Bài thơ lấy cảm hứng từ mối tình đơn phương của Hàn Mặc Tử dành cho người con gái xứ Huế: Trong thời gian làm việc tại sở Đạc Điền (tỉnh Quy Nhơn), ông đã đem lòng yêu cô con gái tên Hoàng Cúc, một thiếu nữ với vẻ đẹp kín đáo, chân quê. Tuy nhiên, do bản tính nhút nhát, rụt rè mà Mặc Tử chỉ dám đứng từ xa nhìn cô gái và mối tình đơn phương đó đã dần phai nhạt khi Hoàng Cúc theo cha về thôn Vĩ Dạ (Huế). Khi biết được tình cảm của Mặc Tử dành cho nàng Cúc và biết được bệnh tình nghiêm trọng của Hàn Mặc Tử lúc đó, anh họ nàng đồng thời là bạn của thi sĩ họ Hàn - Hoàng Tùng Ngâm viết thư cho Hoàng Cúc để mong nàng viết thư động viên Hàn Mặc Tử. Thay vì viết thư thăm hỏi đơn thuần, Hoàng Cúc đã gửi kèm một bức bưu ảnh có in hình phong cảnh thiên nhiên Vĩ Dạ. Chính từ bức ảnh và mối tình tha thiết với người con gái xứ Huế đã khơi gợi xúc cảm, trở thành nguồn cảm hứng để Hàn Mặc Tử viết bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ này.
2. "Đây thôn Vỹ Dạ" là bài thơ được ghi sau một bức ảnh được gửi từ người con gái xứ Huế. Khi ấy Hàn Mạc Tử đang ở Quy Nhơn dưỡng bệnh. Nỗi nhớ mong, hoài niệm về con người và thiên nhiên xứ Huế, Hàn Mạc Tử đã viết bài thơ tuyệt đẹp này. Thiên nhiên trong bài thơ "Đây thôn Vỹ Dạ" dường như cũng mang nhiều gam màu, nhiều cung bậc lẫn lộn trong chính cảm xúc của nhà thơ.
3.  Bố cục

- Đoạn 1: vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ

- Đoạn 2: cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

- Đoạn 3: hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi

- Bài thơ là bức tranh đẹp về một miền quê đất nước, là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời, yêu người
4. Đây thôn Vĩ Dạ lúc đầu có tên là Ở đây thôn Vĩ Dạ, sáng tác năm 1938 in trong tập Thơ Điên (về sau đổi thành Đau thương).
5.

Câu 4: Nhan đề hiện tại đã được chỉnh sửa lại, vậy trước đó bài thơ mang tên gì? Sau khi thay đổi nhan đề gợi lên những ý nghĩa nào?
- Nhân đề trước: Thôn Vĩ Dạ
 - Sau khi thay đổi: Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ “đây” cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: “Vĩ Dạ”, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử. Tình yêu với miền đất quê mộc mạc của tác giả làm người ta nhớ đến câu thơ của Viễn Phương: “Có nửa quả tim mình; có người yêu ở đó".

Câu 1: Câu hỏi mở đầu bài thơ có gì đặc biệt? (Về mặt hình thức và tác dụng của câu thơ này). 

-> câu đầu là câu hỏi, lời trách, lời mời “chơi” thân mật, tự nhiên. 

 

Câu 2: Bức tranh thiên nhiên thôn Vĩ trong tưởng tượng của nhà thơ hiện lên với những màu sắc và hình ảnh như thế nào? 

 
Câu 3: Theo con, ở câu thơ thứ 4 có sự xuất hiện gì độc đáo mới mẻ? 
(gợi ý) 
• Con người thôn Vĩ hiện lên qua chi tiết nào? 
• Con hiểu “mặt chữ điền” là khuôn mặt như thế nào? 

 
Câu 4: Con có nhận xét gì về thiên nhiên và con người xứ Huế ở khổ thơ này? 

 

- Phần 2 (Khổ 2): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ.

