldaten zich gemakkelijk verplaatsen over een goede ondergrond. Sommige forten en legerplaatsen groeiden uit tot steden. Buiten de forten ontstonden nederzettingen (canabae) voor gewone burgers. Deze nederzettingen groeiden soms uit tot grote steden. Zo zijn steden als Nijmegen, Maastricht en Heerlen ontstaan.

De Romeinen verdedigden natuurlijk niet alleen, ze vielen ook aan (anders kwam het grote rijk er natuurlijk nooit). Als ze aanvielen hadden de Romeinse officieren een slim plan bedacht. Ze hielden schilden voor, naast en boven zich.

Maar in 476, hoe sterk het Romeinse Rijk ook was, werden ze geplunderd door de Germanen en dit betekende het einde van het Romeinse rijk.

Voordat de Romeinen kwamen, leefde de mensen in Nederland in kleine stammen. De mensen verbouwden voedsel en hielden dieren zoals koeien, schapen en paarden. De mensen leefde in houten huizen met een lemen dak. Toen de Romeinen in Nederland kwamen, ontstonden er nederzettingen (dorp of stad). Hier gingen veel mensen wonen. De kleine stammen en houten huizen verdwenen hierdoor. De Romeinen leerden de Nederlanders hoe zij huizen moesten bouwen van steen en met een dak van dakpannen. Ook leerden de Romeinen de Nederlanders hoe zij vloerverwarming moesten aanleggen. De Nederlanders waren wel onder de indruk van de Romeinen.

Omdat de stammen in Nederland van die tijd op keken tegen de Romeinen, wilde zij ook graag een van hen worden. Dit konden zij worden door dienst te nemen in de hulptroepen. Dit was alleen voor mannen. De mannen namen 25 jaar dienst in de hulptroepen. Na deze 25 jaar kregen de mannen en hun gezinnen het Romeinse burgerrecht. De mannen en hun gezinnen hadden nu dezelfde rechten als een Romein. De mannen in Nederland leefde tijdens hun diensttijd vooral in grensforten om de grens te bewaken.

De Romeinen zorgde in Nederland voor goede wegen. Ook bouwden de Romeinen bruggen door middel van de boogconstructie. In Nederland waren de wegen meestal verharde grindpaden met sloten aan de zijkanten. Langs de wegen stonden palen waarop stond hoelang het duurde tot je bij de dichtst bijzijnde stad was. Ook stond de naam van de keizer die de weg had aangelegd of had vernieuwd, op de palen. Langs de wegen naar de steden werden herbergen gebouwd. Hier konden mensen overnachten en van paard wisselen tijdens zijn reis. Goederen werden vaak over rivieren vervoerd. Zo zouden de goederen minder snel breken en het was een stuk goedkoper dan over het land vervoeren. Hierdoor werden rivieren goed beveiligd. Er kwamen ook havens.

Zuid-Nederland hoorde nu ook bij de provincie Germania Inferior. De hoofdstad van deze provincie was Keulen.

Romeins geld

Ook werd de economie in de landbouw beter. Toen de Romeinen net in Nederland waren, maakten de boeren alleen eten voor zichzelf. De boeren hadden niet genoeg eten om anderen eten te geven. De Romeinen wilde wel anderen eten geven. De Romeinen bouwden een grote boerderij (Villae Rusticae). De meeste grote boerderijen stonden in Brabant en Limburg. De Villae Rusticae werd gebouwd met steen en dakpannen. Ook was er vloerverwarming. In deze grote boerderijen konden veel boeren samenwerken. Door veel samen te werken kwam er veel eten dat de boeren konden gaan verkopen. De boeren verdienden zo geld.

De mensen in Nederland kochten spullen door ze te ruilen. De Romeinen vonden dit niet handig. De Romeinen vonden het geld uit. Het ruilen ging niet helemaal weg. Op het platteland werd nog veel geruild. Spullen verkopen werd gedaan op een markt. Op de markt kon je ook spullen uit andere Romeinse landen kopen zoals wijn.

Romeinse stad

De Romeinen woonden bij elkaar. Zo'n woonplaats lag bijna altijd bij een legerplaats. In een legerplaats leefden ongeveer 4800 mannen tijdens hun diensttijd. Vrouwen en kinderen gingen in een plaats dicht bij een legerplaats wonen. Een legerplaats en woonplaats werden met elkaar verbonden door wegen. Een woonplaats werd het liefst bij een schone waterbron gebouwd. Voor de Romeinen was schoon water erg belangrijk. Er waren altijd een aantal gebouwen en een plein dat centraal in een woonplaats lagen. In het midden van de woonplaats stonden het marktplein, het bestuursgebouw, de rechtbank en een badhuis. Rondom deze gebouwen werden huizen gebouwd waar de mensen in konden gaan wonen.

