ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ต้าบลเชียงรากน้อย อ้าเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานีเป็นชุมชนขนาดเล็กของคนไทยเชื้อสายมอญ มีเนื้อที่ทั้งหมด 1,340 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่อยู่อาศัย 200 ไร่ พื้นที่การเกษตร 1,085 ไร่ และพื้นที่สสาธารณะ 45 ไร่  สมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่มีการเริ่มอพยพเข้ามาในไทย ชาวมอญก็ร่วมกันสร้างหมู่บ้านและวัดขึ้น พร้อมทั้งตั้งชื่อหมู่บ้านเป็นชื่อเดิมตามชื่อที่เมืองมอญว่า "เภี่ยปรัน" ที่มีความหมายว่า "หมู่บ้านไม้แดง"  

หมู่บ้านศาลาแดงเหนือมีการแบ่งเขต 4 เขต 1)อุมจ้างเภีย แปลว่า หมู่บ้านข้างวัด 2) อุมเกาะฮะนัด แปลว่าหมู่บ้านเกาะสับปะรด 3) อุมตา แปลว่า หมู่บ้านต้นตาล และ 

4) อุมกะเตอ แปลว่า หมู่บ้านชื่อกะเตอ 

จัดช่วงเวลา วันเพ็ญหรือวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนสาม

   ประเพณีสารทเดือนสามเป็นประเพณีที่แสดงความสามัคคี ความพร้อมเพรียงของชาวไทยเชื้อสายมอญที่มาร่วมกันลงแรงกายและแรงศรัทธา จัดพิธีเผาฟืนเพื่อให้ความอบอุ่นแก่พระภิกษุสงฆ์และจัดทำข้าวหลามถวายพระ สงฆ์ เพื่อแสดงออกถึงความกตัญญูต่อบรรพชน

   ก่อนวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนสาม ชาวบ้านฝ่ายชายจะจัดเตรียมตัดแต่งต้นโอ๊ะต้าน จะต้องใช้กิ่งโอ๊ะต้านเสียบด้วยดอกทอง เมื่อตัดแต่งเรียบร้อยแล้ว ก็จะนำไปปักไว้รอบ ๆ เสาที่ปักเตรียมไว้ที่ลานวัด พร้อมกันนั้นก็จะนำหญ้าคามามัดติดกับโคนกิ่งโอ๊ะต้านเพื่อให้ไฟติด และจะจุดไฟเผากิ่งโอ๊ะต้านจนเหลือเป็นถ่านเสร็จแล้วแบ่งถ่านที่ได้ออก เป็นสามกอง เพื่อถวายพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ หลังจากนั้นจะนิมนต์พระสงฆ์มานั่งล้อมวงรอบกองไฟในบริเวณพิธี มัคนายกกล่าวถวายกองฟืน แล้วถวายข้าวหลามพร้อมเครื่องดื่ม หลังจากเมื่อพระสงฆ์ฉันเสร็จแล้ว ก็จะให้พรเป็นเสร็จพิธี 

เวลาทางจันทรคติ : กลางเดือน 3 ถึงเดือน 6

จัดเมื่อ : เดือน กุมภาพันธ์

ความสำคัญ : เป็นประเพณีงานบุญของชาวไทยกลุ่มวัฒนธรรมที่ราบลุ่มภาคกลาง มีมาแต่เมื่อใดไม่ปรากฏ แต่สันนิษฐานว่าอาจจะมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ดังการพบหลักฐานตุ๊กตาดินเผาสะเดาะเคราะห์รูปคน หรือที่เรียกว่า "ตุ๊กตาเสียกบาล" ซึ่งเป็นสิ่งประกอบในการกระทำประเพณีงานบุญกลางบ้านมาจนถึงปัจจุบัน

ทำอะไรบ้าง : ก่อเจดีย์ทราย ทำกบาลใส่ดินปั้นผู้อาศัยในครัวเรือนของตน นิมนต์พระสงฆ์มาสวดพระปริตรพระพุทธมนต์ในเวลาค่ำ และนิมนต์พระภิกษุสงฆ์มาถวายภัตตาหารเช้าในวันรุ่งขึ้น