- Phần 3 (Khổ 3): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi.
- Bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ bên dòng sông Hương êm đềm, thơ mộng được khắc họa lại trong trí tưởng tượng của người ở nơi xa đang hướng về xứ Huế với biết bao yêu thương, khao khát, hi vọng.

- Bài thơ chính là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm, vô vọng. Hơn thế, đó còn là tấm lòng thiết tha của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con người.
4. Tên ban đầu là "ở đây thôn Vĩ Dạ". Đặt lại tên tác phẩm là Đây thôn Vĩ Dạ vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây. Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử.

Câu 2

Câu 3

Đoạn 1: vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ

Đoạn 2: cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

Đoạn 3: hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi

Câu 4

Nhan đề cũ là Thôn Vĩ Dạ, sau khi thay đổi nhan đề có ý nghĩa như Từ "Đây" - nó mang ý nghĩa như một sự nhấn mạnh đối với một sự vật, sự việc nào đó. Và chính chữ "đây" này , đã làm nhấn mạnh hơn cảnh và tình thôn Vĩ. Chính là Huế, chính là Vĩ Dạ, chính là mảnh đất này và con người này, không thể nhầm lẫn với một vùng đất nào khác.

Bài thơ lấy cảm hứng từ mối tình đơn phương của Hàn Mặc Tử dành cho người con gái xứ Huế

Câu 2: - Tứ thơ là ý chính, ý lớn bao quát bài thơ, là điểm tựa cho sự vận động cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng toàn bài thơ

- Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương: gợi lên những liên tưởng thực và ảo

   + thể hiện nhiều nỗi niềm cảm xúc, suy tư về cảnh và người xứ Huế

   + Trạng thái mặc cảm, uẩn khúc, nhưng cũng chưa tin yêu, hi vọng

- Bút pháp của nhà thơ kết hợp hài hòa tả thực, tượng trưng với lãng mạn, trữ tình

Cảnh đẹp xứ Huế đậm nét tả thực mà lại có tầm cao tượng trưng

   + Sự mơ mộng làm tăng thêm sắc thái lãng mạn

   + Nét chân thực làm bật lên chất trữ tình

Câu hỏi bày tỏ tâm trạng. Các câu hỏi xuất hiện ở cả ba khổ thơ kết nối cảm xúc của toàn bài thơ

- Khổ 1: Sao anh không về chơi thôn Vĩ

   + Sự trách móc của cô gái thôn Vĩ

   + Tiếng lòng của tác giả mong ngóng ngày trở về

- Khổ 2: Thuyền ai đậu bến sông trăng đó/ Có chở trăng về kịp tối nay?

   + Nét đẹp của sông Hương huyền ảo thơ mộng

   + Hình ảnh ánh trăng gắn liền với thơ Hàn Mặc Tử, cho thấy tình yêu với Huế, người Huế

   + Hình ảnh con thuyền chở trăng cũng chính là chở đầy tâm trạng mong ngóng của tác giả

Khổ 3: Ai biết tình ai có đậm đà?

   + Hoài nghi tình cảm
+ Cũng là những tha thiết trong lòng tác giả
Nội dung bài thơ thể hiện nỗi buồn, niềm khoa khát con người tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên, con người
  + Bài thơ mở ra nhiều cảnh đẹp của thiên nhiên, con người xứ Huế

   + Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt, khi tác giả đang phải chống trọi với căn bệnh nan y, sống với nỗi ám ảnh về cái chết, sự xa lạnh của người đời

   + Điều đó khiến người ta thương xót, cảm thông với số phận của tác giả, thêm cảm phục nghị lực, tài năng của Hàn Mặc Tử

Câu 3:
Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (Khổ 1): Vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ.

- Phần 2 (Khổ 2): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ.

- Phần 3 (Khổ 3): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi.

Câu 4:
Ý nghĩa nhan đề: Đặt tên tác phẩm là Đây thôn Vĩ Dạ chứ không phải Thôn Vĩ Dạ vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây. Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử.

