(Viết sau khi đọc một bài viết gợi nhiều suy ngẫm)

Sáng nay, mình đọc được một bài viết của tác giả Thái Hạo và thực sự… thấy bài viết nói hộ lòng mình.

Bài viết mang tên: “Cha mẹ dạy Ngữ văn cho con…” – không chỉ dành cho những người làm nghề giáo như mình, mà dành cho tất cả các bậc phụ huynh đang muốn đồng hành cùng con học Văn, nhưng không biết bắt đầu từ đâu.

Và mình muốn viết lại một chút, không phải để tóm tắt mà để rút ra điều cốt lõi và mình cũng nói rõ hơn quan điểm mà mình luôn tin tưởng từ rất lâu: Ngữ văn không phải là môn học chỉ để thi cử. Ngữ văn là môn dạy cách sống bằng ngôn ngữ.

1. NGỮ VĂN KHÔNG PHẢI CHỈ LÀ VĂN HỌC

Ngữ văn, trong cách hiểu truyền thống, thường hay bị đồng nhất với “môn học về tác phẩm văn chương” – học thuộc tác phẩm, phân tích, cảm nhận, bình giảng…

Nhưng trong giáo dục hiện đại, Ngữ văn phải là môn giúp học sinh nghe – nói – đọc – viết để sống, để giao tiếp, để hiểu mình, để hiểu người.

Ngữ văn giúp con yêu tiếng Việt – thứ tiếng mẹ đẻ mà con cần thành thạo cả trong cuộc sống lẫn trong học thuật.

Văn học là một phần nhưng không phải là tất cả.

2. CHA MẸ HOÀN TOÀN CÓ THỂ DẠY NGỮ VĂN TẠI NHÀ – THEO CÁCH RẤT ĐỜI THƯỜNG

Cha mẹ dạy Ngữ văn cho con không cần giáo trình cao siêu. Chỉ cần:

- Ngồi nghe con nói hết một câu chuyện.

- Gợi ý cho con viết về điều con thích, dù là con mèo hay một trận bóng.

- Cùng đọc một truyện tranh, một bài báo, rồi hỏi nhau: “Theo con thì sao?”

Chúng ta dạy Văn cho con mỗi ngày, chỉ là không gọi tên nó như thế.

3. ĐIỀU CẦN THAY ĐỔI LÀ CÁCH TA NHÌN CON – CHỨ KHÔNG PHẢI KIẾN THỨC

Con bạn không cần viết hay ngay lập tức. Không cần nói giỏi như diễn giả. Không cần thuộc hàng chục bài thơ.

Điều con cần là:

- Được lắng nghe để dám nói.

- Được viết thật mà không bị chê.

- Được đọc thứ mình yêu thích, rồi dần dà bước vào thế giới của con chữ.

Văn không phải là áp lực. Văn là cây cầu. Cha mẹ, người thầy đầu tiên, hoàn toàn có thể cùng con bắc cây cầu ấy chỉ bằng sự dịu dàng và tôn trọng.

CÁ NHÂN MÌNH RÚT RA MỘT CÂU ĐƠN GIẢN THẾ NÀY:

“Học Văn là học để làm người bằng lời nói, bằng câu chữ, bằng sự lắng nghe và thấu hiểu.” Và đôi khi, học Văn bắt đầu từ một câu chuyện con kể trên đường đi học về.

Cảm ơn tác giả Thái Hạo vì bài viết rất hay.

Mình mong rằng nhiều cha mẹ cũng sẽ thấy: Hóa ra, mình vẫn đang dạy Ngữ văn cho con, chỉ cần kiên nhẫn một chút, dịu dàng một chút. Thế là đủ.