ปีนี้ตรงกับ 6 มีนาคม 2566

ความสำคัญ

     เนื่องในโอกาสคล้าย วันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์ ซึ่งในวันนี้ มีเหตุการณ์ที่อัศจรรย์ นั่นคือเป็นวันที่ พระสาวกของพระพุทธเจ้าจำนวน 1,250 รูป มาเฝ้าพระพุทธเจ้าณ วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ โดยมิได้นัดหมายกัน 

   เข้าวัด ตั้งใจถือศีล ฟังธรรมเป็นพิเศษ เป็นวันที่มาชำระตัวเองให้บริสุทธิ์ด้วยศีล ด้วยทานการฟังธรรม ปฏิบัติธรรมกัน ซึ่งพระสงฆ์ก็มาชำระวินัยตัวเองให้บริสุทธิ์ด้วย

  เป็นประเพณีที่มาตั้งแต่สมัยโบราณแล้ว มีทั้งการร้องรำ แข่งขันการตำข้าวเม่าอย่างสนุกสนานรื่นเริงเสริมสร้างความสามัคคีในชุมชน เมื่อทำนา

   มักจะเป็นกิจกรรมของผู้หญิง เวลาที่ลูกสาวบ้านใดตำข้าวเม่าก็มักจะมีหนุ่มในละแวกหมู่บ้านที่เป็นเพื่อนหรือเป็นแฟนมาช่วยตำบ้าง คั่ว-ตำ-ฝัดกันไป ขบเคี้ยวกินเล่นพลางพูดจาหยอกล้อกันบ้าง 

   การรับผีบรรพบุรุษ เพื่อสืบทอดตามประเพณีมอญ การเจ็บไข้ได้ป่วยของคนใน บ้าน การกระทำ ผิดกฎระเบียบของวงศต์ ระกูลเพื่อเป็นการขอขมาและเป็นการรวมญาติเพื่อช่วยเหลือใหกำลังใจกันเป็นการ สร้างคุณค่าทางจิตใจ

  เชิญหมอผีบรรพบุรุษมาสรงน้ำ ไหว้ศาลพระภูมิ เชิญเจ้าเข้าบ้าน ไหว้หัวหยวก เจ้าบ้านอาบน้ำแต่งตัว เริ่มเข้าทรงผีบรรพบุรุษพร้อมถวายเครื่องเซ่นไหว้จากนั้นเชิญผีอื่นๆทั้งผีมอญและผีไทยจนหมดเครื่องเซ่นไหว้ต้นผีทำพิธียกขันหมาก ร้องรำเพลงลาลูกหลาน ญาติ และแขกรับประทานอาหารร่วมกันในโรงพิธีสุดท้ายเชิญหม้อผีบรรพบุรุษไปเก็บบนหิ้งภายในบ้าน

   

ความสำคัญ : การถวายผ้าอาบน้ำฝนมีความเชื่อที่ถือกันมานานว่า ผู้ใดที่ถวายผ้าอาบน้ำฝนให้กับพระภิกษุสงฆ์ จะถือว่าเป็นการทำบุญที่ช่วยทำนุบำรุงและสนับสนุนพระศาสนาให้คงอยู่สืบไป และเพื่อมิให้พระภิกษุสงฆ์ต้องลำบากในการแสวงหาผ้าอาบน้ำฝนแต่จะได้ตั้งหน้าตั้งตาปฏิบัตธรรมตามหลักคำสอนของพุทธศาสนาและช่วยเผยแผ่ให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองสืบไป และผู้ทืได้บริจาคผ้าอาบน้ำฝน ก็จะได้พบแต่ความสุขความเจริญ จะมั่งมีด้วยทรัพย์สินเงินทองและบริวารมากมาย เมื่อสิ้นบุญไปแล้วก็จะไปเกิดเป็นเทพบตรเทพธดาบนสรวงสวรรค์เสวยทิพยสมบัติสืบไป