De Romeinen woonden in huizen gemaakt van steen met een dak van dakpannen. Er was veel verschil in huizen. Zo waren er huizen voor arme mensen maar ook voor rijke mensen. Ieder mens had zo zijn eigen soort huis. Veel mensen woonden in een soort flatgebouw. Een flat noemden de Romeinen een insula (eiland). Een appartement heet een cenaulum. Een insula wordt in een vierkant gebouwd. In het midden is een binnenplaats. Op de begane grond zijn vaak winkels en restaurants. In de insula was geen verwarming of riool.

De rijke Romeinen woonden vaak in een Villa Urbana. In een Villa Urbana was vaak vloerverwarming, een bad of douche, geschilderde muren en een grote tuin.

Buiten de stad woonden sommige mensen in een boerenbedrijf: een Villa Rusticae. Dit is een grote boerderij waar veel grond bij lag.

De Senaat

De senaat was een soort van parlement in Romeinse Rijk. Het waren voornamelijk belangrijke mensen, ze waren de raadgevers van de keizers.

Zij namen de belangrijke beslissingen zoals nieuwe belastingen.

Zonder hen was er geen Romeins Rijk geweest.

Julius Caesar(spreek uit 'sesar'); geboren in 100 voor Christus.

Hij was eerst advocaat, toen staatsman, daarna veldheer, maar dat was het allemaal niet. Hij werd schrijver. In 50 voor Christus veroverde hij Frankrijk, toen heette het Gallië. Hij veroverde nog wel meer. Zoals Nederland. Daarna keerde hij terug naar Rome.

Julius Caesar heeft ook de kalender uitgevonden. Hij bedacht dat het jaar 365 dagen kreeg en om de vier jaar was er een schrikkeljaar dat betekent dat er 1 dag meer in het jaar is. Juli is naar Julius Caesar vernoemd. Omdat Julius in Juli was geboren. Het woord Keizer komt van Caesar.

Maar de senaat vond dat Julius te veel macht kreeg en ze maakten een plannetje om hem te doden. In de senaat werd hij vermoord. Brutus, zijn beste vriend die hij beschouwde als zijn eigen zoon, stak de laatste dolk in hem. Zijn laatste woorden waren: "Ook gij, Brutus?"

De toga

De toga werd vaak gebruikt bij speciale gelegenheden zoals salutatio , toespraken plechtigheden, grote feesten en belangrijk bezoek.

Ze dragen hem niet in het dagelijks leven want dat beweegt niet makkelijk. De toga is een grote een grote witte wollen doek in trapeziumvorm. Het is in een hele ingewikkelde vorm omheen geslagen. Jongens tot 16 jaar droegen een toga met een purperen rand. Dat heette een toga praetexsta. Ook senatoren, leden van de senaat, de regering van het Romeinse rijk , droegen de preatexsta toga. Jongens kregen op hun 16de verjaardag een toga virilis, een onversierde kale toga.

Romeinse gladiatorDe tunica werd door de paletariërs, winkeliers, bouwvakkers enz. de hele dag gedragen, omdat je, je in dat makkelijk kon bewegen, je hoefde niet op de plooien hoefde te letten en het is een stuk luchtiger. De tunica werd ook onder een toga gedragen.

De tunica was een simpel lang hemd met primitieve mouwen. Het hemd werd opgebonden met een riem.

Mannen en vrouwen in het Romeinse rijk droegen een tunica. Bij mannen hing de tunica tot op hun knie. Bij vrouwen was dit niet het geval. De tunica die vrouwen droegen werd ook wel stola genoemd. Het was makkelijk te zien tot welke klasse de Romeinen hoorde. Dit kon je zien aan de kleding.

Het aquaduct

Een aquaduct

Het aquaduct was een van de belangrijkste uitvindingen uit het Romeinse Rijk. Het bracht vers water van uit de bergen naar het centrum van de stad.

School

Op de lagere school kregen jongens les; geen meisjes, die moesten hun moeder helpen. De meester waar de jongens les van kregen heet een magister. Je werd in die tijd geen meester want, je verdiende heel weinig geld. In één klas zaten 20 tot 30 kinderen van alle leeftijden door elkaar. De meester moest iedereen dus apart aan het werk zetten. Straffen waren met de roede tikken geven op de blote hand of op je rug maar er mocht wel een trui onder zitten, er waren verder geen straffen die de meester kon geven.