Câu 2: Nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ (Gợi ý: Con chỉ ra phong cảnh và tân cảnh của bài thơ)
-Cảnh trong Đây thôn Vĩ Dạ là cảnh của vườn quê sông nước xứ Huế. Cảnh đẹp, giàu sức sống, thơ mộng nhưng đượm một nỗi buồn bâng khuâng, da diết. Cảnh ấy như là sự thể hiện biện chứng tâm hồn của một nghệ sỹ tài hoa nhưng đa tình, đa cảm. Mỗi khổ thơ là một câu hỏi, như một nỗi buồn day dứt lòng ngườ

Câu 3: Xác định bố cục và nội dung chính.
Bố cục: 3 phần
-Phần 1 (Khổ 1): Vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ.

- Phần 2 (Khổ 2): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ.

- Phần 3 (Khổ 3): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi.

Nội dung chính:
-Bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ bên dòng sông Hương êm đềm, thơ mộng được khắc họa lại trong trí tưởng tượng của người ở nơi xa đang hướng về xứ Huế với biết bao yêu thương, khao khát, hi vọng.

- Bài thơ chính là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm, vô vọng. Hơn thế, đó còn là tấm lòng thiết tha của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con người.

Câu 4: Nhan đề hiện tại đã được chỉnh sửa lại, vậy trước đó bài thơ mang tên gì? Sau khi thay đổi nhan đề gợi lên những ý nghĩa nào?
-Trước đó nguyên tác bài thơ tên “Ở đây thôn Vỹ Dạ” với thủ bút của Hàn Mạc Tử năm 1939

-Sau khi thay đổi nhan đề là Đây thôn Vĩ Dạ, nhan đề như một sự tưởng nhớ, hoài niệm của Hàn Mặc Tử về vùng đất và con ngừoi xứ Huế. Đồng thời, thể hiện một khát khao tình yêu của thi nhân với người con gái xứ Huế. Từ "Đây"  mang ý nghĩa như một sự nhấn mạnh đối với một sự vật, sự việc nào đó. Chữ "đây" đã làm nhấn mạnh hơn cảnh và tình thôn Vĩ. Và cũng chính nơi đây, có một con người, một người con gái khiến nhà thơ rụng động và nhớ nhung.

- Phần 3 (khổ 3): Vẻ đẹp huyền ảo xứ Huế và nỗi niềm tác giả

4. Nhan đề:
"Đây thôn Vĩ Dạ" lúc đầu có tên là "Ở đây thôn Vĩ Dạ". "Đây"  mang ý nghĩa như một sự nhấn mạnh đối với một sự vật, sự việc nào đó. Chữ "đây" đã làm nhấn mạnh hơn cảnh và tình thôn Vĩ.

2. Cảm xúc đau xót về một tình yêu tuyệt vọng. Mọi sự tuyệt vọng đều cho người ta bi quan, riêng tình yêu tuyệt vọng của Hàn Mặc Tử lại dạy cho ta giá trị nhân văn cao cả. Nhà thơ níu kéo cuộc sống này bằng tình yêu, dù đó là một tình yêu tuyệt vọng. “Ai biết tình ai có đậm đà”

3. Bố cục 

- Đoạn 1(Khổ 1): vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ

- Đoạn 2(Khổ 2): cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

- Đoạn 3(Khổ 3): hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi

4. Bài thơ lúc đầu có tên “Ở đây thôn Vỹ” sau đó chuyển lại thành “Đây thôn Vĩ Dạ” vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây . Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử. 