ทำอะไรบ้าง : 1 . เมื่อถึงวันกำหนดแล้ว พึงประชุมพร้อมกันตามสถานที่ที่ได้กำหนดไว้ จะเป็นพระอุโบสถ หรือศาลาการเปรียญ นำผ้าอาบน้ำฝน 1 ผู้นำและของถวายอย่างอื่นเป็นบริวาร เช่น ร่ม พุ่มเทียน ไม้ขีด สบู่ ยาสีฟัน กระดาษชำระ ฯลฯ
2 . เมื่อพระสงฆ์ลงประชุมเรียบร้อยแล้ว ผู้เป็นหัวหน้ากล่าวคำถวาย

3 . เมื่อกล่าวคำถวายเสร็จแล้ว เจ้าของผ้าประเคนผ้าแก่พระภิกษุผู้จับได้ฉลากของตนเป็นราย ๆ ต่อไป

4 . เสร็จการประเมินแล้ว พระสงฆ์อนุโมทนา ทายกกรวดน้ำ อุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับไปแล้ว

   เชื่อกันว่าข้าวแช่เป็นอาหารวิเศษ สะอาด บริสุทธิ์กว่าอาหารอื่นใด ปรุงเพื่อบูชาเทวดา แสดงความกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษ และสร้างบุญสร้างกุศล

   มีการทำข้าวแช่โดยนำข้าวสุกแช่ลงในน้ำเย็นลอยดอกมะลิ พร้อมกับจัดอาหารคาว หวาน จัดเป็นสำรับแล้วนำออกขบวนแห่ไปถวายพระและญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือในวันสงกรานต์ 

ความสำคัญ : วันอาสาฬหบูชา หรือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมที่ตรัสรู้เป็นครั้งแรก จึงถือได้ว่าวันนี้เป็นวันเริ่มต้นประกาศพระพุทธศาสนาแก่ชาวโลก และด้วยการที่พระพุทธเจ้าทรงสามารถ แสดง เปิดเผย ทำให้แจ้ง แก่ชาวโลก ซึ่งพระธรรมที่ตรัสรู้ได้ จึงถือได้ว่าพระองค์ได้ทรงกลายเป็นสมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยสมบูรณ์ คือทรงสำเร็จภารกิจแห่งการเป็นพระพุทธเจ้าผู้เป็น "สัมมาสัมพุทธะ" คือเป็นพระพุทธเจ้าผู้สามารถแสดงสิ่งที่ตรัสรู้ให้ผู้อื่นรู้ตามได้ ซึ่งแตกต่างจาก “พระปัจเจกพระพุทธเจ้า” ที่แม้จะตรัสรู้เองได้โดยชอบ แต่ทว่าไม่สามารถสอนหรือเปิดเผยให้ผู้อื่นรู้ตามได้ ด้วยเหตุนี้วันอาสาฬหบูชาจึงมีชื่อเรียกว่า "วันพระธรรม"

   ก็เพื่อเป็นการระลึกถึง และเป็นการบูชา รวมไปถึงการเฉลิมฉลองให้กับครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จกลับลงจากชั้นภพดาวดึงส์

   ใช้ผ้าเป็นผืนยาวตัดเป็นรูปตัวตะขาบ ใส่ไม้ไผ่เป็นระยะๆ ตลอดผืน ติดธงเล็กๆ ที่ซี่หัวไม้ไผ่ เมื่อเสร็จแล้วดูไกลๆ คล้ายตัวตะขาบในตอนบ่ายก็จะมีการแห่ธง โดยช่วยกันจับขอบธงตลอดทั้งผืน แห่ธงไปตามหมู่บ้าน มีขบวนเถิดเทิงกลองยาวประกอบขบวน เสร็จแล้วนำมาทำพิธีถวายธงที่หน้าเสาหงส์ แล้วชักขึ้นสู่ยอดเสา เพื่อเป็นการบูชาพระพุทธเจ้า