De jongens leerden op de lagere school lezen, rekenen en schrijven. Ze schreven op wasbordjes dat waren houten bordjes met een dun laagje was eroverheen. Er was toen nog geen pen maar ze schreven toen nog met een stylus, dat was een scherpe schrijf stift. Het handige van die wasbordjes was dat je ze steeds opnieuw kon gebruiken als je er een dun laagje was er weer overheen deed en goed uitsmeert kon je hem weer gebruiken.

Dit was niet de enige manier om te schrijven maar er waren ook nog andere manieren zoals:

Op de middelbare school kreeg je les van een grammaticus die gaf les in Latijn en Grieks. Voor Grieks begonnen ze met de Ilias. En de Odyssee van Homerus. Vakken zoals aardrijkskunde en geschiedenis deden ze ook wel, maar alleen als de teksten uit het literatuuronderwijs daar aanleiding voor gaven. Op deze manier werden de leerlingen bekend in de Griekse wereld, en leerden ze veel over de Romeinse geschiedenis.

Romeinse bodemvondsten

De rijke Romeinen hadden geldmunten. De arme Romeinen ruilden de spullen die ze maakten. De Romeinen waren de eersten die met geld gingen betalen. Er is veel geld terug gevonden.

Er zijn veel spullen bewaard gebleven uit de Romeinse tijd. Je kunt deze spullen bekijken in het Archeon. dat is een superleuk park waar je allemaal leuke dingen kunt doen uit de Romeinse tijd zoals boogschieten, armbandjes maken en zelfs kano varen. heel leuk, leren door te spelen.

De Romeinen

De Romeinen zijn mensen die vroeger in het oude Rome woonden, wat nu Italië is. De tijd van de Romeinen was rond 600 jaar v.Chr. tot ongeveer 200 jaar na Chr.. De Romeinen hadden een groot deel van Europa veroverd. Ook een deel van Nederland hadden ze veroverd! Alles onder de Rijn was van de Romeinen. Dat deden ze door oorlog te voeren met hun soldaten.

Een Romeinse soldaat had een goeie uitrusting. Hij had precies alles wat hij nodig had. Niks te veel, niks te weinig. Daardoor waren de Romeinen bijna onoverwinnelijk! Ik zal jullie wat vertellen over de Romeinse uitrusting van een soldaat! 1. De helm. De helm was alleen om het hoofd te beschermen! 2. De wapens. Er waren heel veel wapens: 2 lansen (speren), een ijzeren zwaard en dolken. 3. Borstharnas. Het borstharnas was een van de belangrijkste dingen, hij beschermde namelijk het hart! Hij was gemaakt van metalen platen met scharnieren 4. Schouderplaten. De schouderplaten beschermde de schouders. Het was gemaakt van het zelfde materiaal als het borstharnas! 5.Het schild. Het schild woog ongeveer 6 kilo. Het was bijna zo groot als een deur. Een soldaat werd er helemaal door beschermt. Alles bij elkaar en alle andere dingen wogen wel 30 kilo samen. Probeer zo’n iemand maar eens aan te kunnen!

Rome

De bekendste stad die van de Romeinen was Rome. In Rome stond het gebouw: ‘het Colosseum.’ Maar er waren daar ook badhuizen. Het Colosseum was een plaats waar gladiatoren tegen elkaar vochten! Gladiatoren waren mensen die tegen elkaar vochten, met veel moord en doodslag. Eentje had een drietand en een net. De ander had een zwaard en een schild. Het klinkt zo best oneerlijk, maar de zwaardvechter had een nadeel. De helm die de op had was levensgevaarlijk. Door de rand die er om heen zat, kon hij als hij viel zijn nek breken. Er kwamen mensen kijken naar dit schouwspel als vermaak! Dat gebeurde allemaal in het Colosseum. De badhuizen zijn ook erg bekend! Een badhuis was een plek waar de mensen even in bad konden gaan. Een badhuis was in tweeën verdeeld: één helft voor de mannen en de andere helft voor de vrouwen. In het badhuis hadden ze verwarmd water! Door een vuurtje onder het bad te leggen werd het water lekker warm, een soort verwarming dus! Een badhuis was dus erg bijzonder!