PHẦN PBT:

1. Mở đầu bài thơ là câu hỏi tu từ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết vừa như trách móc, vừa như hờn giận, vừa như lời mời chân thành của người con gái xứ Huế. Câu hỏi cũng chính là lời tự trách của nhà thơ với bản thân khi không thể về thăm lại vùng đất Vĩ Dạ, nơi nhà thơ từng có những kỉ niệm tốt đẹp.
2. màu sắc chủ đạo là màu xanh, không chỉ có màu xanh của hàng cau mà đó còn là màu xanh của cả khu vườn, màu "xanh mướt". Từ "mướt" làm cho người đọc liên tưởng đến một màu xanh óng, khắp nơi đều là màu xanh, ánh nắng chiếu rọi lên toàn khu vườn làm cho cây cối ánh lên như màu ngọc bích.

Trăng xuất hiện hai lần trong câu thơ mĩ lệ nhưng khiến người đọc nhận ra ánh sáng ở khổ 1 của nắng mới lên tinh khiết rõ ràng bao nhiêu thì ánh sáng của trăng hư ảo, nhạt nhòa bấy nhiêu

- Phần 2 (Khổ 2): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ.

- Phần 3 (Khổ 3): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi.

4, 
- Ý chung: nó như một sự tưởng nhớ, hoài niệm của Hàn Mặc Tử về vùng đất và con người xứ Huế. Đồng thời, thể hiện một khát khao tình yêu của thi nhân với người con gái xứ Huế.  
- Từ "Đây" - nó mang ý nghĩa như một sự nhấn mạnh đối với một sự vật, sự việc nào đó. Và chính chữ "đây" này , đã làm nhấn mạnh hơn cảnh và tình thôn Vĩ. Bởi mảnh đất này thật đẹp đẽ và thơ mộng. Và hơn cả là tác giả thương một người con gái đến từ mảnh đất này. 

 Bài thơ thể hiện lòng yêu cuộc sống, nỗi niềm trong dự cảm chia xa, niềm hi vọng mong manh về tình yêu và hạnh phúc.

Câu 4: Nhan đề
"Đây thôn Vĩ Dạ" lúc đầu có tên là "Thôn Vĩ Dạ". Sau khi đổi nhan đề, "Đây"  mang ý nghĩa như một sự nhấn mạnh đối với một sự vật, sự việc nào đó. Chữ "đây" đã làm nhấn mạnh hơn cảnh và tình thôn Vĩ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử.

- Bài thơ được gợi cảm hứng từ tấm ảnh về phong cảnh Huế và lời hỏi thăm của Hoàng Cúc- người mà Hàm Mặc Tử ôm ấp mối tình đơn phương khi còn làm ở sở Đạc Điền
- Ra đời trong hoàn cảnh éo le của tác giả khi ông đang phải chống trọi với căn bệnh nan y, sống trong ám ảnh về cái chết, sự xa lánh của con người.

Câu 2:
Bài thơ bao trùm một nỗi nhớ da diết của tác giả và mong muốn được trở về thôn Vỹ. Hơn nữa, đây là niềm yêu thương chân thành, tình yêu quê hương của tác giả.  Bài thơ cũng là niềm khát khao yêu đời, yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên và con người.

Câu 3:

Đoạn 1: vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ

- Đoạn 2: cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

- Đoạn 3: hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi

Câu 4:
Ý nghĩa nhan đề: Đặt tên tác phẩm là Đây thôn Vĩ Dạ chứ không phải Thôn Vĩ Dạ vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây. Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử. 

+ Đoạn 2: cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

+ Đoạn 3: hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi.
-Nội dung chính: Miêu tả bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ bên dòng sông Hương êm đềm, thơ mộng được khắc họa lại trong trí tưởng tượng của người ở nơi xa đang hướng về xứ Huế với biết bao yêu thương, khao khát, hi vọng.Bài thơ chính là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm, vô vọng. Hơn thế, đó còn là tấm lòng thiết tha của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con người.
Câu 4:
-Nguyên tác bài thơ “Ở đây thôn Vỹ Dạ” với thủ bút của Hàn Mạc Tử năm 1939.
-Đặt tên tác phẩm là Đây thôn Vĩ Dạ chứ không phải Thôn Vĩ Dạ vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây. Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ. Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim Hàn Mặc Tử.