ทำอะไรบ้าง : นั่งที่หัวบันไดหน้าบ้านของตนหรือนั่งบนเรือหน้าบ้านที่อยู่ติดกับเชือกที่ขึงไว้ รอพระเพื่อจะนำอาหารมาใส่บาตรเท่านั้น พอถึงเวลาที่กำหนด พระตามวัดต่างๆ จะนั่งเรือโดยมีศิษย์วัดหรือชาวบ้านมาช่วยพายเรือให้พระนั่งรับบาตร ตกตอนบ่าย พุทธศาสนิกชนไม่ว่าเด็กหรือว่าผู้ใหญ่จะพากันไปปิดทองนมัสการพระประธานในโบสถ์ หรือพระพุทธรูปที่เชื่อกันว่าศักดิ์สิทธิ์ หรือปิดทองรอยพระพุทธบาทซึ่งทางวัดจะจัดไว้ให้ เมื่อนมัสการและปิดทองพระเสร็จเรียบร้อยแล้วก็จะพากันลงเรือลอยไปตามแม่น้ำเจ้าพระยา

ความสำคัญ 

  เป็นกิจกรรมสำคัญที่ทำสืบต่อมายาวนานเพื่อเสริมสร้างความรักใคร่ สมัครสมาน สามัคคี ของคนในชุมชน รวมทั้งเป็นการรักษาประเพณีที่ดีให้สืบต่อไปยังลูกหลานต่อไป

   ชาวบ้านจะช่วยกันทำลูกหนูเพื่อเตรียมไปแข่งขัน ลูกหนูที่นำมาแข่งขันนั้นจะต้องจัดแต่งภายนอกให้ดูสวยงามเพื่อประกวดกันด้วย จะประดับประดาด้วยกระดาษสีต่างๆ ครั้นถึงกำหนดแต่ละวัดจะจัดขบวนแห่ลูกหนูคล้ายขบวนพาเหรดของนักกีฬาการแต่งกายของคนในขบวนจะต้องเหมือนกัน อาจจะจัดเป็นขบวนประเภทสวยงามหรือประเภทความคิด หรือประเภทตลกขบขันแล้วแต่จะจัดขบวนแห่ลูกหนูจะนำด้วยกลองยาวหรือแตรวง และมีป้ายบอกชื่อหน่วยงานที่จัดมาและมีนางรำแต่งตัวสีฉูดฉาดเต้นรำตามจังหวะเพลงไปเรื่อยๆ จนถึงบริเวณงานคณะกรรมการตัดสินก็จะให้คะแนนไปด้วย

   เพื่อน้อมรำลึกถึงพระคุณบิดามารดาและบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เป็นสิ่งที่ควรถือปฏิบัติเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต

   จัดขึ้นภายในวัดและต้องนิมนต์พระสงฆ์เพื่อร่วมประกอบพิธีก่อนเริ่มพิธีต้องนำอัฐิบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วออกจากตู้หรือที่เก็บอัฐิ จุดธูปคนละ 1 ดอก เพื่อเคารพและสรงน้ำ(น้ำอบน้ำหอม)อัฐิ พร้อมกล่าวคำอธิษฐาน ล่ามสายสิญจน์กับอัฐิสำหรับพระสงฆ์เพื่อชักบังสุกุลจุดธูปเทียนและกล่าวนำสวด พระสงฆ์สวดมนต์ ถวายชุดสังฆภัณฑ์และจตุปัจจัยแด่พระสงฆ์ พระสงฆ์ให้ศีลให้พร ทุกคนรับศีลรับพรและกรวดน้ำเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว กราบลา เป็นอันเสร็จพิธี

วัดศาลาแดงเหนือ 

5. การรู้จักประมาณตน
6. เรื่องความสะอาด
7.เรื่องความรับผิดชอบร่วมกันของคนในหมู่บ้าน