Uitvindingen van de Romeinen

Enkele uitvindingen die de Romeinen hebben gedaan: - Verharde wegen - Stenen gebouwen - De boogconstructie - Aquaducten - De schaar - Geld - De unster - De kalender - (vloer)verwarming - Badhuizen - Openbare toiletten - Riool - Waterleidingen - Gewicht systeem - Maat systeem - Nieuwe wapens/uitrusting - Sport - Nieuwe kledij - Bestuur - Forten - Legerplaatsen 

De Romeinse geschiedenis wordt traditioneel in drie perioden onderverdeeld:

Over de vroege geschiedenis van Rome is vrijwel niets met zekerheid bekend. Pas in de derde eeuw voor Christus werd een begin gemaakt met geschiedschrijving. Beroemd zijn de oorlogen die de republiek voerde met haar rivaal Carthago.
De eerste keizer was Augustus (27 v.Chr. - 14 n.Chr.). Constantijn de Grote (306 - 337) was de eerste keizer die zich tot het christendom bekeerde. Hij verplaatste de hoofdstad naar Constantinopel. Al eerder was het rijk om diverse redenen administratief gesplitst in een westelijk en oostelijk deel. Tegen het jaar 400 was dit een feitelijke verdeling geworden in een West-Romeins rijk en Oost-Romeins rijk.

In West-Europa bleef het rijk bestaan tot 476, toen de 'barbaarse' generaal in Romeinse dienst Odoaker de laatste West-Romeinse keizer afzette en zichzelf tot koning van Italië liet uitroepen. Het oostelijk deel van het rijk, ook wel het Byzantijnse Rijk genoemd, bleef nog tot 1453 bestaan.
Dat het rijk ten onder is gegaan is geenszins verwonderlijk. Het rijk had lange grenzen en kon op den duur niet effectief verdedigd worden tegen invallen van buiten. Desondanks is de vraag naar de oorzaken van de val van het Romeinse Rijk een klassieke vraag binnen de historiografie gebleven. De Romeinse cultuur en instellingen hebben de geschiedenis van Europa en de westerse wereld diepgaand en langdurig beïnvloed en is nog altijd een van de belangrijkste bronnen van de westerse cultuur.

Oorsprong

Zie Ontstaan van Rome voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sage

Een wolvin zoogt Romulus en Remus

Volgens de sage was Rome gesticht in 753 v.Chr. op 21 april. De eigenlijke geschiedenis van Rome begon echter al rond 1000 v.Chr., toen de Latijnen zich vestigden in Latium, de streek rondom Rome. Rond die tijd werden de Latijnen geregeerd door de legendarische koning Latinus. Dit sluit aan op de legende waarin de Trojaanse held Aeneas steun zoekt bij hem als hij het eiland Palladeum (denk aan Palatijn, een van de zeven heuvels van Rome) bereikt. Zijn zoon Ascanius stichtte de stad Alba Longa die aanvankelijk de belangrijkste Latijnse stad zou worden.

Na de dood van Ascanius regeerde zijn nageslacht 14 generaties lang over Alba Longa. Toen brak er echter een twist uit waarbij de rechtmatige koning van Alba Longa, Numitor, werd afgezet door zijn jongere broer Amulius. Om te voorkomen dat de nakomelingen van Numitor ooit de troon konden heroveren, doodde hij diens zoon en dwong hij zijn nicht Rhea Silvia (de dochter van Numitor) om een Vestaalse maagd te worden, want seksueel contact tussen een Vestaalse maagd en een man werd met de dood bestraft. Zij werd echter zwanger van de oorlogsgod Mars en baarde een tweeling met de namen Romulus en Remus.

Toen Amulius erachter kwam dat zijn nicht twee zonen had gebaard, gaf hij opdracht haar en de tweeling te doden. De soldaten die deze opdracht moesten uitvoeren, kregen dit niet over hun hart en zetten de tweeling in een mandje in de Tiber. De Tiber was toen echter buiten zijn oevers getreden en het mandje bleef op het droge achter. Daarop werd de tweeling gezoogd door een wolvin, de Lupa Capitolina en gevonden door de schaapherder Faustulus, die op de Palatijnse heuvel woonde. Hij voedde hen op en vertelde hun later dat ze kleinzonen waren van Numitor. Vervolgens reisden Romulus en Remus naar Alba Longa, waar zij Amulius doodden en Numitor terugplaatsten op de troon.

De tweeling besloot dat hun toekomst niet in Alba Longa lag. Ze besloten om weg te gaan, naar de Tiber, waar de wolvin hen gezoogd had. Daar zagen ze zeven heuvels in een grote, vruchtbare vlakte. Ze hadden een groepje Albanen meegenomen. Voordat dat er een begin werd gemaakt met de bouw der muren, moesten de goden worden geraadpleegd. Ze vroegen de goden ook om te bepalen wie van beide zijn naam aan de nieuwe stad zou geven en het koningschap zou bekleden. Romulus koos de Palatijnse heuvel en Remus de Aventinus. Allebei richtten ze hun blikken naar de hemel terwijl zij een cirkel in de lucht tekenden. Er kwamen zes gieren vanaf de achterkant van Remus' cirkel binnenvliegen: Een gunstig teken. Remus stormde vol vreugde de heuvel af. Vervolgens was Romulus aan de beurt. Bij hem vlogen er twaalf gieren de cirkel in. Er ontstond verwarring, want wie was nu de koning? Remus die het eerst zijn voorteken zag of Romulus die het dubbele aantal had? Na een opgewonden woordenwisseling dat een bloederig einde kende, was Remus vermoord door zijn eigen broeder. Er is nog een ander verhaal over de dood van Remus. Hij zou op Romulus zijn afgekomen terwijl die bezig was met leiding te geven over de bouw van de stadsmuur. Om hem te plagen was Remus lachend het muurtje overgesprongen waarop Romulus hem woedend te lijf ging en hem had doodgeslagen terwijl hij uitriep: 'Zo moge het in de toekomst iedereen vergaan, die het waagt over mijn muur te springen!'

Archeologisch onderzoek

Fundamenten van de Tempel van Jupiter Optimus Maximus

Archeologisch onderzoek in de omgeving van Rome spreekt deze legende echter volledig tegen. Men deelt het ontstaan van Rome in drie fases in, namelijk 1000-830 v.Chr., 830-630 v.Chr. en na 630 v.Chr. In de eerste fase was er zeker al bewoning op de Palatijnse heuvel en waarschijnlijk ook op twee andere, de Capitool en de Quirinaal. In de tweede fase werd rond de zeven heuvels een aarden verdedigingswal opgetrokken en sprak men van het Septimonium. Het is echter niet duidelijk of het hier om een religieuze of staatkundige eenheid gaat. In de laatste fase ontwikkelde Rome zich tot een echte stad, onder Etruskische invloed. De Etrusken voerden de eerste grote projecten in Rome uit (vb. Cloaca Maxima, Tempel van Jupiter Optimus Maximus).

Koningstijd

Zie Romeins Koninkrijk voor het hoofdartikel over dit onderwerp. | "urbem romam a principio reges habuere ^[2]..."
— Tacitus, Ab excessu divi Augusti^[3] | 

Koning Lucius Tarquinius Priscus bouwde het Circus Maximus.

Alles wat bekend is, of gedacht wordt bekend te zijn, over de Romeinse koningstijd is overgeleverd in de vorm van mythen, die, historisch gezien, met grote voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden. De vroege Romeinse geschiedenis komt grotendeels van Livius, maar schijnt de algemene visie aan het begin van onze jaartelling geweest te zijn. In het begin, zegt Tacitus, werden de Romeinen geregeerd door koningen; eerst Latijnse, toen ook Sabijnse en ten slotte Etruskische.

De eerste koning van Rome was Romulus. Hij zou zijn stad hebben laten bevolken door bannelingen. Maar aangezien dat bijna allemaal mannen waren, was er een tekort aan vrouwen. Daarop roofden de Romeinen vrouwen bij een buurvolk, de Sabijnen (Sabijnse Maagdenroof). De Sabijnse koning Titus Tatius zou hierop de stad hebben aangevallen en door verraad (van Tarpeia, dochter van de commandant van de citadel van Rome) viel die in hun handen. De Sabijnse vrouwen waren echter inmiddels van hun nieuwe echtgenoten gaan houden. Ze kwamen tussenbeide en er werd vrede gesloten. Titus Tatius werd medekoning en veel Sabijnen vestigden zich op de Quirinaal. Verder is over Romulus bekend dat hij een raad van oude mannen, de senex, samenstelde om zich te laten adviseren. Dat was het begin van de Romeinse Senaat. In 715 v.Chr. stierf Romulus. Volgens de legende werd hij meegevoerd door een wervelstorm om Jupiter als de god Quirinus voor eeuwig bij te staan.

Volgens het vredesverdrag met de Sabijnen moest het koningschap afwisselend door een Sabijn en een Latijn worden bekleed. De Latijnen en Sabijnen kozen de Sabijn Numa Pompilius tot koning. Numa was een wijs en godsvruchtig vorst. Hij was een man van vrede en besteedde vooral veel aandacht aan de Romeinse godsdienst. Toen Pompilius in 673 v.Chr. overleed, werd de Latijn Tullus Hostilius koning van Rome. Hij was, in tegenstelling tot Numa, een oorlogszuchtige vorst. Hij zocht naar een aanleiding voor oorlog zodat de Romeinen zich zouden kunnen bewijzen. Toen mannen uit het rivaliserende Alba Longa Romeins vee stalen, besloot Tullus de stad aan te vallen.

Omdat de koning van Alba net was overleden, werd de oorlog beslist door middel van een duel tussen twee drielingen: de Romeinse Horatii en de Curiatii uit Alba. De Horatii kwamen als winnaars uit de strijd en de bevolking van Alba Longa ging op de Caelijnse heuvel wonen. Tullus Hostilius bouwde ook de Curia Hostilia, de vergaderplaats van de Senaat. Door zijn overwinningen werd Tullus arrogant en hij begon de eredienst van Numa te verwaarlozen. De goden stuurden in 641 v.Chr. een pestepidemie naar Rome waardoor ook de koning werd getroffen. In zijn wanhoop bad hij tot Jupiter. Jupiter was echter zo verbolgen dat hij Tullus met een bliksemschicht doodde.

De volgende koning was Ancus Marcius, die net als zijn grootvader Numa een Sabijn was. Hij herstelde meteen de eredienst van Numa. Hij was ook een erg vredelievende vorst en de Latijnen die in de omringende heuvels woonden, begonnen de weilanden van de Romeinen te plunderen. Ancus Marcius liet echter zien uit welk hout de Romeinen waren gesneden en versloeg de Latijnen. De krijgsgevangenen werden op de Aventijnse heuvel gehuisvest. Ancus lijfde ook de Janiculijnse heuvel, die niet tot 'de zeven heuvelen' behoort, bij de stad in om de Tiber beter te kunnen beheersen. Hij stichtte tevens een bescheiden haven op de plek die later zou uitgroeien tot Ostia.

Tijdens het koningschap van Ancus Marcius werden de Etrusken, die een hogere beschaving hadden dan de Romeinen, invloedrijk. Omdat de zonen van Ancus te jong waren toen hij in 617 v.Chr. stierf, werd Ancus’ Etruskische adviseur Lucius Tarquinius Priscus koning. Hij was verantwoordelijk voor grote bouwprojecten zoals het Circus Maximus, waar wagenrennen werden gehouden, de Cloaca Maxima, ’s werelds eerste riool, en het Forum Romanum, het bestuurlijke centrum van de stad. Het forum voorzag de nederzettingen van Rome van één centrum, waardoor Rome een echte stad werd.

In die tijd woonde er in het koninklijke paleis een slavenzoon, Servius Tullius. Toen hij ’s nachts lag te slapen werd zijn hoofd omgeven met vlammen en Tanaquil, de koningin, legde dit uit als een voorteken dat hij voorbestemd was voor iets groots. Het koninklijk paar adopteerde de jonge Servius en benoemde hem tot troonopvolger boven Tarquinius’ eigen zonen. Toen Tarquinius in 579 v.Chr. door Ancus Marcius’ zonen werd vermoord, plaatste de machtige Tanaquil Servius Tullius op de troon. Servius was een goede koning en hij hervormde het bestuur (zie verder). Ook bouwde hij de Serviaanse muur als eerste stadsmuur rond Rome en stelde hiermee de pomerium in.

Zo werd Rome verdeeld in 32 tribi (6 voor de stad Rome en 26 voor de ommelanden) en de plebejers kregen voor het eerst politieke rechten omdat de burgers werden ingedeeld in 193 centuriae, naar vermogen en niet naar afkomst. Er werd een volksvergadering opgericht waarin gestemd werd per centuria. De rijkste burgers hadden de meerderheid met 98 centuriae, die ook de meerderheid van de troepen moesten leveren (op timocratische basis dus).

Om de zoons van Tarquinius niet van zich te vervreemden, huwelijkte Servius zijn beide dochters (beide Tullia geheten) aan hen uit. De oudste dochter was eerzuchtig en trouwde met de goedaardige Arruns. De jongste was goedaardig en trouwde met de eerzuchtige Lucius, later Tarquinius Superbus. Tullia de oudere en Lucius werden verliefd; zij lieten Tullia de jongere en Arruns vermoorden en maakten koning Servius zo zwart in de Senaat dat hij werd gelyncht door de Romeinse bevolking. Zo kwam Lucius Tarquinius Superbus aan de macht. Aangezien hij de Senaat zuiverde van Servius’ medestanders, werd hij snel gehaat. Toen zijn zoon Sextus Tarquinius Superbus de vrome vrouw Lucretia verkrachtte, zwoer haar verwant Lucius Junius Brutus wraak. Die mobiliseerde de bevolking tegen de koning, toen die op veldtocht was. Toen de koning terugkeerde om de opstand in de kiem te smoren, sloot de bevolking de poorten en zo werd de koning uit de stad verdreven (509 v.Chr.).

Tarquinius zou echter zijn teruggekomen met het leger van een andere Etruskische koning, Lars Porsenna. Hierop verdedigde Horatius de brug over de Tiber, terwijl de Romeinen de brug achter hem vernielden. Hierin slaagden de Romeinen. De Etrusken konden de stad niet stormenderhand innemen en moesten een beleg slaan. Toen de honger in Rome toenam, besloot Gaius Mucius, dapper als hij was, het Etruskische kamp binnen te sluipen en Porsenna te vermoorden. Het lukte hem in de tent van de koning te komen, maar per vergissing doodde hij de secretaris van de koning. Hij werd daarop gevangengenomen en de koning bedreigde hem met vuur en folteringen. Maar Mucius stak zijn hand in het vuur om de koning te laten zien dat hij daar niet bang voor was. De koning vond dat deze straf zwaar genoeg was, aangezien Mucius zijn opdracht niet goed voltooid had en liet hem gaan. Uit angst voor de dapperheid van de Romeinen brak hij de belegering op. Mucius werd voortaan door de Romeinen Scaevola genoemd, wat de linkshandige betekent.

gemaakt door Wikikids

Lucius Cornelius Sulla

Lucius Cornelius Sulla (ca. 138 v.Chr. - 78 v.Chr.), was een Romeins dictator en oom van Julius Caesar (hij was getrouwd met zijn moeders zus).

Inhoud [verbergen] 

Van arm naar rijk

Toen hij jong was was Sulla erg arm, zijn vader dronk te veel wijn volgen Romeinse bronnen. Hij leefde in zijn jonge jaren in goedkope huurwoningen en verdiende geld als acteur. Zijn geliefde uit zijn jeugd Nicopolis was een plebeische vrouw (niet van adel), maar uit een rijke familie. Toen ze jong stierf zonder kinderen erfde Sulla al haar geld en ook haar huis kreeg hij na haar moeders overlijden. Toen had Sulla veel geld, maar nog altijd niet genoeg. Hij werd pas echt rijk toen hij met de beroemde generaal Gaius Marius (ook een oom van Caesar) koning Jugartha van Numibie wist te verslaan. Die koning was erg rijk en had veel schatten, dankzij Sulla wisten ze hem gevangen te nemen dus kreeg hij een grote beloning van zijn baas Gaius Marius (Sulla was toen nog geen generaal). Je moest rijk zijn om in de senaat te kunnen komen en uit een adelijke familie komen. Sulla was van adel, maar eerst nog niet rijk. Toen hij dat wel was mocht hij senator worden. Zo kon hij betere banen krijgen. Pas toen hij genoeg geld had om een huis te kopen en een zetel in de senaat had kon Sulla trouwen - als je niet genoeg geld had kon dat niet. Ook moest je geld hebben zodat je zonen in de senaat konden en je dochters een mooie bruidschat mee konden krijgen.

Generaal Sulla

Later werd Sulla een generaal en een hele goede - hij won veel veldslagen en had veel geluk dus was zijn bijnaam Felix wat Latijn is voor De Gelukkige. Zo won hij de Italische oorlogen en redde Rome van de ondergang. Bij Nola kreeg hij de Kroon van Gras, de hoogste onderscheiding die een Romeinse veldheer kon krijgen, toen hij met zijn kleine leger een Italische vijand met veel meer soldaten wist te verslaan. Deze Kroon van Gras kon je alleen krijgen als je een heel leger voor de ondergang had behoed, en dat had Sulla dan ook gedaan. Zijn soldaten riepen hem uit tot imperator ("overwinnaar"), en dat betekende dat hij een triomftocht mocht houden in Rome.

Ook vocht hij tegen de Oosterse koning Mithridates van Pontus en versloeg hem zodat Rome veilig was. Later verdreef hij Gaius Marius uit Rome (toen die zichzelf toen consul wou laten kiezen zonder dat andere mensen dat wilden. Hij hersteld de orde in Rome wel twee keer. Hij redde Cappadocie van Mithrates van Pontus door een verdrag op te stellen met Pontus en met Armenië. Ook vocht Sulla mee met Gaius Marius tegen de Germanen - waar ook Catulus Caesar, oom van de beroemde Julius Caesar meevocht. Ze versloegen toen wel 750.000 Germanen, vooral de Cimbri en de Teutonen. Sulla was aan het einde van zijn leven één van de beroemdste veldheren die ooit geleefd hebben in de Romeinse geschiedenis.

Sulla in de politiek

Sulla is ook in de politiek actief geweest. Zo is hij Preator geweest, stadspreator, dat is een hele hoge baan in het oude Rome. Hij is ook twee keer consul van Rome geweest - één keer met een vriend van hem, ze waren ook samen kandidaat. Voor die gelegenheid liet Sulla zijn oudste dochter Cornelia trouwen met zijn oudste zoon. Sulla is ook een keer consul geweest toen hij al dictator was, toen koos hij zichzelf! Over het geheel is Sulla toch wat je in het oude Rome noemde: een vir Militaris, iemand die wel in de politiek actief was maar die toch eigenlijk het beste was als veldheer. Sulla wilde alleen een hoge baan in de Romeinse politiek krijgen zodat hij zeker zou zijn dat hij altijd bevelhebber mocht zijn en niet een baas boven zich zou hebben.

Dictator Sulla

Normaal mocht een dictator bij de Oude Romeinen niet langer blijven dan 6 maanden, Sulla was hierop de enige uitzondering omdat hij nog langer bleef dan dat. Hij bleef twee jaar lang dictator - hij zei dat hij eerst alles goed wilde hebben geregeld in Rome voordat hij met pensioen ging. Hij veranderde veel wetten. Hij liet tempels opknappen en zorgde ervoor dat Rome weer veel geld in haar schatkist kreeg voor in geval van nood. Hij stelde nieuwe priesters aan en zorgde dat zijn neef Caesar die eerst een priester was, soldaat mocht worden omdat die dat het liefste wilde.

Sulla en de volktribunen

In het Oude Rome had je de Senaat, die vol zat met adelijke ridders en mannen van de patricische families (oude families met lange stambomen). Je had ook het volktribunaat, dat was een groepje mannen uit het volk die elk jaar werd gekozen. Ze mochten wetten voordragen en laten aannemen. Ook konden ze hun veto uitspreken tegen de consuls (de bazen van de senaat). Omdat ze minder rijk waren konden rijke senatoren ze omkopen zodat ze zelf een mooie buitenlandse oorlog mochten voeren in plaats van wie er eigenlijk recht op had. Sulla had een hekel aan de volktribunen omdat toen Sulla tegen Mithridates in het Oosten moest vechten, Gaius Marius de volktribunen hem liet kiezen! Door ze om te kopen! Sulla wist dat uiteindelijk wel weer recht te zetten maar hij was goed boos - toen hij zelf dictator werd pakte hij het volktribunaat haar macht af.

Huwelijk en kinderen

Sulla was vijf keer getrouwd: Eerst met een tante van Caesar, Julilla Caesar of Julia Ceasar, met haar had Sulla 2 kinderen:

Vervolgens trouwde sulla met Aelia - zij voedde zijn kinderen uit zij eerste huwelijk op maar Sulla scheidde zich van haar omdat ze onvruchtbaar was toen zijn zoon overleed (hij wilde een mannelijke erfgenaam). Hierna trouwde Sulla met Cloelia, weer geen kinderen Daarna trouwde Sulla met Dalmatica, met haar had Sulla 2 kinderen:

Na Dalmatica's dood trouwde Sulla met Valeria Messala, zij schonk hem één kind:

Pensioen en overlijden

Sulla hield zowel van mannen als van vrouwen - hij was vijf keer getrouwd en had vijf kinderen maar een Griekse toneelspeler genaamd Metrobius was ook zijn geliefde. In zijn laatste toespraak voor de senaat vertelde hij dat aan de inwoners van Rome, die dat niet hadden verwacht. Toen hij zich terugtrok mocht Metrobius met hem en Valeria Messala mee.

Sulla was toen met pensioen. Hij ging in een villa wonen vol toneelspelers en dansers want hij hield erg van toneel. Daar woonde hij gelukkig met zijn derde vrouw en kinderen en zijn geliefde Metrobius. Hij vierde veel feest en dronk veel wijn, waardoor hij nierklachten kreeg, waar hij ook aan overleed. Hij schreef er zijn memoires (wat hij allemaal in zijn leven had gedaan). Helaas zijn die later verloren gegaan.

Uiterlijk

Je kunt het op een marmeren standbeeld niet zien, maar Sulla had rood krullend haar en grijze ogen - dat was heel bijzonder in die tijd en maar weinig Romeinen hadden die haarkleur. Veel vrouwen vonden Sulla erg mooi - zelf de moeder van Caesar was verliefd op hem.

Begrafenis

Sulla werd na zijn dood in Rome begraven. Hij kreeg een staatsbegravenis en alle Romeinen kwamen kijken. De familie van Sulla, de Cornelii werden altijd begraven, maar Sulla wilde gecremeerd worden als enige uitzondering. Hij had zelf voor hij overleed een grafsteen laten ontwerpen en een zelf bedachte tekst om daarop te zetten:

Dat is een spreuk die nog bekender is dan hemzelf en waarvan veel mensen nu niet weten dat Sulla die bedacht heeft. Sulla had veel kinderen en die kinderen hadden op 1 na ook allemaal kinderen - Sulla's nakomelingen leven nog altijd in Rome.

Bronnen

Categorieën: 

Navigatiemenu